II GSK 5421/16
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-02-13
Skład orzekający: Janusz Drachal, Joanna Zabłocka, Izabella Janson
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podmiot wynajmujący lokal lub jego część na automaty do gier hazardowych, na podstawie umowy najmu, może być uznany za "urządzającego gry" w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych i podlegać karze pieniężnej, jeśli nie wykazano jego aktywnego udziału w organizacji i prowadzeniu przedsięwzięcia hazardowego?Ratio decidendi
Samo oddanie lokalu lub jego części pod eksploatację automatów do gier hazardowych, na podstawie umowy najmu, nie jest wystarczającą przesłanką do uznania wynajmującego za "urządzającego gry" w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych. Odpowiedzialność administracyjnoprawna wymaga wykazania aktywnego udziału w procesie urządzania nielegalnych gier, obejmującego czynności związane z obsługą, stwarzaniem warunków technicznych, ekonomicznych i organizacyjnych, wynikające z porozumienia z podmiotem eksploatującym automaty, a dotyczącego wspólnego przedsięwzięcia.Stan faktyczny
Organ I instancji wymierzył M. W. karę pieniężną za urządzanie gier na dwóch automatach poza kasynem gry, stwierdzając, że udostępnił lokal na te automaty na podstawie umowy najmu z firmą B. sp. z o.o. i czerpał z tego tytułu korzyści. Dyrektor Izby Celnej utrzymał tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił obie decyzje, uznając, że sama umowa najmu i pobieranie czynszu nie przesądzają o tym, że M. W. był "urządzającym gry". Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, uznając, że WSA nieprawidłowo zinterpretował przepisy i nie uwzględnił wszystkich ustaleń organów administracji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Drachal Sędzia NSA Joanna Zabłocka (spr.) Sędzia del. WSA Izabella Janson Protokolant Mateusz Rogala po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Celnej w Krakowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 czerwca 2016 r. sygn. akt III SA/Kr 1513/15 w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Krakowie z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie; 2. zasądza od M. W. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie 5160 (pięć tysięcy sto sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 9 czerwca 2016 r., sygn. akt III SA/Kr 1513/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej w Krakowie z dnia 18 września 2015 r. w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, umorzył postępowanie administracyjne, a także zasądził od organu na rzecz skarżącego - M. W. zwrot kosztów postępowania sądowego.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Naczelnik Urzędu Celnego w Nowym Sączu decyzją z dnia 22 maja 2015 r. wydaną na podstawie art. 207 Ordynacji podatkowej i art. 89 ust. 1 pkt 2, art. 90 i art. 91 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm., dalej: u.g.h.) wymierzył M. W. karę pieniężną w wysokości 24 000 zł za urządzanie gier na dwóch automatach poza kasynem gry.
W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że w dniu 30 września 2014 r. funkcjonariusze Urzędu Celnego w Nowym Sączu przeprowadzili kontrolę w zakresie przestrzegania przepisów regulujących urządzanie i prowadzenie gier hazardowych w lokalu wolnostojącym "7. O. H. S.", znajdującym się na placu przy budynku na ulicy W. w P. Z., należącym do "W.". W lokalu tym stwierdzono włączone i gotowe do gry dwa urządzenia H. S., których właścicielem była spółka B. sp. z o.o. w K., która zawarła z M. W., właścicielem kontrolowanego lokalu, umowę umożliwiającą funkcjonowanie spornych automatów w tym lokalu. W wyniku przeprowadzonego eksperymentu procesowego stwierdzono, że na spornych automatach można prowadzić gry z naruszeniem przepisów o grach hazardowych.
Organ I instancji stwierdził, że z umowy najmu zawartej pomiędzy firmą W. (wynajmujący) a B. sp. z o.o. (najemca), która dotyczyła najmu powierzchni pod instalację w/w urządzeń, wynika że urządzającym gry na skontrolowanych automatach jest M. W. Z treści umowy i jej załączników wnikało, że wynajmującemu przysługuje od najemcy miesięczny czynsz w wysokości 500 zł, a osobą odpowiedzialną za pracę urządzeń do gier oraz całodobowy kontakt do osoby odpowiedzialnej za pracę urządzeń jest M. W.
Decyzją z dnia 18 września 2015 r. Dyrektor Izby Celnej w Krakowie utrzymał w mocy decyzję organu I Instancji.
Organ odwoławczy stwierdził, że M. W., jako udostępniający część powierzchni swojego lokalu na automaty do gier, mógł być uznany za urządzającego gry w rozumieniu ustawy o grach hazardowych art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Wskazał, że "Urządzającym gry na automatach poza kasynem gry" w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jest każdy podmiot, zaangażowany w udostępnianie automatu, zarządzanie nim lub czerpanie z tego procederu korzyści. Każdy, kto spełnia omówione przesłanki, może być uznany za urządzającego gry na automatach, a zatem nie tylko ich właściciel. Zdaniem organu, w zakreślonych ramach mieści się również działalność strony, polegająca na umożliwianiu w prowadzonym przez siebie lokalu rozgrywania gier na automatach, które zgodnie z ustawą o grach hazardowych mogły być urządzane wyłącznie w kasynach, a z którego to procederu czerpał on zyski.
Uchylając zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Sąd zwrócił uwagę, że pojęcie "urządzanie gier" nie zostało zdefiniowane w ustawie o grach hazardowych. W świetle definicji językowej pojęcie to powinno być rozumiane jako podejmowanie aktywnych działań, czynności dotyczących zorganizowania przedsięwzięcia w zakresie gier na automatach, w znaczeniu art. 2 ust. 3 i ust. 5 ustawy. W praktyce, w odniesieniu do takiej działalności jak urządzanie gier na automatach, pojęcie to obejmuje w szczególności zachowania aktywne polegające na zorganizowaniu i pozyskaniu odpowiedniego miejsca na zamontowanie urządzeń, przystosowania go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego miejsca nieograniczonej ilości graczy, utrzymywanie automatów w stanie stałej aktywności umożliwiające ich sprawne funkcjonowanie, wypłacanie wygranych (w stosunku do automatów o których mowa w art. 2 ust. 3 u.g.h.), a także czynności związane z obsługą urządzeń czy zatrudnieniem odpowiedniego przeszkolonego personelu. Podmiot wykonujący takie właśnie działania, może być uznany za urządzającego gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 u.g.h.
Sąd I instancji wskazał, że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż podstawą do ustalenia, że skarżący jest "urządzającym gry" był fakt zawarcia umów dzierżawy powierzchni, oraz pobierania z tego tytułu czynszu. Organy, bazując wyłącznie na "słownikowym" znaczeniu pojęcia "urządzanie" przyjęły, że urządzającym gry na automatach poza kasynem gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jest każdy podmiot, zaangażowany w udostępnienie automatu, zarządzanie nim lub czerpanie z tego procederu korzyści. Nie wskazały jednak, jaki rodzaj aktywności skarżącego polegał na zaangażowaniu w urządzanie gier i które konkretnie działania przesądziły o uznaniu go za podmiot, na który należy nałożyć karę. Sąd zgodził się z organem, że sama tyko okoliczność, iż dany podmiot nie jest właścicielem automatów nie może przesądzać o braku przesłanek do wymierzenia kary za urządzanie gier. Przyjął jednak, że skoro warunkiem wymierzenia kary jest urządzanie gier a nie tytuł własności do kwestionowanych urządzeń, to organ powinien wykazać, że ukarany podmiot podejmował działania, które bez wątpliwości decydują o tym, że urządza on gry na automatach.
Sąd podkreślił, że przepis art. 89 ust. 1 u.g.h. nakłada na podmioty "urządzające gry" sankcję w postaci kary administracyjnej, zatem ustalenie zakresu jego zastosowania nie może być dokonywane w drodze wykładni rozszerzającej. Z treści zawartej przez skarżącego umowy z B. sp. z o.o. nie wynika, aby skarżący zobowiązał się do jakichkolwiek innych działań, poza wykonaniem postanowień umownych, tj. udostępnieniem części powierzchni lokalu za określony w umowie stały czynsz. Zdaniem WSA, wbrew twierdzeniom organu odwoławczego, korzyścią z urządzania gier był pobierany przez skarżącego czynsz, który stanowi ustalony umownie ekwiwalent za wynajem powierzchni, a nie zysk z działania automatów. Materiał dowodowy sprawy nie uzasadniał także przyjęcia, że wysokość czynszu była uzależniona od wysokości zysku właścicieli automatów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że dokonana przez organy administracji ocena narusza art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. przez błędną jego interpretację. Jej przyjęcie oznaczałoby bowiem, iż w przypadku, gdy dany lokal nie stanowi własności podmiotu eksploatującego automaty do gier, to zawsze występuje wielość podmiotów urządzających gry, tj. nie tylko podmiot eksploatujący automat, ale i podmiot (co najmniej jeden, zakładając brak podnajmu) oddający temu podmiotowi powierzchnię do eksploatacji automatów). Samo oddanie lokalu (części jego powierzchni użytkowej) nie może być uznane za wystarczającą przesłankę do kwalifikowania podmiotu wynajmującego lokal pod eksploatację automatów jako urządzającego gry i podlegającego karze pieniężnej. O udziale wynajmującego (wydzierżawiającego) lokal lub jego część można mówić, gdy aktywnie uczestniczy on we wskazanych wyżej czynnościach i działaniach, przy czym jego zachowania wynikają z porozumienia dokonanego z podmiotem wstawiającym automat i eksploatującym go, a dotyczącym wspólnego prowadzenia przedsięwzięcia w zakresie gier na automatach (gier hazardowych).
Sąd uznał, że brak było podstawy prawnej do wszczęcia postępowania wobec skarżącego w niniejszej sprawie i z tego względu na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w zw. z 145 § 3 (obecnie t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., powoływana jako: p.p.s.a.) orzekł – jak w pkt I i II wyroku.
Skargę kasacyjną wywiódł organ zaskarżając powyższy wyrok w całości i wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA w Krakowie, a także o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie:
Naruszenie prawa materialnego, o którym mowa w art. 174 pkt 1 p.p.s.a., poprzez :
- naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i w efekcie nieprawidłowe zastosowanie art. 89 ust. 1 pkt 2 w związku z ust. 2 pkt 2 u.g.h. polegające na przyjęciu, iż oddanie lokalu lub jego części nie może być uznane za wystarczającą przesłankę do kwalifikowania podmiotu wynajmującego lokal pod eksploatację automatów jako urządzającego gry i podlegającego karze pieniężnej. Bowiem o udziale wynajmującego lokal lub jego część w oparciu o umowę najmu powierzchni użytkowej, na której automaty są zlokalizowane, w urządzaniu gier można mówić, gdy wynajmujący aktywnie uczestniczy we wskazanych czynnościach i działaniach, przy czy jego zachowania powiązane są z porozumieniem dokonanym z podmiotem wstawiającym automat i eksploatującym go, a dotyczącym wspólnego prowadzenia przedsięwzięcia w zakresie gier na automatach (gier hazardowych).
Powyższe spowodowało orzeczenie przez WSA, że nałożenia kary pieniężnej określonej w powyższym przepisie (art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h.) nastąpiło na podmiot, który nie był "urządzającym gry na automatach".
W sytuacji, gdy należało przyjąć, że organy celne dokonały prawidłowej wykładni art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. stosownie do której "urządzającym gry na automatach poza kasynem gry" w rozumieniu tego przepisu jest każdy podmiot, zaangażowany w udostępnianie automatu, zarządzanie nim lub czerpanie z tego procederu korzyści, a zatem nałożenie przez organy celne przedmiotowej kary na skarżącą było zasadne.
Naruszenie przepisów postępowania, o którym mowa w art. 174 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w związku z art. 145 § 3 p.p.s.a w związku z art. 151 p.p.s.a poprzez uchylenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w Krakowie i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz umorzenie postępowania administracyjnego, mimo nienaruszenia przez organy art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. oraz art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. 2015 poz. 613 ze zm.) - dalej O .p.; co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bo gdyby Sąd I instancji dokonał prawidłowej oceny ustaleń organów nie mógłby stwierdzić takich naruszeń i skargę musiałby oddalić, stosując przepis art. 151 p.p.s.a.
- art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c). p.p.s.a. w związku z art. 122, art. 191 O.p. poprzez błędną ocenę ustaleń faktycznych polegającą na błędnym przyjęciu przez Sąd, że nie zostały spełnione przesłanki zawarte w art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h., pozwalające na ukaranie strony karą pieniężną w sytuacji, gdy prawidłowa ocena poczynionych ustaleń faktycznych winna prowadzić do wniosku, że zachowanie Strony spełnia przesłanki zawarte w art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h., a więc zasadne było wymierzenie jej kary administracyjnej, o której mowa w w/w przepisach
- art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak przedstawienia przez WSA w uzasadnieniu wyroku stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, w szczególności brak wskazania czy Sąd I Instancji przyjmuje, czy neguje, w całości lub części, ustalony przez organy stan faktyczny;
- art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak jakiegokolwiek uzasadnienia w zakresie motywów jakimi kierował się Sąd I instancji umarzając postępowanie administracyjne, co uniemożliwia poddanie go kontroli instancyjnej.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumenty na poparcie podniesionych zarzutów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny zostały wymienione w § 2 powołanego artykułu. W niniejszej sprawie nie występuje żadna z okoliczności stanowiących o nieważności postępowania prowadzonego przez WSA w Krakowie.
Zarzuty skargi kasacyjnej skonstruowane zostały na podstawie przewidzianej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. , to jest naruszeniu przepisów prawa materialnego oraz art.174 pkt 2 p.p.s.a., to jest na naruszeniu przepisów postępowania, które - zdaniem organu - miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny za wadliwą uznał taką wykładnię art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, która prowadzi do wniosku, że samo oddanie lokalu (części jego powierzchni użytkowej) może stanowić wystarczającą przesłankę do kwalifikowania podmiotu wynajmującego lokal pod eksploatację automatów jako urządzającego gry na automatach, podlegającego karze pieniężnej. Zasadność tego stanowiska, w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych na gruncie powołanego przepisu, w brzmieniu poprzedzającym nowelizację wprowadzoną na mocy ustawy z dnia 15 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 88), jest oczywista, co czyni nieuzasadnionym podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przepisu prawa materialnego – art.89 ust.1 pkt 2 u.g.h.
Przechodząc do oceny zarzutów naruszenia przepisów postępowania, w pierwszej kolejności ustosunkowania się wymagały zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. jako najdalej idące z punktu widzenia konsekwencji procesowych związanych z ewentualnym stwierdzeniem ich zasadności.
W powołanym przepisie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustawodawca określił niezbędne elementy uzasadnienia wyroku, czyli: zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny konsekwentnie przyjmuje w swym orzecznictwie, że naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną w dwóch przypadkach: po pierwsze, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 15 lutego 2010 r. o sygn. akt II FPS 8/09, publ. ONSAiWSA z 2010 r. nr 3, poz. 39), po drugie, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób uniemożliwiający przeprowadzenie jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny.
W rozpoznawanej sprawie nie występuje żadna z wymienionych sytuacji. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne przewidziane w powołanym przepisie. Sąd I instancji zawarł w nim opis tego, co działo się w sprawie w postępowaniu administracyjnym oraz przedstawił stan faktyczny przyjęty za podstawę wyroku, wskazując z jakich przyczyn w jego ocenie skarga zasługuje na uwzględnienie, co umożliwia przeprowadzenie kontroli instancyjnej orzeczenia WSA w kwestionowanym zakresie. Za chybione należało więc uznać powołane w ramach środka odwoławczego zarzuty naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.
Pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów postępowania, zmierzały w istocie do podważenia oceny Sądu I instancji, iż wobec braku zebrania przez organy administracji wystarczającego materiału dowodowego brak było podstawy prawnej do wszczęcia i prowadzenia wobec skarżącego postępowania w niniejszej sprawie. Zarzuty te okazały się uzasadnione.
Jak wyżej wskazano, Wojewódzki Sąd Administracyjny za wadliwą uznał taką wykładnię art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, która prowadzi do wniosku, że samo oddanie lokalu (części jego powierzchni użytkowej) może stanowić wystarczającą przesłankę do kwalifikowania podmiotu wynajmującego lokal pod eksploatację automatów jako urządzającego gry na automatach, podlegającego karze pieniężnej. NSA zauważa, że w rozpatrywanej sprawie Naczelnik Urzędu Celnego w Nowym Sączu działający jako organ I instancji dokonał prawidłowej interpretacji omawianej regulacji oraz prawidłowych ustaleń faktycznych, czego orzekając w sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dostrzegł.
Naczelny Sąd Administracyjny w obecnym składzie podziela pogląd ugruntowany w orzecznictwie, że warunkiem przypisania odpowiedzialności administracyjnoprawnej na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych - w stanie prawnym jak w rozpatrywanej sprawie - jest wykazanie, że dany podmiot aktywnie uczestniczył w procesie urządzania nielegalnych gier, a więc podejmował określone czynności nie tylko związane z procesem udostępniania automatów, lecz także z ich obsługą oraz stwarzaniem technicznych, ekonomicznych i organizacyjnych warunków umożliwiających sprawne i niezakłócone funkcjonowanie samego urządzania oraz jego używanie do celów związanych z zasadniczo komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych. Tego rodzaju czynności muszą być wynikiem uprzedniego porozumienia i podziału ról pomiędzy współuczestnikami procederu nielegalnego urządzania gier na automatach poza kasynem gry. Samo oddanie lokalu (części jego powierzchni użytkowej) nie może być uznane za wystarczającą przesłankę do kwalifikowania podmiotu wynajmującego lokal pod eksploatację automatów jako urządzającego gry i podlegającego karze pieniężnej. O udziale wynajmującego (wydzierżawiającego) lokal lub jego część można mówić, gdy aktywnie uczestniczy on we wskazanych wyżej czynnościach i działaniach, przy czym jego zachowania wynikają z porozumienia dokonanego z podmiotem wstawiającym automat i eksploatującym go, a dotyczącego wspólnego prowadzenia przedsięwzięcia w zakresie gier na automatach (gier hazardowych).
W tym kontekście, ocena stanowiska Sądu I instancji w zakresie zastosowania wobec skarżącego art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych wymaga odniesienia się do materiału zgromadzonego w sprawie.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji, wskazał, że zawarta przez skarżącego umowa najmu, poza korzyściami związanymi z udostępnieniem części lokalu, nakładała na stronę konkretne obowiązki związane z eksploatacją automatów. Ustalił, że zachowanie strony nie sprowadzało się jedynie do wynajmu powierzchni użytkowej, na której następnie zainstalowano automaty do gier, lecz również na stworzeniu odpowiednich warunków, aby nielegalna gra na automatach w skontrolowanym lokalu mogła być prowadzona oraz na realizowaniu przez nią czynności związanych z zapewnieniem ciągłego przebiegu nielegalnych gier na ujawnionych automatach. Zawarł z ww. spółką umowę, której przedmiotem był najem powierzchni w skontrolowanym lokalu (3 m2 ), na której zainstalowano nielegalne automaty do gier. W zamian najemca zobowiązany był do płacenia czynszu w wysokości 500 zł miesięcznie. Z par. 5 ww. umowy wynika, że wynajętą powierzchnię najemca wykorzysta do celu prowadzenia własnej działalności rozrywkowej - hazardowej. O urządzaniu gier na automatach poza kasynem gry przez stronę, świadczy również zapis w końcowej części par. 5 umowy. Z zapisu tego wynika, że "w razie dostrzeżenia jakiejkolwiek nieprawidłowości w działaniu urządzeń, wynajmujący zobowiązany jest niezwłocznie, co najmniej telefonicznie, powiadomić o tym najemcę, skrótowo opisując zaobserwowany problem". Ponadto z par. 8 umowy wynika, że "za realizację niniejszej umowy osobą odpowiedzialna ze strony wynajmującego będzie W. M. (...). Za realizację niniejszej umowy osobą odpowiedzialną ze strony najemcy będzie W. M. Wskazane okoliczności są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy z perspektywy prawidłowej wykładni art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych.
Skarżący kasacyjnie organ trafnie podnosi, że Sąd I instancji przy rozpatrywaniu sprawy nie uwzględnił szeregu czynności i obowiązków, jakie ciążyły na skarżącym, które determinują uznanie go za urządzającego gry na automatach poza kasynem gry. Powyższe okoliczności uzasadniają wniosek, że celem wymienionej umowy, a zarazem zgodnym zamiarem stron było nie tyle jej zawarcie jako umowy najmu, ile podjęcie wspólnego przedsięwzięcia. Tym samym skarżący - jak prawidłowo uznał organ - stał się podmiotem podlegającym karze, stosownie do art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych.
Sąd I instancji zakresem swojej kontroli nie objął całości przeprowadzonego postępowania administracyjnego, biorąc pod uwagę wyłącznie stwierdzenia zawarte w zaskarżonej decyzji, w której organ II instancji nie kwestionując szczegółowych ustaleń dokonanych przez organ I instancji w zakresie zapisów umowy najmu, które w ocenie organu I instancji wskazywały na to, że skarżącego należy uznać za osobę urządzającą gry na automatach, stwierdził, że umożliwienie funkcjonowania i użytkowania automatów w zakresie gier hazardowych było konsekwencją zawarcia umowy najmu, na podstawie której skarżący wynajął powierzchnię pod zainstalowanie przedmiotowych automatów i z którego to procederu czerpał zyski, co pozwala na uznanie skarżącego za urządzającego gry na automatach.
Pominięcie ustaleń dokonanych w postępowaniu dowodowym przez organ I instancji i niezakwestionowanych przez organ II instancji doprowadziło WSA do błędnego uznania, że organy poza powołaniem się na fakt zawarcia umowy najmu części lokalu nie wskazały na żaden konkretne działania skarżącego dotyczące organizowania i prowadzenia przedsięwzięcia w zakresie gier hazardowych oraz czerpania z tego tytułu korzyści.
Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ponownie rozpoznając sprawę uwzględni przedstawioną wyżej wykładnię art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych i ponownie rozpozna skargę stosownie do dyspozycji art. 134 § 1 p.p.s.a.
Mając powyższe na względzie na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
O kosztach postępowania sądowego jak w pkt 2 wyroku orzeczono stosownie do art. 203 pkt 2 p.p.s.a., 205 § 2 p.p.s.a. oraz §14 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265 tj.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło