I SAB/Wa 660/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędziowie: Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi J. B. na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie rozpoznania zażalenia 1. zobowiązuje Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do rozpoznania zażalenia J. B. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] - w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżącego J. B. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem nadanym w dniu 26 sierpnia 2015 r. (data stempla pocztowego) J. B. – reprezentowany przez radcę prawnego M. F. - wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie rozpoznania zażalenia J. B. z dnia [...] kwietnia 2015 r. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...]. Skarżący wskazał, że od czasu przekazania zażalenia do organu, nie zostały podjęte żadne czynności zmierzające do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Ponadto skarżący nie był informowany o konieczności przesunięcia terminu rozstrzygnięcia sprawy. W związku z powyższym skierował do organu wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do wydania postanowienia w sprawie ww. zażalenia w terminie jednego miesiąca od dnia uprawomocniania się wyroku oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, że postępowanie z zażalenia J. B. należy do spraw szczególnie skomplikowanych, procedowanie jej wymaga zgromadzenia dokumentów sprzed około 70 lat. Ze względu na pojawiające się w sprawie nieścisłości i wątpliwości, organ zdecydował się przeprowadzić dodatkowe uzupełniające postępowanie dowodowe. Organ wysłał do Sądu Rejonowego w [...] pisma z dnia 6 sierpnia 2015 r., 24 sierpnia 2015 r., 9 września 2015 r. oraz 23 września 2015 r. O prowadzonym uzupełniającym postępowaniu dowodowym strona była informowana pismami wysłanymi do wiadomości pełnomocnika. Ponadto w połowie sierpnia 2015 r. podczas rozmowy telefonicznej, pracownik kancelarii pełnomocnika został poinformowany o stanie sprawy oraz przewidywanym terminie jej zakończenia uzależnionym od dokumentów na które oczekiwano. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej jako "p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a "p.p.s.a.", sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z kolei, z przepisu art. 35 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (jt. Dz. U z 2013 poz. 267 ze zm.) zwanej dalej "k.p.a.", wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. O każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). W przedmiotowej sprawie J. B. oraz E. B. skierowali do Wojewody [...] wniosek z dnia [...] marca 2015 r. o stwierdzenie, iż nieruchomość stanowiąca własność J. B., położona w [...] (powiat [...]) o łącznej powierzchni [...] ha nie podpadała pod działanie przepisów dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. Nr 4, poz. 17). Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...] Wojewoda [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku J. B. Zażalenie na postanowienie z dnia [...] kwietnia 2015 r. wnieśli E. B. oraz J. B. Zażalenie E. B. zostało przekazane do odrębnego rozpoznania. Postanowieniem z dnia [...] września 2015 r., nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi stwierdził niedopuszczalność zażalenia E. B. wskazując, że zaskarżone postanowienie dotyczy tylko J. B. Mając na uwadze powyższe uznać należy, że zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, a tym samym zobowiązanie organu do rozpoznania zażalenia skarżącego J. B. w określonym terminie. Poza sporem jest, iż organ nie zakończył sprawy i nadal pozostaje w zwłoce w rozpoznaniu zażalenia skarżącego na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...]. Zażalenie skarżącego wpłynęło do organu w dniu 27 kwietnia 2015 r. i od tego momentu rozpoczął swój bieg termin do załatwienia sprawy, określony w art. 35 § 3 k.p.a. Tymczasem, pomimo upływu ustawowego terminu Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie zakończył postępowania zainicjowanego opisanym zażaleniem i nie podjął rozstrzygnięcia, co stanowi o zasadności niniejszej skargi na bezczynność organu. Z tego względu Sąd zobowiązał Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do rozpatrzenia zażalenia skarżącego na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r., w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Przy czym, co istotne w sprawie, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi rozpoznając zażalenie skarżącego powinien z przyczyn formalnych uchylić postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. dotyczące odmowy wszczęcia postępowania (jak wskazał organ) w sprawie z wniosku J. B. Podnieść bowiem należy, że wniosek z dnia [...] lipca 2015 r. o potwierdzenie niepodpadania wyżej opisanej nieruchomości pod przepisy dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej złożyli zarówno J. B. jak i E. B. Postanowienie z dnia [...] kwietnia 2015 r. nie mogło więc odnosić się jedynie do J. B., ale swoim rozstrzygnięciem winno było obejmować także drugiego wnioskodawcę – E. B., która w ocenie Sądu miała także interes prawny w zaskarżeniu postanowienia z dnia [...] kwietnia 2015 r. Ponieważ, Sąd jest również zobligowany do oceny wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 149 § 1a p.p.s.a., dokonując pod tym kątem oceny sprawy, Sąd stwierdził, że choć istotnie rozpoznanie przez organ zażalenia skarżącego nastąpiło z naruszeniem terminów przewidzianych w k.p.a., to bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Sposób działania organu godzi niewątpliwie w zasadę szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.), co z kolei prowadzić musi do podważenia zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej (art. 8 k.p.a.), jednakże dla uznania rażącego naruszenia prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a., nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów do załatwienia sprawy, o których mowa w art. 35 § 1 i 3 k.p.a. Przekroczenie tych terminów musi być znaczne, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 wyroku. W punkcie 2 wyroku orzeczono na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania sądowego orzeczono w punkcie 3 wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a.