I OZ 771/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Borowiec po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 maja 2016 r. sygn. akt III SA/Po 1116/15 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 24 września 2015 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie postanawia oddalić zażalenie. J.G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 24 września 2015 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie. Jednocześnie skarżący złożył wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku, powołując się na art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie P.p.s.a.) podał, że wykonanie tej decyzji spowoduje w istocie niemożliwe do odwrócenia skutki. Stawienie się skarżącego na badania lekarskie spowoduje bowiem, że dalsze prowadzenie postępowania sądowego w niniejszej sprawie stanie się bezprzedmiotowe, a w konsekwencji ochrona sądowa będzie jedynie iluzoryczna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 18 maja 2016 r. sygn. akt III SA/Po 1116/15 odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu postanowienia podał, że niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oznacza taką szkodę, zarówno majątkową jak i niemajątkową, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu poprzedniego. Z kolei o trudnych do odwrócenia skutkach mówić można tylko w odniesieniu do takich prawnych lub faktycznych ich następstw, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. W ocenie Sądu pierwszej instancji, skarżący nie wykazał, dlaczego konieczność wykonania zaskarżonej decyzji oznaczałaby dla niego znaczną szkodę (majątkową czy niemajątkową). Nie wskazał też, na czym miałyby polegać trudne do odwrócenia skutki wykonania tej decyzji. Należy podkreślić, że ciężar dowodu w zakresie wykazania okoliczności wymienionych w art. 61 § 3 P.p.s.a obciąża wnioskodawcę. Brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji uniemożliwia natomiast jego merytoryczną ocenę (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2004 r. sygn. akt FZ 65/04, CBOSA). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zauważył ponadto, że decyzja o skierowaniu strony na badanie lekarskie wydawana jest w celu sprawdzenia, czy w odniesieniu do osoby, na badanie takie kierowanej, występują jakiekolwiek przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami. Jej celem jest zatem tylko kontrola stanu zdrowia kierowcy pod kątem ewentualnych przeciwwskazań do dalszego prowadzenia pojazdów. Dopiero stwierdzenie schorzenia przesądzającego o takich przeciwwskazaniach skutkuje cofnięciem przez właściwy organ uprawnień do kierowania pojazdami, co jednak następuje odrębnym rozstrzygnięciem. Nie można więc uznać, że decyzja o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie mogłaby spowodować niebezpieczeństwo powstania skutków, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Powyższe postanowienie z dnia 18 maja 2016 r. stało się przedmiotem zażalenia J.G. do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 61 § 3 P.p.s.a., podtrzymując swoją dotychczasową argumentację. Wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia w całości poprzez wstrzymanie wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 24 września 2015 r. nr [...]. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji powołana została do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłaby dla strony wywołać taka decyzja, zanim zostanie zbadana przez sąd administracyjny pod kątem legalności. Odnosi się ona do sytuacji szczególnego i wyjątkowego zagrożenia, która wymaga zastosowania specjalnego rodzaju tymczasowej ochrony strony postępowania. Ciężar dowodu w zakresie wykazania powyższych okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżanej decyzji, spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonego aktu faktycznie spowoduje powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu prawidłowo przyjął, że wniosek skarżącego nie zawiera argumentów, które przemawiałyby za koniecznością wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Należy podkreślić, iż instytucja wstrzymania wykonania decyzji powołana została właśnie do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłaby dla strony wywołać taka decyzja, zanim zostanie zbadana przez sąd administracyjny pod kątem legalności. Złożenie wniosku nie oznacza jednak automatyzmu w blokowaniu realizacji praw i obowiązków wynikających z decyzji administracyjnej. Sąd ocenia jedynie, czy podane przez stronę okoliczności w istocie wskazują na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym celu strona skarżąca winna tak określić ewentualną szkodę i wskazać na skutki, które trudno będzie odwrócić, by Sąd mógł stwierdzić, w oparciu o konkretne dane, że jej wielkość może być znaczna, a skutki wykonania decyzji istotnie trudne do odwrócenia. Zauważyć należy, że wykonanie każdej decyzji pociąga za sobą określone konsekwencje, zaś jej uchylenie powoduje, że wykonanie aktu okazuje się zbędne. Istotą ochrony tymczasowej jest jednak przeciwdziałanie takim skutkom wydanego aktu, które byłyby trudne do naprawienia pomimo przywrócenia stanu sprzed wydania decyzji, co nie zachodzi w rozpoznawanej sprawie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienia wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie stanowi powołana we wniosku i zażaleniu okoliczność, iż w przypadku wykonania tej decyzji prowadzenie postępowania sądowego w niniejszej sprawie stanie się bezprzedmiotowe. Celem zaskarżonej decyzji jest wyłącznie kontrola stanu zdrowia skarżącego pod kątem ewentualnych przeciwwskazań zdrowotnych do dalszego prowadzenia pojazdów. Skarżący nie wykazał w żaden sposób, że wykonanie badań lekarskich spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia mu znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki, a tylko ta kwestia jest istotna w postępowaniu dotyczącym wstrzymania wykonania decyzji. Należy również podkreślić, iż decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 24 września 2015 r. nr [...] – sama w sobie – nie oznacza pozbawienia skarżącego uprawnienia do kierowania pojazdami. Wykonanie tej decyzji, czyli sam fakt poddania się badaniom lekarskim, nie rodzi niebezpieczeństwa wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Badania takie mają bowiem na celu jedynie ustalenie istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Ewentualną konsekwencją poddania się badaniom w sytuacji stwierdzenia, na podstawie orzeczenia lekarskiego, istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem jest decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, wydawana przez starostę na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2015 r., poz. 155, ze zm.), jednak – jak słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji – sprawa w tym przedmiocie podlega załatwieniu w odrębnym postępowaniu. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.