I OZ 163/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Morys po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Fundacji [...] w Poznaniu na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 7 stycznia 2016 r., sygn. akt II SA/Po 1168/15 o przekazaniu według właściwości sprawy ze skargi Fundacji [...] w Poznaniu na pisma Prezesa Agencji Mienia Wojskowego w przedmiocie przekazania w drodze darowizny nieruchomości postanawia oddalić zażalenie. 4 Postanowieniem z dnia 7 stycznia 2016 r., sygn. akt II SA/Po 1168/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę według właściwości Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W jego uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej: P.p.s.a., do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. W niniejszej sprawie zaskarżono działanie Agencji Mienia Wojskowego, która ma siedzibę na obszarze województwa mazowieckiego, pozostającego we właściwości miejscowej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zgodnie z § 1 pkt 13 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. Nr 72, poz. 652 ze zm.). Sąd I instancji orzekł na podstawie art. 59 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którym, jeżeli do rozpoznania sprawy właściwy jest inny sąd administracyjny, sąd który stwierdzi swoją niewłaściwość, przekaże sprawę właściwemu sądowi administracyjnemu, a postanowienie takie może zapaść na posiedzeniu niejawnym. W zażaleniu na powyższe postanowienie Fundacja [...] w Poznaniu zarzuciła niewłaściwą interpretację art. 13 § 2 P.p.s.a., poprzez uznanie, że tamt. sąd nie jest właściwy do rozpoznania sprawy oraz błędy w ustaleniach faktycznych mające wpływ na treść wydanego postanowienia przez uznanie, że decyzję wydał Prezes Agencji Mienia Wojskowego w Warszawie, skoro decyzja była wydana przez Oddział w G. W., a organ warszawski jedynie udzielił odpowiedzi na wniesioną skargę, nadto poprzez zastosowanie nieprawidłowych kryteriów oceny. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że nieruchomość, której dotyczy darowizna mieści się na terenie Poznania. Prowadzona jest dla niej księga wieczysta przez Sąd Rejonowy [...] w Poznaniu. Ponadto przepisy postępowania cywilnego, jako właściwość wyłączną sądu wskazują miejsce położenia nieruchomości. Również zasady ekonomiki procesowej przemawiają, zdaniem skarżącej, aby postępowanie było prowadzone w miejscu, gdzie zamieszkuje większość uczestników tego postępowania i gdzie znajdują się dokumenty dotyczące sprawy. Na tej podstawie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w celu rozpoznania sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 13 § 2 P.p.s.a. właściwy do rozpoznania sprawy jest ten wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działanie lub zaniechanie zostało zaskarżone. Wojewódzkie sądy administracyjne zobowiązane są z urzędu przestrzegać swej właściwości miejscowej. Oznacza to, że przed oceną dopuszczalności skargi sądy te w pierwszej kolejności zobowiązane są ustalić, czy są właściwe miejscowo do rozpoznania danej sprawy, a w przypadku, jeżeli właściwy jest inny sąd administracyjny, sąd który stwierdzi swą niewłaściwość obowiązany jest w myśl art. 59 § 1 P.p.s.a. przekazać sprawę właściwemu sądowi administracyjnemu. Siedziby oraz obszary właściwości wojewódzkich sądów administracyjnych reguluje rozporządzenie Prezydenta RP z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. Nr 72, poz. 652 ze zm.). Agencja Mienia Wojskowego jest agencją wykonawczą w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 885, ze zm.), nadzorowaną przez Ministra Obrony Narodowej (art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego – Dz. U. z 2015 r., poz. 1322 ze zm.). Agencja działa na podstawie ustawy i statutu (art. 5 ust. 2). Siedzibą Agencji jest miasto stołeczne Warszawa (art. 5 ust. 3). W skład Agencji wchodzi Biuro Prezesa Agencji oraz oddziały regionalne Agencji (art. 5 ust. 4). Zgodnie z § 3 ust. 1 zarządzenia nr 4/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 lutego 2002 r. w sprawie nadania statutu Agencji Mienia Wojskowego (Dz. Urz. MON 02.2.16) Prezes Agencji kieruje jej działalnością, reprezentuje na zewnątrz i ponosi odpowiedzialność za realizację zadań Agencji. Prezes Agencji działa m.in. poprzez dyrektorów oddziałów terenowych Biura Agencji, którzy są przed nim odpowiedzialni za całość spraw objętych ich zakresem działania (§ 4 ust. 1 statutu). Oddziały terenowe Biura Agencji tworzone są i likwidowane przez Prezesa Agencji (§13 ust. 1 statutu). Nie jest zatem organem administracji w rozumieniu przywołanych przepisów procesowych Oddział Agencji Mienia Wojskowego (jak również Dyrektor tego oddziału). Oddział jest jedynie komórką organizacyjną Agencji Mienia Wojskowego. Natomiast Dyrektor Oddziału Agencji Mienia Wojskowego jest pracownikiem aparatu pomocniczego Prezesa Agencji Mienia Wojskowego, wydającym decyzje administracyjne z upoważnienia Prezesa Agencji Mienia Wojskowego. Nie zmienia to faktu, że ewentualnie wydany akt administracyjny należy do zakresu działania Prezesa Agencji Mienia Wojskowego jako organu państwowej osoby prawnej (§2 ust. 1 statutu), a nie jest aktem Dyrektora Oddziału. Stąd też należało przyjąć, iż skarżąca wnosi skargę na pisma Prezesa Agencji Mienia Wojskowego. Organ ten ma siedzibę w Warszawie. W takiej sytuacji, stosownie do § 1 pkt 13 powołanego wyżej rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r., właściwym do rozpoznania sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Prawidłowo zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, biorąc za podstawę art. 59 § 1 P.p.s.a., stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę według właściwości. W postępowaniu sądowoadministracyjnym nie mają zastosowania przepisy procedury cywilnej dotyczące ustalania właściwości miejscowej sądu. Na treść rozstrzygnięcia wpływu nie mogły mieć również pozostałe okoliczności podnoszone przez skarżącego w zażaleniu (miejsce zamieszkania strony, miejsce położenia nieruchomości), gdyż Sąd I instancji nie ma możliwości odstąpienia od zastosowania przepisów procedury sądowoadministracyjnej obowiązujących w tym zakresie. Dodać należy, że na obecnym etapie postępowania Naczelny Sąd Administracyjny bada zgodność z prawem jedynie zaskarżonego postanowienia o stwierdzeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu swojej niewłaściwości i przekazaniu sprawy według właściwości Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, nie zważając na inne kwestie. Z tych względów, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., oddalił zażalenie. ----------------------- 3