II GZ 324/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zbigniew Czarnik po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M S Spółki z o.o. w P na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P z dnia 11 stycznia 2016 r., sygn. akt I SA/Po 2144/15 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M S Spółki z o.o. w P na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P z dnia [..] września 2015 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 11 stycznia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w P odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M S Sp. z o.o. w P na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P z dnia [..] września 2015 r. w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Sąd I instancji wskazał, że z analizy załączonych do wniosku dokumentów, w tym sprawozdania finansowego za rok 2014 wynikało, że skarżąca uzyskała przychód netto ze sprzedaży produktów w wysokości 3.853.158,49 zł oraz dysponowała na dzień 31 grudnia 2014 r. "środkami pieniężnymi i innymi aktywami pieniężnymi w kasie" w wysokości 100.661,04 zł (pkt III 1.c sprawozdania finansowego za rok 2014). Natomiast w okresie od 1 stycznia 2015 r. do 30 czerwca 2015 r., przychód netto z prowadzonej działalności wyniósł 4.038.124,56 zł, a zatem przekraczał o kwotę 184.966,07 zł przychód za cały 2014 r., co zdaniem WSA przeczyło twierdzeniom strony o negatywnym wpływie działań podejmowanych przez urzędy celne na kondycję finansową firmy. Sąd wyjaśnił, że strata jest wynikiem bilansowym nadwyżki kosztów nad przychodami, spowodowanym np. nakładami inwestycyjnymi, czy odpisami amortyzacyjnymi i nie jest równoznaczna z fiaskiem prowadzonej działalności gospodarczej. W ocenie Sądu I instancji skarżąca nie uprawdopodobniła, że w stosunku do niej zachodzą przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Spółka wniosła zażalenie na postanowienie Sądu I instancji zaskarżając to orzeczenie w całości, wnosząc o jego uchylenie oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Postanowieniu zarzucono naruszenie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. przez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w bezpodstawnej odmowie wstrzymania wykonania decyzji i przyjęcie, że w rozpoznawanej sprawie wykonanie zaskarżonej decyzji nie spowoduje niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, podczas gdy skarżąca w dostateczny sposób wykazała, że zarówno ta jednostkowa kara pieniężna, jak i suma nałożonych kar stanowi kwotę, której zapłata wykraczałaby poza możliwości płatnicze strony, w związku z czym wniosek Spółki zasługiwał w całości na uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Strona skarżąca zgłaszająca wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności winna wykazać istnienie prawdopodobieństwa doznania znacznej szkody lub wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków jego wykonania. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne. W niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczył decyzji w przedmiocie wymierzenia skarżącej spółce kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł. Przede wszystkim podkreślić należy, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku. Realizacja zobowiązań publicznoprawnych poprzez uiszczanie kar pieniężnych, ze swej istoty jest dolegliwa i powoduje obciążenie w sferze majątkowej zobowiązanego, jednak taka okoliczność sama w sobie nie stanowi podstawy do wstrzymania wykonania decyzji. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonana przez Sąd I instancji ocena wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest prawidłowa. Jak trafnie stwierdził Sąd I instancji, nie można podzielić stanowiska skarżącej, że kary pieniężne nałożone na spółkę, w sposób znaczący przekraczają jej możliwości finansowe. Dla zobrazowania swojej sytuacji finansowej spółka przedstawiła m. in. sprawozdanie finansowe za 2014 r. oraz bilans zysków i strat za okres od 1 stycznia 2015 r. do 30 czerwca 2015 r. Z dokumentów wynika, że 2014 rok zakończył się dla spółki stratą w wysokości 435.167,66 zł, co było spowodowane, zgodnie z twierdzeniem skarżącej, zaciągnięciem istotnych zobowiązań i poczynieniem wysokich nakładów finansowych, niezbędnych dla osiągnięcia oczekiwanego celu, jakim było prowadzenie zamierzonej działalności gospodarczej. We wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Spółka wskazała, że wszczynane i prowadzone przeciwko spółce postępowania karnoskarbowe przyczyniły się do straty z jej działalności na poziomie 425.526,79 zł w pierwszym półroczu 2015. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, zgodnie z którym wykazanie straty z działalności gospodarczej nie stanowi wystarczającej przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Strata powstaje bowiem wskutek uzyskania nadwyżki kosztów nad przychodem i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Zatem powstanie w jednym roku rozliczeniowym straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej. Dla oceny skutków wykonania zaskarżonej decyzji bardziej miarodajna może być wysokość przychodu z prowadzonej działalności gospodarczej, która w przypadku skarżącej spółki (na dzień 30 czerwca 2015 r. w wysokości 4.038.124,56 zł) przewyższała wysokość nałożonej kary, a także wysokość sumy kar ostatecznie nałożonych na skarżącą do dnia wniesienia zażalenia. Sąd I instancji słusznie zwrócił uwagę, że z przedłożonego "Rachunku zysków i strat za okres od dnia 1 stycznia 2015 r. do dnia 30 czerwca 2015 r." wynika, że w 2015 r. w ramach kosztów działalności operacyjnej na "usługi obce" spółka wydatkowała kwotę 3.283.535,07 zł. Według skarżącej koszty te wynikały z konieczności zapłaty należności czynszowych od wynajmowanych urządzeń oraz usług serwisowych, a konieczność ograniczenia działalności przez cięcie wydatków na usługi obce – niezbędne do prowadzenia działalności - już sama w sobie świadczyłaby o tym, że zapłata kary groziłaby wyrządzeniem spółce znacznej szkody lub spowodowaniem nieodwracalnych skutków. W świetle powyższego trzeba jeszcze raz podkreślić, że przymusowa realizacja publicznoprawnych zobowiązań pieniężnych ze swej istoty jest dolegliwa i powoduje obciążenie w sferze majątkowej zobowiązanego, co samo w sobie nie może stanowić argumentu dla wstrzymania wykonania decyzji. Poza tym, nie można przyjąć, że prywatne zobowiązania skarżącej mają pierwszeństwo względem jej zobowiązań wynikających z nałożonych decyzjami administracyjnymi kar. NSA zwraca uwagę, że skala wydatków przeznaczanych na zobowiązania prywatne znacząco przewyższa wysokość nałożonych na Spółkę kar. W ocenie NSA nie można uznać, że Spółka uprawdopodobniła wystąpienie okoliczności, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., warunkujących zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Z podanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.