II GSK 2235/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Trzecki Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz (spr.) Sędzia del. WSA Urszula Wilk Protokolant Anna Ważbińska-Dudzińska po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2018 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. w M., [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 stycznia 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 2146/15 w sprawie ze skargi A. w M., [...] na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A. w M., [...] na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 15 stycznia 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 2146/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. z siedzibą w M. [...] na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Ze stanu faktycznego sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynika, że [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] marca 2015 r. nr [...], nałożył na A. karę pieniężną w wysokości 8000 zł za naruszenie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 r., poz. 1414 ze zm.). Organ stwierdził, że do dnia wydania decyzji strona nie ustanowiła pełnomocnika uprawnionego do prowadzenia jej sprawy ani nie wskazała pełnomocnika do doręczeń mającego miejsce zamieszkania w Polsce. Z tej przyczyny decyzję pozostawiono w aktach sprawy na podstawie art. 40 § 5 k.p.a. W dniu 27 maja 2015 r. skarżąca złożyła odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik strony podał, że o wydaniu decyzji z dnia [...] marca 2015 r. dowiedział się w dniu 20 maja 2015 r. podczas rozmowy telefonicznej z pracownikiem działu prawnego Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego w [...]. Wówczas poinformowano go także o pozostawieniu decyzji w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia. Pełnomocnik strony podniósł, że zawiadomienie zawierające pouczenie o skutkach doręczenia zostało sporządzone w języku polskim nie w pełni zrozumiałym stronie. Zawiadomienie i pouczenie zawierają fachową terminologię nie w pełni zrozumiałą nawet dla osoby bardzo dobrze znającej język polski. Tym samym skarżąca nie była świadoma skutków niewskazania w siedmiodniowym terminie pełnomocnika do doręczeń w Polsce. Natomiast pełnomocnictwo do reprezentowania strony pełnomocnik otrzymał w dniu 10 marca 2015 r. i wówczas podjął pierwsze czynności, tj. pismem z dnia 20 marca 2015 r. poinformował organ I instancji o ustanowieniu go w sprawie. Organ nie powiadomił go jednak o stanie sprawy. Główny Inspektor Transportu Drogowego postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015 r. odmówił przywrócenia terminu do złożenia odwołania. Zdaniem organu, do uchybienia terminu do wniesienia odwołania doszło na skutek czynności samej skarżącej, która nie wykonała obowiązku nałożonego na nią w zawiadomieniu z dnia 19 lutego 2015 r. i ustanowiła pełnomocnika do prowadzenia sprawy dopiero w dniu 10 marca 2015 r. Zatem czynności podjęte przez pełnomocnika strony pismem z dnia 20 marca 2015 r., doręczonym do organu I instancji w dniu 30 marca 2015 r., nie mogły mieć żadnego wpływu na rozstrzygnięcie, bowiem zostały dokonane po upływie terminu do wniesienia odwołania. Strona złożyła skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając organowi naruszenie art. 58 § 1 i § 2 k.p.a., poprzez uznanie, że nieustanowienie przez skarżącą pełnomocnika przed pozostawieniem decyzji w aktach było zawinione, w sytuacji gdy organ nie wyznaczył stronie terminu na dokonanie tej czynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", wyrokiem z dnia 15 stycznia 2016 r. oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji podkreślił, że skarżąca była pouczona w piśmie z dnia 19 lutego 2015 r. o treści art. 40 § 4 i § 5 k.p.a. i nie ustanowiła pełnomocnika do doręczeń w kraju do dnia wydania przez organ I instancji decyzji z dnia [...] marca 2015 r. Ustanowienie pełnomocnika nastąpiło w dniu 10 marca 2015 r., o czym organ I instancji został poinformowany w dniu 30 marca 2015 r. Zdaniem Sądu I instancji, kluczowa dla rozstrzygnięcia wniosku o przywrócenie terminu jest ocena działań podjętych przez ustanowionego w sprawie pełnomocnika. Jak wynika z akt sprawy, radca prawny otrzymał udzielone mu przez skarżącą pełnomocnictwo dnia 10 marca 2015 r. Od tego dnia pełnomocnik mógł w imieniu strony podejmować czynności w postępowaniu, w tym uzyskać informację w organie o stanie sprawy. Mógł też złożyć wraz z pismem z dnia 20 marca 2015 r. wniosek o przywrócenie terminu wraz z odwołaniem, czego z niewiadomych względów nie uczynił. Powinien również uzyskać od swojego mocodawcy treść zawiadomienia organu z dnia 19 lutego 2015 r. W ocenie Sądu I instancji, ustalenie przez pełnomocnika w drodze telefonicznej dopiero w dniu 20 maja 2015 r. o wydaniu decyzji świadczyć może jedynie o braku dołożenia należytej staranności przez ustanowionego pełnomocnika, a tym samym o jego winie w uchybieniu terminu. Uchybienie terminu z winy pełnomocnika nie stanowi zaś podstawy do jego przywrócenia stronie. A. złożyła od wyroku WSA w Warszawie z dnia 15 stycznia 2016 r., sygn. akt VI SA/Wa 2146/15 skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i zasądzenie kosztów postępowania. Skarżąca zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów prawa procesowego: art. 151 p.p.s.a. w zw. art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. i art. 40 § 4 i § 5 k.p.a. oraz art. 54 § 1 pkt 5 k.p.a. wskutek ich nieprawidłowej wykładni, co było wynikiem wadliwej oceny, nieznajdującej uzasadnienia w zebranym materiale dowodowym, że zawinione przez stronę było nieustanowienie pełnomocnika przed pozostawieniem decyzji w aktach, w sytuacji gdy organ administracji publicznej nie wyznaczył stronie terminu na dokonanie tej czynności, czym naruszono także art. 8 i 9 k.p.a., a to poprzez ich niezastosowanie w związku z ww. przepisami p.p.s.a., a także art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez pominięcie treści zwrotki przesyłki o numerze [...], z której nie wynika data odbioru zawiadomienia z dnia 19 lutego 2015 r., co mogło mieć wpływ na wynik poprzez wadliwą ocenę działań strony. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący stwierdził, że data podpisania pełnomocnictwa nie oznacza daty otrzymania tego pełnomocnictwa przez pełnomocnika. Dokument ten musiał być przesłany z [...] do Polski, poświadczony i nadany do organu, co nastąpiło 20 marca 2015 r. Jak wynika ze zgromadzonych dowodów pełnomocnictwo znalazło się w aktach sprawy 2 kwietnia 2015 r. Z tą datą pełnomocnik skarżącego miał realną możliwość pozyskania jakiejkolwiek wiedzy o stanie sprawy. Organ nie skorzystał z uprawnienia do złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zarzuty skargi kasacyjnej nie są uzasadnione i dlatego skarga nie została uwzględniona. W rozpatrywanej sprawie przedmiotem sporu są okoliczności, z powodu których Sąd I instancji podzielił stanowisko organu zawarte w postanowieniu o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji administracyjnej o nałożeniu kary za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, istotny w tej sprawie jest fakt, że pełnomocnik wnoszącej skargę kasacyjną firmy [...] otrzymał pełnomocnictwo do reprezentowania tego podmiotu 16 marca 2015 r., a w dniu 20 maja tego roku wskutek swojego działania (rozmowy telefonicznej) dowiedział się o wydaniu decyzji w sprawie, pozostawionej w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia. Pełnomocnik wysłał pełnomocnictwo do organu w dniu 20 marca. Niemniej jednak po wydaniu decyzji w okolicznościach określonych w art. 40 § 5 k.p.a. organ nie ma obowiązku dodatkowego informowania strony lub jej pełnomocnika o tym fakcie. Nie jest również kwestionowany fakt, że organ prowadzący postępowanie w zawiadomieniu z 19 lutego 2015 r. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia kary pouczył przedsiębiorcę o treści art. 40 § 4 i 5 k.p.a. i skutkach niewskazania pełnomocnika do doręczeń przez stronę zamieszkującą za granicą lub mającą siedzibę za granicą. Słaba znajomość języka polskiego przez stronę nie ma znaczenia, w sytuacji, gdy opóźnienie we wniesieniu odwołania postało z przyczyn leżących po stronie pełnomocnika. Sąd I instancji zasadnie zatem przyjął, że w sprawie nie było podstaw do zastosowania art. 58 § 1 k.p.a. i przywrócenia skarżącej terminu do wniesienia odwołania. Okoliczności podane przez skarżącą nie pozwalają bowiem stwierdzić, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez jej winy. Powoływanie się w skardze kasacyjnej na art. 8 i 9 k.p.a. nie może być skuteczne, jeżeli strona pomimo prawidłowego pouczenia nie dopełniła obowiązków wynikających z art. 40 § 4 k.p.a. i swoich obowiązków procesowych nie dopełnił również profesjonalny pełnomocnik strony. Mając to wszystko na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach NSA orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.).