II SA/Wa 822/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung (spr.), Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska, Olga Żurawska-Matusiak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi M. M. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji - oddala skargę - Komendant Główny Policji rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] marca 2015 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. dotyczący zwolnienia ze służby w Policji [...] M. M. na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2015 r., poz. 355). W sprawie ustalono stan faktyczny. Komendant Powiatowy Policji w [...] skierował w dniu [...] października 2014 r. do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] wniosek o zwolnienie ze służby w Policji [...] M. M. - detektywa Zespołu [...] Komendy Powiatowej Policji w [...] - na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że funkcjonariusz przez okres trzech lat służby przebywał na zwolnieniach lekarskich przez 675 dni. Ponadto w dniu [...] maja 2014 r. do KPP w [...] wpłynęła informacja o wydaniu postanowienia o przedstawieniu mu zarzutów z art. 231 § 1 Kk w zw. z art. 12 Kk, wobec czego od dnia [...] maja 2014 r. pozostaje zawieszony w czynnościach służbowych, zaś w dniu [...] czerwca 2014 r. wpłynęło zawiadomienie o zakończeniu śledztwa prowadzonego przeciwko funkcjonariuszowi i skierowaniu do Sądu Rejonowego w [...] aktu oskarżenia. W dniu [...] kwietnia 2014 r. skierowano do Sądu akt oskarżenia przeciwko wymienionemu o przestępstwo z art. 238 Kk. Komendant Wojewódzki Policji w [...] po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, wydał w dniu [...] stycznia 2015 r. rozkaz personalny nr [...], którym zwolnił [...] M. M. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 w związku z art. 45 ust. 1 ustawy o Policji - z dniem [...] lutego 2015 r. W uzasadnieniu wskazał na powyższy wniosek Komendanta Powiatowego Policji w [...] oraz stwierdził, że postawa wymienionego uniemożliwia kontynuowanie służby bez uszczerbku dla jej ważnych interesów, rozumianych również jako dobre imię i wiarygodność. W odwołaniu od powyższej decyzji funkcjonariusz zarzucił organowi naruszenie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji polegające na zwolnieniu go ze służby w Policji pomimo tego, że nie wymaga tego ważny interes służby. Argumentował, że dotychczas cieszył się nieposzlakowaną opinią, a jego nieobecności w pracy spowodowane były problemami zdrowotnymi wynikającymi m.in. z trudnej sytuacji osobistej w jakiej się znalazł (rozwód i spory o dziecko). Odnosząc się natomiast do spraw karnych podkreślił, że toczą się one na skutek zawiadomienia jego żony, z którą pozostaje w konflikcie, przy czym obie sprawy znajdują się obecnie na etapie postępowania dowodowego i budzą wątpliwości co do zasadności skierowania aktów oskarżenia. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu rozkazu z dnia [...] marca 2015 r., utrzymującego w mocy orzeczenie organu I instancji, Komendant Główny Policji wskazał, że materialnoprawną podstawę zwolnienia skarżącego ze służby w Policji stanowi art. 41 ust 2 pkt 5 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjanta można zwolnić ze służby gdy wymaga tego ważny interes służby. Organ wyjaśnił, że pojęcie "ważnego interesu służby" nie zostało w ustawie bliżej określone, ale w praktyce, na podstawie tego przepisu dokonuje się zwolnień takich funkcjonariuszy, którzy w ocenie przełożonych nie powinni z przyczyn pozamerytorycznych pełnić dalej służby w Policji. Organ wskazał, że bezspornym jest, iż w dniu [...] kwietnia 2014 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej [...] sporządził akt oskarżenia przeciwko funkcjonariuszowi o to, że w dniu [...] listopada 2013 r. w Komendzie Powiatowej Policji w [...] zawiadomił o niepopełnionym przestępstwie uprowadzenia małoletniego T. M. za granicę, tj. o przestępstwo z art. 238 Kk, a także, że w dniu [...] listopada 2013 r. w Komendzie Powiatowej Policji w [...] zawiadomił o niepopełnionym przestępstwie uprowadzenia małoletniego T. M. za granicę, tj. o przestępstwo z art. 238 Kk. Ponadto w dniu [...] czerwca 2014 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej w [...] sporządził akt oskarżenia przeciwko funkcjonariuszowi o to, że w okresie od [...] do [...] września 2013 r. w [...], działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, będąc funkcjonariuszem publicznym - policjantem Komendy Powiatowej Policji w [...] - przekroczył swoje uprawnienia wynikające z przepisów ustawy o Policji, w szczególności art. 20c w ten sposób, że w dniach [...] i [...] września 2013 r. w ramach czynności operacyjnych w sprawie [...] o kryptonimie ,,[...]" sporządził dwa wnioski o uzyskanie danych bilingowych łączeń z masztami BTS, przez które łączyły się wskazane we wniosku numery telefonów za okres od [...] lipca 2013 r. do [...] sierpnia 2013 r. i od [...] sierpnia 2013 r. do [...] września 2013 r., w których to wnioskach wśród podanych numerów telefonów wskazał numer telefonu użytkowany przez M. W. nie mający żadnego związku ze sprawą o kryptonimie "[...]'', uzyskując w ten sposób żądane dane telekomunikacyjne, a nadto w dniu [...] września 2013 r. w trybie alarmowym - telefonicznie zlecił Wydziałowi Techniki Operacyjnej KWP w [...] objęcie nawigacją telefonu komórkowego o wymienionym numerze w okresie od [...] września 2013 r. do [...] października 2013 r., czym działał na szkodę M. W., tj. o przestępstwo z art. 231 § 1 Kk w zw. z art. 12 Kk. Organ wyjaśnił, że pozostawanie pod zarzutem m.in. zawiadomienia o niepopełnionym przestępstwie oraz przekroczenia uprawnień w związku z wykonywanymi czynnościami służbowymi, jest zachowaniem nagannym w odbiorze społecznym i nie licuje z honorem, godnością i dobrym imieniem służby. Podkreślił, że policjantów obowiązują szczególnie rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania prawa i w świetle podstawowych zasad, na których opiera się działanie Policji. Dlatego już sam fakt podejrzenia naruszenia obowiązującego porządku prawnego, bez względu na to jaki charakter ma owo naruszenie, może być uznany za sprzeniewierzenie się obowiązkom policjanta. Organ odniósł się też do znacznej absencji chorobowej policjanta i stwierdził, że nie kwestionując przyczyn przebywania przez policjanta na zwolnieniach lekarskich, ani też ich zasadności, brak dyspozycyjności policjanta w takim wymiarze (675 dni w ciągu 3 lat służby), niezależnie od jego przyczyny, jest sprzeczny z interesem służby. Powyższy rozkaz stał się przedmiotem skargi M. M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzucił organom błędne ustalenie, że pozostawanie przez skarżącego w służbie Policji narusza jej ważny interes, a jego zachowanie, w szczególności fakt, że toczą się w stosunku do niego postępowania karne, nie licuje z honorem, godnością, dobrym imieniem służby i wpływa demoralizująco na innych policjantów. Zarzucił też naruszenie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji polegające na zwolnieniu go ze służby w Policji pomimo tego, że nie wymaga tego ważny interes służby, ponieważ cieszył się dotychczas nieposzlakowaną opinią, jego nieobecności w pracy spowodowane były problemami zdrowotnymi wynikającymi z trudnej sytuacji osobistej w jakiej się znalazł, a postępowania karne toczące się przeciwko niemu nie zostały ukończone, ponadto został zawieszony w czynnościach służbowych do czasu ukończenia postępowania karnego. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym rozkazie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Oznacza to, iż sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z obowiązującymi przepisami prawa. Rozpatrywana pod tym kątem skarga M. M. nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonego rozkazu stanowił art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2015 r., poz. 355), zgodnie z którym policjanta można zwolnić ze służby gdy wymaga tego ważny interes służby. Użyte w powyżej cytowanym przepisie określenie "może zwolnić" wskazuje, iż organ w tym zakresie podejmuje decyzję uznaniową, a samo zwolnienie ze służby ma charakter fakultatywny. To z kolei oznacza, że decyzja w tym przedmiocie pozostaje pod kontrolą Sądu, jednak zakres tej kontroli jest ograniczony, bowiem Sąd bada wyłącznie zgodność z prawem podjętego rozstrzygnięcia, nie wnikając w jego celowość. Z tego względu kontrola sądowa takich decyzji zmierza do ustalenia, czy na podstawie obowiązujących przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w taki sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności. Badaniu podlega zatem, czy przy podjęciu decyzji spełniona została, zawarta w art. 7 kpa, powinność uwzględnienia słusznego interesu społecznego i słusznego interesu strony oraz czy respektowana była konstytucyjna zasada równości wobec prawa. Ponadto, zaakceptowanie zakresu, w jakim organ uczynił użytek z przyznanego mu uprawnienia, zależy od ustalenia, czy stan faktyczny sprawy został wszechstronnie wyjaśniony w świetle wszystkich przepisów prawa materialnego, mających zastosowanie w sprawie. Sam wybór rozstrzygnięcia, dokonywany przez organ na podstawie kryteriów słuszności i celowości, pozostaje już jednak poza granicami kontroli sądowej. Sądy administracyjne nie są bowiem uprawnione do dokonywania oceny tego, w jaki sposób organy administracji wypełniają treści pozasystemowych kryteriów słusznościowych czy celowościowych (por. wyrok NSA z 19 maja 2011 r., I OSK 301/11, wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 września 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 2340/14, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Przywołany art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji mówi o możliwości zwolnienia funkcjonariusza Policji ze służby, gdy wymaga tego ważny interes służby. Choć prawodawca w ustawie o Policji nie określił, co należy rozumieć przez pojęcie "ważny interes służby", to jednak nie powinno budzić wątpliwości, że chodzi tu o dobro interesu służby, rozumianego jako interes społeczny. Z uwagi na nieporównywalność sytuacji faktycznych, jakie mogą zaistnieć, użycie przez ustawodawcę zwrotu niedookreślonego "ważny interes służby" jest w pełni uzasadnione. Prawodawca, używając takiego sformułowania, pozwala bowiem organom Policji na odpowiednią ocenę stanu faktycznego, by w konsekwencji organy te mogły zdecydować o celowości dalszego trwania stosunku służbowego. Z pewnością więc ustawodawca dostrzega potrzebę ochrony interesu służby (interesu społecznego) jako interesu nadrzędnego, dając jednocześnie właściwym organom możliwość oceny każdego indywidualnego przypadku. W orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że konieczność zwolnienia policjanta ze służby w omawianym trybie może wynikać z różnych okoliczności i zdarzeń świadczących o tym, że dalsze pozostawienie policjanta w służbie nie jest możliwe. Stwierdzenie nieprzydatności do służby nie musi ograniczać się do przypadków naruszenia przez policjanta obowiązków służbowych ani innych zachowań zawinionych lub niezgodnych z prawem. Może ono wynikać również z innych działań policjanta w służbie lub poza nią, jeżeli kolidują one z dobrem macierzystej formacji i tym samym uniemożliwiają kontynuowanie służby z uwagi na ważny interes Policji. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że przeciwko skarżącemu sporządzono dwa akty oskarżenia, jeden o to, że dwa razy zawiadomił o niepopełnionym przestępstwie uprowadzenia małoletniego syna za granicę, tj. o przestępstwo z art. 238 Kk; oraz drugi o to, że przekroczył uprawnienia w związku z wykonywanymi czynnościami służbowymi, tj. o przestępstwo z art. 231 § 1 Kk w zw. z art. 12 Kk. Nie jest także kwestionowana przez strony okoliczność, że skarżący przez okres trzech lat służby przebywał na zwolnieniach lekarskich przez 675 dni. W ocenie Sądu, organ prawidłowo przyjął, że powyższe zachowanie funkcjonariusza oraz związane z tym okoliczności złożyły się na całość oceny zaistnienia przesłanki ważnego interesu służby przemawiającego za zwolnieniem skarżącego ze służby. Jak wskazano już powyżej - przesłanka ta nie jest zdefiniowana i w każdym przypadku winna być oceniana indywidualnie. Zatem w każdej sprawie na jej zaistnienie będą składały się inne okoliczności. W niniejszej sprawie przedstawione okoliczności spowodowały zaistnienie tej przesłanki pozwalającej na zwolnienie skarżącego ze służby w Policji. Nie jest istotne natomiast twierdzenie skarżącego, że w rozpoznawanej sprawie, postępowania karne zainicjowane powyższymi aktami oskarżenia nie zakończyły się, a zatem skarżący nadal korzysta z zasady domniemania niewinności, co z kolei oznacza że zwolnienie ze służby, jest co najmniej przedwczesne. Należy bowiem podkreślić, że już sam fakt toczącego się postępowania karnego budzi wątpliwość, co do spełniania przez skarżącego wszystkich niezbędnych, wymienionych w art. 25 ust. 1 cytowanej ustawy, cech, którymi powinien legitymować się funkcjonariusz Policji. Nie można zatem zgodzić się ze skarżącym, iż organ faktycznie oparł decyzję o zwolnieniu na niezakończonym postępowaniu karnym toczącym się w stosunku do skarżącego. Zwolnienie policjanta ze służby w oparciu o art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy pozostaje bowiem bez związku z prowadzonym przeciwko funkcjonariuszowi postępowaniem karnym. Oznacza to, że zwolnienie może nastąpić przed zakończeniem postępowania karnego, a rozstrzygnięcie sprawy karnej pozostaje bez wpływu na decyzję w przedmiocie zwolnienia ze służby. W niniejszej sprawie okoliczność prowadzenia przeciwko skarżącemu postępowania karnego jest wskazana przez organ jako fakt, który nie może pozostać niezauważony. Bez względu na jego wynik, już teraz, negatywny wydźwięk społeczny tej sprawy, podważa interes służby i godzi w dobre imię formacji. Odnosząc się natomiast do pozostawania skarżącego na długotrwałych zwolnieniach lekarskich, Sąd pragnie podkreślić, że w żaden sposób nie kwestionuje ważności wystawianych zaświadczeń lekarskich, ani też nie przeczy potrzebie ich wystawienia (nie ocenia stanu zdrowia skarżącego i potrzeby wystawienia przedmiotowych zaświadczeń) nie ulega jednak wątpliwości, że liczba przedstawionych zaświadczeń i okres pozostawania na zwolnieniach lekarskich jest znaczna i niewątpliwie wpływa nie tylko na sposób pełnienia służby przez skarżącego, ale również, co wykazał organ, miała dezorganizujący wpływ na pracę Komendy Powiatowej Policji w [...]. Długotrwała nieobecność skarżącego wiąże się również z koniecznością obciążania innych funkcjonariuszy pracą, którą miałby wykonywać skarżący, przez co dochodzi do kumulacji zadań wykonywanych przez jedną osobę. Sąd w pełni podziela również pogląd organu, że niezwykle istotne z punktu widzenia interesu służby, zwłaszcza patrząc przez pryzmat przywilejów, z których korzystają policjanci, jest to, aby osoby pełniące służbę w Policji w sposób należyty wykonywały przydzielone im obowiązki. Tymczasem skarżący z uwagi na stan zdrowia, czy też inne przyczyny losowe, wykazał brak dyspozycyjności, który jest w oczywisty sposób sprzeczny z interesem służby. Odnosząc się natomiast do zarzutu zaniechania wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy należy wskazać, że jest on niezasadny. Zarówno organ I, jak i II instancji przeprowadził w sprawie prawidłowe i wystarczające postępowanie – zgromadził niezbędne dowody, wyjaśnił stan faktyczny w sprawie i na takiej podstawie wydał rozstrzygnięcie, które w sposób wyczerpujący uzasadnił. O wszystkich tych czynnościach skarżący był informowany. Nie można zgodzić się ze skarżącym, że niewzięcie pod uwagę osobistych problemów policjanta związanych z rozwodem i walką o dziecko oraz uzasadnionych – w jego ocenie, wątpliwości co do tego czy skarżący faktycznie popełnił zarzucane mu w postępowaniach karnych czyny, pozwala na uznanie że dokonana przez organ ocena zaistniałego stanu faktycznego jest dowolna, a rozstrzygnięcie błędne. Należy jeszcze raz podkreślić, że organ nie oceniał stanu zdrowia skarżącego i tego, czy faktycznie winien on przebywać na zwolnieniach lekarskich oraz tego czy został on prawomocnie skazany wyrokiem karnym, ale brał pod uwagę fakt, że utracił on przymiot nieposzlakowanej opinii, a nadto stał się niedyspozycyjny, co dezorganizująco wpływa na jego jednostkę. Konkludując, w niniejszej sprawie organy orzekające nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, dokonały wyczerpujących ustaleń i prawidłowo oceniły, czemu dały wyraz w uzasadnieniu decyzji, iż w stosunku do skarżącego zachodzi przesłanka z art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, stąd też wydane decyzje odpowiadają prawu. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.