I OZ 618/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Morys po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 7 grudnia 2016 r. sygn. akt IV SA/Wr 12/16 o odrzuceniu zażalenia Z. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 14 listopada 2016 r. sygn. akt IV SA/Wr 12/16 utrzymujące w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 20 października 2016 r. sygn. akt IV SA/Wr 12/16 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi Z. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] września 2015 r., nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego postanawia: oddalić zażalenie. 4 Postanowieniem z dnia 7 grudnia 2016 r., sygn. akt IV SA/Wr 12/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił zażalenie Z. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 14 listopada 2016 r. utrzymujące w mocy postanowienie referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu z dnia 20 października 2016r. o odmowie przyznania skarżącemu prawa pomocy. Odrzucając zażalenie Sąd I instancji wskazał, że w dniu 15 sierpnia 2015 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658). W ustawie nowelizującej zmieniono m.in. zasady rozpoznawania w sądach administracyjnych wniosków o przyznanie prawa pomocy. Wniosek o przyznanie prawa pomocy rozpoznaje referendarz sądowy, a wojewódzki sąd administracyjny, rozpoznając sprzeciw od takiego orzeczenia, orzeka jako sąd drugiej instancji (art. 260 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a.". Sąd meriti wyjaśnił, że w obecnym stanie prawnym od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego wydanego na skutek rozpoznania sprzeciwu nie przysługuje zażalenie ani jakikolwiek inny środek odwoławczy, ponieważ nie przewidują tego przepisy ustawy procesowej. Skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie, postulując jego uchylenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 194 § 1 P.p.s.a., zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia wskazane w art. 194 § 1 pkt 1-10 P.p.s.a. Oznacza to, że zażalenie przysługuje stronie tylko na orzeczenia wojewódzkich sądów administracyjnych, a ponadto zażalenie jest dopuszczalne tylko wtedy, kiedy ustawa jednoznacznie przewiduje możliwość jego wniesienia. Jak prawidłowo zauważył Sąd I instancji, w dniu 15 sierpnia 2015 r. weszła w życie nowelizacja ustawy P.p.s.a., na mocy której został zmieniony m.in. art. 260 P.p.s.a. Na podstawie art. 1 pkt 73 ustawy nowelizującej, art. 260 P.p.s.a. otrzymał w § 1 następujące brzmienie: "Rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy". W § 2 przyjęto natomiast, że "W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu" a w § 3, że "Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym". Postępowanie zostaje wszczęte z dniem złożenia skargi przez uprawniony podmiot. Oznacza to, że przy przyjętym w art. 54 § 1 P.p.s.a. trybie wnoszenia skargi do sądu administracyjnego za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność (przewlekłe prowadzenie postępowania) są przedmiotem skargi, datę wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego wyznacza data wniesienia skargi do tego organu. W niniejszej sprawie skarżący wniósł skargę za pośrednictwem organu w dniu 9 grudnia 2015 r., a więc już w dacie obowiązywania zmian wynikających z ustawy nowelizującej. Zastosowanie w sprawie ma zatem art. 260 P.p.s.a. w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą, z którego wynika obecnie, że Sąd I instancji rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego stosuje odpowiednio przepisy o zażaleniu. Oznacza to, że skoro Sąd I instancji, w którym orzeka referendarz, od którego postanowienia wniesiono sprzeciw, rozpoznając ten środek odwoławczy orzeka jako Sąd II instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu, to wydane przez niego postanowienie, na podstawie art. 260 P.p.s.a., jest prawomocne i nie służy już od niego żaden środek zaskarżenia. Prawo do wniesienia zażalenia na takie rozstrzygnięcie nie wynika w tym przypadku także z żadnego przepisu szczególnego. Zgodnie z art. 197 § 2 P.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej. Przepis art. 178 P.p.s.a. stanowi natomiast, że wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną (a więc odpowiednio również zażalenie) wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną (zażalenie), której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. W niniejszej sprawie skarżącemu nie przysługiwało zażalenie na postanowienie Sądu I instancji z dnia 14 listopada 2016 r., i prawidłowo zostało przez ten Sąd odrzucone. Z powyższych względów i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia. ----------------------- 3