III SA/Lu 479/15
WyrokWSA w Lublinie2015-12-10
Skład orzekający: Ewa Ibrom, Robert Hałabis, Ewa Kowalczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zespół pojazdów składający się z ciągnika zarejestrowanego w jednym państwie (Kazachstan) i naczepy zarejestrowanej w innym państwie (Rosja) może być uznany za pojazd spełniający wymogi umowy międzynarodowej o międzynarodowych przewozach drogowych, jeśli umowa ta stanowi, że przewozy wykonywane są pojazdami zarejestrowanymi na terytorium państwa jednej z Umawiających się Stron?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zespół pojazdów, w skład którego wchodzi ciągnik zarejestrowany w Kazachstanie i naczepa zarejestrowana w Rosji, nie spełnia wymogów umowy międzynarodowej o międzynarodowych przewozach drogowych. Umowa ta wymaga, aby zarówno pojazd mechaniczny, jak i naczepa (lub przyczepa) były zarejestrowane na terytorium państwa będącego stroną umowy. W związku z tym, organy administracji prawidłowo nałożyły karę pieniężną za wykonywanie przewozu niezgodnie z umową międzynarodową.Stan faktyczny
Spółka z Kazachstanu wykonywała międzynarodowy transport drogowy pojazdem z naczepą. Podczas kontroli stwierdzono, że ciągnik był zarejestrowany w Kazachstanie, a naczepa w Rosji. Organy celne nałożyły karę pieniężną za wykonywanie przewozu niezgodnie z umową międzynarodową, argumentując, że oba elementy zespołu pojazdów powinny być zarejestrowane w państwie będącym stroną umowy. Spółka wniosła skargę, twierdząc, że nie ma wymogu wspólnej rejestracji pojazdu i naczepy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Robert Hałabis, Sędzia WSA Ewa Kowalczyk Protokolant Asystent sędziego Radosław Stelmasiak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 10 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi V. S. T. z siedzibą w A. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2015 r., Nr [...] Dyrektor Izby Celnej, po rozpatrzeniu odwołania [...] w A., Kazachstan, utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] stycznia 2015 r., Nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 8000 zł.
Podstawę faktyczną powyższego rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia:
W dniu [...] października 2014 r. funkcjonariusz Oddziału Celnego przeprowadził kontrolę dokumentów posiadanych przez kierowcę M. K. z Bałorusi. Kierowca wykonywał przewóz międzynarodowy drogowy rzeczy pojazdem marki DAF o numerze rejestracyjnym [...] z naczepą marki K. o numerze rejestracyjnym [...], użytkowanym przez przewoźnika [...]. Kierowca okazał do kontroli m. in. paszport, dowód rejestracyjny pojazdu oraz naczepy, zezwolenie na międzynarodowy przewóz rzeczy na terytorium RP nr [...]. Przebieg kontroli został utrwalony w protokole kontroli nr [...] z dnia 20 października 2014 r. Stwierdzono, że ciągnik samochodowy, którym wykonywany był przejazd, zarejestrowany jest w Kazachstanie, natomiast naczepa zarejestrowana jest w Rosji.
W związku ze stwierdzonym w trakcie kontroli brakiem zezwolenia, o którym mowa w umowie między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Kazachstanu o międzynarodowych przewozach drogowych, sporządzonej w Ałmaty dnia 23 maja 1997 r. (M.P. z 2001 r. Nr 46, poz. 749), dalej: umowa, Naczelnik Urzędu Celnego w Lublinie wszczął z urzędu postępowanie administracyjne.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. Naczelnik Urzędu Celnego nałożył na spółkę [...] karę pieniężną w wysokości 8000 zł za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego niezgodnie z przepisami ustawy, umową międzynarodową lub warunkami określonymi w zezwoleniu, na podstawie l.p. 3.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca podniosła, że poddany kontroli pojazd spełniał wymagania prawa drogowego i umowy międzynarodowej. Z przepisów nie wynika żaden wymóg posiadania odrębnego zezwolenia na naczepę lub przyczepę.
W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącego, Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy na terytorium RP przez zagraniczny podmiot niemający siedziby w państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu – stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, wymaga zezwolenia ministra właściwego do spraw transportu, o ile umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej (art. 28 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, Dz. U. z 2013 r., poz. 1414 z późn. zm., dalej: u.t.d.). Zagraniczny podmiot wykonujący międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy jest obowiązany wypełnić blankiet zezwolenia, o którym mowa w art. 28 ust. 1, najpóźniej przed wjazdem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej pojazdu samochodowego, którym przewóz ten jest wykonywany (art. 28a ust. 1 u.t.d.). W przypadku niewypełnienia lub nieprawidłowego wypełnienia blankietu zezwolenia, o którym mowa w art. 28 ust. 1, przejazd uznaje się za wykonywany bez zezwolenia (art. 28a ust. 2 u.t.d.).
Organ odwoławczy przywołał również przepisy umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Kazachstanu o międzynarodowych przewozach drogowych, z której wynika, że przewozy ładunków między terytoriami państwa umawiających się stron, tranzytem przez ich terytoria, a także do krajów trzecich, wykonywane są na podstawie zezwoleń. Na każdą jazdę i na każdy pojazd powinno być wydane osobne zezwolenie. W świetle umowy, pojazdem jest pojazd drogowy z napędem mechanicznym, który jest skonstruowany lub przystosowany do wykonywania przewozów drogowych osób i ładunków lub do ciągnięcia pojazdów przeznaczonych do tych przewozów. Pojazdem jest również zespół pojazdów złożony z pojazdu spełniającego warunki wymienione w punkcie a) art. 2 ust. 2 umowy oraz z przyczepy lub naczepy.
Odnosząc się do niniejszej sprawy Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że zespół pojazdów, którym realizowany był przewóz nie był pojazdem zarejestrowanym ani w Polsce ani w Kazachstanie. Naczepa wchodząca w skład zespołu pojazdów, którym dokonywano przewozu posiadała rosyjskie tablice rejestracyjne, a kierowca posługiwał się rosyjskim dowodem rejestracyjnym pojazdu. Tymczasem z umowy wynika, że pojazd silnikowy i naczepa powinny być zarejestrowane w państwie będącym stroną umowy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie [...] zaskarżyła powyższą decyzję w całości, wniosła o uchylenie decyzji pierwszej i drugiej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego:
1) naruszenie art. 6, 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), dalej: k.p.a., poprze błędną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, brak rozważenia wszystkich okoliczności mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia oraz błędne uzasadnienie wydanej decyzji poprzez przyjęcie, że przewoźnik nie posiadał wymaganego prawem i umowami międzynarodowymi zezwolenia na wykonywanie międzynarodowego przewozu;
2) naruszenie art. 92a ust. 1 u.t.d., art. 2 ust. 2 pkt b umowy poprzez błędne określenie, że przewoźnik wykonywał międzynarodowy przewóz drogowy niezgodnie z przepisami ustawy, umową międzynarodową lub warunkami określonymi w zezwoleniu.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że żaden przepis prawa nie przewiduje wymogu, aby zespół pojazdów musiał być zarejestrowany w tym samym państwie. Żaden przepis prawa nie nakłada obowiązku posiadania dodatkowych zezwoleń w przypadku, gdy zespół pojazdów składający się z ciągnika i przyczep są zarejestrowane w różnych krajach.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga podlegała oddaleniu.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie nałożenia na [...] w A. w Kazachstanie kary pieniężnej za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego niezgodnie z przepisami ustawy, umową międzynarodową lub warunkami określonymi w zezwoleniu.
W niniejszej sprawie bezsporne jest, że skarżąca – spółka[...] z Kazachstanu wykonywała międzynarodowy transport drogowy rzeczy między krajem nienależącym do Unii Europejskiej – Rosją a Polską.
Zgodnie z art. 28 ust. 1 u.t.d., wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez zagraniczny podmiot niemający siedziby w państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym wymaga zezwolenia ministra właściwego do spraw transportu, o ile umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej.
Zasady wykonywania międzynarodowych przewozów osób i ładunków między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Kazachstanu, w tranzycie przez ich terytoria, a także do krajów trzecich i w odwrotnym kierunku, wykonywanych pojazdami zarejestrowanymi na terytorium państwa jednej z umawiających się stron uregulowane są Umową między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Kazachstanu o międzynarodowych przewozach drogowych, sporządzoną w Ałmatach dnia 23 maja 1997 r. (M. P. z 2001 r. Nr 46, poz. 749).
Zgodnie z art. 5 ust. 1 umowy, przewozy ładunków między terytoriami państw Umawiających się Stron, tranzytem przez ich terytoria, a także do krajów trzecich, wykonywane są na podstawie zezwoleń. Na każdą jazdę i na każdy pojazd powinno być wydane osobne zezwolenie. Zezwolenie uprawnia do wykonania jednej jazdy tam i z powrotem. Przejazd pojazdu bez ładunku wymaga również zezwolenia (ust. 2). Właściwe organy Umawiających się Stron przekazują sobie wzajemnie każdego roku uzgodnioną ilość zezwoleń (ust. 3). Zezwolenia są ważne jeden rok kalendarzowy (ust. 4).
Jak już powyżej wskazano, w dniu kontroli wykonywany był przewóz z Rosji do Polski. Okazany przez kierowcę podczas kontroli dokument zezwolenia na międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nr [...] uprawniał do wykonywania przewozu do lub z państwa trzeciego (część A zezwolenia). W części B zezwolenia wskazano, że przewóz wykonywany był pojazdem o numerze rejestracyjnym [...] z naczepą o numerze rejestracyjnym [...].
Z akt sprawy wynika, że pojazd marki DAF o numerze rejestracyjnym [...] zarejestrowany był w Kazachstanie, natomiast naczepa marki K. o numerze rejestracyjnym [...] była zarejestrowana w Rosji.
Zgodnie z art. 2 ust. 2 umowy, określenie "pojazd" oznacza:
a) pojazd drogowy z napędem mechanicznym, który jest skonstruowany lub przystosowany do wykonywania przewozów drogowych osób i ładunków lub do ciągnięcia pojazdów przeznaczonych do tych przewozów;
b) zespół pojazdów złożony z pojazdu spełniającego warunki wymienione w punkcie a) oraz z przyczepy lub naczepy;
c) pojazd drogowy z napędem mechanicznym, wyposażony w specjalne urządzenie zamontowane na stałe i stanowiące jego integralną część, które nie jest traktowane jako ładunek.
W myśl zaś art. 1 umowy, postanowienia niniejszej umowy mają zastosowanie do międzynarodowych przewozów osób i ładunków między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Kazachstanu, w tranzycie przez ich terytoria, a także do krajów trzecich i w odwrotnym kierunku, wykonywanych pojazdami zarejestrowanymi na terytorium państwa jednej z Umawiających się Stron.
W świetle przywołanych powyżej przepisów, przewóz ładunków wykonywany jest pojazdami zarejestrowanymi na terytorium państwa jednej z Umawiających się Stron, czyli Polski lub Kazachstanu. Skoro zespół pojazdów składający się z pojazdu drogowego z napędem mechanicznym oraz naczepy lub przyczepy traktowany jest jako pojazd, to wymóg rejestracji na terytorium państwa jednej z Umawiających się Stron dotyczy wchodzących w skład zespołu pojazdów pojazdu drogowego z napędem mechanicznym oraz naczepy lub przyczepy.
W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że naczepa marki K. o numerze rejestracyjnym [...] była zarejestrowana w Rosji. Kontrolowany zespół pojazdów nie spełniał zatem wymogu, o którym mowa w art. 1 umowy.
Wobec tak ustalonego stanu faktycznego i prawnego należało zatem uznać, że organy obu instancji prawidłowo ustaliły, że [...] października 2014 r., podczas kontroli, kierowca wykonywał międzynarodowy przewóz drogowy niezgodnie z przepisami ustawy, umową międzynarodową lub warunkami określonymi w zezwoleniu i nałożyły na [...] w A. w Kazachstanie karę pieniężną w wysokości 8000 zł za naruszenie określone w Lp. 3.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
Organy prawidłowo ustaliły wysokość kary pieniężnej za stwierdzone naruszenie. Stosownie do art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa Załącznik nr 3 do ustawy (ust. 6). Stosownie zaś do Lp. 3.3., wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego niezgodnie z przepisami ustawy, umową międzynarodową lub warunkami określonymi w zezwoleniu 8000 zł.
Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło