II SA/Lu 430/15
WyrokWSA w Lublinie2016-01-14
Skład orzekający: Jerzy Dudek, Grażyna Pawlos-Janusz, Maria Wieczorek-Zalewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo odmówiło odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej, mimo że wnioskodawca wykazał długotrwałą chorobę i uzyskał orzeczenie o lekkim stopniu niepełnosprawności?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło prawo, nie uwzględniając orzeczenia o lekkim stopniu niepełnosprawności wnioskodawcy, które stanowiło jedną z przesłanek fakultatywnego odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. Pominięcie tej okoliczności, mimo że wnioskodawca wykazał również długotrwałą chorobę, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
R. J. złożył wniosek o odstąpienie od ustalenia opłaty za pobyt jego syna w rodzinie zastępczej, powołując się na ciężką sytuację materialną i zdrowotną. Organ pierwszej instancji odmówił, podobnie jak Samorządowe Kolegium Odwoławcze, które utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy uznał, że dochody skarżącego przekraczają kryterium dochodowe, a wśród wymaganych dwóch przesłanek do odstąpienia od opłaty, wykazał jedynie długotrwałą chorobę, nie uznając pozostałych. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, w tym pominięcie orzeczenia o lekkim stopniu niepełnosprawności.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz R. J. kwoty 257 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Protokolant Starszy asystent sędziego Jakub Polanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi R. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz R. J.kwotę 257 (dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 193 ust. 1, art. 194 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (tekst jedn.: Dz.U. z 2013 r. poz. 135 ze zm.) oraz § 3 ust. 1 i 2 uchwały Nr [...] Rady Powiatu w O. L. z dnia [...] marca 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków umarzania w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odraczania terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstąpienia od ustalania opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej (Dz. Urz. Woj. Lub. z dnia 26 kwietnia 2012r., poz. 1508 ), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] stycznia 2015 r., znak: [...] wydaną z upoważnienia Starosty O. przez Dyrektora Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w O. L. z siedzibą w [...], odmawiającą R. J. odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt syna K. J. w rodzinie zastępczej.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przytoczył treść przepisów stanowiących prawną podstawę rozstrzygnięcia, tj. art. 193 ust. 1 i 2 oraz art. 194 ust. 1 i 2 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej w związku z § 1 pkt 1 lit b/ rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. 2012, poz. 823), a także § 2 i 3 powołanej wyżej uchwały Nr [...] Rady Powiatu w O. L. z dnia [...] marca 2012 r.
Organ podkreślił, że syn skarżącego - małoletni K. J. na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w O. L. z dnia [...] lutego 2010 r., sygn. [...] został umieszczony w rodzinie zastępczej niespokrewnionej z dzieckiem. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r., znak: [...] przyznane zostało rodzinie zastępczej świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania małoletniego w wysokości [...] zł. Z tego tytułu Powiat O. ponosi koszty utrzymania w kwocie [...]zł.
Organ wyjaśnił, że na podstawie zawiadomienia Dyrektora Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w O. L. z siedzibą w [...] z dnia [...] lutego 2014 r. R. J. został powiadomiony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w celu ustalenia opłaty za pobyt syna K. J. w rodzinie zastępczej. W dniu [...] marca 2014 r. R. J. wystąpił z wnioskiem o odstąpienie od ustalania tej opłaty, argumentując żądanie swoją ciężką sytuacją materialną oraz zdrowotną.
Kolegium podkreśliło, że przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że wnioskodawca jest osobą aktywną zawodowo i prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną M. J., która pozostaje na jego utrzymaniu. Jak wynika z treści złożonego w dniu [...] października 2014 r. przez żonę oświadczenia, jest ona osobą bezrobotną, a obecnie zrezygnowała z poszukiwania pracy i odstąpiła od zarejestrowania się w Powiatowym Urzędzie Pracy. W jej ocenie, nie posiada szans na znalezienie pracy, a poza tym z uwagi na stan zdrowia nie czuje się na siłach, aby podjąć zatrudnienie. Organ zaznaczył, że jej twierdzenie dotyczące złego stanu zdrowia nie zostało udokumentowane.
Kolegium podzieliło ustalenia organu pierwszej instancji, że w lutym 2014 r., tj. w miesiącu poprzedzającym miesiąc, w którym skarżący wystąpił z wnioskiem o odstąpienie od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, uzyskał on przychód w wysokości [...] zł, otrzymując wynagrodzenie netto w kwocie [...]zł. Na podstawie raportu miesięcznego osoby ubezpieczonej sporządzonego przez pracodawcę - Powszechny Zakład Ubezpieczeń Spółkę Akcyjną organ ustalił, że strona w szerokim zakresie korzysta z ubezpieczenia majątkowego i osobowego, z którego to tytułu potrącane są składki w łącznej kwocie [...]zł (ubezpieczenie grupowe [...] zł, składka dodatkowa [...] zł, składka [...]" [...] zł, składka "[...]" - [...] zł). Ponadto co miesiąc z wynagrodzenia potrącana jest składka na NSZZ Pracowników PZU - [...] zł. Organ ustalił, że na podobnym poziomie kształtowało się wynagrodzenie uzyskiwane przez wnioskodawcę w grudniu 2014 r. [...] zł brutto), przy czym nadal dokonywane były potracenia z tytułu wyżej wymienionych dobrowolnych ubezpieczeń. Dodatkowo wnioskodawca wykupił polisę - ubezpieczenia następstw nieszczęśliwych wypadków na kwotę [...]zł, w związku z czym ponosi miesięczne wydatki w kwocie [...]zł.
Organ odwoławczy wyjaśnił następnie, że do stałych wydatków wnioskodawcy należą opłaty eksploatacyjne mieszkania, które w lutym 2014 r. wynosiły [...] zł, a od 1 stycznia 2015 r. - [...] zł, roczne opłaty od nieruchomości za rok 2014 r. - [...] zł, które w skali miesiąca stanowią obciążenie rzędu [...] zł, opłata za sprzątanie klatki schodowej - [...] zł, opłaty za gaz - [...] zł, opłaty za energię elektryczną - [...] zł oraz abonament telewizyjny w kwocie [...]zł. Z przedłożonych dodatkowo w styczniu 2015 r. dokumentów wynika, że również w grudniu 2014 r. podobnie kształtowały się wydatki związane z płatnościami regulowanymi co drugi miesiąc: tj. za gaz - [...] zł, a za energię elektryczną - [...] zł. Łączna kwota stałych podstawowych opłat związanych z eksploatacją mieszkania w miesiącu lutym 2014 r. wyniosła [...] zł (opłaty eksploatacyjne [...] zł oraz opłaty od nieruchomości [...] zł + sprzątanie klatki schodowej [...] zł, gaz [...] zł + energia elektryczna [...] zł).
Ponadto, jak podkreślił organ odwoławczy, dokumentując ponoszone wydatki, skarżący przedstawił stałe zlecenie, z którego wynika że od dnia 1 marca 2014 r. do dnia 31 grudnia 2014 r. spłacał kredyt w wysokości [...] zł miesięcznie. Dodatkowo przedłożył oświadczenie o wykorzystywaniu samochodu służbowego do celów prywatnych z dnia 1 stycznia 2015 r., w związku z czym poniósł koszty użytkowania samochodu w wysokości [...] zł oraz koszty zakupu paliwa na kwotę [...]zł. Kolegium podkreśliło, że zarówno tych wydatków, jak i opłat za abonament telewizyjny organ pierwszej instancji zasadnie nie zaliczył do kosztów niezbędnych do funkcjonowania, które byłyby na tyle istotne, że uzasadniałyby odstąpienie od obowiązku pokrycia kosztów pobytu dziecka w pieczy zastępczej.
Zdaniem Kolegium, analiza akt sprawy wskazuje, że strona nie legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności, jednakże leczy się z powodu zwyrodnień wielowarstwowych, zmiany zwyrodnieniowo-dyskopatycznej kręgosłupa w części szyjnej i L-S, artrozy kolan, nawrotowej kamicy nerkowej, choroby nadciśnieniowej (zaświadczenie lekarskie Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego, zaświadczenie Samodzielnego Szpitala Klinicznego Nr [...] w L., zaświadczenie Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej "[...]" k.- 9, k.- 12, 14, k.- - 34, k.- 35). Organ wskazał, że z uwagi na zdiagnozowane schorzenia, w związku z rehabilitacją w miesiącu lutym 2014 r. wnioskodawca poniósł koszty w wysokości [...] zł udokumentowane fakturą VAT nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r. wystawioną przez [...] D. W., przy czym nie wynika, aby były to koszty ponoszone w sposób stały. Dokonując oceny przedstawionych faktur, organ ustalił, że wysokość wydatków związanych z zakupem regularnie przyjmowanych leków w związku ze zdiagnozowanymi długotrwałymi schorzeniami stanowi miesięcznie około [...] zł, a po uwzględnieniu leków kupowanych incydentalnie są to wydatki w wysokości około [...] zł miesięcznie. W związku z powyższym Kolegium podkreśliło, że nie neguje istnienia długotrwałej choroby wnioskodawcy.
Organ ustalił następnie, że w lutym 2014 r., tj. miesiącu poprzedzającym miesiąc złożenia przedmiotowego wniosku, uzyskany przez stronę dochód netto wyniósł [...] zł. Dochód ten po pomniejszeniu o kwotę alimentów świadczonych na rzecz syna w kwocie [...]zł stanowi kwotę [...]zł, a w przeliczeniu na członka rodziny - kwotę [...]zł. Tym samym dochód na osobę w rodzinie wyniósł 331 % kryterium dochodowego, co przekracza kwotę [...]zł stanowiącą 250% kryterium.
Odnosząc się do kwestii spornej w niniejszej sprawie, dotyczącej ponoszonych przez stronę miesięcznych wydatków oraz ich wpływu na realizację obowiązku wnoszenia opłat za pobyt syna K. J. w pieczy zastępczej, Kolegium w pełni podzieliło stanowisko organu pierwszej instancji co do tego, że badając wysokość stałych wydatków, należy dokonać gradacji potrzeb osoby zobowiązanej do pokrycia kosztów pobytu dziecka w rodzinie zastępczej w odniesieniu do zobowiązań wobec dziecka. Tym samym, dokonując oceny, czy ustalenie niniejszej opłaty nie pozbawiłoby osoby zobowiązanej lub jej rodziny środków utrzymania, organ słusznie uwzględnił przede wszystkim obciążenie wydatkami, które są życiowo niezbędne, pomijając te, które mają na celu podwyższenie standardu życia. W ocenie Kolegium, organ pierwszej instancji dokonał właściwej oceny co do braku podstaw fakultatywnego odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, gdyż strona uzyskuje dochód w wysokości przekraczającej 250 % kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, a z przedłożonych dokumentów nie wynika, aby w sytuacji skarżącego wystąpiły co najmniej dwie z okoliczności uzasadniające odstąpienie od ustalenia przedmiotowej opłaty, o których mowa w § 3 ust. 2 uchwały rady powiatu.
Skargę na powyższą decyzję wniósł R. J., zarzucając:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie § 3 ust. 1 i 2 uchwały nr [...] Rady Powiatu w O. L. z dnia [...] marca 2012 r. poprzez odmowę odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka K. J. w rodzinie zastępczej, podczas gdy w sprawie występują łącznie przesłanki odstąpienia, tj. przewlekła lub długotrwała choroba oraz groźba pozbawienia skarżącego i jego żony – poprzez uiszczenie opłaty - środków utrzymania, a także trzecia przesłanka - uznanie skarżącego za osobę niepełnosprawną w stopniu lekkim, co powoduje m.in. istotne obniżenie zdolności do wykonywania pracy;
2) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. § 75 1 i art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie analizy materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie w sposób wybiórczy oraz dowolny, ze zwróceniem uwagi jedynie na te okoliczności stanu faktycznego, które odpowiadają treści przyjętego przez organ rozstrzygnięcia, tj.
- bezpodstawne zakwestionowanie wydatków na abonament telewizyjny, internet i telefon, podczas, gdy potrzeby te służą zaspokojeniu najbardziej podstawowych potrzeb rodziny (opłata [...] zł stanowi opłatę za internet służący R. J. do wykonywania pracy zawodowej w trybie zadaniowym w miejscu zamieszkania, a telewizja i telefon zostały dołączone do oferty nieodpłatnie),
- bezpodstawne uznanie, że za wydatek uzasadniający konieczne utrzymanie rodziny wnioskodawcy nie można uznać spłacanej przez R. J. raty kredytu na meble, podczas gdy w przedmiotowym stanie faktycznym brak jest podstaw do prowadzenia rozważań i oceniania potrzeb zarówno strony postępowania, jak i dziecka przebywającego w rodzinie zastępczej, a przepisy prawa nie wskazują na możliwość zastosowania jakiejkolwiek analogii w tym zakresie;
- bezpodstawne uznanie, że koszty w postaci wydatków na użytkowanie samochodu służbowego do celów prywatnych, jak również spłata kredytu za meble, nie pozwalają na przyjęcie, że R. J. nie jest w stanie ponieść kosztów pobytu małoletniego K. J. w rodzinie zastępczej, podczas gdy R. J. nie ma możliwości zrezygnowania w ramach stosunku pracy z korzystania z pojazdu służbowego dla celów prywatnych (taki sposób użytkowania pojazdu znacznie obniża koszty związane z jego codzienną eksploatacją pojazdu używanego wyłącznie jako samochód prywatny, a przede wszystkim niweluje konieczność ponoszenia kosztów zakupu własnego samochodu, w sytuacji w której posiadanie samochodu mieści się w granicach zabezpieczenia elementarnych potrzeb życiowych);
- bezpodstawne uznanie, że rodzic powinien zapewnić dziecku przebywającemu w rodzinie zastępczej odpowiedni dla niego standard życia, a standard ten nie powinien być gorszy niż ten sam standard na jakim on sam żyje, podczas gdy w sprawie brak jest dokumentów, na podstawie których mogłyby zostać poczynione ustalenia co do poziomu życia K. J., a jednocześnie z przedłożonych dokumentów wynika, że R. J. wraz z żoną M. , zaspokajają jedynie podstawowe potrzeby życiowe.
W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie na jego rzecz od organu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna. Zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Kontrolą sądu w rozpoznawanej sprawie objęte jest rozstrzygniecie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. odmawiające R. J. odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt jego syna K. J. w niespokrewnionej rodzinie zastępczej.
Prawną podstawę tej decyzji stanowi art. 194 ust. 3 i ust. 2 w związku z art. 193 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (dalej: ustawa) oraz § 3 ust. 1 i 2 uchwały Nr [...] Rady Powiatu w O. L. z dnia [...] marca 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków umarzania w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odraczania terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstąpienia od ustalania opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej.
W myśl art. 193 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy, za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej zawodowej rodzice ponoszą miesięczną opłatę w wysokości przyznanych świadczeń oraz dodatków. Za ponoszenie tej opłaty rodzice odpowiadają solidarnie.
Ustawodawca w art. 194 ust. 2 ustawy upoważnił jednakże radę powiatu do określenia, w drodze uchwały, szczegółowych warunków umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej. Starosta, uwzględniając treść tej uchwały, może umorzyć tę opłatę w całości lub w części łącznie z odsetkami, odroczyć termin jej płatności, rozłożyć ją na raty lub odstąpić od jej ustalenia.
W niniejszej sprawie organy administracji, rozpatrując wniosek R. J. o odstąpienie od ustalenia opłaty za pobyt jego syna K. J. w niespokrewnionej rodzinie zastępczej, działały na podstawie § 3 ust. 1 i 2 powołanej wyżej uchwały Nr [...] Rady Powiatu w O. L. z dnia [...] marca 2012 r.
Zgodnie z § 3 ust. 1 tej uchwały, odstąpienie od ustalenia opłaty za pobyt dziecka lub osoby pełnoletniej w pieczy zastępczej może nastąpić, jeżeli dochód na osobę w rodzinie lub osoby samotnie gospodarującej, zobowiązanej do ponoszenia opłat wynosi nie więcej niż 250% kryterium dochodowego. Natomiast, w myśl § 3 ust. 2 powołanej uchwały, w sytuacji, kiedy dochód na osobę w rodzinie lub osoby samotnie gospodarującej zobowiązanej do ponoszenia opłat, przekracza kryterium wskazane w ust. 1, można odstąpić od ustalenia opłaty za pobyt dziecka lub osoby pełnoletniej w pieczy zastępczej, w przypadku zaistnienia łącznie co najmniej dwóch podanych poniżej okoliczności, takich jak: 1) bezdomność, 2) orzeczona niepełnosprawność, 3) bezrobocie, 4) długotrwała lub ciężka choroba, 5) przemoc w rodzinie, 6) potrzeba ochrony macierzyństwa lub wielodzietność, 7) alkoholizm i narkomania, 8) zdarzenia losowe i sytuacja kryzysowa, 9) ustalenie opłaty pozbawiłoby osobę zobowiązaną lub jej rodzinę środków utrzymania.
W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że dochód na osobę w rodzinie R. J., który jako rodzic jest obowiązany do ponoszenia opłaty za pobyt syna K. J. w pieczy zastępczej, przekracza 250 % kryterium dochodowego.
Kryterium to, stosownie do treści § 2 pkt 1 wyżej powołanej uchwały w związku z art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.) i § 1 pkt 1 lit b/ rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. poz. 823) wynosi [...] zł na osobę w rodzinie.
Z prawidłowych ustaleń organów obu instancji wynika, że dochód na osobę w rodzinie skarżącego w lutym 2014 r., tj. miesiącu poprzedzającym miesiąc złożenia wniosku o odstąpienie od ustalenia opłaty, po pomniejszeniu o kwotę alimentów świadczonych na rzecz syna w wysokości [...] zł, wyniósł [...] zł, a tym samym przekroczył kwotę [...]zł stanowiącą 250% kryterium dochodowego.
Skoro zatem nie zachodziła przesłanka odstąpienia od ustalenia opłaty określona w § 3 ust. 1 uchwały, organy miały obowiązek rozważyć żądanie skarżącego pod kątem przesłanek z ust. 2 tego przepisu. Innymi słowy, należało ustalić, czy po stronie skarżącego zaistniały łącznie co najmniej dwie okoliczności wymienione w § 3 ust. 2 pkt 1-9 uchwały.
Nie ulega wątpliwości, że w niniejszej sprawie nie wystąpiły przesłanki odstąpienia od ustalenia opłaty określone w punktach: 1, 3, 5, 6, 7 i 8 tego przepisu. Wnioskodawca nie jest bowiem bezdomny ani bezrobotny, w jego rodzinie nie występuje przemoc, nie istnieje również potrzeba ochrony macierzyństwa ani wielodzietności. Nie występuje również alkoholizm ani narkomania. Nie miało ponadto miejsca zdarzenie losowe, czy sytuacja kryzysowa uzasadniające odstąpienie od ustalenia opłaty.
Bezsporny jest również fakt istnienia u wnioskodawcy długotrwałej choroby (zwyrodnienia wielowarstwowe, zmiana zwyrodnieniowo-dyskopatyczna kręgosłupa w części szyjnej i L-S, artroza kolan, nawrotowa kamicy nerkowa, choroba nadciśnieniowa), co oznacza spełnienie jednego z warunków umożliwiających odstąpienie od ustalenia opłaty, wymienionego w § 3 ust. 2 pkt 4 uchwały.
Przedmiot sporu stanowią natomiast ustalenia co do istnienia po stronie wnioskodawcy pozostałych przesłanek odstąpienia od ustalenia opłaty, tj. orzeczonej niepełnosprawności (pkt 2) oraz pozbawienia wnioskodawcy lub jego rodziny – poprzez ustalenie opłaty - środków utrzymania (pkt 9).
W pierwszej kolejności należy podzielić stanowisko organów obu instancji, że po stronie skarżącego nie wystąpiła przesłanka, o której mowa w § 3 ust. 2 pkt 9 uchwały, gdyż – wbrew stanowisku skarżącego – ponoszenie przez niego opłaty za pobyt jego syna w pieczy zastępczej nie pozbawiłoby jego i jego żony środków utrzymania.
Do takiego wniosku uprawnia zestawienie dochodów i wydatków rodziny skarżącego. Wydatki te, co należy podkreślić, przekraczają te niezbędne dla zaspokojenia podstawowych potrzeb skarżącego i jego żony. Nie sposób uznać bowiem za niezbędne choćby wydatków na dobrowolne ubezpieczenia majątkowe i osobowe w łącznej kwocie [...]zł miesięcznie, czy kosztów korzystania z samochodu służbowego. Uiszczanie opłaty za pobyt syna w pieczy zastępczej z pewnością znacznie uszczupliłoby dochody skarżącego i jego żony, jednak nie sposób przyjąć, by pozbawiło ich środków utrzymania, zważywszy na wysokość dochodów i tych wydatków, które należy uznać za niezbędne dla zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych.
Organy nie wzięły jednak pod uwagę, że skarżący spełnia określoną w § 3 ust. 2 pkt 9 uchwały przesłankę orzeczonej niepełnosprawności.
Z dołączonego do skargi orzeczenia Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w L. z dnia [...] marca 2015 r. wynika, że R. J. został zaliczony do lekkiego stopnia niepełnosprawności do dnia [...] marca 2018 r. W związku z tym, że o toczącym się postepowaniu w sprawie uznania go za osobę niepełnosprawną skarżący poinformował organ odwoławczy w treści odwołania od decyzji pierwszoinstancyjnej, a orzeczenie zostało wydane przed datą orzekania przez organ odwoławczy w niniejszej sprawie, organ ten miał obowiązek tę okoliczność wyjaśnić i uwzględnić, czego jednak nie uczynił. Należy przy tym podkreślić, że w powołanym przepisie uchwały mowa jest o niepełnosprawności bez określenia jej stopnia, co oznacza, że obejmuje on również niepełnosprawność w stopniu lekkim.
Pominięcie tej okoliczności mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co czyni zasadnym zarzut naruszenia przez organ drugiej instancji art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 136 k.p.a. w związku z § 3 ust. 2 pkt 9 uchwały i obliguje sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Możliwość odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt w pieczy zastępczej występuje bowiem już w przypadku łącznego wystąpienia dwóch przesłanek wymienionych w § 3 ust. 2 pkt 9 uchwały.
Rozpoznając sprawę ponownie, organ odwoławczy weźmie pod uwagę treść orzeczenia o zaliczeniu skarżącego do lekkiego stopnia niepełnosprawności i ponownie rozważy zasadność odstąpienia od ustalania opłaty za pobyt jego syna K. J. w rodzinie zastępczej. Wymaga jednak podkreślenia, że nawet łączne spełnienie przez skarżącego co najmniej dwóch przesłanek odstąpienia od ustalenia tej opłaty nie obliguje organu do wydania rozstrzygnięcia o odstąpieniu. Z art. 194 ust. 3 ustawy, a także z § 3 ust. 2 uchwały, w których zastosowano konstrukcję prawną uznania administracyjnego, wprost wynika, że nawet w przypadku spełnienia przez wnioskodawcę określonych w uchwale przesłanek odstąpienia, starosta może odstąpić od ustalenia opłaty, ale nie jest do tego obowiązany. Zważyć przy tym trzeba, że to przede wszystkim na rodzicach, nie zaś na Skarbie Państwa, spoczywa obowiązek zaspokojenia podstawowych potrzeb bytowych dziecka.
Rozstrzygniecie w przedmiocie kosztów postępowania zostało wydane na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Mając na uwadze powyższe, sąd orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło