II SA/Kr 1348/15
WyrokWSA w Krakowie2016-01-05
Skład orzekający: Jacek Bursa, Mirosław Bator, Beata Łomnicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego mogą nakazać rozbiórkę stacji bazowej telefonii komórkowej, jeśli część prac budowlanych została wykonana na podstawie zgłoszenia, w stosunku do którego organ nie wniósł sprzeciwu?Ratio decidendi
Sąd uchylił decyzje organów nadzoru budowlanego, uznając, że przedwcześnie nakazano rozbiórkę całej inwestycji. Organy nie uwzględniły w pełni zgłoszenia prac budowlanych i zakresu sprzeciwu Starosty, który dotyczył jedynie części robót. W związku z tym, organy były związane wcześniejszym rozstrzygnięciem, że część inwestycji nie wymagała pozwolenia na budowę. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy powinny porównać zgłoszone i wykonane prace, a rozbiórkę orzec jedynie w przypadku niezgodności z prawem lub braku możliwości legalizacji.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę samowolnie wybudowanej stacji bazowej telefonii komórkowej. Inwestor twierdził, że część prac została wykonana na podstawie zgłoszenia, w stosunku do którego Starosta wniósł sprzeciw jedynie w zakresie montażu wewnętrznej linii zasilającej, a w pozostałym zakresie uznał prace za nie wymagające pozwolenia na budowę. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił obie decyzje.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa (spr.) Sędziowie: WSA Mirosław Bator WSA Beata Łomnicka Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi [...] S.A PTK Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 18 sierpnia 2015 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz strony skarżącej [...] S.A PTK Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 740 ( siedemset czterdzieści ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. decyzją z dnia 11 czerwca 2014r., nr [...], znak: [...],, nakazał [...], S.A. z siedzibą w W. rozbiórkę na własny koszt samowolnie wybudowanej stacji bazowej telefonii komórkowej [...], w miejscowości T., gmina T. na istniejącym budynku Ochotniczej Straży Pożarnej zlokalizowanym na działce ew. nr [...], położonej w miejscowości T., gmina T. składającej się z dwóch masztów antenowych z odciągami wraz z antenami i konstrukcjami wsporczymi.
Odwołanie od tej decyzji złożyła [...], S.A. zarzucając naruszenie:
- art. 8 i 16 ust. 1 kpa, poprzez wydanie decyzji o nakazie rozbiórki masztów i urządzeń stacji bazowej, podczas gdy kwestie jej budowy zostały rozstrzygnięte prawomocną decyzją, czym naruszono zasadę ochrony praw słusznie nabytych wynikającą z konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego wyrażoną w art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zasadę trwałości decyzji administracyjnych oraz zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa;
- art. 11 kpa, poprzez błędne ustalenia faktyczne PINB, gdyż przedmiotowa konstrukcja wsporcza nie posiada odciągów, co było podstawą do jej zakwalifikowania jako budowli, lecz zastrzały;
- art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez nakazanie rozbiórki obiektów i urządzeń, których instalacja rozstrzygnięta została prawomocną decyzją administracyjną;
- błędną interpretację art. 3, art. 28 ust. 2 oraz art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, poprzez wadliwą kwalifikacją prawną zrealizowanej inwestycji – tj. że przedmiotowa stacja bazowa telefonii komórkowej jest całością techniczno - użytkową, w związku z czym jest budowlą i roboty budowlane związane z jej realizacją podlegają obowiązkowi uzyskania pozwolenia na budowę;
- art. 28 ust.1 Prawa budowlanego - poprzez nadanie przymiotu strony właścicielom i zarządcom działek graniczących bezpośrednio z nieruchomością na której wybudowano stację bazową, podczas gdy stronami powinni być jedynie inwestor właściciele, użytkownicy i zarządcy znajdujący się w obszarze oddziaływania obiektu.
W uzasadnieniu podano, iż [...], S.A. (dawniej [...],Sp. z o.o.) 21 lutego 2011 roku złożyła Staroście L. zgłoszenie zamiaru wykonania robót budowlanych niewymagających pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej [...], T. Miasto, opierając się na art. 30 ust.2 prawa budowlanego. Zgłoszone roboty budowlane polegały na: montażu konstrukcji wsporczej pod instalacje telekomunikacyjne, montażu urządzeń telekomunikacyjnych, montażu systemów antenowych i montażu wewnętrznej linii zasilającej. Starosta L. decyzją [...],z dnia 9 marca 2011 roku wniósł sprzeciw do wykonania robót budowlanych, jednak jedynie w zakresie robót polegających na montażu wewnętrznej linii zasilającej. Starosta L. stwierdził jednocześnie, że montaż konstrukcji wsporczej pod instalacje telekomunikacyjne, urządzeń telekomunikacyjnych oraz montaż systemów antenowych, zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 15 w powiązaniu z art. 30 prawa budowlanego, nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia właściwemu organowi. W następstwie takiego rozstrzygnięcia, [...],S.A. uzyskała decyzję nr [...],znak: [...], z dnia 16 listopada 2011 roku zatwierdzającą budowlany i udzielającą pozwolenie na budowę wewnętrznej linii zasilającej dla potrzeb stacji bazowej. Po uprawomocnieniu ww. decyzji Inwestor przystąpił do wykonania zgłoszonych robót stacji bazowej oraz wewnętrznej linii zasilającej. Wobec tego roboty budowlane prowadzone były na podstawie dwóch prawomocnych decyzji administracyjnych, co do montażu konstrukcji wsporczej pod instalacje telekomunikacyjne, montażu urządzeń telekomunikacyjnych i montażu systemów antenowych na podstawie decyzji [...],z dnia 9 marca 2011 roku, a co do wewnętrznej linii zasilającej na podstawie decyzji [...], z dnia 16 listopada 2011 roku. Mocą wymienionych decyzji, [...],S.A. nabyła prawa do wykonania wymienionych prac budowlanych. Zgłoszenie wykonania robót budowlanych inwestor oparł na przepisie art. 30 ust. 2 prawa budowlanego, a Starosta L. w decyzji [...],z dnia 9 marca 2011 roku powołał się dodatkowo art. 29 ust. 2 pkt 15. Przywołane regulacje stanowią wyjątek (lex specialis) od wyrażonej w art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego zasady, zgodnie z którą roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Ustawodawca w art. 29 ust. 2 pkt 15 oraz w art. 30 ust. 2 ustawy Prawo budowlane nie zawarł żadnych ograniczeń co do rodzajów montowanych urządzeń. Zatem instalacje telekomunikacyjne i konstrukcje wsporcze zawierają się w kategorii urządzeń o których mowa w przywołanych przepisach.
M. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją nr [...], z dnia 18 sierpnia 2015r. znak: [...],, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 104 kpa, art. 48 ust. 1, oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (Dz.U. z 2013r. poz. 1409 ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu podano, iż przedmiotem postępowania jest legalność wykonanych prac w związku z budową stacji bazowej telefonii komórkowej na istniejącym budynku Ochotniczej Straży, składającej się z dwóch masztów antenowych z odciągami wraz z antenami i konstrukcjami wsporczymi. Umiejscowienie przedmiotu postępowania zostało przedstawione na zdjęciach sporządzonych podczas czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 29.05.2013r. (vide: karty [...],-[...], akt PINB). Jak wynika z przedłożonej dokumentacji technicznej wysokość masztów jest większa niż 3 m. (vide: karty [...],-[...], akt PINB). Jak wynika z materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie poprzednik prawny [...], S.A. - [...],Sp. z o.o. w dniu 21.02.2011 r. dokonał zgłoszenia zamiaru przystąpienia do budowy Stacji Bazowej (vide: karta [...], akt PINB). Starosta L. decyzją z dnia 09.03.2011r. znak: [...],wniósł sprzeciw do wykonania robót budowlanych polegających na montażu konstrukcji wsporczej pod instalacje telekomunikacyjne, montażu urządzeń telekomunikacyjnych w pomieszczeniu, montażu systemów alarmowych, montażu wewnętrznej linii zasilającej w zakresie robót polegających montażu wewnętrznej linii zasilającej (vide: karta [...], akt PINB). Decyzją z dnia 16.11.2011r. znak: [...], Starosta zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę wewnętrznej linii zasilającej dla potrzeb stacji bazowej na budynku Ochotniczej Straży Pożarnej zlokalizowanym na działce nr ewid. [...],w T. (vide: karty [...],-[...], akt PINB). Poza zakresem niniejszego postępowanie jest więc wewnętrzna linia zasilająca przedmiotową stację bazową w energię elektryczną.
Organ nie zgodził się z zarzutem błędnej kwalifikację obiektu poprzez przyjęcie iż roboty budowlane związane z jej realizacją podlegały obowiązkowi uzyskania pozwolenia na budowę, wskazując, że orzecznictwo sądowe w tej kwestii jednoznacznie wskazuje, że stacja bazowa telefonii komórkowej w świetle definicji zawartych w art. 3 ustawy Prawo budowlane nie jest urządzeniem technicznym związanym z innym budynkiem lub budowlą, masztem czy też instalacją związaną z medialnym wyposażeniem określonej budowli czy budynku lecz jest budowlą, stanowiącą wraz z masztowymi konstrukcjami wsporczymi, antenami, przewodami kablowymi, szafami kablowymi wraz z instalacją zasilającą te urządzenia - odrębną całość techniczno-użytkową. Stacji bazowej telefonii komórkowej nie można zaliczyć do kategorii urządzeń budowlanych (art. 3 pkt 9 ustawy Prawo budowlane). Przez urządzenia budowlane, zgodnie z definicją legalną, należy rozumieć urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki. Antena telefonii komórkowej jest "obca" w stosunku do budynku i nie jest związana z funkcjonowaniem obiektu budowlanego".
W niniejszej sprawie taka sytuacja zachodzi. Zrealizowana stacja bazowa telefonii komórkowej nie jest instalacją związaną z funkcjonowaniem budynku Ochotniczej Straży Pożarnej. Również w świetle art. 2 pkt 35 ustawy z 16.07.2004r. Prawo telekomunikacyjne i § 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26.10.2005r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane, w orzecznictwie sądowo-administracyjnym przyjmuje się, że obecne rozwiązania techniczne nie mogą rozciągać pojęcia urządzenia o jakim mowa w art. 29 ust. 2 pkt 15 obowiązującego prawa budowlanego - na telekomunikacyjne obiekty budowlane, wymieniane wprost jako takie w definicji zawartej w § 3 pkt 2 w/w rozporządzenia Ministra Infrastruktury. Skoro sieć telekomunikacyjna telefonii cyfrowej (stanowiąca zgodnie z art. 3 pkt 3 list. Prawo budowlane budowlę) składa się z systemu stacji nadawczo-odbiorczych (zgodnie z cyt. wyżej art. 2 pkt 35), to kolejna stacja bazowa telefonii komórkowej w systemie tej sieci technicznej -telefonii komórkowej, jako nowy element sieci telekomunikacyjnej stanowi rozbudowę tej sieci, czyli budowę w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane. Z powyższych uregulowań wynika zatem, że stacja bazowa telefonii cyfrowej stanowi łącznie z instalacjami i urządzeniami - odrębną pod względem technicznym lecz integralną część sieci telekomunikacyjnej i należy ją zaliczyć do obiektów budowlanych czyli budowli, określoną jako kategoria XXVI obiektu budowlanego.
Realizacja przedmiotowej stacji bazowej telefonii komórkowej zakończona została w 2011 r. po wejściu w życie nowelizacji ustawy Prawo budowlane, dokonanej w związku z ustawą z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, póz. 1227), która weszła w życie z dniem 15 listopada 2008r. Powyższa analiza doprowadza do wniosków zawartych w uzasadnieniu decyzji PINB w L. z dnia 11.06.2014r., iż wykonane roboty budowlane polegające na budowie dwóch masztów antenowych z odciągami wraz z antenami i konstrukcjami wsporczymi na istniejącym budynku Ochotniczej Straży Pożarnej wymagały uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Stwierdzony stan wykonywania robót budowlanych w warunkach samowoli skutkuje obowiązkiem wydania nakazu rozbiórki przez organ nadzoru budowlanego. Jednakże nakaz rozbiórki może być orzeczony dopiero wówczas, gdy okaże się, brak prawnych możliwości legalizacji (art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego). Postanowieniem z dnia 18.10.2013r. nr 285/2013 znak: [...],, PINB w L. na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy Prawo budowlane wstrzymał roboty budowlane oraz nałożył obowiązek przedłożenia w terminie do dnia 31 marca 2014 roku, dokumentów i opracowań (vide: karty [...],-[...], akt PINB).
W wyznaczonym terminie dokumenty żądane postanowieniem z dnia 18.10.2013r. nie zostały dostarczone do PINB w L. [...],WINB w K. stwierdził zatem, że organ I instancji prowadząc postępowanie trafnie zastosował przepisy ustawy Prawo budowlane. Dodatkowo wskazano na okoliczność, iż ustawą z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r. poz. 443) do art. 29 ust. 1 ustawy Prawo budowlane został dodany pkt 19a zgodnie z którym cyt.: pozwolenia na budowę nie wymaga budowa: sieci: a) elektroenergetycznych obejmujących napięcie znamionowe nie wyższe niż l kV, b) wodociągowych, c) kanalizacyjnych, d) cieplnych, e) telekomunikacyjnych.
Zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 w/w ustawy do spraw wszczętych i niezakończonych do wejścia w życie mniejszej ustawy decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe. Ponadto jak wskazano poniżej z analizy przełożonej przez stronę kopii opracowania p.n. kwalifikacji Przedsięwzięcia Stacja Bazowa [...],T. Miasto" z grudnia 2011 r. (vide; karty [...],-[...], akt PINB) wynika, że jest to przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Ma więc zastosowanie art. 29 ust. 3 ustawy Prawo budowlane zgodnie z którym pozwolenia na budowę wymagają przedsięwzięcia, które wymagają przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, oraz przedsięwzięcia wymagające przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000, zgodnie z art. 59 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Nowelizacja ustawy Prawo budowlane nie ma więc wpływu na wynik niniejszej sprawy.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów stwierdzono, że nie nastąpiło naruszenie art. 8 i 16 § 1 kpa poprzez wydanie decyzji w kwestiach rozstrzygniętych innymi prawomocnymi decyzjami. Poza zakresem niniejszego postępowania jest wewnętrzna linia zasilająca przedmiotową stację bazową w energię elektryczną, na realizację której wydana została decyzja o pozwoleniu na budowę t.j. "decyzja nr [...],z dn. 16.11.2011r. znak: [...],". Natomiast art. 29 ust. 2 pkt 15 ustawy Prawo budowlane na który wskazał Starosta L. w decyzji z dnia 09.03.2011r. znak: [...], dotyczy instalowania urządzeń na obiektach budowlanych. Jak wykazano powyżej w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z urządzeniem na potrzeby budynku Ochotniczej Straży Pożarnej zlokalizowanym na działce ew. nr [...],położonej w miejscowości T. lecz budowlą, stanowiącą wraz z masztowymi konstrukcjami wsporczymi, antenami, przewodami kablowymi, szafami kablowymi wraz z instalacją zasilającą te urządzenia - odrębną całość techniczno-użytkową. Strona poprzez błędną interpretację przepisów prawa budowlanego nie nabyła praw do realizacji w/w obiektu bez pozwolenia na budowę. [...],WINB w K. nie podzielił zarzutu naruszenia art. 11 kpa poprzez błędne ustalenia faktyczne poprzez przyjęcie nazewnictwa "odciągi" zamiast zastrzały". Strona skarżąca nie przedstawiła dowodów w postaci odpowiednich wyliczeń statycznych, które by mogłyby podważyć prawidłowy stan faktyczny ustalony przez dysponujących odpowiednią wiedzą i doświadczeniem pracowników PINB w L. Smukłość elementów nazywanych przez odwołującego zastrzałami wskazuje, iż pracują one głównie na siły rozciągające, bowiem z uwagi na możliwość wyboczenia (t.j. wygięcia elementu), mają one bowiem niską wytrzymałość na siły ściskające. Stosowanie nazewnictwa "zastrzały" jest więc wybiegiem mającym na celu obejście przepisów Prawa budowlanego. Niezależnie od powyższego wywody niniejszego uzasadnienia wskazują, że kwestia ta nie wpływu na wynik niniejszego rozstrzygnięcia.
Bez znaczenia dla rozpoznawanej sprawy ma zakwalifikowanie przedmiotowego obiektu przez PINB w L. jako wolnostojącego masztu antenowego, gdyż jak wywiedziono powyżej stacja bazowa telefonii cyfrowej stanowi łącznie z instalacjami i urządzeniami - odrębną pod względem technicznym lecz integralną część sieci telekomunikacyjnej i należy ją zaliczyć do obiektów budowlanych czyli budowli, określoną jako kategoria XXVI obiektu budowlanego, na którą wymagane było pozwolenia na budowę.
Zastrzeżenia organu budzi natomiast sposób montażu wspomnianych odciągów do kominów, które z reguły nie są elementami przeznaczonymi do przenoszenia sił konstrukcyjnych od innych elementów (vide: karty [...],-[...],,[...], akt PINB). W przypadku działania silnego wiatru może dojść do uszkodzenia komina siłą ścinającą przenoszoną z odciągów a co za tym idzie wystąpienia stanu zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia (zakłócenie działania przewodów kominowych, spadające z dachu fragmenty kominów).
Art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane dotyczy kwestii ustalenia kręgu stron w postępowaniu "w sprawie pozwolenia na budowę", w niniejszej sprawie krąg stron należy wywieść na podstawie art. 28 kpa. [...],WINB w K. dokonał weryfikacji kręgu stron postępowania i uznał że jest tożsamy w postępowaniu odwoławczym. Jak wskazuje treść wypisu uproszczonego z rejestru gruntów z dnia 26.08.2013r. właścicielem działki nr [...], jest Ochotnicza Straż Pożarna w T. (vide: karta [...], akt PINB). Jako krąg stron uznano także właścicieli działek sąsiednich szczegółowo ich wyliczając, ze wskazaniem na § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko" (Dz. U. z 2010r. Nr 213 poz. 1397) oraz przedłożoną przez stronę kopii opracowania p.n. "Kwalifikacja Przedsięwzięcia Stacja Bazowa [...],T. Miasto" z grudnia 2011 r. (vide; karty [...],-[...], akt PINB), wskazujące na przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko "w odległości nie większej niż 150 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny". Przymiot stron dla właścicieli sąsiednich działek jest więc jak prawidłowy.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję złożyła [...],S.A. zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy oraz naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.:
- art. 8 i 16 ust. 1 kpa, poprzez wydanie decyzji o nakazie rozbiórki masztów i urządzeń stacji bazowej, podczas gdy kwestie jej budowy zostały rozstrzygnięte zgłoszeniem prac budowlanych oraz prawomocna decyzją, czym naruszył zasadę ochrony praw słusznie nabytych, zasadę trwałości decyzji administracyjnych oraz zasadę pogłębiania zaufania obywateli, do organów państwa;
- art. 7 i 77 kpa, poprzez zaniechanie wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego w szczególności przez niedostrzeżenie, iż sprzeciw Starosty L. do zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych, miał miejsce jedynie w zakresie robót polegających na montażu wewnętrznej linii zasilającej;
- art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez nakazanie rozbiórki obiektów i urządzeń, których instalacja rozstrzygnięta została objęta zgłoszeniem prac budowlanych oraz prawomocną decyzją administracyjną;
- wadliwe zastosowanie poprzez niezgodne z zasadami wykładni interpretację art. 3, art. 28 ust. 1 oraz art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, poprzez wadliwą kwalifikacją prawną zrealizowanej inwestycji a to uznania, że przedmiotowa inwestycja jest całością techniczno — użytkową, w związku z czym jest budowlą i roboty budowlane związane z jej realizacją podlegają obowiązkowi uzyskania pozwolenia na budowę;
- § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 roku w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na stan środowiska poprzez błędne ustalenie, że przedmiotowa inwestycja zalicza się do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać środowisko, a w konsekwencji naruszenie art. 29 ust. 3 prawa budowlanego zgodnie z którym takie inwestycje wymagają decyzji pozwolenia na budowę, a ponadto art. 28 ust. 2 prawa budowlanego, poprzez wadliwe ustalenie kręgu stron postępowania.
W uzasadnieniu zarzutów podtrzymano argumenty podniesione w odwołaniu kwestionujące kwalifikację spornej inwestycji tj. stacji bazowej, podkreślając podział na samodzielne tzn. na konstrukcjach spornych oraz związane z istniejącymi budynkami lub budowlami. Z uwagi na to za budowle można uznać jedynie tą pierwsza kategorię – obiekt związany lub postawiony na gruncie, co nie zaistniało w spornej sprawie i co prowadzi do braku obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.
Dodatkowo podkreślono, iż Starosta L. decyzją nr [...], z dnia 9 marca 2011 roku wniósł sprzeciw do zgłoszonego przez [...],S.A. zamiaru wykonania robót budowlanych z dnia 21 lutego 2011 roku, jednak jedynie w zakresie robót polegających na montażu wewnętrznej linii zasilającej. Tym samym a contrario, organ nie wniósł sprzeciwu wobec zgłoszenia wykonania prac w pozostałym zakresie, czyli co do montażu konstrukcji wsporczej pod instalacje telekomunikacyjne, montażu urządzeń telekomunikacyjnych i montażu systemów antenowych. Ponadto Starosta L. uzasadnił wówczas, że montaż konstrukcji wsporczej pod instalacje telekomunikacyjne, montaż urządzeń telekomunikacyjnych oraz montaż systemów antenowych, zgodnie z art. 29 ust.2 pkt 15 w zw. z art. 30 prawa budowlanego, nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia właściwemu organowi. Tak więc roboty budowlane co do montażu konstrukcji wsporczej, montażu urządzeń telekomunikacyjnych i montażu systemów antenowe prowadzone były na podstawie zgłoszenia prac budowlanych, a co do wewnętrznej linii zasilającej na podstawie decyzji [...], z dnia 16 listopada 2011 roku legalnie zgodnie z prawem budowlanym i mocą wymienionych decyzji, [...],S.A. nabyła prawa do wykonania wymienionych prac budowlanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. Pkt 1 lit. "c" wskazanego przepisu stanowi, że Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Orzekanie następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa, a - w myśl art. 135 p.p.s.a. - Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, naruszyły art. 8 i 16 ust. 1 kpa oraz art. 7 i 77 kpa w zw. z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez orzeczenie nakazu rozbiórki spornej inwestycji bez uwzględnienia i wyczerpującego wyjaśnienia wpływu dokonanego przez stronę skarżącą zgłoszenia i zakresu sprzeciwu Starosty L. do zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych, w efekcie przedwczesne orzeczenie nakazania rozbiórki całej inwestycji.
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż w ocenie Sądu zasadna była argumentacja skarżonego organu w zakresie kwalifikacji spornej stacji bazowej telefonii komórkowej jako wymagającej uzyskania pozwolenia na budowę. Sąd podziela w tej kwestii ten pogląd wyrażany w orzecznictwie sądowym wskazujący, że stacja bazowa telefonii komórkowej znajdująca się na innym budynku w świetle definicji zawartych w art. 3 ustawy Prawo budowlane nie jest urządzeniem technicznym związanym z innym budynkiem lub budowlą, masztem czy też instalacją związaną z medialnym wyposażeniem określonej budowli czy budynku lecz jest budowlą, stanowiącą wraz z masztowymi konstrukcjami wsporczymi, antenami, przewodami kablowymi, szafami kablowymi wraz z instalacją zasilającą te urządzenia - odrębną całość techniczno-użytkową (por. np. wyrok NSA z 8 kwietnia 2011r. sygn. II OSK 630/10). Z uwagi na to stacji bazowej telefonii komórkowej nie można, w ocenie Sądu, zaliczyć do kategorii urządzeń budowlanych (art. 3 pkt 9 ustawy Prawo budowlane). Przez urządzenia budowlane, zgodnie z definicją legalną, należy rozumieć urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak np. przyłącza i urządzenia instalacyjne. Antena telefonii komórkowej nie spełnia tych kryteriów jako nie związana w opisanym znaczeniu z funkcjonowaniem obiektu budowlanego. Stacja bazowa telefonii cyfrowej stanowi łącznie z instalacjami i urządzeniami - odrębną pod względem technicznym lecz integralną część sieci telekomunikacyjnej i należy ją zaliczyć do obiektów budowlanych czyli budowli, określoną jako kategoria XXVI obiektu budowlanego. W kontrolowanej sprawie sporna stacja bazowa telefonii komórkowej nie jest instalacją związaną z funkcjonowaniem budynku Ochotniczej Straży Pożarnej w przedstawionym sensie.
Jednakże z uwagi na występujący w orzecznictwie sądowym pogląd przeciwny (por. np. wyrok NSA z 24 lipca 2015r. sygn. OSK 3035/13), a zatem istniejące rozbieżności w orzecznictwie sądowym co do powyżej opisanej kwestii, które doprowadziły do uznania organ administracyjny rozpatrujący zgłoszenie strony skarżącej, że sporna w niniejszej sprawie inwestycja nie jest inwestycją oczywiście wymagającą pozwolenia na budowę i co zostało w stosunku do strony skarżącej orzeczone po dokonaniu przez nią zgłoszenia i wyrażeniu sprzeciwu jedynie co do części robót, a co do pozostałej części podano że zgłoszenie jest prawidłowe, organy nadzoru budowlanego związane są tym rozstrzygnięciem, nie mając obecnie podstaw do orzeczenia rozbiórki poprzez zakwestionowanie w sposób formalny, iż cała inwestycja została wykonana bez pozwolenia na budowę, skoro w ich ocenie wymagała pozwolenia na budowę. Powyższa ocena skarżonych organów doprowadziła w efekcie do naruszenia art. 8 i 16 ust. 1 kpa oraz art. 7 i 77 kpa w zw. z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Organy bowiem pominęły, iż jak wyżej wskazano Starosta L. decyzją nr [...],z dnia 9 marca 2011 roku wniósł sprzeciw do zgłoszonego przez [...], S.A. zamiaru wykonania robót budowlanych z dnia 21 lutego 2011 roku, jednak jedynie w zakresie robót polegających na montażu wewnętrznej linii zasilającej. Tym samym organ ten nie wniósł sprzeciwu wobec zgłoszenia wykonania prac w pozostałym zakresie, czyli co do montażu konstrukcji wsporczej pod instalacje telekomunikacyjne, montażu urządzeń telekomunikacyjnych i montażu systemów antenowych, uznając tym samym, że na te prace nie wymaga się pozwolenia na budowę. W efekcie zaś skarżonych w niniejszej sprawie decyzji nakazano rozbiórkę obiektów i urządzeń, objętych zgłoszeniem prac budowlanych oraz w efekcie zgłoszenia i braku sprzeciwu - uzyskaniem ostatecznej decyzji administracyjnej. Tym samym zaniechano rozpatrzenia całego materiału dowodowego w postaci ustalenia co zostało zgłoszone we wskazanym zgłoszeniu, na co zaś zgłoszony został przez stosowny organ sprzeciw, a także co strona skarżąca wykonała, to jest czy wykonane prace były zgodne z tym zgłoszeniem. W związku z tym skarżony organ jak i organ I instancji nie miał, w ocenie Sądu, wystarczających podstaw do nakazania rozbiórki.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, na podstawie uzyskanych kompletnych akt "zgłoszeniowych", organy winny porównać dokładnie, co zostało zgłoszone przez stronę skarżącą i co zostało wykonane (szczegóły zrealizowanej inwestycji). W przypadku stwierdzenia wykonania elementów zgodnie z treścią zgłoszenia jako legalnych, brak jest podstaw do dokonywania legalizacji i ewentualnej rozbiórki. W przypadku zaś stwierdzenia niezgodności wykonanych prac z treścią zgłoszenia, organy winny wszcząć procedurę legalizacji, a w przypadku braku możliwości zalegalizowania wykonanych robót orzec rozbiórkę (np. w przypadku wystąpienia niezgodności masztu ze zgłoszeniem winno doprowadzić do rozbiórki masztu wraz z antenami).
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" w zw. z art. 135 p.p.s.a.
O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło