IV SA/Wa 2807/15
WyrokWSA w Warszawie2016-01-18
Skład orzekający: Anita Wielopolska-Fonfara, Kaja Angerman, Magdalena Durzyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odszkodowanie za przejęcie nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa w trybie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych powinno obejmować utracone korzyści właściciela?Ratio decidendi
Odszkodowanie za przejęcie nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa, zgodnie z przepisami ustawy o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych oraz ustawy o gospodarce nieruchomościami, obejmuje wartość rynkową nieruchomości, a nie szkody powstałe wskutek wywłaszczenia, w tym utracone korzyści. Słuszne odszkodowanie, o którym mowa w Konstytucji, nie musi oznaczać pełnego odszkodowania uwzględniającego wszelkie negatywne skutki dla właściciela.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. Sp. z o.o. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju utrzymującą w mocy decyzję Wojewody ustalającą odszkodowanie za przejęcie nieruchomości na cele budowy zabezpieczenia przeciwpowodziowego. Skarżąca kwestionowała nieuwzględnienie w odszkodowaniu utraconych korzyści, argumentując naruszeniem przepisów Konstytucji i Konwencji o Ochronie Praw Człowieka. Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organów administracji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anita Wielopolska-Fonfara (spr.), Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman,, sędzia WSA Magdalena Durzyńska, Protokolant ref. staż. Marika Bibrowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania oddala skargę
Zaskarżoną decyzją Minister Infrastruktury i Rozwoju, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2013 r., poz. 267 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", po rozpatrzeniu odwołania A. i Z. od decyzji Wojewody [...] z [...] grudnia 2013 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. Wojewoda [...] orzekł o ustaleniu odszkodowania w wysokości 61.220 zł na rzecz A. z tytułu przejęcia na rzecz Skarbu Państwa prawa własności nieruchomości oznaczonej jako działka ew. nr [...] o pow[...] ha, położonej w obrębie [...], przeznaczonej pod budowę zabezpieczenia przeciwpowodziowego miasta [...], polegającego na przebudowie istniejących wałów przeciwpowodziowych oraz budowie ścian przeciwpowodziowych wzdłuż rzeki [...]) oraz prawego brzegu rzeki [...], na terenie miasta [...], a także o zobowiązaniu do wypłaty ustalonego odszkodowania Z. w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano na następujące uwarunkowania faktyczne i prawne sprawy.
Przedmiotowa nieruchomość (działka ew. nr [...] z obrębu ...]) ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. została przeznaczona pod budowę zabezpieczenia przeciwpowodziowego Miasta [...].
Pismem z dnia [...] grudnia 2011 r. Wojewoda [...] zawiadomił strony o wszczęciu postępowania odszkodowawczego.
Decyzją z dnia [...] maja 2012 r. Wojewoda [...] orzekł o ustaleniu odszkodowania w wysokości 57.780 zł na rzecz A. z tytułu przejęcia na rzecz Skarbu Państwa prawa własności przedmiotowej nieruchomości i o zobowiązaniu do wypłaty ustalonego odszkodowania Z. w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna.
Od powyższej decyzji odwołanie wniosła AsA..
Po rozpatrzeniu odwołania Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Wodnej decyzją z dnia [...] marca 2013 r. uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2012r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. orzekł o ustaleniu odszkodowania w wysokości 61.220 zł na rzecz A.z tytułu przejęcia na rzecz Skarbu Państwa prawa własności przedmiotowej nieruchomości i o zobowiązaniu do wypłaty ustalonego odszkodowania Z. w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna.
Od powyższej decyzji odwołania wnieśli AA. i Z.
Organ odwoławczy podniósł, co następuje.
Stosownie do art. 9 pkt 5 lit. a ustawy z dnia 8 lipca 2010 r. o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 143, poz. 963), zwanej dalej "ustawą o szczególnych zasadach", decyzja o pozwoleniu na realizację inwestycji zawiera oznaczenie według katastru nieruchomości, nieruchomości lub ich części, będących częścią inwestycji, niezbędnych do jej realizacji, które stają się własnością Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego.
Zgodnie z art. 19 ust. 4 ustawy o szczególnych zasadach nieruchomości lub ich części, o których mowa w art. 9 pkt 5 lit. a, stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego z dniem, w którym decyzja o pozwoleniu na realizację inwestycji stała się ostateczna.
Zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach z tytułu przeniesienia na rzecz Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego własności nieruchomości, o których mowa w art. 9 pkt 5 lit. a, właścicielowi albo użytkownikowi wieczystemu tej nieruchomości przysługuje odszkodowanie, w wysokości uzgodnionej między inwestorem, a dotychczasowym właścicielem, użytkownikiem wieczystym lub osobą, której przysługuje ograniczone prawo rzeczowe do nieruchomości, od odpowiednio Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego. Uzgodnienia dokonuje się w formie pisemnej pod rygorem nieważności.
Jeżeli w terminie 2 miesięcy od dnia, w którym decyzja o pozwoleniu na realizację inwestycji stała się ostateczna, nie dojdzie do uzgodnienia, o którym mowa w ust. 1, wysokość odszkodowania ustala wojewoda w drodze decyzji (art. 20 ust. 2 ustawy o szczególnych zasadach).
W myśl art. 20 ust. 3 ustawy o szczególnych zasadach decyzję ustalającą wysokość odszkodowania wojewoda wydaje w terminie 30 dni od dnia, w którym upłynął termin, o którym mowa w ust. 2.
W myśl art. 21 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach wysokość odszkodowania, o którym mowa w art. 20 ust. 1, ustala się według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o pozwoleniu na realizację inwestycji przez organ pierwszej instancji oraz według wartości tej nieruchomości z dnia, w którym następuje ustalenie odszkodowania.
Operat szacunkowy jest jednym z dowodów w sprawie i, tak jak każdy inny dowód, podlega ocenie przez organ administracji, stosownie do art. 77 K.p.a. W szczególności na podstawie art. 80 K.p.a. rozpoznając sprawę organ administracji ma prawo i obowiązek ocenić wartość dowodową złożonego operatu szacunkowego, zbadać czy jest on zupełny, logiczny i wiarygodny. Winien on spełniać nie tylko formalne wymogi określone w ustawie o gospodarce nieruchomościami i przepisach rangi wykonawczej, ale musi też opierać się na prawidłowych danych dotyczących szacowanych nieruchomości.
W niniejszej sprawie podstawę dla ustalenia wysokości odszkodowania za przejęcie na rzecz Skarbu Państwa przedmiotowej nieruchomości stanowi operat szacunkowy z [...] czerwca 2013 r., sporządzony na zlecenie Wojewody [...] przez rzeczoznawcę majątkowego P.A. opatrzony klauzulą aktualizacyjną [...] maja 2015 r.
Biegły wskazał, że przedmiotem wyceny jest nieruchomość położona w zachodniej części [...], wzdłuż rzeki [...], w sąsiedztwie terenów turystyczno-rekreacyjnych. Zgodnie z uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w [...] z [...] maja 2007 r. w sprawie ustalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...] w rejonie [...], przedmiotowa działka jest przeznaczona na cele zabudowy usług turystycznych, a także jako tereny komunikacji - ciągów pieszojezdnych.
Przedmiotową nieruchomość wyceniono w podejściu porównawczym, metodą porównywania parami. Organ wskazał, iż zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. nr 207, poz. 2109 ze zm.) przy stosowaniu podejścia porównawczego konieczna jest znajomość cen transakcyjnych nieruchomości podobnych do nieruchomości będącej przedmiotem wyceny, a także cech tych nieruchomości wpływających na poziom ich cen. Przy metodzie porównywania parami porównuje się nieruchomość będącą przedmiotem wyceny, której cechy są znane, kolejno z nieruchomościami podobnymi, które były przedmiotem obrotu rynkowego i dla których znane są ceny transakcyjne, warunki zawarcia transakcji oraz cechy tych nieruchomości (§ 4 ust. 3 rozporządzenia).
Na potrzeby wyceny rzeczoznawca majątkowy przeanalizował rynek nieruchomości gruntowych niezabudowanych, przeznaczonych pod zainwestowanie, położonych na obszarze miasta [...]. W tabeli na str. [...] operatu zestawiono 20 transakcji nieruchomościami zawartych w latach 2011-2013. Do końcowej analizy przyjęto trzy transakcje dotyczące niezbudowanych nieruchomości podobnych przeznaczonych pod zainwestowanie, których ceny wahały się od 43,37 zł/m2 do 60,59 zł/m2. Do cech wpływających na cenę rynkową nieruchomości zaliczono: lokalizację - 35%, uzbrojenie - 25%, dojazd - 15%, wielkość działki - 10%, utrudnienia inwestycyjne - 15%.
Następnie rzeczoznawca dokonał porównania poszczególnych nieruchomości w parach porównawczych z uwzględnieniem przyjętych cech rynkowych i wartość 1 m2 wycenianego gruntu ustalił na kwotę 68,25 zł, stąd całkowita wartość wycenianego gruntu została oszacowana na 61.220 zł.
Aby dokonać oceny operatu należy mieć na uwadze przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2014 r., poz. 518), zwanej dalej "u.g.n." oraz ww rozporządzenia.
W myśl art. 134 ust. 1 u.g.n. podstawę ustalenia wysokości odszkodowania stanowi, z zastrzeżeniem art. 135 cyt. ustawy, wartość rynkowa nieruchomości.
Zgodnie z art. 134 ust. 3 i 4 u.g.n. wartość nieruchomości dla celów odszkodowania określa się według aktualnego sposobu jej użytkowania, jeżeli przeznaczenie nieruchomości, zgodne z celem wywłaszczenia, nie powoduje zwiększenia jej wartości. Jeżeli przeznaczenie nieruchomości, zgodne z celem wywłaszczenia, powoduje zwiększenie jej wartości, wartość nieruchomości dla celów odszkodowania określa się według alternatywnego sposobu użytkowania wynikającego z tego przeznaczenia.
Zdaniem organu odwoławczego, analiza sporządzonego operatu nie wykazała zaistnienia nieprawidłowości, które mogłyby skutkować nieuznaniem tego dowodu. Zawiera on wszystkie elementy wymagane przepisami prawa. Wyczerpująco uzasadniono wybór metody szacowania nieruchomości oraz szczegółowo scharakteryzowano przyjęty rynek transakcyjny. Opinia biegłego spełnia wszystkie wymogi formalne określone w rozporządzeniu i opiera się na prawidłowych danych dotyczących szacowanej nieruchomości, właściwym doborze nieruchomości podobnych oraz właściwym ustaleniu współczynników korygujących.
W piśmie z dnia [...] października 2013 r. autor operatu wyjaśnił, że po szczegółowej analizie wybrano trzy nieruchomości najbardziej podobne do wycenianej. Wskazał, że skorygowano cechę porównawczą "lokalizacja", zaś obiekty porównawcze nr 1 i 2 zlokalizowane były w bliskiej odległości rzeki [...] w obrębie nr [...], natomiast nieruchomość porównawcza nr 3 zlokalizowana była w obrębie nr [...] - w tym samym co nieruchomość wyceniania w niedalekiej odległości od [...]. Strona nie przedstawiła żadnych dowodów świadczących o wadliwej wycenie przedmiotowej nieruchomości ani na okoliczność innej niż ustalona w toku postępowania wartości nieruchomości.
Ujemne skutki, jakie następują na nieruchomościach sąsiednich, nie mogą być uwzględnione w chwili ustalenia odszkodowania za przejęcie nieruchomości. W obowiązującym stanie prawnym okoliczności faktyczne mogące składać się na przyszły uszczerbek majątkowy nie mogą być rekompensowane poprzez podwyższenie wartości przejętej nieruchomości. Możliwe jest natomiast żądanie wykupu całej nieruchomości przez inwestora (art. 23 ust. 2 ustawy o szczególnych zasadach), określenie niezbędnych służebności oraz nakaz budowy i utrzymania odpowiednich urządzeń mających zapobiec zaistnieniu szkody lub niedogodnościom, jakie mogą powstać dla właścicieli nieruchomości sąsiednich (art. 120 u.g.n. w zw. z art. 20 ust. 8 ustawy o szczególnych zasadach). Odszkodowanie za przejęcie nieruchomości odnosi się tylko do przejętej z mocy prawa nieruchomości, a więc tego, co zgodnie z decyzją o odszkodowaniu zostaje odjęte z majątku wywłaszczanego. W przypadku przejęcia części nieruchomości, będzie to ta część nieruchomości. Gdyby przyjąć, iż w odszkodowaniu za przejętą część nieruchomości mieszczą się wszystkie przyszłe szkody, jakie powstaną na pozostałej części nieruchomości, to wówczas należałoby zaspokoić wszelkie przyszłe roszczenia, których obecnie nie można przewidzieć. Tak ustalone odszkodowanie byłoby sprzeczne z przepisami ustawy o szczególnych zasadach i u.g.n., stanowiłoby "zryczałtowane" odszkodowanie za wszystkie ujemne wpływy inwestycji zrealizowanej na przejętej części. Odszkodowanie ustala się według wartości nieruchomości, a nie szkody jaką poniesie właściciel wskutek wywłaszczenia. Przepisy u.g.n. odnoszą się bowiem do wartości nieruchomości, a nie do powstałych w związku z wywłaszczeniem szkód, jakie ewentualnie poniosą dotychczasowi właściciele. Utrata dochodów z nieruchomości i spodziewanych zysków nie są objęte dyspozycją art. 128 u.g.n. Także art. 154 u.g.n. nie przewiduje możliwości ustalania wartości nieruchomości wywłaszczonej w związku z uzyskiwanymi z niej dochodami ani analizy zysków aktualnych lub przyszłych.
Skargę na decyzję organu odwoławczego wniosła A. zarzucając naruszenie art. 21 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach w zw. z art. 128, 130 i 134 u.g.n., art. 64 ust. 1-3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) i art. 1 protokołu dodatkowego do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (Dz. U. z 1993 r. nr 61, poz. 284) poprzez ich błędną wykładnię polegającą na wadliwym przyjęciu, że w zakres odszkodowania nie wchodzą utracone korzyści.
Skarżąca wniosła na zasadzie art. 193 Konstytucji o skierowanie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego, czy wskazane przez niego wyżej przepisy ustawy o szczególnych zasadach i u.g.n. są zgodne z art. 64 ust. 1-3 Konstytucji.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że skarżąca ma świadomość, że literalne brzmienie art. 21 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach oraz art. 128, 130 i 134 u.g.n. może sugerować, że odszkodowanie stanowi jedynie równowartość prawa, którego podmiot jest pozbawiany, jak również skarżąca zdaje sobie również sprawę z aktualnie prezentowanej w orzecznictwie sądów administracyjnych wykładni. W ocenie skarżącej wykładnia ta jest jednak wadliwa. Skoro bowiem z art. 130 ust. 1 u.g.n. wynika, że wysokość odszkodowania ustala się według stanu, przeznaczenia i wartości wywłaszczonej nieruchomości w dniu wydania decyzji o wywłaszczeniu, to właśnie kryterium przeznaczenia jest podstawą do objęcia odszkodowaniem również utraconych korzyści. Jeśli nieruchomość będąca przedmiotem wywłaszczenia była przeznaczona do zrealizowania na niej przez właściciela konkretnych zamierzeń, to uniemożliwienie ich przeprowadzenia stanowi dla właściciela realną utraconą korzyść, której wartość winna zostać uwzględniona w sumie odszkodowania.
Zdaniem skarżącej nie można utożsamiać pojęć utraconych korzyści z wszystkimi przyszłymi szkodami. Organ w uzasadnieniu błędnie posługuje się tą drugą kategorią. W ocenie organu bowiem określenie wszystkich przyszłych szkód jest niemożliwe, natomiast zdaniem skarżącej jedynie cywilistyczne pojęcie utraconych korzyści pozwala na obiektywną wycenę korzyści, których właściciel jest pozbawiany w wyniku wywłaszczenia.
Skarżąca nadto wskazała, że dokonując celowościowej wykładni powyższych przepisów należy uwzględnić art. 64 ust. 3 Konstytucji, w którym prawodawca jednoznacznie wskazał, że w żadnym razie własność nie może być ograniczona w zakresie, w jakim ograniczenie narusza istotę prawa własności. Jeśli więc hipotetycznie założyć, że odszkodowanie nie obejmowałoby utraconych korzyści, to doszłoby właśnie do ograniczenia własności godzącego w istotę tego prawa. Stałoby się tak, ponieważ właściciel nie uzyskiwałby jako rekompensaty adekwatnej równowartości utraconego prawa, a jedynie jego część.
Konieczność uwzględnienia utraconych korzyści jest poparta art. 1 Konwencji, ponieważ jakkolwiek przepis ten pozwala na pozbawienie mienia w interesie publicznym i na warunkach określonych w ustawie, to jednak pozbawienie mienia musi być jednocześnie zgodne z podstawowymi zasadami prawa międzynarodowego. Bez wątpienia przy tym jedną z nich jest zasada poszanowania własności i wywłaszczenia jedynie za odszkodowaniem zmierzającym do maksymalnego zadośćuczynieniu wszelkim negatywnym skutkom jakie niesie za sobą wywłaszczenie dla właściciela.
Wobec powyższego konieczne jest zdaniem skarżącej uchylenie zaskarżonej decyzji i przeprowadzenie postępowania dowodowego na okoliczność ustalenia utraconych przez niego korzyści.
Odnośnie wniosku o skierowanie pytania do Trybunału Konstytucyjnego, skarżąca podniosła, że podyktowany on został koniecznością rozstrzygnięcia, czy art. 21 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach i art. 128, 130 i 134 u.g.n. naruszają - w sposób sprzeczny z art. 64 Konstytucji - istotę prawa własności. Brak wyrażenia kategorii przeznaczenia nieruchomości w art. 21 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach (inaczej niż w art. 130 u.g.n., w którym to przepisie pojęcie takie się pojawia) wskazuje, że art. 21 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach, w zakresie w jakim nie przewiduje odszkodowania za niemożliwość korzystania z nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem i zamierzeniami właściciela, jest niezgodny z art. 64 ust. 3 Konstytucji, ponieważ godzi w istotę prawa własności.
W odpowiedzi na skargę Minister infrastruktury i Rozwoju podtrzymał dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy szczególne nie stanowią inaczej.
Sądy administracyjne kontrolują więc akty i czynności organów administracji z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną – art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Rozpoznając skargę w świetle powyższych kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Sąd podziela w całości zarówno poczynione ustalenia jak i przedstawioną merytoryczną argumentację decyzji obu organów.
Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi należy podnieść, co następuje.
Skarżący zakwestionował nieuwzględnienie w ustalonym odszkodowaniu utraconych korzyści, który to zarzut w świetle obowiązującej regulacji prawnej nie jest zasadny. Zgodnie bowiem z art. 21 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach wysokość odszkodowania z tytułu przeniesienia na rzecz Skarbu Państwa ustala się według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o pozwoleniu na realizację inwestycji przez organ I instancji oraz według wartości tej nieruchomości z dnia, w którym następuje ustalenie wysokości odszkodowania. Stosownie natomiast do art. 20 ust. 8 ustawy o szczególnych zasadach do ustalenia wysokości i wypłacenia odszkodowania stosuje się odpowiednio przepisy u.g.n., z zastrzeżeniem art. 21. Zgodnie z art. 128 ust. 1 u.g.n. wywłaszczenie własności nieruchomości następuje za odszkodowaniem na rzecz osoby wywłaszczonej odpowiadającym wartości tego prawa. Z przepisu tego bezsprzecznie wynika, że w skład odszkodowania nie wchodzą utracone korzyści. Tego rodzaju uszczerbek w majątku byłego właściciela nieruchomości nie podlega naprawieniu w drodze postępowania administracyjnego. Odszkodowanie uregulowane w art. 128 ust. 1 u.g.n. nie jest więc równe szkodzie powstałej wskutek wywłaszczenia. Wartość prawa wywłaszczanego i wartość szkody wyrządzonej wywłaszczeniem są zatem różnymi kategoriami. Stanowisko takie zostało powszechnie przyjęte w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (np. wyrok NSA o sygn. akt I OSK 374/12, prawomocny wyrok WSA w Warszawie o sygn. akt I SA/Wa 2150/09 - dostępne na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych), które orzekający w składzie niniejszym Sąd podziela w całości.
Również nie jest zasadne stanowisko skarżącej, że art. 1 protokołu dodatkowego do Konwencji nakazuje uwzględnienie utraconych korzyści w kwocie odszkodowania. Zgodnie z tym przepisem każda osoba fizyczna ma prawo do poszanowania swego mienia. Nikt nie może być pozbawiony swojej własności, chyba że w interesie publicznym i na warunkach przewidzianych przez ustawę oraz zgodnie z podstawowymi zasadami prawa międzynarodowego. Powyższe postanowienia nie ograniczają jednak w żaden sposób prawa Państwa do wydawania takich ustaw, jakie uzna za konieczne dla uregulowania sposobu korzystania z własności zgodnie z interesem powszechnym lub w celu zapewnienia uiszczania podatków bądź innych należności lub kar pieniężnych. Z przytoczonej treści art. 1 protokołu dodatkowego do Konwencji nie sposób wywieść, że utracone korzyści należy wliczyć do kwoty ustalanego odszkodowania.
Sąd nie uznał za niezbędne do rozpoznania sprawy skierowanie do Trybunału Konstytucyjnego pytania prawnego, czy art. 21 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach i art. 128, 130 i 134 u.g.n. naruszają - w sposób sprzeczny z art. 64 Konstytucji - istotę prawa własności. Konstytucja w art. 21 ust. 2 posługuje się pojęciem "słusznego odszkodowania" jako należnego z tytułu wywłaszczenia, a nie pojęciem "pełnego odszkodowania". Konstytucja nie precyzuje przy tym, co należy rozumieć jako "słuszne odszkodowanie". Problematyką tą jednak zajmował się wielokrotnie Trybunał Konstytucyjny, który w wyroku z dnia 20 lipca 2004 r. o sygn. akt I SK 11/02, OTK-A 2004/7/66 stwierdził, że określenie "słuszne odszkodowanie" jest terminem o elastycznym charakterze i pozwala przez to przyjmować, że w niektórych sytuacjach, mając na uwadze, że wywłaszczenie następuje dla dobra wspólnego, nieraz pełne odszkodowanie nie będzie odszkodowaniem słusznym, a niepełne odszkodowanie może być za takie uznane. Oznacza to, że odszkodowanie nie uwzględniające utraconych korzyści nie narusza istoty prawa własności.
Z tych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło