I SA/Wa 996/13

WyrokWSA w Warszawie2014-01-14

Skład orzekający: Dorota Apostolidis, Dariusz Pirogowicz, Joanna Skiba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba, która jest spadkobierczynią byłych właścicieli nieruchomości i złożyła wniosek o zwrot tej nieruchomości, posiada legitymację procesową do żądania stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej, mimo że wniosek o zwrot został złożony po wydaniu decyzji uwłaszczeniowej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji naruszyły art. 61a k.p.a., nie przeprowadzając prawidłowej, wstępnej oceny legitymacji procesowej skarżącej. Skoro skarżąca jest spadkobierczynią byłych właścicieli i złożyła wniosek o zwrot nieruchomości (choć po wydaniu decyzji uwłaszczeniowej), powinna zostać uznana za stronę postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej. Ocena merytoryczna wniosku powinna nastąpić dopiero po wszczęciu postępowania.
Stan faktyczny
Skarżąca I. W. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody z 2004 r. stwierdzającej nabycie z mocy prawa użytkowania wieczystego działki przez Park. Organ odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że skarżąca nie ma interesu prawnego, ponieważ jej wniosek o zwrot nieruchomości został złożony po wydaniu decyzji uwłaszczeniowej. Minister utrzymał w mocy postanowienie o odmowie. WSA uchylił postanowienia organów, uznając, że skarżąca posiada legitymację procesową.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Ministra, stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, oraz zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Dariusz Pirogowicz sędzia WSA Joanna Skiba Protokolant starszy referent Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi I. W. na postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury i Rozwoju na rzecz skarżącej I. W. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 i art. 144 k.p.a. po rozpatrzeniu wniosku I. W. o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy wydane wcześniej postanowienie z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...] stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r przez [...] Park [...] w C. prawa użytkowania wieczystego szeregu działek gruntu wymienionych w tej decyzji, położonych w C., stanowiących teren [...] oraz nabycie prawa własności budynków i urządzeń znajdujących się na ww. działkach, w części dotyczącej działki nr [...] o pow. [...] ha [...], dla której prowadzona jest księga wieczysta KW nr [...] oraz prawa własności budynków znajdujących się na przedmiotowym gruncie. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Wojewoda [...], działając na podstawie art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity z 2000 r. Dz. U Nr 46 poz 543 ze zm) dalej jako u.g.n. decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...] stwierdził nabycie z mocy prawa w dniu 5 grudnia 1990 r. przez [...] Park [...] w C. prawa użytkowania wieczystego szeregu działek gruntu wymienionych w tej decyzji, położonych w C., stanowiących teren [...] oraz nabycie prawa własności budynków i urządzeń znajdujących się na ww. działkach. Pismem z dnia 28 listopada 2011 r. I. W. zwróciła się do Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. w części dotyczącej działki nr [...]. W toku postępowania prowadzonego w pierwszej instancji organ wskazał, że przed merytorycznym rozpatrzeniem wniosku konieczne jest zbadanie przesłanek formalnoprawnych warunkujących dopuszczalność wszczęcia tego postępowania z wniosku skarżącej. Zgodnie z przepisem art. 157 § 2 k.p.a. wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji może skutecznie domagać się strona, a więc stosownie do art. 28 k.p.a. tylko taki podmiot, którego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy kwestionowana decyzja. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej zauważył, że stroną postępowania stosownie do treści przepisu art. 29 k.p.a. mogą być osoby fizyczne i osoby prawne, a gdy chodzi o państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne - również jednostki nie posiadające osobowości prawnej. Organ podkreślił, że status stron wynika z przepisów prawa materialnego, które ustanawia prawa i obowiązki przy czym tylko przepis prawa materialnego, stanowiąc podstawę interesu prawnego, stwarza dla określonego podmiotu legitymację procesową strony. Brak bezpośredniości wpływu sprawy na sferę prawną osoby nie pozwala na uznanie jej za stronę. Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy organ zauważył, że konieczne jest ustalenie czy wnioskodawczyni I. W. może powołać się skutecznie na przepis prawa materialnego, stwarzający jej uprawnienie do przedmiotowej nieruchomości, z którego wywodzi swój interes prawny w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej w trybie art. 156 k.p.a. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wskazał, że podstawą prawną decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. był art. 200 u.g.n. W postępowaniu uwłaszczeniowym, toczącym się na podstawie art. 200 u.g.n. stronami postępowania oprócz Skarbu Państwa (właściciela nieruchomości) i państwowej osoby prawnej legitymującej się w dniu 5 grudnia 1990 r. prawem zarządu do gruntu, mogą być: podmiot, który wykaże, że przysługuje mu prawo do gruntu, osoba, która podważa uprawnienia właścicielskie Skarbu Państwa lub osoba legitymująca się prawem rzeczowym do części nieruchomości podlegającej uwłaszczeniu. Innymi słowy interes prawny w postępowaniu nadzorczym prowadzonym w trybie art. 156 k.p.a. dotyczącym postępowania uwłaszczeniowego, posiadają: aktualny właściciel nieruchomości, osoby którym przysługują prawa rzeczowe do uwłaszczonej nieruchomości, uwłaszczony podmiot a także osoba trzecia, której prawa mogły być naruszone przez uwłaszczenie (były właściciel lub jego następcy prawni) przy założeniu, iż te ostatnie podmioty tylko w takim zakresie mają interes prawny, w jakim uwłaszczenie naruszyło ich prawa. Organ pierwszej instancji zauważył, że z akt sprawy wynika, że spadkobierczyni byłych właścicieli nieruchomości – I. W. złożyła w dniu 7 grudnia 2004 r. wniosek o zwrot działki nr [...] (powstałej z przekształcenia działki nr [...] wywłaszczonej w latach [...]). Powyższy wniosek złożony został blisko pół roku po wydaniu decyzji uwłaszczeniowej Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. Organ pierwszej instancji wskazał, że zgodnie z orzecznictwem sądowo-administracyjnym, gdy roszczenie o zwrot nieruchomości zgłoszone zostało przed wydaniem decyzji uwłaszczeniowej, uwłaszczenie narusza uprawnienia osób trzecich. Uprawnienia dawnych właścicieli do uzyskania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości z uwagi na jej zbędność na cel wywłaszczenia (art. 136 u.g.n.), o ile nie zostaną zgłoszone do dnia wydania ostatecznej decyzji uwłaszczeniowej, nie stanowią negatywnej przesłanki uwłaszczenia określonej w art. 200 ust. 4 u.g.n. Zawarta w tym przepisie klauzula "nie może naruszać praw osób trzecich" nie odnosi się do hipotetycznych praw ale do praw ujawnionych. Zatem w przypadku, gdy ich źródłem mają być roszczenia byłych właścicieli o zwrot nieruchomości oznacza to konieczność wystąpienia przez osoby uprawnione w tym przedmiocie ze stosownym wnioskiem najpóźniej do dnia wydania decyzji uwłaszczeniowej. Organ zauważył, że z akt sprawy wynika, że roszczenie o zwrot nieruchomości zostało zgłoszone po wydaniu przez Wojewodę [...] decyzji uwłaszczeniowej, a skoro tak to wnioskodawczyni nie posiada uprawnienia do występowania z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej, brak jest bowiem po jej stronie bezpośredniego i aktualnego interesu prawnego, legitymującego do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej zaznaczył, że dostrzega fakt zawieszenia postępowania o zwrot przedmiotowej działki nr [...], wszczętego na podstawie wniosku z dnia 7 grudnia 2004 r. postanowieniem Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] oraz okoliczność, że do chwili obecnej sprawa ta nie została ostatecznie zakończona wydaniem decyzji. Niemniej jednak organ stwierdził, że okoliczność ta nie może mieć wpływu na ocenę legitymacji skarżącej. W tym bowiem zakresie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 2004 r. sygn. akt I OSK 1731/09 została dokonana ocena przymiotu strony I. W. w postępowaniu dotyczącym wznowienia postępowania, zakończonego decyzją uwłaszczeniową z dnia [...] czerwca 2004 r., a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną I. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 września 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 1876/08 i stwierdził, że sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że skarżąca nie mogła być uznana za stronę postępowania uwłaszczeniowego i tym samym zaakceptował pogląd Ministra Infrastruktury uznający, że postępowania o wznowienie postępowania zakończonego decyzją uwłaszczeniową z dnia [...] czerwca 2004 r., nie mogło być wszczęte na wniosek skarżącej. Reasumując organ uznał, że skoro w identycznym stanie faktycznym i prawnym I. W. nie posiadała przymiotu strony do wszczęcia postępowania w trybie art. 145 k.p.a., to nie posiada również takiego przymiotu w postępowaniu nadzorczym wszczynanym w trybie art. 156 k.p.a. Nie posiada ona tytuł prawnorzeczowego do działki nr [...] jak również nie zostało wykazane naruszenie jej praw w postępowaniu uwłaszczeniowym i dlatego też nie posiada ona interesu prawnego i legitymacji do żądania stwierdzenia nieważności ww. decyzji uwłaszczeniowej. Mając na uwadze powyższe Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej postanowieniem z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. I. W. wniosła do organu o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem z dnia [...] lutego 2013 r. wskazując, że jej interes prawny wynika z tego, że po ewentualnym stwierdzeniu nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. otwarta zostanie droga do zwrotu przedmiotowej nieruchomości. Podkreśliła również, że to na organie administracji ciąży obowiązek zainicjowania procedury wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej, bądź to poprzez jego postępowanie z urzędu, bądź zwrócenie się do Prezydenta [...] o złożenie stosownego wniosku. W toku postępowania drugoinstancyjnego Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej powtórzył ustalenia poczynione w pierwszej instancji co do statusu stron postępowania prowadzonego w trybie przepisu art. 200 u.g.n. Dodał, że z akt sprawy wynika, iż spadkobierczyni byłych właścicieli nieruchomości – A. i J. W. – I. W. wniosek o zwrot działki nr [...] złożyła w dniu 7 grudnia 2004 r. Powyższy wniosek złożony został blisko pół roku po wydaniu przedmiotowej decyzji uwłaszczeniowej Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. Ponieważ, roszczenie o zwrot nieruchomości zostało zgłoszone po wydaniu decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. wnioskodawczyni nie posiada uprawnienia do występowania z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej. Organ odwoławczy powtórzył również ustalenia poczynione w pierwszej instancji dotyczące braku po jej stronie bezpośredniego i aktualnego interesu prawnego, legitymującego do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej. Zaznaczył, że I. W. nie posiada obecnie żadnych praw rzeczowych do przedmiotowej nieruchomości, a praw tych nie można wywieść z interesu faktycznego, na który wskazuje skarżąca, jakim jest wszczęte na jej wniosek postępowanie o zwrot nieruchomości. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wskazał, że w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 2010 r., sygn. akt I OSK 1731/09 została już dokonana ocena jej przymiotu strony w postępowaniu zakończonym decyzją uwłaszczeniową z dnia [...] czerwca 2004 r., Dlatego też skoro w identycznym stanie faktycznym i prawnym I. W. nie posiadała przymiotu strony do wszczęcia postępowania w trybie art. 154 k.p.a., to nie posiada również takiego przymiotu w postępowaniu nadzorczym prowadzonym w trybie art. 156 k.p.a. Skoro więc wnioskodawczyni nie posiada praw rzeczowych do działki nr [...], nie posiada przymiotu strony również w obecnym postępowaniu. Mając na uwadze powyższe Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej postanowieniem z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] utrzymał w mocy wydane wcześniej postanowienie z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...]. Na powyższe postanowienie I. W. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się jego uchylenia. Wydanemu rozstrzygnięciu skarżąca zarzuciła naruszenie: - przepisu art. 200 u.g.n. w związku z art. 136 u.g.n. w związku z art. 28 k.p.a. poprzez uznanie, iż brak jest po stronie I. W. interesu prawnego w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2004 r., - przepisów art. 7 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 157 § 2 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu obywateli - skarżącej oraz zaprzeczenie zasadzie stania na straży praworządności i podejmowania wszelkich niezbędnych czynności z urzędu, - art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 8 k.p.a. poprzez nieustosunkowanie się do argumentów stawianych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a dotyczących starań poprzedników prawych skarżącej o przywrócenie wywłaszczonej nieruchomości oraz brak odniesienia się przez organ do zarzutów skarżącej w zakresie przytaczanych przez nią twierdzeń doktryny i orzecznictwa. W uzasadnieniu skargi I. W. zakwestionowała stanowisko organu, że nie posiada ona przymiotu strony w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją. Zaznaczyła, że jej interes prawny wynika z tego, że po stwierdzeniu nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2004 r., otwarta zostanie droga do zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...]. Zdaniem skarżącej wskazane okoliczności umożliwiające zwrot wywłaszczonej nieruchomości pozwalają na ustalenie jej interesu prawnego, albowiem samo uwłaszczenie udaremnia jej prawo do skutecznego żądania zwrotu działki nr [...]. Skarżąca powołała się również na orzecznictwo sądów administracyjnych, w którym reprezentowane jest stanowisko, że osoba, na której wniosek toczy się postępowanie o zwrot nieruchomości ma interes prawny w żądaniu wszczęcia postępowania administracyjnego o wzruszenie decyzji uwłaszczeniowej przed zakończeniem postępowania o zwrot nieruchomości. Iwona Wójcik zauważyła również, że materialnoprawną podstawą dla udowodnienia jej interesu prawnego jest przepis art. 200 u.g.n. w związku z art. 136 u.g.n. Strona podniosła również zarzuty dotyczące samej decyzji uwłaszczeniowej wskazując m. in. że w toku postępowania uwłaszczeniowego doszło do rażącego naruszenia prawa w zakresie ustalenia czy uwłaszczenie przedmiotowej nieruchomości nie naruszy praw osób trzecich, a taką osobą trzecią jest poprzedni właściciel wywłaszczonej nieruchomości lub jego spadkobierca, któremu na podstawie art. 136 ust. 3 u.g.n. przysługuje roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, która stała się zbędna na cel określony w decyzji o jej wywłaszczeniu, a została wykorzystana z naruszeniem zakazu przeznaczania jej na cel inne niż określone w tej decyzji. Zdaniem skarżącej niezwykle istotną kwestią jest to czy Wojewoda [...] po otrzymaniu wniosku o uwłaszczenie m. in. działki nr [...] zwrócił się do Prezydenta [...] o ustalenie czy osoby uprawnione w myśl art. 136 ust. 3 u.g.n. złożyły wniosek o zwrot nieruchomości lub czy istnieją osoby uprawnione do złożenia takiego wniosku. W dalszej części skargi I. W. podniosła, że organ II instancji nie ustosunkował się do jej zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, zaznaczając również, że uzasadnienie postanowienia zawiera zasadniczo te same tezy i argumenty co postanowienie z dnia [...] lutego 2013 r. W odpowiedzi na skargę Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wniósł o jej oddalenie. Organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, wskazując, że zarzuty podniesione w skardze stanowią powtórzenie dotychczasowej argumentacji do której organ ustosunkował się w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Rozpoznając przedmiotową sprawę według wskazanych wyżej kryteriów, Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest uzasadniona, choć zasadniczo z innych powodów niż wskazane w skardze. Zaskarżone postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] marca 2013 r. oraz poprzedzające je postanowienie tego samego organu z dnia [...] lutego 2013 r. naruszają przepis art. 61 a k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Na wstępie należy podkreślić, że ostatnia nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego wprowadzona ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy –Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011r. Nr 6, poz. 18) dokonała dosyć istotnych zmian w kształcie instytucji strony postępowania, a co się z tym wiąże, także w instytucji wszczęcia postępowania. Wprowadzenie powyższego przepisu modyfikuje podejście do rozumienia pojęcia strony w postępowaniu administracyjnym. Treść art. 61 a k.p.a., w powiązaniu z treścią art. 28 k.p.a. oraz art. 61 k.p.a., przyjmuje koncepcję obiektywnej wersji legitymacji procesowej strony, przy jednoczesnym pozostawieniu elementów subiektywnej wersji legitymacji procesowej strony zawartych w art. 61 § 3 oraz art. 77 § 1 k.p.a. Stwierdzić należy, że w związku z opisywaną nowelizacją Kodeksu postępowania administracyjnego, obecnie wszczęcie postępowania administracyjnego jest uzależnione od wstępnej oceny, czy podmiot występujący z takim wnioskiem posiada legitymację do występowania w charakterze strony postępowania administracyjnego. Po dokonaniu wstępnej oceny przez organ po wpłynięciu wniosku o wszczęcie postępowania, że dany podmiot nie posiada legitymacji w tym zakresie, organ ten ma obowiązek wydać akt administracyjny – postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego. Zatem na organie administracji ciąży obowiązek dokonania wstępnej oceny, czy dany podmiot jest stroną postępowania, czy też nie posiada takiego przymiotu. Natomiast na podmiocie wnoszącym żądanie wszczęcia postępowania ciąży obowiązek przedstawienia okoliczności dowodzących, iż może zostać uznany za stronę postępowania administracyjnego. Odmiennie w poprzednio obowiązującym stanie prawnym ocena legitymacji do występowania w roli strony podmiotu składającego żądanie wszczęcia postępowania, następowała już po jego faktycznym wszczęciu – na etapie postępowania wyjaśniającego. Aktualnie organ ma obowiązek dokonać tej oceny w fazie przedwstępnej i tym samym przyjęcie przez organ braku legitymacji danego podmiotu do występowania w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym, obliguje ten organ do wydania postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania administracyjnego. Przy odmiennych ustaleniach organ będzie miał możliwość uruchomienia postępowania administracyjnego. Przechodząc na grunt przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że organ pominął powyżej opisaną, konieczną do przeprowadzenia przedwstępną fazę oceny posiadania przez obecnie skarżącą przymiotu strony. I. W. zdaniem Sądu wywiązała się z ciążącego na niej obowiązku przedstawienia okoliczności dowodzących, że powinna w niniejszym postępowaniu zostać uznana za stronę. Poza sporem bowiem pozostawały okoliczności, że I. W. jest spadkobierczynią byłych właścicieli przedmiotowej nieruchomości, co do której w dniu 7 grudnia 2004 r. złożyła wniosek o zwrot (działki nr [...] powstałej z przekształcenia działki nr [...] ), a postępowanie wszczęte tym wnioskiem zostało zawieszone. Błędnie zdaniem Sądu zważył organ, że ta okoliczność nie może mieć wpływu na ocenę legitymacji skarżącej w przedmiotowym postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez [...] Park [...] w C. prawa użytkowania wieczystego szeregu działek gruntu wymienionych w tej decyzji. Zdaniem Sądu nie może budzić wątpliwości, że skarżącej przysługuje przymiot strony z uwagi na powyżej wskazane okoliczności i tym samym przysługuje jej uprawnienie do żądania stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. Inną kwestią będzie – już po wszczęciu postępowania jego końcowy rezultat. Tym niemniej choć wskazać należy na przedwczesność oceny merytorycznego rozstrzygnięcia organów, które naruszając przepis procedury administracyjnej podniosło argumenty wywiedzione z przepisów prawa materialnego (art. 200 u.g.n.), to organ po wszczęciu postępowania na skutek złożenia wniosku przez podmiot legitymowany, winien przeanalizować kwestie związane z rozstrzyganiem wniosku o stwierdzenie nieważności nie zaś powielać argumenty zaczerpnięte z przebiegu postępowania dotyczącego co prawda tej samej nieruchomości ale przeprowadzonego w trybie art. 145 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku wydanym w sprawie o sygn. I OSK 1731/09 w dniu 14 października 2010 r. oceniał bowiem przymiot strony (skarżącej) w postępowaniu wywołanym jej wnioskiem o wznowienie postępowania uwłaszczeniowego. Innymi słowy argumenty organu administracyjnego wywiedzione z przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami mogą być brane pod uwagę dopiero na dalszym etapie postępowania – po jego wszczęciu i dopiero wówczas może być oceniana ich trafność. Trudno jednak nie zgodzić się ze skarżącą co do braku tożsamości obu postępowań toczonych w trybach nadzwyczajnych dotyczących wznowienia postępowania oraz stwierdzenia nieważności. Rozpoznawanie pozostałych zarzutów zgłoszonych przez skarżącą, wobec faktu błędnego zdaniem Sądu uznania przez organy administracji, że nie przysługuje jej przymiot strony postępowania jest zatem na obecnym etapie postępowania przedwczesne. Reasumując, organ administracji przy ponownym rozpoznaniu sprawy zobowiązany jest do zastosowania powyższych rozważań Sądu, w szczególności dotyczących oceny istnienia po stronie skarżącej przymiotu strony w aspekcie obowiązujących zasad procedury administracyjnej (art. 61a k.p.a.). Wobec powyższego Sąd orzekł jak w sentencji w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło