IV SAB/Wr 277/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Henryk Ożóg, Sędziowie sędzia NSA Tadeusz Kuczyński (spr.), sędzia WSA Lidia Serwiniowska, , po rozpoznaniu w Wydziale IV w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] z/s w W. na bezczynność Okręgowego Sądu Lekarskiego przy D. Okręgowej Izbie Lekarskiej we W. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Okręgowy Sąd Lekarski przy D. Okręgowej Izbie Lekarskiej we W. do rozpoznania wniosku skarżącego Stowarzyszenia z dnia 18 lutego 2015 r. w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; II. stwierdza, że bezczynność podmiotu zobowiązanego nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Okręgowego Sądu Lekarskiego przy D. Okręgowej Izbie Lekarskiej we W. na rzecz skarżącego Stowarzyszenia kwotę 361,20 (słownie: trzysta sześćdziesiąt jeden 20/100) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 28 sierpnia 2015r. Stowarzyszenie [...] w W. (dalej jako "Stowarzyszenie" lub skarżący) wniosło skargę na bezczynność Okręgowego Sądu Lekarskiego D. Izby Lekarskiej, polegającą na nieudostępnieniu informacji publicznych, których dotyczył wniosek z dnia 18 lutego 2015 r. o udzielenie informacji w trybie dostępu do informacji publicznej, zarzucając naruszenie art. 13 i 14 Ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. 2001 nr 112 poz. 1198 ze zm., dalej powoływana jako u.d.i.p.) poprzez nieudzielenie odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej w przewidzianej prawem formie decyzji administracyjnej. W związku z powyższym wniesiono o : 1) zobowiązanie Okręgowego Sądu Lekarskiego D. Izby Lekarskiej do prawidłowego rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej - z uwzględnieniem okoliczności, że wnioskowane dane mają charakter informacji publicznych - w terminie 14 dni, 2) dopuszczenie dowodu uzupełniającego z załączonych dokumentów (wniosek o udostępnienie informacji publicznej oraz dowód jego przesłania) na okoliczność treści wniosku oraz tego, że został on przesłany stronie przeciwnej, 3) zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych, z uwzględnieniem: a) opłaty sądowej (100 zł), b) wynagrodzenia pełnomocnika (240 zł) c) opłaty skarbowej (17 zł) d) opłaty pocztowej (4,20 zł) W motywach uzasadnienia skargi podano, że Skarżący przesłał Okręgowemu Sądowi Lekarskiemu pocztą elektroniczną w dniu 18 lutego 2015 r. wniosek o udostępnienie informacji publicznej poprzez przesłanie kserokopii lub skanów orzeczeń Okręgowego Sądu Lekarskiego, wydanych w latach 2011-2014. Okręgowy Sąd Lekarski w piśmie z dnia 19 lutego 2015 r. stwierdził, że wybrane orzeczenia sądów lekarskich są publikowane w czasopiśmie dostępnym na stronie internetowej. Powyższe pismo nie miało formy decyzji administracyjnej. Wobec powyższego Skarżący, zgodnie z przepisami u.d.i.p. i utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych postanowił złożyć skargę na bezczynność bez uprzedniego składania zażalenia ani też wzywania do usunięcia naruszenia prawa. Odpowiedzi, że przegląd orzecznictwa sądownictwa lekarskiego zamieszcza się w roczniku "Medyczna Wokanda" nie można uznać za udzielenie informacji publicznej. W szczególności ze sformułowania "przegląd orzecznictwa" wynika, że w powołanym piśmie nie są publikowane wszystkie orzeczenia, a jedynie wybrane. Tymczasem z treści wniosku wynikało jednoznacznie, że dotyczy on wszystkich orzeczeń wydanych w latach 2011-2014. Dalej wskazano, że w myśl art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP i art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w tej ustawie. W ocenie Skarżącego okoliczność, że wymaganie to spełniają informacje, których dotyczy niniejsza skarga, nie budzi wątpliwości i wynika także z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego , np. wyroku NSA z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. I OSK 196/13. Stwierdzono, że adresat wniosku bez wątpienia jest jednostką organizacyjną, i że wykonuje zadania publiczne polegające na sprawowaniu sądownictwa dyscyplinarnego, a co za tym idzie m.in. decyduje o możliwości wykonywania zawodu zaufania publicznego. W odpowiedzi na skargę Przewodniczący Okręgowego Sądu Lekarskiego D. Izby Lekarskiej wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie, oddalenie. Nie zgodził się ze stanowiskiem wnioskodawcy, że orzeczenia okręgowego sądu lekarskiego są informacją publiczną ponieważ podlegają ochronie w trybie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej ze względu na możliwość naruszenia tajemnicy lekarskiej. Obowiązek zachowania tajemnicy lekarskiej wynika z przepisów art. 13 i 14 ustawy z dnia z dnia 6 listopada 2008 roku o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (tekst jednolity z 2012. Dz.U. poz. 159 ze zmianami), art. 40 ustawy z dnia z dnia 5 grudnia 1996 roku o zawodach lekarza i lekarza dentysty (tekst jednolity z 2015, poz. 464) oraz art. 23 Kodeksu Etyki Lekarskiej. Ponadto zgodnie z treścią art. 89 ust. 5 ustawy z dnia 2 grudnia 2009 roku o izbach lekarskich (tekst jednolity Dz.U. 2015, poz. 651 ze zmianami) orzeczenie sądu lekarskiego doręcza się stronom. Zgodnie z treścią art. 112 pkt 1 ww. ustawy w postępowaniu w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej odpowiednio stosuje się przepisy kodeksu postępowania karnego, w tym również przepis art. 156 kpk, określający sposób realizacji prawa do wglądu do akt postępowania osób uprawnionych. Wobec powyższego należy uznać, że przepisy ustawy o izbach lekarskich w związku z odpowiednio stosowanymi przepisami kodeksu postępowania karnego są przepisami szczególnymi, o których mowa w art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, co powoduje, że ustawa ta nie ma zastosowania do informacji zwartych w aktach postępowań w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej lekarzy i lekarzy dentystów. Z uwagi na szczególny tryb udostępniania informacji z akt postępowań w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej lekarzy i lekarzy dentystów (w tym również treści orzeczeń kończących takie postępowanie) należy przyjąć, iż wniesiony przez Stowarzyszenie [...] wniosek nie podlega regulacjom ustawy o dostępie do informacji publicznej, a owe szczególne regulacje nie pozwalają na udostępnienie Stowarzyszeniu wnioskowanych informacji. Ponadto wskazano na stanowisko NSA wyrażone w wyroku z dnia 5 września 2014 roku, sygnatura akt. I OSK 3062/13, w którym Sąd orzekł, że informacją publiczną nie są orzeczenia komisji wojewódzkich do spraw orzekania o zdarzeniach medycznych, dotyczące konkretnych osób. Nie ma w nich żadnego elementu sprawy publicznej. Zdaniem NSA sprawa rozstrzygana w orzeczeniu komisji ma charakter indywidualny i prywatny. Tak więc orzeczenie nie dotyczy sprawy publicznej, wobec czego nie zawiera informacji o tego typu sprawie. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że nie ma podstaw do udostępniania orzeczeń w/w komisji na podstawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, z uwagi na ich prywatny i indywidualny charakter, co ma również miejsce w odniesieniu do orzeczeń wydawanych przez okręgowe sądy lekarskie. Wojewódzki sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest bezczynność Okręgowego Sądu Lekarskiego Okręgowej Izby Lekarskiej polegająca na nieudostępnieniu skarżącemu informacji publicznej w formie kserokopii lub skanów orzeczeń tego Sądu wydanych w latach 2011 - 2014. Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r., poz. 1198 ze zm., dalej u.d.i.p.) będąca rozwinięciem konstytucyjnego prawa do informacji publicznej zawartego w art. 61 Konstytucji RP, reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych oraz wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu, i z jakich przyczyn żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Jak wynika z art. 4 ust 1 pkt 2 cytowanej ustawy, obowiązane do udzielania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w tym organy samorządów gospodarczych i zawodowych. Informacją publiczną w rozumieniu ustawy jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Udostępnieniu podlega każda informacja o sprawach publicznych (art. 1 ustawy), w szczególności dotycząca treści aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy). Z żądaniem udostępnienia dokumentu urzędowego mamy zatem do czynienia również w przypadku podejmowania przez samorząd zawodowy rozstrzygnięć dotyczących postępowań dyscyplinarnych, przy czym udostępnienie wydanych w ramach tych postępowań orzeczeń gwarantować musi ochronę dóbr zagwarantowanych w innych ustawach, np. danych osobowych. Rozstrzygnięcia sądów dyscyplinarnych samorządów zawodowych odnoszą się do spraw publicznych, gdyż służą realizacji zadań publicznych które cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjaniu osiąganiu celów określonych w Konstytucji i w ustawach regulujących działanie samorządu zawodowego. W ocenie Sądu, żądana wnioskiem z dnia 18 lutego 2015 r. informacja, stanowi informację publiczną, co wynika z treści art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy o dostępie do informacji publicznej zaś Okręgowy Sąd Lekarski (OSL) należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udostępniania żądanej informacji publicznej, zgodnie z art. 4 ust. 1 tej ustawy i nadto OSL jest podmiotem tę informację posiadającym. Wynika to z faktu, że stosownie do ustawy z dnia 2 grudnia 2009 r. o izbach lekarskich (Dz. U. z 2015 r. poz. 651) lekarze i dentyści zorganizowani są na zasadach samorządu zawodowego lekarzy i lekarzy dentystów. Zgodnie z art. 2 ust. 2 ww. ustawy, samorząd reprezentuje osoby wykonujące zawody zaufania publicznego - lekarza i lekarza dentysty oraz sprawuje pieczę nad należytym wykonywaniem obowiązków zawodowych w granicach interesu publicznego i dla jego ochrony. Jednostkami organizacyjnymi samorządu są między innymi okręgowe izby lekarskie, które działają przez swoje organy określone w ustawie (art. 3). Zgodnie z art. 21 ustawy o izbach lekarskich, organem okręgowej izby lekarskiej jest m.in. okręgowy sąd lekarski, który rozpatruje sprawy z zakresu odpowiedzialności zawodowej lekarzy (art. 30 ustawy o izbach lekarskich). Okręgowy sąd lekarski jest zatem jednym z organów okręgowej izby lekarskiej, przy pomocy którego samorząd zawodu lekarskiego wykonuje zadania publiczne z zakresu ochrony interesu publicznego, wobec czego, na mocy art. 4 u.d.i.p. zobowiązany jest do udzielenia informacji publicznej (por. np. wyrok WSA w Kielcach z dnia 12 listopada 2015 r. sygn. III SAB/Ke 58/15, zamieszczony w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W powołanym wyroku WSA w Kielcach stwierdzono m.in., że informacje publiczne można podzielić na dwie kategorie: podlegające udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w ustawie o dostępie do informacji publicznej oraz takie, które podlegają udostępnieniu na zasadach i w trybie przewidzianym w ustawach szczególnych. Ograniczenie udostępnienia informacji publicznej na podstawie art. 1 ust. 2 u.d.i.p. nie oznacza, że nie stanowi ona informacji publicznej, ale że została ona wyłączona z kategorii informacji podlegających ujawnieniu w tym trybie i podlega udostępnieniu w trybie określonym w ustawach szczególnych. Dalej podkreślono, że w razie obowiązywania odmiennych regulacji prawnych dotyczących udostępniania określonego rodzaju informacji publicznych, mają one pierwszeństwo przed u.d.i.p., która nie może naruszać szczególnych zasad dostępu do tego rodzaju informacji. Jednakże - w ocenie Sądu - powoływanie się przez organ, w niniejszej sprawie, na art. 156 Kodeksu postępowania karnego, jako na przepis szczególny w rozumieniu art. 1 ust. 2 u.d.i.p., a zatem wyłączający stosowanie przepisów tej ustawy, jest wadliwe. Powyższy przepis odnosi się bowiem jedynie do materiałów postępowania karnego, regulując zasady dostępu do tych akt osób uprawnionych. Nie odnosi się zatem do samych orzeczeń wydanych w wyniku tego postępowania. Dostęp do ich treści jako informacji publicznych w podanym wyżej rozumieniu, regulują przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Należy nadto wskazać, że prawo wglądu do akt danej sprawy, na które powołuje się Okręgowy Sąd Lekarski, przysługuje stronom konkretnego postępowania w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej. W tym przypadku, zgodnie z art. 56 ustawy o izbach lekarskich, stronami postępowania w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej lekarzy są pokrzywdzony oraz lekarz, którego dotyczy postępowanie, lub obwiniony, a także rzecznik odpowiedzialności zawodowej. Stronie postępowania udostępnia się zatem akta sprawy na zasadach procesowych, przy czym organ prowadzący postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej lekarzy może ograniczyć pokrzywdzonemu dostęp do akt sprawy w zakresie przewidzianym w ustawach. Natomiast dostęp osoby trzeciej do dokumentów urzędowych, będących częścią akt indywidualnego postępowania, odbywa się wyłącznie w oparciu o ustawę o dostępie do informacji publicznej. Skarżący nie jest stroną postępowania z zakresu odpowiedzialności zawodowej i tym samym jego wniosek o wydanie kopii orzeczeń dyscyplinarnych z różnych spraw, za różne okresy, które - jak już wskazano - stanowią informację publiczną, winien być rozpatrywany w trybie przepisów ustawy. Zatem w niniejszej sprawie nie ma zastosowania szczególny tryb, jak wskazuje organ. Na gruncie u.d.i.p., wniosek o udostępnienie informacji publicznej rozpatruje się bądź przez udostępnienie informacji (czynność materialno-techniczna), bądź - w przypadku, gdy istnieją ku temu podstawy prawne - przez odmowę udostępnienia, która przybiera formę decyzji administracyjnej. Odmowa udostępnienia informacji, w świetle ustawy, może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy żądana informacja istnieje i faktycznie stanowi informację publiczną, ale nie może być udostępniona z uwagi na przesłanki ograniczające jej dostępność (na skutek ograniczeń określonych w art. 5), albo w przypadku informacji przetworzonej, ze względu na brak szczególnie istotnego interesu publicznego. Tylko w przypadku stwierdzenia, iż żądana informacja nie stanowi informacji publicznej lub wzywany organ wskazanej informacji nie posiada, organ może załatwić wniosek informując o tym wnioskodawcę pismem. Zasady limitowania dostępu do informacji publicznej określa art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.. Stanowi się w nim, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. Jak wynika z akt sprawy adresat wniosku nie podjął w sprawie skarżącego żadnej z wymaganych czynności. Pismo z dnia 19 lutego 2015 r. nie może być uważane za formę załatwienia wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zarzucana bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Regulacje dotyczące udostępnienia informacji publicznej budzą wielokrotnie wątpliwości interpretacyjne, zachowanie adresata wniosku w kontrolowanej sprawie nie miało cech lekceważącego traktowania obowiązków nakładanych na niego mocą ustawy o dostępie do informacji publicznej. Z przeprowadzonego wywodu wynika w niezbity sposób, że wbrew żądaniom skargi - nie było podstaw do jej odrzucenia, w tym zwłaszcza na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze na mocy art. 149 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzeczono jak w pkt I i II sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 powołanej wyżej ustawy, uwzględniając wyliczenie przedstawione w treści skargi. J.T. 28.12.15r.