II FZ 55/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Winiarski po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia L. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 5 stycznia 2016 r. sygn. akt I SA/Bk 1282/15 w zakresie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi L. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Białymstoku z dnia 28 września 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r. postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przywrócić L. W. termin do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie I SA/Bk 1282/15. Skarżący po złożeniu skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 18 listopada 2015 roku, został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało doręczone na adres podany przez Skarżącego w dniu 25 listopada 2015 r. Skarżący uiścił wpis w dniu 4 grudnia 2015 r., a w dniu 7 grudnia 2015 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) złożył wniosek o przywrócenie terminu do jego uiszczenia. Wskazał, że o fakcie doręczenia zarządzenia powziął wiadomość w dniu 4 grudnia 2015 r. i w tym dniu uiścił wpis. Do uchybienia terminowi doszło bez jego winy. Korespondencję odebrała jego matka D.W. i zapomniała go o tym powiadomić. Skarżący zwrócił uwagę, że jego matka leczy się psychiatrycznie - występują u niej okresowe zaniki pamięci, problemy z koncentracją i kojarzeniem. Opieka psychiatryczna obejmuje leczenie farmakologiczne, a przyjmowane leki negatywnie wpływają na stan jej świadomości. Ponadto Skarżący wskazał, że pod adresem wskazanym Sądowi przebywa co kilka dni. Z uwagi na specyfikę prowadzonej działalności przez kilka dni w tygodniu przebywa poza domem. Do wniosku Skarżący dołączył orzeczenie lekarza orzecznika ZUS o niezdolności do pracy D. W. oraz zaświadczenie lekarskie z którego wynika, że D.W. od 2002 r. pozostaje pod opieką psychiatryczną z powodu zaburzeń depresyjnych, przyjmuje wysokie dawki leków i może mieć problemy z koncentracją. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postanowieniem z dnia 5 stycznia 2016 r. odmówił przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu. W uzasadnieniu wskazano, że Skarżący nie zadbał odpowiednio o swoje interesy, ponieważ nie podał właściwego adresu do doręczeń. W zażaleniu z dnia 13 stycznia 2016r. skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy przez błędne zastosowanie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) polegające na odmówieniu skarżącemu przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi i wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienie i przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 p.p.s.a. sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli bez swojej winy strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym. Stosownie do art. 87 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana - w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Z przepisu tego wynika ponadto, że równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Jak słusznie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, przywrócenie terminu następuje jedynie, gdy strona uprawdopodobni, że nie dokonała czynności bez własnej winy. Natomiast zgodnie z ugruntowanym w tym zakresie orzecznictwem, o braku winy można mówić wyłącznie wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody, której strona nie mogła przezwyciężyć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, a więc jeżeli dochowała ona należytej staranności. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu nie jest bowiem możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Istotą rozpoznawanej sprawy jest określenie, czy choroba psychiczna matki, która odebrała korespondencję skierowaną do skarżącego może stanowić okoliczność przemawiającą za przywróceniem terminu do uiszczenia wpisu od skargi Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zasługuje na aprobatę twierdzenie sądu pierwszej instancji, że skarżący nie dochował należytej staranności, ponieważ nie przewidział, że chora matka może nie przekazać skierowanej do niego korespondencji. Nie można bowiem za niedbalstwo uznawać faktu zamieszkiwania z osobą, która ma zaburzenia psychiczne. Należy także wskazać, że skarżący mógł przebywać pod różnymi adresami, a okoliczność ta nie mogła wpłynąć na odmowne rozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu. W konsekwencji NSA stwierdza, że uchybienie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nastąpiło bez winy Skarżącego, a zaskarżone postanowienie narusza prawo. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 188 w zw. z art.86 i 87 P.p.s.a.