II GZ 780/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Skoczylas po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia S. A. Sp. z o.o. w Ł. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 25 maja 2016 r. sygn. akt II SA/Go 935/15 o odrzuceniu skargi kasacyjnej S. A. Sp. z o.o. w Ł. na decyzję Dyrektora L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Z. G. z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim postanowieniem z dnia 25 maja 2016 r., sygn. akt II SA/Go 935/15, odrzucił skargę kasacyjną S. Sp. z o.o. w Ł. od wyroku tego Sądu z dnia 12 stycznia 2016 r. oddalającego skargę spółki na decyzję Dyrektora Lubuskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Zielonej Górze z dnia [...] września 2015 r., w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. I W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji podał, że wyrokiem z dnia 12 stycznia 2016 r. oddalił skargę S. Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Lubuskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Zielonej Górze w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2012. Spółka wniosła od tego orzeczenia skargę kasacyjną. Zarządzeniem z dnia 14 kwietnia 2016 r. Przewodniczący Wydziału wezwał skarżącą do uiszczenia w terminie 7 dni wpisu sądowego w kwocie 100 zł, stosownie do § 3 w zw. z § 2 ust. 3 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193; powoływanego dalej jako: rozporządzenie o wpisie), pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Odpis tego zarządzenia został doręczony pełnomocnikowi skarżącej spółki w dniu 26 kwietnia 2016 r., jednakże pomimo pouczenia, w wyznaczonym terminie strona nie uiściła wymaganego wpisu sądowego. Zarządzenie nie zostało również zaskarżone. Odrzucając skargę kasacyjną spółki, Sąd I instancji stwierdził, że skarżąca została skutecznie wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł, w terminie 7 dni, pod rygorem jej odrzucenia. Z uwagi na doręczenie odpisu zarządzenia w dniu 26 kwietnia 2016 r., termin do uiszczenia należnego wpisu upływał z dniem 4 maja 2016 r. Z rejestru opłat sądowych wynika zaś, że skarżąca we wskazanym terminie nie uiściła należnej opłaty. Mając na uwadze przedstawione okoliczności, Sąd I instancji odrzucił wniesiony środek zaskarżenia na podstawie art. 220 § 3 w zw. z art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.). II Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła S. Sp. z o.o., domagając się jego uchylenia w całości oraz zasądzenia kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie art. 178 p.p.s.a., polegające na jego zastosowaniu w sytuacji, gdy strona uzupełniła w terminie wszelkie braki skargi kasacyjnej, do których była wzywana przez Sąd I instancji. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że nie została skutecznie wezwana do usunięcia braku formalnego skargi poprzez wniesienie wpisu od skargi, ponieważ jej pełnomocnikowi w dniu 26 kwietnia 2016 r. doręczono jedynie pismo przewodnie "doręczenie odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu" i załączone do niego wezwanie Sądu I instancji do przedłożenia odpisu z KRS. W związku z powyższym, w wykonaniu zobowiązania Sądu I instancji spółka w terminie złożyła do akt sprawy odpis z KRS. Skarżąca stwierdziła, że najprawdopodobniej w wyniku pomyłki sekretariatu WSA w Gorzowie Wielkopolskim, jej pełnomocnikowi nigdy skutecznie nie doręczono wezwania do uiszczenia wpisu sądowego. Zdaniem strony, za wezwanie takie nie można bowiem uznać pisma przewodniego, które nie korelowało z dołączonym do niego wezwaniem do przedłożenia odpisu z KRS. Skarżąca wskazała, ze w prawdzie na zwrotnym potwierdzeniu odbioru była wzmianka o tym, że doręczane jest wezwanie do uiszczenia wpisu i uzupełnienia braków, ale w istocie sekretariat Wydziału II WSA w Gorzowie Wielkopolskim wysłał tylko dwie kartki papieru o treściach identycznych z kartami nr 128 i 129 akt sprawy. W świetle powyższego skarżąca stwierdziła, że w rozpoznawanej sprawie nie zaszły podstawy do zastosowania art. 178 p.p.s.a., a tym samym do odrzucenia skargi kasacyjnej. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji, stwierdziwszy braki formalne wniesionej skargi kasacyjnej w postaci braku w aktach sprawy dokumentu wykazującego, że osoba udzielająca pełnomocnictwa była do tego uprawniona w chwili dokonywania tej czynności oraz braku w postaci nieuiszczenia wpisu od złożonej skargi kasacyjnej, prawidłowo wezwał stronę do ich uzupełnienia oraz pouczył o konsekwencjach niezastosowania się do wezwań. Terminy przewidziane na uzupełnienie wskazanych braków wynosiły w obu przypadkach 7 dni od dnia doręczenia przesyłki zawierającej wezwania. Przedmiotowe wezwania zostały doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 26 kwietnia 201 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru – karta akt sądowych nr 130, a zatem wyznaczony termin na dokonanie określonych czynności procesowych upływał w dniu 4 maja 2016 r. Z akt sprawy wynika, iż w wyznaczonym terminie skarżąca zrealizowała tylko jedno z wezwań Sądu I instancji, tj. nadesłała poświadczony za zgodność z oryginałem odpis z Krajowego Rejestru Sądowego. Mając zatem na uwadze treść art. 199 p.p.s.a. stanowiącego, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie /.../, Sąd nie mógł podjąć żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie została uiszczona należna opłata (art. 220 § 1 p.p.s.a.). Z uwagi na skuteczne doręczenie przedmiotowego wezwania oraz jego niewykonanie w wyznaczonym terminie, trafnie WSA uznał, że bezskutecznie upłynął termin na uzupełnienie braku formalnego poprzez uiszczenie wpisu, w konsekwencji czego zasadnie odrzucił wniesiony środek zaskarżenia, działając na podstawie art. 220 § 3 w zw. z art. 178 p.p.s.a. W sprawie niniejszej zaistniała zatem sytuacja, wywołująca dla skarżącej ujemne skutki procesowe w postaci odrzucenia skargi kasacyjnej z przyczyn formalnych, a tym samym braku możliwości sprawdzenia prawidłowości orzeczenia pierwszoinstancyjnego w postępowaniu kasacyjnym. Odnosząc się do twierdzenia pełnomocnika skarżącej, iż doręczona przesyłka zawierała jedynie pismo przewodnie w zakresie doręczenia stronie zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że sama treść tego pisma świadczyła, iż wskazany brak w przedmiotowej sprawie był i wymagał uzupełnienia. Nie może przy tym ujść uwadze, że wezwanie to było kierowane do adwokata reprezentującego skarżącą spółkę, a więc do podmiotu, który jest pełnomocnikiem profesjonalnym. Z treści art. 214 p.p.s.a. wynika, iż w przypadku, gdy ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych (na które składa się również wpis zgodnie z treścią art. 211 w zw. z art. 212 § 2 p.p.s.a.) obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Nadto art. 219 § 1 p.p.s.a. stanowi, że opłatę sądową należy uiścić przy wniesieniu do sądu pisma podlegającego opłacie. Pełnomocnik profesjonalny, reprezentujący swego mandanta i działający w jego interesie powinien wiedzieć, że od wniesionej skargi kasacyjnej – w sytuacji, gdy stronie nie przyznano prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, a sprawa nie leży w katalogu spraw przedmiotowo wyłączonych od opłacenia ich wpisem sądowym – należało uiścić wpis sądowy, tym bardziej w sytuacji, gdy po dostrzeżeniu braku formalnego w tym zakresie, Sąd I instancji wezwał do uiszczenia należnej opłaty. Nawet jeżeli przyjąć twierdzenie pełnomocnika strony, iż przesyłka de facto nie zawierała zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu, a w kopercie znajdowało się samo pismo przewodnie w tym temacie, nie powinno budzić wątpliwości, że w ten sposób zasygnalizowano brak w postaci nieopłacenia skargi kasacyjnej. W konsekwencji zaś pełnomocnik profesjonalny winien był uiścić brakujący wpis, albo choć zwrócić się do sądu o przesłanie niezałączonego do przesyłki zarządzenia wzywającego do wpisu. Żadnego z tych działań adwokat reprezentujący spółkę jednak nie podjął. Nadto stwierdzić należy, iż z karty akt sądowych nr 126 wynika, że Przewodniczący Wydziału II WSA w Gorzowie Wielkopolskim wydał zarządzenie w dniu 14 kwietnia 2016 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego oraz zarządzenie o doręczeniu odpisu tego zarządzenia, które wykonano w dniu 21 kwietnia 2016 r., o czym świadczy podpis sekretarza sądowego – E. D. Ponadto na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki wyszczególniono, że zawierała ona zarówno wezwanie do uiszczenia wpisu, jak i wezwanie do usunięcia braku skargi kasacyjnej. Z akt sądowych wynika zatem, że zarządzenie o wezwaniu skarżącej do uiszczenia wpisu sądowego zostało wydane i wykonane, zaś na zwrotnym potwierdzeniu odbioru pełnomocnik skarżącej spółki własnoręcznym podpisem stwierdził, że w dniu 26 kwietnia otrzymał niniejszą przesyłkę, na którą – co wynika z informacji na ZPO – składały się zarówno wezwanie do wpisu, jak i wezwanie do uzupełnienia braku skargi kasacyjnej. Nie zachodzi zatem podstawa, by doręczenie przesyłki wzywającej do uiszczenia wpisu sądowego uznać za wadliwe, tym bardziej, że strona nie przedstawiła na tę okoliczność argumentów. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji