II OSK 2273/16
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-09-14
Skład orzekający: Roman Ciąglewicz, Grzegorz Czerwiński, Renata Detka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy inwestycja zrealizowana na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, która nie została wyeliminowana z obrotu prawnego, może być uznana za samowolę budowlaną, jeśli postępowanie odwoławcze od tej decyzji zostało umorzone?Ratio decidendi
Inwestycja zrealizowana w okresie obowiązywania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę nie może być traktowana jako samowola budowlana, nawet jeśli postępowanie odwoławcze od tej decyzji zostało umorzone. Kluczowe jest, że inwestor realizował inwestycję w oparciu o decyzję, która nie została wyeliminowana z obrotu prawnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej J. W. od wyroku WSA w Białymstoku, który oddalił jej skargę na decyzję Podlaskiego WINB umarzającą postępowanie w sprawie stwierdzenia samowoli budowlanej. Samowola miała dotyczyć budowy budynku inwentarskiego, zbiornika na ścieki, zbiornika na paszę i przyłącza wodociągowego. Skarżąca kasacyjnie zarzucała m.in. naruszenie przepisów P.p.s.a. i K.p.a. poprzez bezkrytyczne przyjęcie przez WSA, że decyzja o pozwoleniu na budowę była ostateczna, podczas gdy skarżąca twierdziła, że nie posiadała takiego przymiotu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Roman Ciąglewicz Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (spr.) Sędzia del. WSA Renata Detka Protokolant: starszy asystent sędziego Ewa Dubiel po rozpoznaniu w dniu 14 września 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 9 czerwca 2016 r. sygn. akt II SA/Bk 450/15 w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia, że przedsięwzięcie inwestycyjne polegające na budowie budynku inwentarskiego, zbiornika na ścieki socjalno-bytowe, zbiornika na paszę i przyłącza wodociągowego powstało w warunkach samowoli budowlanej oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 9 czerwca 2016 r., sygn. akt II SA/Bk 450/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę J. W. (dalej jako skarżąca) na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] września 2013 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia, że przedsięwzięcie polegające na budowie budynku inwentarskiego, zbiornika na ścieki socjalnobytowe, zbiornika na paszę i przyłącza wodociągowego powstało w warunkach samowoli budowlanej.
Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę kasacyjną wniosła J. W., zaskarżając go w całości podniosła zarzuty naruszenia:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. art. 1 § 1 i § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych poprzez zaniechanie realizacji funkcji kontrolnej sądu i pominięcie całokształtu okoliczności sprawy oraz zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego i nie odniesienie się do materiału dowodowego dostarczonego przez skarżącą, a w konsekwencji bezkrytyczne przyjęcie twierdzenia organu, że sporny obiekt budowlany został zrealizowany na podstawie ostatecznej decyzji Starosty H. z dnia [...] listopada 2004 r., nr [...], znak [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę spornego obiektu budowlanego A. H., podczas gdy powołana decyzja Starosty nie posiadała przymiotu decyzji ostatecznej, a nadto niedostrzeżenie uchybień prawnych skarżonej decyzji PINB w B. w związku z naruszeniem przez ten organ przepisów postępowania, to jest art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 75 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a., art. 80 K.p.a., art. 107 § 3 K.p.a. i art. 105 § 1 K.p.a., które miały istotny wpływ na wynik orzeczenia oraz zasad wyrażonych w treści art. 6 K.p.a., art. 7 K.p.a., art. 8 K.p.a., art. 9 K.p.a. i art. 11 K.p.a.;
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. art. 1 § 1 i § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych poprzez zaniechanie samodzielnego ustalenia przez Sąd stanu faktycznego i niedostrzeżenia naruszenia przez organ przepisów postępowania w postaci art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 105 § 1 K.p.a., art. 107 § 3 K.p.a. oraz zasad wyrażonych w art. 6 K.p.a., art. 7 K.p.a., art. 8 K.p.a. i art. 11 K.p.a., a w konsekwencji oddalenie skargi z powodu przyjęcia za wiarygodną wadliwą ocenę stanu prawnego wyrażoną w zaskarżonej decyzji PWINB w Białymstoku z dnia [...] września 2013 r., znak [...], podczas gdy decyzja Starosty H. z dnia [...] listopada 2004 r. nie posiadała przymiotu decyzji ostatecznej;
3) art. 133 § 1 P.p.s.a. wobec orzekania w oparciu o niepełny materiał dowodowy, którego nie zgromadził skarżony organ w postępowaniu administracyjnym, w związku z obowiązkiem wynikającym z art. 75 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. i art. 80 K.p.a., a w konsekwencji niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, bez wyjaśnienia wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia o istocie sprawy, a w szczególności, przez brak ustalenia czy decyzja o pozwoleniu na budowę była rzeczywiście decyzją ostateczną w trakcie realizacji obiektu budowlanego, co spowodowało załatwienie sprawy z pominięciem słusznego interesu obywatela;
4) art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonego wyroku z uwagi na nie odniesienie się do wszystkich zarzutów skarżącej sformułowanych w wywiedzionej skardze w szczególności niewskazanie przez Sąd faktów, które uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej;
5) art. 134 § 1 P.p.s.a. wobec niewzięcia pod uwagę naruszeń prawa przez skarżony organ i organ I instancji;
6) art. 151 P.p.s.a. wobec niesłusznego oddalenia skargi;
7) art. 45 Konstytucji RP oraz art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka poprzez naruszenie prawa do rzetelnego procesu sądowego.
Na podstawie tak postawionych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych a także rozpoznanie sprawy na rozprawie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawione zostały argumenty mające przemawiać za zasadnością podniesionych w niej zarzutów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej jako P.p.s.a.)), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnymi jej podstawami, określonymi w art. 174 P.p.s.a. Nadto, zgodnie z treścią art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Nadto, zgodnie z treścią art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.
Nadto stwierdzić należy, że zgodnie z treścią art. 193 P.p.s.a. zdanie drugie uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego oddalającego skargę kasacyjną ogranicza się do oceny zarzutów skargi kasacyjnej.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna wniesiona przez J. W. nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Zarzuty opisane w punktach 1-3 skargi kasacyjnej sprowadzają się do twierdzenia, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny niezasadnie zaakceptował stanowisko organów nadzoru budowlanego, że decyzja o pozwoleniu na budowę, w oparciu o którą zrealizowana została inwestycja była decyzja ostateczną. Postępowanie odwoławcze zainicjowane odwołaniem skarżącej kasacyjnie od decyzji Starosty z dnia [...] listopada 2004 r., nr [...] udzielającej pozwolenia na budowę zostało umorzone przez Wojewodę decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. Na mocy wyroku NSA z dnia 28 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 208/06 decyzja Wojewody z dnia [...] grudnia 2004 r. została uchylona jednakże decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. Wojewoda ponownie umorzył postępowanie odwoławcze zainicjowane przez skarżącą kasacyjnie. Skarżąca kasacyjnie przyznaje, że decyzja Wojewody z dnia [...] czerwca 2007 r. nie została wyeliminowana z obrotu prawnego i nadal obowiązuje. Nawet jeśli, jak twierdzi skarżąca kasacyjnie decyzja ta powinna zostać uchylona, to nie zmienia to faktu, że uchylona nie została. Przede wszystkim jednak zauważyć należy, że inwestycja, której dotyczy decyzja Starosty o pozwoleniu na budowę z dnia [...] listopada 2004 r., nr [...] została zrealizowana przed wydaniem wyroku NSA z dnia 28 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 208/06. W dniu [...] czerwca 2006 r. wydana została bowiem decyzja o pozwoleniu na użytkowanie budynku inwentarskiego wraz ze zbiornikiem na ścieki socjalno-bytowe. Inwestycja została zrealizowana w okresie funkcjonowania w obrocie prawnym ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Inwestor realizował inwestycję w oparciu o tę decyzję i już z tego powodu inwestycja nie może być traktowana jako inwestycja zrealizowana w warunkach samowoli budowlanej.
Z powyższych względów zarzuty naruszenia prawa opisane w punktach 1-3 skargi kasacyjnej, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uznać należało za niezasadne.
Zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 P.p.s.a., zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, uznać należy za nieuzasadniony. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie zaskarżonego wyroku sporządzone zostało prawidłowo. Przedstawione w uzasadnieniu wyroku argumenty pozwalają na odtworzenie motywów, którymi Sąd kierował się wydając zaskarżony wyrok oraz ocenę prawidłowości zajętego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny stanowiska.
Nie znajduje uzasadnienia także zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd ten dokonał prawidłowej oceny zaskarżonej decyzji oraz decyzji jej poprzedzającej, zasadnie uznając, że organy administracji przy wydawaniu tych decyzji nie naruszyły prawa, które to naruszenia uzasadniałyby wyeliminowanie tych decyzji z obrotu prawnego.
Za niezasadny uznać należy podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 151 P.p.s.a. Z przepisu tego wynika, że w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala. Przepis ten ma więc charakter swoistej "instrukcji" dla Sądu, jakiej treści rozstrzygnięcie ma wydać, gdy uzna, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Może on tym samym być naruszony tylko wówczas, gdy Sąd uznając, że skarga zasługuje na uwzględnienie wydaje orzeczenie oddalające skargę lub gdy Sąd uznając, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie uwzględnia ją. W przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i w konsekwencji wydał prawidłowe rozstrzygnięcie polegające na jej oddaleniu.
Niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 45 Konstytucji RP oraz art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Prawo do rzetelnego procesu nie może być utożsamiane z obowiązkiem wydania przez Sąd orzeczenia o takiej treści, którego strona postępowania się domaga. Oczywistym jest bowiem, że przekonanie strony o prawidłowości jej poglądu może być błędne. W niniejszej sprawie Sąd I instancji należycie rozpoznał skargę i wydał prawidłowe rozstrzygnięcie. Brak jest tym samym podstaw do przyjęcia, że prawo skarżącej kasacyjnie do rzetelnego procesu zostało naruszone.
Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło