III SA/Po 247/14

Dnia 3 kwietnia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędziowie WSA Małgorzata Górecka (spr.) WSA Szymon Widłak Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Piotrowska - Żyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2014 roku przy udziale sprawy ze skargi Syndyka masy upadłości "Firmy x" na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P z dnia ... roku nr ... w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2004 roku oddala skargę Dyrektor Izby Celnej w P decyzją z dnia [...] 2013 r. odmówił F R w upadłości zarządzanej przez zarządcę G P wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w P z dnia [...] 2009 r.. W uzasadnieniu wskazano, że pismem z dnia 27.07.2010 r. strona złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w P z dnia [...] 2009 r. skierowanej do J R, podczas gdy na podstawie art. 139 ust. 1 Prawa upadłościowego i naprawczego, jeżeli upadły został pozbawiony prawa zarządu masą upadłościową, postępowanie sądowe i administracyjne dotyczące masy upadłościowej może być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez zarządcę. Z tego względu organ I instancji wydając kwestionowaną decyzję wypełnił przesłankę z art. 247 par. 1 pkt. 5 Ordynacji podatkowej, gdyż decyzja została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie. Dyrektor Izby Celnej w P stwierdził, że przedmiotowa decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w P z dnia [...] 2009 r. została uchylona przez Dyrektora Izby Celnej w P na mocy decyzji z dnia 15 czerwca 2009 r. w części dotyczącej określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za listopad i grudzień 2004 r. i organ II instancji określił zobowiązanie w tym zakresie w innej wysokości. Skarga strony na decyzję II instancji została oddalona na mocy wyroku WSA w Poznaniu z dnia 2 kwietnia 2010 r., sygn. III SA/Po 681/09. Skarga kasacyjna na wyrok WSA w Poznaniu została z kolei oddalona wyrokiem NSA z 5 lipca 2011 r. sygn. akt I GSK 418/10. Ponieważ zgodnie z art. 249 par. 2 pkt. 2 Ordynacji podatkowej organ wydaje decyzję o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli sąd administracyjny oddalił skargę na tę decyzję, chyba że żądanie oparte jest na podstawie uregulowanej w art. 247 par. 1 pkt. 4 O. p. Wynika to z faktu, że wojewódzkie sądy administracyjne podczas normalnej kontroli legalności skarżonej decyzji podatkowej są zobligowane do badania z urzędu istnienia przesłanek ustawowych do stwierdzenia nieważności tej decyzji z art. 247 par. 1 O. p. Prawomocne oddalenie oznacza brak takich przesłanek, co skutkuje koniecznością odmowy wszczęcia postępowania w kwestii stwierdzenia nieważności decyzji w niniejszej sprawie. W odwołaniu od decyzji wniesiono o jej uchylenie i wszczęcie żądanego postępowania ze względu na naruszenie : - art. 56 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi poprzez przyjęcie, że wniesienie skargi do sadu administracyjnego stanowi przeszkodę do wszczęcia nadzwyczajnego postępowania podatkowego - art. 247 O. p. przez jego niezastosowanie i odmowę wszczęcia postępowania pomimo braku podstaw do dokonania takiej odmowy - art. 249 par. 1 O. p. poprzez przyjęcie, że przepis ten znajduje zastosowanie w sytuacji gdy strona wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji, a uprzednio złożyła skargę do sądu administracyjnego. Zdaniem strony w postępowaniu sądowym nie badano wskazanej podstawy stwierdzenia nieważności decyzji ( art. 247 par. 1 pkt. 5 O. p. ), wobec czego wyrok oddalający skargę nie stanowi przeszkody do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji z tego powodu. Dyrektor Izby Celnej w P decyzją z dnia [...] 2013 r. utrzymał swoja decyzję w mocy. W uzasadnieniu ponownie powołano się na przepis art. 249 par. 2 pkt. 2 Ordynacji podatkowej, z którego wynika, że organ wydaje decyzję o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli sąd administracyjny oddalił skargę na te decyzję, chyba że żądanie oparte jest na postawie uregulowanej w art. 247 par. 1 pkt. 4 O. p. Kwestionowana decyzja stała się prawomocna na skutek wyroku WSA w Poznaniu oddalającego skargę na decyzję oraz wyroku NSA oddalającego skargę kasacyjną na ten wyrok. W skardze od decyzji wniesiono o jej uchylenie i wszczęcie żądanego postępowania ze względu na naruszenie : - art. 56 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi poprzez przyjęcie, że wniesienie skargi do sadu administracyjnego stanowi przeszkodę do wszczęcia nadzwyczajnego postępowania podatkowego - art. 247 O. p. przez jego niezastosowanie i odmowę wszczęcia postępowania pomimo braku podstaw do dokonania takiej odmowy - art. 249 par. 1 O. p. poprzez przyjęcie, że przepis ten znajduje zastosowanie w sytuacji gdy strona wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji, a uprzednio złożyła skargę do sądu administracyjnego. Zdaniem strony przedmiotem niniejszego postępowania jest wyłącznie decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w P z dnia [...] 2009 r., a nie decyzja organu II instancji, badana w toku postępowania sądowego przez WSA w Poznaniu i NSA. W stosunku do decyzji organu I instancji nie wydano wyroku sądu administracyjnego. Nie zachodzi wobec tego przesłanka ustawowa z art. 249 par. 2 pkt. 2 Ordynacji podatkowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Wskazać należy na wstępie, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji jest odrębnym postępowaniem podatkowym prowadzonym na zasadach określonych w art. 247-252 Ordynacji podatkowej. Przesłanki uzasadniające stwierdzenie nieważności zostały wymienione taksatywnie w art. 247 par. 1 O. p. Zgodnie natomiast z art. 249 par. 2 pkt. 2 Ordynacji podatkowej organ wydaje decyzję o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli sąd administracyjny oddalił skargę na tę decyzję, chyba że żądanie oparte jest na podstawie uregulowanej w art. 247 par. 1 pkt. 4 O. p. ( decyzja dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną ). Wynika to z faktu, że wojewódzkie sądy administracyjne podczas normalnej kontroli legalności każdej skarżonej decyzji podatkowej są zobligowane do badania z urzędu istnienia przesłanek ustawowych do stwierdzenia nieważności tej decyzji z art. 247 par. 1 O. p. Prawomocne oddalenie oznacza brak takich przesłanek, co skutkuje koniecznością odmowy wszczęcia postępowania w kwestii stwierdzenia nieważności decyzji w niniejszej sprawie. Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy wskazać należy, że przedmiotowa decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w P z dnia [...] 2009 r. została uchylona przez Dyrektora Izby Celnej w P na mocy decyzji z dnia 15 czerwca 2009 r. w części dotyczącej określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za listopad i grudzień 2004 r. i organ II instancji określił zobowiązanie w tym zakresie w innej wysokości. Skarga strony na decyzję II instancji została oddalona na mocy wyroku WSA w Poznaniu z dnia 2 kwietnia 2010 r., sygn. III SA/Po 681/09. Skarga kasacyjna na wyrok WSA w Poznaniu została z kolei oddalona wyrokiem NSA z 5 lipca 2011 r. sygn. akt I GSK 418/10. Decyzja Dyrektora Izby Celnej w P jest wobec tego ostateczna i prawomocna. Podkreślić należy w tym miejscu, że – wbrew zarzutom skargi – w postępowaniu sądowoadministracyjnym badana jest legalność ( zgodność z prawem ) decyzji organu II instancji ( jako decyzji zaskarżonej do WSA ), jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Wyrok oddalający skargę stanowi zatem formalną przeszkodę do wszczynania postępowania w kwestii stwierdzenia nieważności zarówno decyzji organu II jak i organu I instancji. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd stwierdził, że organy zasadnie uznały brak podstaw do wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w P z dnia [...] 2009 r.. Co do zarzutu, że przedmiotem niniejszego postępowania jest wyłącznie decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w P z dnia [...] 2009 a nie decyzja organu II instancji, zdaniem Sądu zarzut ten zupełnie pozbawiony jest racji . Postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, zaś skarga do sądu administracyjnego może być wniesiona wyłącznie po wyczerpaniu środków zaskarżenia jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie , przy czym przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 §1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r. poz. 270, ze zm.). Tak więc nie ma racji skarżący w tej kwestii bowiem skarga wyłącznie wniesiona musiała być na decyzję wydaną przez organ w drugiej instancji na skutek złożonego przez stronę postępowania administracyjnego odwołania, niemniej przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego, innymi słowy kontrolą sądową, objęte były obie decyzje zarówno pierwszoinstancyjna jak i wydana w wyniku postępowania odwoławczego decyzja drugiej instancji. Ze względu na powyższe okoliczności Sąd stwierdził, że skarga jest bezzasadna i podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.