I SA/Gl 889/15

WyrokWSA w Gliwicach2016-01-21

Skład orzekający: Eugeniusz Christ, Paweł Kornacki, Beata Machcińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek, nie uwzględniając dowodów dotyczących całkowitej nieściągalności lub ważnego interesu strony, a także czy prawidłowo ocenił stan faktyczny sprawy?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych naruszył przepisy postępowania administracyjnego, nie wyjaśniając dostatecznie stanu faktycznego i nie oceniając zebranego materiału dowodowego. W szczególności ZUS błędnie ustalił, że działalność gospodarcza strony nie została zlikwidowana, a także nieprawidłowo ocenił przesłanki umorzenia wynikające z całkowitej nieściągalności lub ważnego interesu strony, nie uwzględniając dowodów dotyczących sytuacji materialnej, rodzinnej i zdrowotnej skarżącego.
Stan faktyczny
Skarżący G. A. złożył wniosek o umorzenie zaległych składek na ubezpieczenia społeczne. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) odmówił umorzenia, uznając, że nie wystąpiły przesłanki całkowitej nieściągalności ani ważnego interesu strony. Skarżący w skardze podniósł, że ZUS oparł się na nieprawdziwych ustaleniach, m.in. co do likwidacji działalności gospodarczej i braku egzekucji. Wskazał na swoją trudną sytuację materialną i zdrowotną.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ (spr.), Sędziowie WSA Paweł Kornacki, Beata Machcińska, Protokolant sekretarz sądowy Magdalena Strzałkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi G. A. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej uchyla zaskarżoną decyzję. Decyzją z dnia [...] nr [...] nr sprawy [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2013.267), w związku z art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U.2015.121), dalej ustawa, po rozpatrzeniu wniosku pana G. A., dalej strona, o ponowne rozpatrzenie sprawy umorzenia należności z tytułu nie regulowanych w terminie składek, Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej ZUS, Oddział lub Zakład) utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] nr [...], którą odmówiono umorzenia należności z tytułu nie opłaconych w terminie składek na ubezpieczenia w wysokości 25.871,19 zł. Uzasadniając rozstrzygnięcie ZUS podniósł, że w dniu [...] po rozpatrzeniu wniosku strony otrzymanego w dniu 15 stycznia 2015 r. wydana została decyzja odmawiająca umorzenia należności z tytułu nie opłaconych w terminie składek nie podlegających umorzeniu na podstawie ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. tzw. ustawą abolicyjną, ponieważ zdaniem Oddziału: - nie wystąpiła w sposób bezsporny żadna z przesłanek wymienionych w art. 28 ust. 3 pkt 1-6 ustawy, uzasadniających uznanie, iż zobowiązania z tytułu składek, które posiada strona są całkowicie nieściągalne – co jest warunkiem koniecznym do ich ewentualnego umorzenia, - strona nie wykazała, iż z uwagi na sytuację materialną oraz zdrowotną uregulowanie należności za osobę prowadzącą działalność gospodarczą wpłatami własnymi lub w ramach układu ratalnego wiązałoby się z brakiem możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Pismem, które wpłynęło do Oddziału w dniu 31 marca 2015 r. strona wystąpiła z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy umorzenia. Do wniosku nie zostały dołączone żadne dodatkowe dokumenty. Następnie Dyrektor Oddziału działając z upoważnienia Prezesa ZUS oraz po przeprowadzeniu postępowania stwierdził co następuje. W myśl art. 28 ust. 2 z zastrzeżeniem art. 30 ustawy należności z tytułu składek ( w tym także odsetki za zwłokę, koszty upomnienia, opłata dodatkowa) mogą być umarzane tylko w przypadku stwierdzenia ich całkowitej nieściągalności. Przypadki wystąpienia całkowitej nieściągalności zostały określone w art. 25 ust. 3 pkt 1-6 ustawy. Po ponownym przeanalizowaniu sprawy ZUS wskazał, iż Oddział prawidłowo uznał, iż w niniejszej sprawie nie wystąpiły przesłanki wymienione w zapisie art. 28 ust. 3 ustawy. Nie wystąpiła przesłanka wymieniona w pkt 3, ponieważ działalność gospodarcza została jedynie zawieszona i jak dotąd naczelnik urzędu skarbowego ani komornik sądowy nie stwierdzili braku majątku, z którego można prowadzić postępowanie egzekucyjne. Nie wystąpiła przesłanka nr 5, ponieważ naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy nie stwierdzili braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Nie wystąpiła przesłanka wymieniona w pkt 6, ponieważ nie jest wykluczone, że w postępowaniu egzekucyjnym uzyska się kwoty przekraczające wydatki egzekucyjne. Przesłanki wymienione w pkt 1, 2, 4 i 4a nie wystąpiły z przyczyn oczywistych. Dodatkowo Zakład zauważył, że zgodnie z art. 28 ust. 3a ustawy należności z tytułu składek ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być także umarzane, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, jeżeli przemawia za tym ważny interes osoby zobowiązanej do ich opłacenia. Zasady umarzania należności z tytułu składek na podstawie art. 28 ust. 3a ustawy określa Rozporządzenie Ministra Gospodarki pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. (Dz. U. Nr 141, poz. 1365), dalej rozporządzenie. Wskazał, że sytuacja gospodarstwa domowego strony przedstawia się następująco. Obecnie strona ma 40 lat. Działalność gospodarczą wyrejestrowała z dniem 24 maja 2010 r. Nie figuruje w systemie ZUS jako osoba zgłoszona do ubezpieczeń. Tworzy gospodarstwo domowe z konkubiną oraz trójką dzieci w wieku 13,10 oraz 3 lat. Stałe wydatki gospodarstwa domowego związane z utrzymaniem mieszkania strona określiła na kwotę 1,300 zł miesięcznie + 200 zł z tytułu opłat związanych z leczeniem oraz 1,500 zł z tytułu opłat związanych ze szkołami sportowymi oraz muzycznymi dzieci. Konkubina strony prowadzi działalność gospodarczą, z której osiąga według informacji strony, miesięcznie dochód w wysokości 3,000 zł netto. Otrzymuje również zasiłek rodzinny na dzieci w łącznej wysokości 369 zł miesięcznie. Strona posiada zobowiązania na łączną kwotę około [...] zł. Biorąc powyższe pod uwagę ZUS uznał jednak, iż strona nie spełniła przesłanek wymienionych w art. 28 ust. 3a ustawy oraz w rozporządzeniu. Zdaniem Zakładu zgromadzona w toku postępowania dokumentacja dotycząca sytuacji materialno-bytowej gospodarstwa domowego strony – jest materiałem niewystarczającym do wydania pozytywnej decyzji o umorzeniu należności z tytułu składek. Ponadto ZUS uznał, iż złożony przez stronę wniosek stoi w sprzeczności z interesem publicznym rozumianym jako zapewnienie realizacji świadczeń społecznych szerokiej rzeszy obywateli. Środki na realizację tych świadczeń pochodzą właśnie z wpływów na poczet bieżących i zaległych składek. Zakład Ubezpieczeń Społecznych na wniosek płatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem płatnika może umorzyć w całości lub w części zaległości z tytułu składek wraz z odsetkami za zwłokę. Decyzje w sprawie umorzenia podejmowane są w ramach tzw. uznania administracyjnego, albowiem ZUS nie jest zobligowany do umarzania należności. Jednakże nawet ustalenie, że istnieją przesłanki, które uzasadniałyby pozytywne rozpatrzenie wniosku płatnika, stanowi jedynie warunek konieczny rozważenia takiej możliwości i nie zobowiązuje Zakładu do wydania decyzji uwzględniającej żądania strony. Umorzenie należności z tytułu składek powoduje rezygnację Zakładu z całości lub części powstałych zobowiązań. Zastosowanie omawianej instytucji może zatem uzasadniać jedynie wystąpienie całkowitej nieściągalności, co w przypadku strony nie zostało wykazane. Podejmując się wykonywania działalności gospodarczej strona wzięła na siebie obowiązek zapoznania się z przepisami prawnymi i ich respektowania tak, aby nie dochodziło do naruszeń prawa. Zatem skutki finansowe działalności strony nie mogą być przerzucane na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, a w konsekwencji na ogół obywateli. Działalność gospodarcza jest działalnością prowadzoną w imieniu własnym i na własne ryzyko. Nie można nadto z instytucji umorzenia zaległości z tytułu składek czynić powszechnie stosowanego środka prowadzącego do zwolnienia długu. W skardze na tę decyzję, skierowanej dla Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skarżący pan G. A. wniósł o jej uchylenie podnosząc, że została ona oparta na nieprawdziwych wywodach i bez jakichkolwiek dowodów ją popierających. Wskazując na decyzje Prezydenta Miasta M. z dnia [...] wykreślającą z ewidencji działalności gospodarczej firmę skarżącego stwierdził, że fakt ten pozostaje w sprzeczności z ustaleniami ZUS, że działalność to została zawieszona. Ponadto zauważył, że nie była prowadzona przeciwko niemu egzekucja, zatem ustalenie nieistnienia u skarżącego braku majątku stwierdzonego przez organ egzekucyjny nie mogło nastąpić. ZUS nie wykazał, aby wystąpił do organów egzekucyjnych z takowym zapytaniem. Skarżący wyjaśnił, że aktualnie konkubina, matka 3 dzieci, których ojcem jest skarżący, z uwagi na brak wsparcia finansowego z jego strony, wystąpiła do sądu o alimenty. Przyczyną tego jest fakt, że skarżący od likwidacji swojej działalności gospodarczej pozostaje bez pracy, a główną przyczyną tego stanu rzeczy jest jego [...], nota bene kilkakrotnie przebywał na leczeniu. Zdaniem skarżącego taki stan rzeczy jak i zebrane materiały przez ZUS przemawiają za tym, aby uznać, że zostały spełnione przesłanki wymienione w art. 28 ust. 3a ustawy. Dodatkowo skarżący stwierdził, że spełniał warunki do skorzystania z tzw. abolicji, dlatego też niezbędne było, aby ZUS przedłożył komplet zgromadzonych dokumentów, a będących w jego posiadaniu, de facto związanych z tzw. zaległością nieopłaconych składek ZUS przez skarżącego. Skarżący podniósł kwestię, iż jego zdaniem cała sprawa tzw. zaległości w przedziale 2003 – maj 2010 uległa przedawnieniu i to m.in. z tytułu braku zaistnienia jakiegokolwiek zdarzenia przerywającego bieg przedawnienia (np. egzekucja komornicza). Odpowiadając na skargę ZUS wniósł o jej oddalenie podtrzymując zajęte w sprawie stanowisko i jego argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje; Skarga jest oczywiście uzasadniona. Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, iż prawomocnym wyrokiem z dnia 17 lipca 2012 r. sygn. akt I SA/Gl 160/12 tutejszy Sąd oddalił skargę skarżącego w przedmiocie wcześniejszej decyzji ZUS odmawiającej umorzenia przedmiotowych należności. W wyroku tym Sąd uznał jako prawidłowe ustalenia organu, że strona zlikwidowała działalność gospodarczą, oraz że już po wydaniu spornej decyzji postanowieniem z dnia [...] sygn. akt [...] komornik sądowy umorzył prowadzone w stosunku do strony postępowanie egzekucyjne z powodu bezskuteczności egzekucji, przy czym Sąd uznał, że umorzenie sądowych postępowań egzekucyjnych, prowadzonych przez komornika sądowego z tytułu innych należności, nie przesądza kwestii nieściągalności należności podlegających egzekucji administracyjnej. Sąd orzekający w niniejszej sprawie wskazuje, że ZUS rozpoznał wniosek skarżącego w oparciu o przepisy art. 28 ust. 1-3a ustawy oraz rozporządzenia, dających prawo do umorzenia należności składkowych w sytuacji ich całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 1-3), a także w uzasadnionych przypadkach, w stosunku do składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 3a), przy czym umorzenie składek powoduje także umorzenie odsetek za zwłokę, kosztów upomnienia i dodatkowej opłaty (art. 28 ust. 4). Wyliczenie zawarte ust. 3 w art. 28 ustawy jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Są to mianowicie następujące sytuacje: "1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie; 2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze; 3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa; 4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym; 4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym; 5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję; 6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne". Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną, ale nie obligatoryjną, możliwość umorzenia powstałego wobec ZUS zadłużenia. Zakład Ubezpieczeń Społecznych ma zatem jedynie możliwość, a nie obowiązek umarzania należności z tytułu składek, nawet w przypadkach spełnienia ustawowych przesłanek do umorzenia. Z kolei na podstawie art. 28 ust. 3a należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Przesłanki umorzenia należności w oparciu o ust. 3a sprecyzowane zostały w § 3 rozporządzenia, zgodnie z którym Zakład Ubezpieczeń Społecznych może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Tak więc w każdym przypadku (zarówno w oparciu o art. 28 ust. 1 – 3 jaki i art. 28 ust. 3a ustawy) o umorzeniu lub odmowie umorzenia należności składkowych organ orzeka w ramach tzw. uznania administracyjnego. Sąd podkreśla, że przyznana organom swoboda w rozstrzygnięciu nie oznacza jednak dowolności. Decyzje z zakresu uznania administracyjnego podlegają kontroli sądowej. Kontrola ta sprowadza się, po pierwsze do oceny, czy organ administracyjny dokładnie wyjaśnił stan faktyczny sprawy oraz po drugie czy nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów. Sąd nie jest natomiast władny wkraczać w sferę samego uznania, które realizowane jest w sferze celowości a nie stricte - legalności. W celu ustalenia, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, Sąd bada czy w jego toku organy zachowały rządzące nim i określone w Kodeksie postępowania administracyjnego zasady. Przede wszystkim zgodnie z art. 7 K.p.a. w toku postępowania organy administracji zobowiązane są podjąć wszelkie niezbędne działania dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Są też, na mocy art. 77 § 1 K.p.a. zobowiązane do zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie ZUS naruszył powyższe przepisy postępowania zarówno w zakresie zbadania przesłanek umorzenia należności na podstawie art. 28 ustawy, jak i w oparciu o § 3 rozporządzenia. W świetle zebranego materiału dowodowego, nie było uprawnione stanowisko ZUS wyrażone w zaskarżonej decyzji, że w momencie jej wydawania w sprawie nie zachodziła zasadnicza przesłanka umorzenia, tj. stwierdzenie całkowitej nieściągalności, w rozumieniu art. 28 ust. 3 ustawy. W szczególności stwierdzenie ZUS, że strona nie zlikwidowała działalności gospodarczej, lecz jedynie ją zawiesiła, nie znajduje żadnego potwierdzenia, a wręcz przeciwnie pozostaje w sprzeczności z przedłożonym przez stronę dokumentem urzędowym. ZUS nie dysponował dowodem na to, by działalność gospodarcza strony była jedynie zawieszona co oznacza, że orzekał w oparciu o błędnie ustalony stan faktyczny. Należy przy tym zauważyć, że przesłanki z art. 28 ust. 3 ustawy są rozłączne w tym znaczeniu, że określają odrębne od siebie stany faktyczne i prawne. Przesłanki te nie są tożsame czy nawet zbieżne. Nie można więc przesłanki z art. 28 ust. 3 pkt 3 ustawy uzupełniać czy odnosić do przesłanki zawartej w art. 28 ust. 3 pkt 5 tej ustawy. Stwierdzenie przez naczelnika urzędu skarbowego lub komornika sądowego braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję nie oznacza tego samego co brak majątku, z którego można egzekwować należności. Stwierdzenie braku majątku (lub osób), z którego można egzekwować należności, nie wymaga czynności czy działań organów, o których mowa w art. 28 ust. 3 pkt 5 ustawy. O ile więc w sprawie dojdzie do ustalenia, że strona zaprzestała prowadzenia działalności, konieczne jest, dla pominięcia przesłanki z art. 28 ust. 3 pkt 3 ustawy, stwierdzenie braku majątku, z którego można egzekwować należności, przy czym chodzi tu o należności składkowe przysługujące ZUS, a nie o jakiekolwiek inne należności. Warto przy tym zauważyć, że w art. 28 ust. 3 pkt 5 ustawy mowa jest o jakiejkolwiek egzekucji prowadzonej przez naczelnika urzędu skarbowego lub komornika sądowego, w wyniku której stwierdzono brak majątku. "W sytuacji, gdy komornik sądowy umorzył postępowanie egzekucyjne z uwagi na bezskuteczność egzekucji i wydał postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, gdyż egzekucja okazała się bezskuteczna, wówczas zachodzi okoliczność całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s.)" – tak wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 12 lutego 2014 r. sygn. akt. I SA/Bd 1179/13. W tym miejscu warto przypomnieć ustalenia zawarte w uzasadnieniu powołanego wyżej wyroku tut. Sądu z dnia 17 lipca 2012 r. w którym wyraźnie stwierdzono, że postanowieniami z dnia [...] i [...], komornik sądowy przy Sądzie Rejonowym w M. umorzył toczące się wobec skarżącego postępowanie egzekucyjne, przy czym nastąpiło to już po wydaniu decyzji ostatecznej w sprawie umorzenia spornych zaległości, o której orzekał Sąd. Dokument z dnia 25 stycznia 2012 r. został dołączony do akt niniejszej sprawy jednak nie został w żaden sposób oceniony przez ZUS. Podobnie Zakład nie odniósł się do żadnych innych dowodów z dokumentów złożonych przez stronę w toku postępowania, a wymienionych jedynie do decyzji z dnia [...]. ZUS ograniczył się wyłącznie do zbadania przedłożonego przez stronę oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz ustalenia, że zadłużenie będące przedmiotem sprawy objęte jest egzekucją, co nie wynika wprost z akt sprawy, skoro z informacji ZUS wynika, że egzekucja została wycofana z dniem 27 marca 2013 r. (k-27 odwrót). Tego rodzaju postępowanie narusza przepisy art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. i to w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, skoro ustalenie o niestwierdzeniu przesłanek z art. 28 ust. 3 ustawy oparto na niepełnym lub nie ocenionym właściwie materialne dowodowym. Skarżona decyzja narusza również przepis § 3 pkt 1 i 3 rozporządzenia co do poczynionych w niej ustaleń w zakresie stanu majątkowego i rodzinnego oraz skutków dla zobowiązanego z tytułu poniesienia spornych należności. ZUS posiadał wiedzę o tym, że strona w istocie pozostaje na utrzymaniu konkubiny która ponosi ciężary związane z utrzymaniem mieszkania, czy ich wspólnych dzieci w wieku 13, 10 oraz 3 lat. Zobowiązany posiada własne zadłużenie (kredyty, czynsze, zaległe alimenty na syna z pierwszego związku). Oznacza to, że ZUS uznał, iż ciężar spornych składek w istocie ma ponosić osoba trzecia (konkubina), a nie zobowiązany, skoro nie ma on żadnych własnych dochodów, a wyłącznie długi. Z nieznanych Sądowi przyczyn, mimo takiego stanu rzeczy, ZUS ustalił, że strona nie wykazała, by spłata zadłużenia pozbawiłaby ją zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych i to dodatkowo w sytuacji, gdy konkubina zobowiązanego wystąpiła do Sądu o alimenty na rzecz ich dzieci. Podobnie ZUS mając informację (dokumentację medyczną) stwierdzającą istnienie u zobowiązanego choroby [...] bez żadnych innych dowodów czy ustaleń stwierdził, że choroba ta nie pozbawia strony możliwości uzyskania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Bez stosownej analizy sytuacji skarżącego związanej z jego chorobą tego rodzaju stwierdzenie wydaje się być gołosłowne, a tym samym nieuzasadnione. Choroba [...] rodzi różne skutki, w tym związane z możliwością wykonywania czynności zawodowych czy też podjęcia zatrudnienia. Sama w sobie nie wyklucza aktywności prowadzącej do uzyskania dochodów tym niemniej okoliczność ta powinna zostać zbadana przez ZUS. Sąd zauważa, że przedmiotem niniejszej sprawy byłyby wyłącznie należności z tytułu składek niepodlegających umorzeniu na podstawie tzw. "ustawy abolicyjnej", jednakże rację ma skarżący zauważając, że dla oceny przedmiotowej sprawy istotne są także dokumenty zebrane przez ZUS w tzw. "sprawie abolicyjnej", związanej z zaległością nieopłaconych składek, a nadto, że zbadania wymaga cała ta zaległość pod względem jej przedawnienia, skoro część składek dotyczy lat 2003 – 2005. "Orzekanie w przedmiocie umarzania zaległości w przypadku, gdy zaległości te nie istnieją ponieważ albo nie powstały, albo uległy przedawnieniu, stanowi rażące naruszenie przepisów postępowania" (tak wyrok WSA w Krakowie z dnia 28 maja 2014 r. sygn. akt I SA/Kr 129/14). Rozpoznając sprawę ponownie ZUS dokona prawidłowej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego, z uwzględnieniem poczynionych wyżej ocen i wskazań co do dalszego postępowania, a w szczególności uzupełni dowody o zebrane w tzw. "sprawie abolicyjnej" oraz wykazujące istnienie spornych należności, a następnie stwierdzi, czy w sprawie zachodzą przewidziane ustawą i rozporządzeniem przesłanki i dopiero wobec ich stwierdzenia lub niestwierdzenia podejmie stosownej treści rozstrzygnięcie przy uwzględnieniu lub nie (brak przesłanek) tzw. "uznania administracyjnego". Z tych przyczyn Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012. 270) orzekł jak w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło