I OZ 1496/16
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2016-11-29
Skład orzekający: Jolanta Sikorska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna sporządzona osobiście przez stronę, która nie jest adwokatem, radcą prawnym ani inną osobą uprawnioną do jej sporządzenia zgodnie z art. 175 § 1 P.p.s.a., podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna, czy też powinna zostać wezwana do uzupełnienia braków formalnych?Ratio decidendi
Skarga kasacyjna sporządzona osobiście przez stronę, która nie posiada uprawnień określonych w art. 175 § 1 P.p.s.a., jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 178 P.p.s.a. Taki brak formalny nie podlega uzupełnieniu w trybie art. 49 P.p.s.a., ponieważ wynika z braku zdolności postulacyjnej strony. Strona może jednak samodzielnie naprawić ten błąd w terminie do wniesienia skargi kasacyjnej, np. poprzez złożenie jej przez uprawnionego profesjonalistę.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę kasacyjną A.M. od wyroku WSA w Gliwicach dotyczącego dodatku mieszkaniowego, ponieważ została ona sporządzona osobiście przez stronę, a nie przez profesjonalnego pełnomocnika. A.M. wniósł zażalenie, zarzucając naruszenie art. 49 w zw. z art. 175 P.p.s.a. poprzez brak wezwania do uzupełnienia braków formalnych, zwłaszcza po odmowie przyznania mu pomocy prawnej z urzędu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jolanta Sikorska po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 29 sierpnia 2016 r., sygn. akt IV SA/Gl 522/15 odrzucające skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 stycznia 2016 r., sygn. akt IV SA/Gl 522/15 w sprawie ze skargi A.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego postanawia: oddalić zażalenie.
Postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2016 r., sygn. akt IV SA/Gl 522/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę kasacyjną A.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 stycznia 2016 r., sygn. akt IV SA/Gl 522/15 w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego.
W uzasadnieniu Sąd I instancji podał, że A.M. pismem procesowym z dnia 14 kwietnia 2016 r. wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego od wyżej wymienionego wyroku.
Sąd I instancji przytoczył treść art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.: Dz. U. z 2012 r. Nr 270 ze zm.), dalej P.p.s.a., zgodnie z którym skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok (postanowienie), w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Przy czym stosownie do art. 175 tej ustawy skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego.
W rozpatrywanej sprawie skarżący odpis wyroku wraz z uzasadnieniem otrzymał w dniu 21 marca 2016 r., natomiast pismem procesowym sporządzonym osobiście i nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 20 kwietnia 2016 r. wniósł skargę kasacyjną od tego wyroku.
Wobec powyższego wystąpiła przesłanka odrzucenia skargi kasacyjnej przewidziana art. 178 P.p.s.a. albowiem skarga kasacyjna została sporządzona przez skarżącego, a nie przez adwokata lub radcę prawnego.
W zażaleniu, A.M. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżył powyższe postanowienie w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 49 w zw. z art. 175 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez brak wezwania skarżącego do uzupełnienia skargi kasacyjnej przez złożenie jej przez adwokata lub radcę prawnego, co naruszyło prawa skarżącego do sądu, w szczególności wywiedzenia skargi kasacyjnej.
W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że skarżący w treści swej skargi kasacyjnej zawarł wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu do prawidłowego wniesienia skargi kasacyjnej. W dniu 21 czerwca 2016 r. postanowieniem referendarza sądowego odmówiono skarżącemu przyznania pomocy prawnej z urzędu. Postanowienie to zostało zaskarżone przez skarżącego i w dniu 29 sierpnia 2016 r., tj. w tym samym dniu, w którym wydano zaskarżone niniejszym zażaleniem orzeczenie, zostało wydane postanowienie Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego utrzymujące w mocy postanowienie referendarza z dnia 21 czerwca 2016 r. Zdaniem skarżącego, Sąd I instancji naruszył art. 49 P.p.s.a. albowiem nie wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez złożenie jej przez uprawnionego prawnika, co winno nastąpić po prawomocnej odmowie ustanowienia dla skarżącego pełnomocnika z urzędu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie jest niezasadne.
Ratio legis wprowadzenia przymusu adwokackiego, stanowi konieczność profesjonalnego sporządzenia skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 175 § 1 P.p.s.a., skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, chyba że wnoszona jest przez sędziego, prokuratora, notariusza, profesora lub doktora habliltowanego nauk prawnych, będących stroną, przedstawicielem lub pełnomocnikiem, albo gdy wnosi ją prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich.
Nadto, sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej przez osobę pozbawioną zdolności postulacyjnej (art. 175 § 1 P.p.s.a.) jest brakiem, który nie podlega uzupełnieniu w trybie art. 49 P.p.s.a. w zw. z art. 176 P.p.s.a. i powoduje odrzucenie skargi kasacyjnej na podstawie art. 178 P.p.s.a. Jednakże strona może z własnej inicjatywy naprawić ten błąd w terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej, np. przez złożenie na skardze kasacyjnej podpisu przez jedną z osób wymienionych w art. 175 P.p.s.a. albo przez złożenie nowej skargi kasacyjnej, z zachowaniem wymogów określonych w tym przepisie.
Bezspornym jest, że złożona przez skarżącego skarga kasacyjna została sporządzona przez niego osobiście, o czym świadczy podpis pod tym pismem. Ponadto, strona z własnej inicjatywy nie naprawiła tego błędu w terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej, tj. skarga kasacyjna nie została podpisana przez jedną z osób wymienionych w art. 175 P.p.s.a. W tej sytuacji podzielić należy wyrażone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny stanowisko, że skarga kasacyjna sporządzona przez stronę osobiście jest niedopuszczalna, a zatem podlega odrzuceniu na podstawie art. 178 P.p.s.a.
Na marginesie zaznaczyć należy, że w piśmie przewodnim skierowanym do skarżącego wraz z odpisem wyroku, skarżący został pouczony o prawie wniesienia skargi kasacyjnej, która winna zostać sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło