II GZ 529/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Zabłocka po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A.N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia 10 grudnia 2015 r. sygn. akt III SA/Kr 1387/15 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A.N. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. postanowieniem z dnia 10 grudnia 2015 r., sygn. akt III SA/Kr 1387/15 odmówił A.N. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] sierpnia 2015 r. w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry w kwocie 36 000 zł. W skardze na powyższą decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. A.N. zawarła wniosek o zastosowanie ochrony tymczasowej. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że niewstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji naraziłoby ją na niepowetowaną szkodę majątkową, albowiem pozbawiłoby ją to możliwości dalszego prowadzenia działalności gospodarczej, co skutkowałoby koniecznością ogłoszenia upadłości. Ponadto skarżąca podniosła, że przerwanie prowadzenia przez nią działalności wiąże się z utratą rynków zbytu na jej towary lub usługi, a ewentualna późniejsza odbudowa pozycji rynkowej jest niemożliwa. Skarżąca wskazała również, że w poprzednim roku podatkowym poniosła stratę podatkową z prowadzonej działalności gospodarczej zaś w okresie pierwszych siedmiu miesięcy 2015 r. osiągnęła niewielki dochód, jednak wysokość dochodu brutto jest znacznie niższa od nałożonej na nią kary pieniężnej. Skarżąca uważa, że wykonanie zaskarżonej decyzji pozbawiłoby ją możliwości regulowania innych zobowiązań co w praktyce oznacza aktualizację obowiązku ogłoszenia upadłości. Ponadto skarżąca podniosła, że zatrudnia dwóch pracowników i w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji nie byłaby w stanie regulować zobowiązań z tytułu wynagrodzeń i składek, skutki wykonania zaskarżonej decyzji wykraczałyby zatem poza nią, pozbawiając równocześnie tych pracowników źródła utrzymania. Skarżąca wskazała też, że decyzje w sprawie nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 89 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. 2009 nr 201 poz. 1540 ze zm.; dalej: u.g.h.) są uchylane przez sądy administracyjne, dlatego też w przypadku utrwalenia się tej linii orzeczniczej zapłacone lub wyegzekwowane kary pieniężnej będą podlegać zwrotowi, a nadto Skarb Państwa poniesie odpowiedzialność odszkodowawczą. Skarżąca dodała również, że niektóre sądy zawieszają postępowanie do czasu wydania przez Trybunał Konstytucyjny orzeczeń w prejudycjalnych sprawach, zaś oczekiwanie na rozpoznanie sprawy przez Trybunał wydłuży okres, w którym mogą wystąpić negatywne skutki dla skarżącej. Do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji skarżąca dołączyła zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu w roku 2014 PIT-36L, informację o wysokości dochodu z pozarolniczej działalności gospodarczej w roku podatkowym 2014 PIT/B, oświadczenie z dnia 28 sierpnia 2015 r. o ilości zatrudnianych pracowników oraz wydruk z podatkowej księgi przychodów i rozchodów za 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. odmawiając wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji uznał, że skarżąca nie wykazała, że jej wykonanie wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd I instancji wskazał, że co prawda skarżąca we wniosku stwierdziła, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej, która i tak już w 2014 roku przyniosła jej stratę, jednak wykazanie straty w prowadzonej działalności gospodarczej nie jest samodzielną okolicznością, która mogłaby przemawiać za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu bowiem stanowi ona jedynie różnicę pomiędzy przychodem osiągniętym w danym roku podatkowym, a kosztami jego uzyskania. Ponadto WSA podkreślił, że nawet fakt ewentualnego wyegzekwowania nałożonej kary pieniężnej przed rozpoznaniem skargi i ewentualne jej uwzględnienie nie skutkuje nieodwracalnymi skutkami, ponieważ w takim wypadku wskazana zaskarżoną decyzją należność zostanie stronie zwrócona. Sąd I instancji zauważył też, że uszczuplenie stanu finansowego nie jest wystarczającą przesłanką wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji administracyjnej. Ponadto Sąd I instancji zauważył, że stwierdzenie potencjalnej wadliwości zaskarżonej decyzji oraz ewentualnie zawieszenie postępowań przez inne sądy administracyjne nie stanowią przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania decyzji. W zażaleniu na powyższe postanowienie A.N. wniosła o jego zmianę poprzez uwzględnienie wniosku zawartego w skardze. Postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, a to art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., nazywanej dalej: "p.p.s.a.") poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na odmowie wstrzymania wykonalności zaskarżonej decyzji pomimo wskazania we wniosku okoliczności wystarczających do uznania wniosku za zasadny, zwłaszcza wykazania wysokiego prawdopodobieństwa wyrządzenia skarżącej znacznej szkody w postaci niewypłacalności i przyczyny takiego ryzyka. W ślad za zażaleniem skarżąca w piśmie z dnia 13 maja 2016 r. przedłożyła zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu w roku 2014, informacje o wysokości dochodu z pozarolniczej działalności gospodarczej w roku podatkowym 2014, oświadczenie z dnia 28 sierpnia 2015 r. w przedmiocie ilości zatrudnianych pracowników oraz wydruk z podatkowej księgi przychodów i rozchodów za 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest bezzasadne. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Skoro sąd orzeka o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. W rozpoznawanej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczył decyzji w przedmiocie nałożenia na skarżącą kary pieniężnej w wysokości 36 000 zł. W zaskarżonym postanowieniu Sąd pierwszej instancji uznał, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie mógł zostać uwzględniony, bowiem wykazanie przez skarżącą straty za rok 2014 oraz sam fakt uszczuplenia stanu finansowego strony nie jest wystarczającą przesłanką do zastosowania ochrony tymczasowej. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonana przez Sąd pierwszej instancji ocena jest prawidłowa. Skarżąca podnosząc w ramach wniosku argumentację o wpływie wykonania przywołanej decyzji, mogącej w jej ocenie doprowadzić do pozbawienia jej środków na dalsze prowadzenie działalności, a w konsekwencji do upadłości, dołączyła zeznania podatkowe z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej oraz pozarolniczej działalności gospodarczej za rok 2014 z których wynika, że przy przychodach w kwocie 104 276, 69 zł skarżąca poniosła stratę w wysokości 223,03 zł. NSA zauważa, że powstanie w jednym roku rozliczeniowym straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej, a tym samym konieczności ogłoszenia upadłości - tym bardziej, że skarżąca nadal prowadzi swoją działalność. Strata powstaje wskutek nadwyżki kosztów uzyskania przychodu nad przychodem, co skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego) i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Co prawda z dołączonej do wniosku o zastosowanie ochrony tymczasowej tabeli obrazującej przychody i rozchody za okres od stycznia do lipca 2015 r. wynika, że skarżąca uzyskała jedynie przychód w wysokości 41 000, 80 zł, jednakże analiza tego dokumentu nie daje miarodajnego obrazu rzeczywistej sytuacji finansowej strony bowiem na jego podstawie nie można dokonać oceny, w jaki sposób kształtuje się faktyczna płynność finansowa działalności skarżącej i jakie są jej rzeczywiste możliwości płatnicze. Należy podkreślić wobec powyższego, że skarżąca prowadząc jednoosobową działalność gospodarczą powinna dokładnie zobrazować jej sytuację majątkową poprzez dołączenie np. dokumentów księgowych - bilans zysków i strat, zeznań podatkowych za ostatnie 2 kwartały 2015 r., rachunki bankowe etc. Dopiero porównanie ww. dokumentów dałoby możliwość w pełni obiektywnie ocenić czy w kontekście sytuacji finansowej strony wykonanie zaskarżonej decyzji organu naraziłoby przedsiębiorstwo skarżącej na utratę płynności finansowej skutkujące brakiem możliwości regulowania zobowiązań z tytułu wynagrodzeń i składek, pozbawiając równocześnie 2 pracowników źródła utrzymania. Na marginesie rozważań NSA wskazuje, że dołączone w ślad za zażaleniem dokumenty obrazujące sytuację finansową strony nie mogły zostać uwzględnione bowiem dokumenty o takiej samej treści zostały przez spółkę nadesłane już wraz ze skargą (vide k. 11 - 15 akt sądowych). Odnosząc się do argumentacji zawartej w zażaleniu dotyczącej braku notyfikacji przepisów dających możliwość nakładania kar pieniężnych z tytułu urządzania gier na automatach o niskich wygranych, należy podkreślić, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji może nastąpić wyłącznie w przypadku spełnienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. W toku postępowania wpadkowego dotyczącego wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie dokonuje się kontroli legalności tej decyzji. Wobec tego bez znaczenia dla rozpoznania zażalenia, jak i bez znaczenia dla kwestii zastosowania ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym są okoliczności podniesione w zażaleniu jak i subiektywne przekonanie skarżącej o niezgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie. PM