II GSK 1991/16
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-11-04
Skład orzekający: Wojciech Kręcisz, Małgorzata Korycińska, Stefan Kowalczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry jest zasadna, nawet jeśli organ błędnie powołał się na ten przepis, a Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że właściwy byłby art. 89 ust. 1 pkt 1 tej ustawy?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że mimo błędnego uzasadnienia wyroku WSA, sentencja orzeczenia odpowiada prawu. Sąd stwierdził, że organy administracji były uprawnione do nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, ponieważ skarżący urządzał gry na automatach poza kasynem gry. Sąd podkreślił, że przepisy ustawy o grach hazardowych, w tym art. 89 ust. 1 pkt 2, nie są przepisami technicznymi w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE i nie wymagały notyfikacji Komisji Europejskiej.Stan faktyczny
W wyniku kontroli celnej stwierdzono, że na automacie do gier w lokalu należącym do Marcina S. prowadzono gry hazardowe poza kasynem gry, bez wymaganego zezwolenia. Naczelnik Urzędu Celnego nałożył na skarżącego karę pieniężną. Dyrektor Izby Celnej utrzymał decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że choć organy wadliwie zakwalifikowały podstawę prawną nałożenia kary (powołując się na art. 89 ust. 1 pkt 2 zamiast art. 89 ust. 1 pkt 1 ustawy o grach hazardowych), to sentencja orzeczenia nie uległa zmianie z uwagi na zakaz reformationis in peius. Skarżący wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym kwestionując techniczny charakter przepisów ustawy o grach hazardowych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną i zasądzono od skarżącego na rzecz Dyrektora Izby Celnej koszty postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędzia del. WSA Stefan Kowalczyk po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Marcina S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 14 stycznia 2016 r. sygn. akt III SA/Wr 798/15 w sprawie ze skargi Marcina S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we Wrocławiu z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Marcina S. na rzecz Dyrektora Izby Celnej we Wrocławiu 3600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 14 stycznia 2016 r., sygn. akt III SA/Wr 798/15 oddalił skargę Marcina S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we Wrocławiu z dnia [...] sierpnia 2015 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z tytułu eksploatacji urządzenia do gier poza kasynem gry.
Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia:
W wyniku kontroli przeprowadzonej przez funkcjonariuszy celnych w dniu [...] lipca 2012 R. w lokalu "G." [...], ul. [...], [...] O. ustalono, że znajdujący się tam automat do gry o nazwie [...] nr [...], umożliwia prowadzenie gier, o których mowa w art. 2 ust. 5 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm., dalej: u.g.h.). Jednocześnie ustalono, że powyższy lokal nie jest kasynem gry, a strona nie posiada ważnego zezwolenia w tym zakresie.
Z uwagi na powyższe Naczelnik Urzędu Celnego we Wrocławiu decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 12.000 zł, z tytułu prowadzenia działalności w zakresie urządzania gier na opisanym automacie poza ośrodkiem gier bez wymaganej koncesji, powołując się na art. 89 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2 i art. 90 i art. 91 ustawy o grach hazardowych. Decyzja ta została utrzymana w mocy zaskarżoną decyzją Dyrektora Izby Celnej we Wrocławiu z dnia [...] sierpnia 2015 r.
Wyrokiem z dnia 14 stycznia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę na powyższą decyzję.
Sąd I instancji wyjaśnił, że kontrola badanego automatu wykazała, iż gra na nim prowadzona jest odpłatnie (organizowanie jej nastawione jest na zysk), a więc ma charakter komercyjny. Gra na badanym urządzeniu ma także "charakter losowy", a nie zręcznościowy (umiejętności grającego, jego predyspozycje fizyczne i intelektualne nie mają żadnego wpływu na przebieg rozgrywanych gier, w szczególności na zatrzymanie wirujących bębnów w konfiguracji realizującej ustawienie znaków, zgodnie z wolą gracza, lecz toczą się poza wolą gracza, sterowane są przez program sterujący komputera urządzenia) oraz na badanym urządzeniu nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej. Tym samym gra na badanym automacie jest grą opisaną w art. 2 ust. 5 ustawy o grach hazardowych.
Sąd I instancji podniósł również, że strona skarżąca nie legitymowała się ważnym zezwoleniem do urządzania gier na automatach o niskich wygranych w punktach gier na automatach o niskich wygranych (art. 141 pkt 2 w zw. z art. 129 ust. 1) lub aktualnym zezwoleniem na organizowanie gier w salonach gier na automatach (art. 141 pkt 1 w zw. z art. 129 ust. 1), co nie dawało podstaw do odwoływania się do art. 141 ustawy o grach hazardowych. Z tych względów postępowanie skarżącej winno być, zdaniem Sądu, oceniane w kontekście czynów określonych w art. 89 ust. 1 tej ustawy.
W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku podkreślono, że choć postępowanie wyjaśniające w sprawie zostało przeprowadzone prawidłowo, to jednak organy wadliwie zakwalifikowały działania strony w kontekście unormowań dotyczących nakładania kar pieniężnych. Organy wykazały, że strona skarżąca urządzała gry hazardowe bez koncesji lub zezwolenia, co odpowiada unormowaniu zawartemu w art. 89 ust. 1 pkt 1 ustawy o grach hazardowych, tymczasem, przy wymiarze kary powołały się na art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 89 ust. 2 pkt 2 tej ustawy nakładając na spółkę karę 12.000 zł, zamiast karę odpowiadającą "100 % przychodu uzyskanego z urządzanej gry". Mając na uwadze zakaz reformationis in peius Sąd nie wyeliminował jednak z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.
W ocenie Sądu I instancji do powiązania unormowań art. 6 ust. 1, 2, 3 w zw. z art. 7 i art. 23a ustawy o garch hazardowych z deliktami z art. 89 ust. 1 pkt 1 tej nie przystaje twierdzenie o niedopuszczalności posłużenia się normą sankcjonującą wskutek niemożliwości zastosowania regulacji zawartych w art. 6 ust. 1, 2, 3, art. 7, art. 23a wymienionej ustawy. Zdaniem Sądu, niezależnie od tego, że wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 19 lipca 2012 r. (w połączonych sprawach C-213/11, C-214/11 i C-217/11) nie objęto wspomnianych przepisów, rozwiązania przewidziane w art. 6 ust. 1, 2, 3, art. 7, art. 23a ustawy o grach hazardowych nie mają cech "przepisów technicznych" w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE. Nie formułują one bowiem warunków mogących mieć istotny wpływ na właściwości lub sprzedaż automatów do gier hazardowych. Służą natomiast suwerennemu prawodawcy krajowemu do określenia zasad umożliwiających państwu sprawowanie niezbędnego nadzoru i kontroli nad specyficzną sferą działalności, jaką są gry hazardowe, m.in. przez jej reglamentację i rejestrację (podobnie jak obrót napojami alkoholowymi).
Sąd zaznaczył również, że niezależnie od stanowiska przedstawionego w piśmiennictwie w kwestii niedopuszczalności nakładania kar pieniężnych na podstawie art. 89 ustawy o grach hazardowych ze względu na brak notyfikacji projektu przepisu art. 14 tej ustawy, któremu przypisuje się powiązanie z art. 89, należy zauważyć, że nawet ewentualne uznanie unormowań zawartych w art. 6 ust. 1 i art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych za przepisy o charakterze technicznym w rozumieniu dyrektywy transparentnej nie stanowi dostatecznej podstawy do odmowy zastosowania tych przepisów przez organy administracji publicznej i sądy.
Nie kwestionując określonych w art. 2 ust. 6 ustawy o grach hazardowych kompetencji ministra właściwego do spraw finansów publicznych, Sąd zauważył, że powyższego unormowania nie można odnieść wprost do stanu faktycznego ustalonego w rozpoznawanej sprawie. Mając bowiem na uwadze miejsce i funkcję unormowania zawartego w art. 2 ust. 6 ustawy o grach hazardowych, nie sposób pominąć faktu, że decyzja ministra właściwego do spraw finansów publicznych rozstrzygająca o tym, czy oceniana gra jest grą na automatach w rozumieniu tej ustawy, wymagana jest na etapie planowania lub rozpoczęcia urządzania gier. Postępowanie w tym zakresie wszczyna wniosek przedsiębiorcy (z dokumentami, o których mowa w art. 2 ust. 7 ustawy o grach hazardowych), jeżeli powziął on wątpliwości co do charakteru urządzenia (automatu) do gry. Rozstrzygnięcie takie jest niezbędne także wówczas, gdy istnieją wątpliwości co do charakteru urządzanej gry. Przyjęcie odmiennej koncepcji prowadziłoby - w ocenie Sądu - do uznania, że w każdym przypadku uruchamiania na terenie Polski jakiejkolwiek gry, na jakimkolwiek automacie - a więc nawet przy podejmowaniu działań nielegalnych, urządzaniu gier bez koncesji lub zezwolenia - wymagane byłoby uzyskanie decyzji organu centralnego co do charakteru takiej gry. Tymczasem zachowania takiego wymogu nie przewidują obowiązujące unormowania.
Marcin S., w skardze kasacyjnej od powyższego wyroku, zaskarżając ten wyrok w całości, wniósł o jego uchylenie w całości oraz uchylenie decyzji Dyrektora Izby Celnej we Wrocławiu z dnia [...] sierpnia 2015 r. i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
I. naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) w zw. z art. 191 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 2 ust. 5 oraz art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, wyrażającą się przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów poprzez dowolne przyjęcie, że skarżący MARCIN S. urządzał gry na automacie poza kasynem gry w lokalu [...], podczas gdy skarżący nie organizował, ani nie urządzał gier na automacie o nazwie [...] nr [...], albowiem jedynym i wyłącznym jego dysponentem była firma, której własnością było przedmiotowe urządzenie, zaś skarżący podnajmował tej firmie jedynie powierzchnię w swoim lokalu;
II. naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) - art. 2 ust. 3 i 5 oraz art. 6 ust. 1, art. 14 i art, 89 ustawy o grach hazardowych przez ich niewłaściwe zastosowanie, pomimo tego, że są to przepisy o charakterze technicznym, w rozumieniu art. 8 ust. 1 dyrektywy 98/34/WE z 1998 r., przez co nie powinny być stosowane i nie mogą pociągać za sobą skutków prawnych w odniesieniu do skarżącego, ponieważ ich projekt nie był przekazany Komisji Europejskiej do notyfikacji przed wejściem w życie tych przepisów, a przez to mylne przyjęcie, że w rozpoznawanej sprawie istniały podstawy do nałożenia na skarżącego Marcina S. kary pieniężnej z tytuł prowadzenia gry na automacie poza kasynem gry;
III. naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) - art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 89 ust. 2 pkt 2 ustawy o grach hazardowych przez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na niesłusznym uznaniu, że przepisy te mogły stanowić podstawę do wymiaru kary pieniężnej w niniejszej sprawie, że właściwą podstawą prawną mogły być co najwyżej wyłącznie przepisy art. 89 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 89 ust. 2 pkt 1 ustawy o grach hazardowych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Z zarzutów skargi kasacyjnej, które oparte zostały na obydwu podstawach określonych w art. 174 p.p.s.a. wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy kwestii prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Dyrektora Izby Celnej we Wrocławiu w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry stwierdził, że decyzja ta nie jest niezgodna z prawem. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że niewadliwe przeprowadzone przez organ administracji celnej ustalenia faktyczne uzasadniały - zdaniem Sądu I instancji - po pierwsze, przyjęcie ich za podstawę wyrokowania w rozpatrywanej sprawie, po drugie, zaakceptowanie dokonanej na ich podstawie przez organ administracji oceny, że stanowiący przedmiot kontroli automat służył do urządzania na nim gier, o których mowa w art. 2 ust. 5 ustawy o grach hazardowych, po trzecie zaś, nałożenie na stronę skarżącą kary pieniężnej, podstawę nałożenia której stanowić powinien jednak, według Sądu I instancji, nie art. 89 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 89 ust. 2 pkt 2 ustawy o grach hazardowych - jak przyjęły to organy administracji - lecz art. 89 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 89 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, co stanowiąc popełniony przez te organy błąd subsumcji, w świetle konsekwencji wynikających z art. 134 § 2 p.p.s.a. nie uzasadniało jednak uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego we Wrocławiu. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika również, że nałożeniu na stronę skarżącą kary pieniężne nie sprzeciwiał się brak notyfikacji Komisji Europejskiej projektów stosownych przepisów krajowej ustawy o grach hazardowych. Zwłaszcza, że przepisy tej ustawy nie ustanawiają warunków mogących mieć istotny wpływ na właściwości lub sprzedaż automatów do gier. Określają one bowiem zasady umożliwiające państwu sprawowanie niezbędnego nadzoru i kontroli nad specyficzną sferą działalności, jaka są gry hazardowe, między innymi poprzez jej reglamentację i rejestrację.
Zarzuty skargi kasacyjnej nie podważają prawidłowości stanowiska Sądu i instancji, że kontrolowana decyzja nie jest niezgodna z prawem.
Odnosząc się w pierwszej do zarzutu z pkt I. petitum skargi kasacyjnej, który oparty został na podstawie z pkt 2 art. 174 p.p.s..a. przypomnienia wymaga, że o skuteczności zarzutów opartych na podstawie wymienionego przepisu nie decyduje każde uchybienie przepisów postępowania, lecz tylko i wyłącznie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez "wpływ", o którym mowa na gruncie przywołanego przepisu, rozumieć należy bowiem istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem sądu administracyjnego I instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. Wynikającym z przepisu art. 176 p.p.s.a. obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną jest więc, nie tylko wskazanie podstaw kasacyjnych, lecz również ich uzasadnienie, co w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania powinno się wiązać z uprawdopodobnieniem istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Autor skargi kasacyjnej zobowiązany jest więc uzasadnić, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia w taki sposób, że w sytuacji, gdyby do nich nie doszło, wyrok sądu administracyjnego I instancji byłby inny.
Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, wbrew stanowisku strony skarżącej kasacyjnie brak jest podstaw aby twierdzić, że w rozpatrywanej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania w sposób, w jaki przedstawiono to w omawianym zarzucie zwłaszcza zaś, aby skutkiem zarzucanego ich naruszenia, był istotny - w przedstawionym powyżej rozumieniu tego pojęcia. Adresowany wobec faktycznych podstaw wydanego w sprawie rozstrzygnięcia zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 151 p.p.s.a w związku z art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa polegający na przekroczeniu zasad swobodnej oceny dowodów poprzez "[...] dowolne przyjęcie, że skarżący [...] urządzał gry na automacie poza kasynem gry [...], podczas gdy skarżący nie organizował, ani nie urządzał gier na automacie [...] albowiem jedynym i wyłącznym jego dysponentem była firma, której własnością było przedmiotowe urządzenie, zaś skarżący podnajmował tej firmie jedynie powierzchnię w swoim lokalu" nie został uzasadniony w sposób, który co najmniej uprawdopodabniałby, że gdyby do zarzucanego naruszenia przepisów postępowania nie doszło, to wynik sprawy mógłby być inny.
Omawiany zarzut, który jednoznacznie zaadresowany został wobec faktycznych podstaw wydanego w sprawie rozstrzygnięcia przez to, że jest bardzo ogólny, a przy tym enigmatyczny, nie może skutkować podważeniem prawidłowości stanowiska Sądu i instancji, że to właśnie skarżący był w rozumieniu przepisu art. 89 ust. 1 ustawy o grach hazardowych "urządzającym gry". W relacji do niezakwestionowanego przez Sąd I instancji - z punktu widzenia jego prawidłowości - ustalenia organów administracji celnej, z którego wynika, że w toku przeprowadzonej kontroli funkcjonariuszom celnym "[...] nie przedstawiono żadnej umowy na zainstalowanie urządzenia hazardowego w lokalu" należącym do skarżącego, prezentowana w uzasadnieniu omawianego zarzutu kasacyjnego argumentacja nie może być uznana za skuteczną. Argumentacja ta nie odwołuje się bowiem do żadnych konkretnych okoliczności świadczących o istnieniu - albo nawet tylko uprawdopodobniających fakt istnienia - konkretnej umowy najmu powierzchni lokalu należącego do skarżącego, ani też konkretnej firmy będącej stroną tej umowy, w wykonaniu której miałoby dojść do zainstalowania w lokalu skarżącego automatu go gier należącego do najemcy, który w ten sposób miałby urządzać gry na automacie poza kasynem gry. Ogólność, zwłaszcza zaś enigmatyczność twierdzeń prezentowanych na gruncie omawianego zarzutu kasacyjnego uniemożliwia więc to, aby na ich podstawie zasadnie można było wnioskować o istnieniu jakichkolwiek deficytów ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę wyrokowania w rozpatrywanej sprawie, zwłaszcza zaś w zakresie, w jakim istnienie tych deficytów miałoby odnosić się do wadliwego - bo osadzonego w niepełnym i niekompletnym materiale dowodowym - ustalenia adresata decyzji o nałożeniu kary pieniężnej, jako podmiotu urządzającego gry w sposób niezgodny z ustawą o grach hazardowych. Omawiany zarzut kasacyjny, aby mógł być merytorycznie rozpatrzony oraz oceniony z punktu widzenia jego skuteczności, wymagał odwołania się do istnienia konkretnych okoliczności i faktów co najmniej uprawdopodabniających w zderzeniu z faktami, na których oparł się Sąd I instancji, że rozstrzygnięcie sprawy mogłoby być inne. Tak się jednak nie stało, albowiem jak wynika to z akt sprawy, na żadnym jej etapie - to jest ani w postępowaniu przed organami administracji publicznej, ani też w postępowaniu sądowym - strona nie prezentowała stanowiska odnośnie do istnienia jakiejkolwiek umowy najmu powierzchni lokalu, ani też nie oferowała w tym zakresie żadnego dowodu potwierdzającego lub co najmniej uprawdopodobniającego fakt jej zawarcia.
W związku z powyższym, zarzut naruszenia przepisów postępowania uznać należało za nieusprawiedliwiony.
Za pozbawione usprawiedliwionych podstaw uznać należało również podniesione w pkt II. oraz pkt III petitum skargi kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, których komplementarny charakter uzasadnia, aby rozpatrzeć je łącznie.
Ich ocenę poprzedzić należy koniecznym w rozpoznawanej sprawie przypomnieniem, a mianowicie, że zgodnie z art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną również wówczas, gdy zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Orzeczenie odpowiada zaś prawu, gdy nie ulega wątpliwości, że po usunięciu błędów zawartych w uzasadnieniu, sentencja orzeczenia nie uległaby zmianie. Taka też sytuacja wystąpiła w rozpatrywanej sprawie.
Jak wyżej już podkreślono, Sąd I instancji za prawidłowe uznał ustalenie organów administracji, że strona skarżąca urządzała gry na automacie poza kasynem gry, a urządzane gry były grami, o których mowa w art. 2 ust. 5 ustawy o grach hazardowych. Tej zasadniczej okoliczności stanowiącej element faktycznych podstaw wydanego w sprawie rozstrzygnięcia skarga kasacyjna nie podważa.
Uwzględniając przywołane okoliczności stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy, których prawidłowość nie została podważona, według Naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdzić należy, że organy administracji uprawnione były do nałożenia na stronę skarżącą kary pieniężnej w sytuacji, gdy z ustaleń tych wynika, że jej działanie realizowało znamiona deliktu administracyjnego, o którym mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych. Przepis ten stanowi, że karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry. W oparciu o ten właśnie przepis została nałożona na stronę skarżąca kara pieniężna w wysokości zgodnej z art. 89 ust. 2 pkt 2 tej ustawy.
Powołana przez organ podstawa prawna nałożenia kary była więc prawidłowa, a pogląd Sądu I instancji, że w opisanym stanie faktycznym powinien mieć zastosowanie art. 89 ust. 1 pkt 1 ustawy o grach hazardowych nie jest trafny. Przywołany przepis jest bowiem adresowany do każdego, kto w sposób w nim opisany, a więc sprzeczny z ustawą, urządza gry na automatach. W jego świetle, za prawnie relewantne fakty podlegające ustaleniu w postępowaniu administracyjnym w sprawie nałożenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach niezgodnie z ustawą - które w rozpatrywanej sprawie nie zostały podważone - uznać należy fakt urządzania gier na automatach do gry, o których mowa w art. 2 ust. 3 lub ust. 5 ustawy o grach hazardowych oraz ten zasadniczy dla bytu omawianego deliktu administracyjnego fakt, że gra na automatach jest urządzana poza kasynem gry. Na gruncie art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych penalizowane jest zachowanie naruszające zasady dotyczące miejsca urządzania gier hazardowych na automatach, nie zaś zachowanie naruszające zasady dotyczące warunków, od spełnienia których w ogóle uzależnione jest rozpoczęcie, a następnie prowadzenie działalności polegającej na organizowaniu i urządzaniu gier hazardowych, w tym gier na automatach. Powyższe znajduje potwierdzenie w stanowisku wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 16 maja 2016 r. w sprawie o sygn. akt II GPS 1/16 stanowiącej w punkcie 2 jej sentencji, że urządzający gry na automatach poza kasynem gry, bez względu na to, czy legitymuje się koncesją lub zezwoleniem - od 14 lipca 2011 r., także zgłoszeniem lub wymaganą rejestracją automatu lub urządzenia do gry - podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych. Uchwałą tą skład orzekający jest związany mocą art. 269 § 1 p.p.s.a. Powołany przepis nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale i przyjmować wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Błędne przyjęcie przez Sąd I instancji, że kara pieniężna powinna być nałożona na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 1 ustawy o grach hazardowych nie mogło jednak skutkować uwzględnieniem skargi kasacyjnej, gdyż nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że po usunięciu błędów zawartych w uzasadnieniu, sentencja wyroku nie uległaby zmianie, co oznacza, że skarga byłaby oddalona. Jak już bowiem wskazano, istniały faktyczne oraz prawne podstawy do nałożenia na stronę skarżącą kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry, a żaden z zarzutów skargi kasacyjnej nie zdołał tego skutecznie zakwestionować.
Niezależnie od powyższego, brak jest podstaw aby twierdzić, że Sąd I instancji uchybił pozostałym przepisom ustawy o grach hazardowych wskazanych w omawianych zarzutach kasacyjnych, jako naruszone poprzez ich niewłaściwie zastosowane.
W zakresie odnoszącym się do art. 6 ust. 1 przywołanej ustawy, w związku z przyjęciem przez Naczelny Sąd Administracyjny, odmiennie niż to uczynił Sąd I instancji, że powołana przez organ administracji podstawa materialnoprawna nałożenia kary jest zgodna z prawem, zarzut ten jest bezprzedmiotowy, a więc podobnie jak i zarzut naruszenia art. 89 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. Podnieść należy również, że art. 6 ust. 1 ustawy o grach hazardowych nie jest przepisem technicznym w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE, co niezależnie od jednolicie prezentowanego w tej kwestii przez Naczelny Sąd Administracyjny poglądu, potwierdza również argument ze stanowiska Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wyrażonego w wyroku z dnia 13 października 2016 r. w sprawie C - 303/15.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela również stanowiska strony skarżącej odnośnie do technicznego charakteru przepisu art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, jak i odnośnie do charakteru relacji zachodzącej między tym przepisem a art. 14 ust. 1 tej ustawy.
Wymienione kwestie stanowiły przedmiot wypowiedzi Naczelnego Sądu Administracyjnego na gruncie przywoływanej już uchwały składu siedmiu sędziów tego Sądu z dnia 16 maja 2016 r. Zgodnie z punktem 1 sentencji tej uchwały, art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego, którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy i może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych, a dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w tym przepisie oraz jego stosowalności w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny - w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE - charakter art. 14 ust. 1 tej ustawy.
Za przepisy techniczne w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE nie sposób również uznać przepisów art. 2 ust. 3 i ust. 5 ustawy o grach hazardowych. Nie ustanawiają one bowiem żadnych warunków mogących mieć istotny wpływ na właściwości lub sprzedaż produktu (por. w tej mierze pkt 73 i n. opinii Rzecznika Generalnego w sprawie C – 303/15), a strona skarżąca kasacyjnie nie wykazała, aby miało być jednak inaczej. W kontekście odnoszącym się do argumentacji prezentowanej w uzasadnieniu omawianych zarzutów kasacyjnych wyjaśnić należy również, że zaniechanie realizacji obowiązku notyfikacji przepisów technicznych nie uzasadnia odmowy stosowania przepisów, które charakteru takiego nie mają, tylko na tej podstawie, że zawarte zostały one w tym samym akcie prawnym, który z uwagi na zamieszczenie w nim przepisów technicznych notyfikacji tej podlegał. Sąd krajowy ma bowiem obowiązek odmowy stosowania jedynie tych przepisów prawa, które rzeczywiście stanowiąc w rozumieniu dyrektywy transparentnej przepisy techniczne, ustanowione zostały z uchybieniem obowiązku ich notyfikacji Komisji Europejskiej (wyrok w sprawie C - 303/04; opinia Rzecznika Generalnego w sprawie C - 336/14, pkt 60).d
W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 i art. 204 pkt 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.
.
-----------------------
12
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło