I GSK 1211/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Pietrasz (spr.) Sędzia NSA Dariusz Dudra Sędzia del. WSA Piotr Kraczowski Protokolant Dorota Onyśk po rozpoznaniu w dniu 2 kwietnia 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej W. Ż. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 2 marca 2016 r. sygn. akt IV SA/Po 877/15 w sprawie ze skargi W. Ż. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia (...) sierpnia 2015 r. nr (...) w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w dniu 2 marca 2016 r., sygn. akt IV SA/Po 877/15 oddalił skargę W. Ż. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia (...) sierpnia 2015 r. nr (...)w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Od przedmiotowego wyroku skarżąca złożyła skargę kasacyjną na podstawie art. 174 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.), zarzucając naruszenie przepisów postępowania: 1) poprzez niezastosowanie przepisu art. 3 i art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, 2) poprzez niezastosowanie przepisu art. 3 i art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. w zw. z art. 8 które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, 3) naruszenie przepisów postępowania poprzez niezastosowanie przepisu art. 3 i art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. w zw. z art. 9 które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, 4) poprzez niezastosowanie przepisu art. 3 i art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. w zw. z art. 10 które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, 5) poprzez niezastosowanie przepisu art. 3 i art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. w zw. z art. 12 które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, 6) poprzez niezastosowanie przepisu art. 3 i art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. w zw. z art. 77 które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazując na powyższe naruszenia: wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu lub o uchylenie wyroku i rozpoznanie skargi, oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Skarga kasacyjna jest nieuzasadniona. W pierwszej kolejności, przed przystąpieniem do odniesienia się do zarzutów zawartych w skardze kasacyjnej należy dokonać pewnych ogólnych spostrzeżeń. Otóż każdy autor skargi kasacyjnej konstruując zarzuty oraz ich uzasadnienie nie powinien tracić z pola widzenia istoty sprawy, w której wydano zaskarżony wyrok. W tej sprawie zaskarżony wyrok Sądu I instancji wydano w związku z kontrolą postanowienia organu administracyjnego - co należy szczególnie podkreślić - w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia środka odwoławczego (zażalenia). Nie było zatem przedmiotem kontroli Sądu I instancji postanowienie organu administracyjnego w sprawie przywrócenia uchybionego terminu. Spostrzeżenie to jest tym bardziej zasadne, gdyż art. 175 § 1 p.p.s.a. wprowadza zasadę, zgodnie z którą skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego. Analiza zarzutów skargi kasacyjnej oraz jej uzasadnienia prowadzi do wniosków, że jej autor abstrahował od wskazanego wyżej przedmiotu sprawy. Co więcej obszerność rozważań ujętych w skardze kasacyjnej, a dotyczących okoliczności związanych z brakiem winy w uchybieniu terminu oraz z przywróceniem terminu może budzić wątpliwości, czy przedmiotem zaskarżenia jest wyrok dotyczący stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Te wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego utwierdza konsekwentnie autor skargi kasacyjnej na stronie 6, wskazując że skarżąca złożyła zażalenie z przekroczeniem terminu, a przekroczenie to spowodowane było brakiem środków na opłacenie znaczka pocztowego. W istocie zatem w skardze kasacyjnej nie dość, że nie zakwestionowano uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia to jeszcze potwierdzono tę okoliczność, podając przy tym powody uchybienia terminowi. W tym miejscu należy wskazać, że wydanie postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania (zażalenia) jest obowiązkiem organu odwoławczego, w każdym przypadku, gdy takie uchybienie miało miejsce. Uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jego stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości, niż wydanie postanowienia przewidzianego w art. 134 k.p.a. Nie mają przy tym znaczenia okoliczności, które przyczyniły się do uchybienia terminu. Nie ma również znaczenia to, czy uchybienie terminu nastąpiło z winy, czy też bez winy strony. Ponadto stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania (zażalenia) nie jest zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Mając na uwadze powyższe oraz przedstawione w skardze kasacyjnej zarzuty wraz z ich uzasadnieniem Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do wniosku o niezasadności skargi kasacyjnej. Z drugiej strony należy zwrócić uwagę na to, że uchybienie terminu do wniesienia zażalenia musi być jednoznaczne i mieć pełne oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym sprawy. Warunkiem wydania postanowienia jest w pierwszej kolejności bezsporne ustalenie daty, w której organ skutecznie doręczył stronie rozstrzygnięcie (w tym przypadku postanowienie) podlegające zaskarżeniu, a następnie daty w której został złożony środek zaskarżenia. Tych jednak kwestii w skardze kasacyjnej nie podniesiono. Ponadto jak już wskazano, skarżąca potwierdziła złożenie zażalenia z przekroczeniem terminu. Uwzględniając powyższe Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną, gdyż nie miała ona usprawiedliwionych podstaw.