IV SA/Po 729/15

WyrokWSA w Poznaniu2016-01-21

Skład orzekający: Jerzy Stankowski, Grażyna Radzicka, Anna Jarosz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i orzekając merytorycznie, naruszyło przepisy postępowania administracyjnego poprzez brak umożliwienia stronie czynnego udziału w postępowaniu i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, w szczególności operatu szacunkowego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło przepisy postępowania administracyjnego, w tym art. 10 § 1 i art. 81 K.P.A., poprzez brak umożliwienia stronie czynnego udziału w postępowaniu i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, w szczególności operatu szacunkowego, który stanowił kluczowy dowód w sprawie. Uchybienia te miały istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymierzenia opłaty planistycznej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości po uchwaleniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Po uchyleniu przez WSA decyzji organów pierwszej i drugiej instancji z powodu wadliwości operatu szacunkowego, organ drugiej instancji (SKO) zlecił opracowanie nowego operatu. Następnie SKO wydało decyzję wymierzającą opłatę planistyczną. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w tym brak czynnego udziału w postępowaniu i wypowiedzenia się co do nowego operatu szacunkowego, a także naruszenie przepisów prawa materialnego dotyczących terminu przedawnienia.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję w punkcie drugim i zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu na rzecz skarżącej kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski Sędziowie NSA Grażyna Radzicka (spr.) WSA Anna Jarosz Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Kujawa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi J. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie opłaty planistycznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję w punkcie drugim; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu na rzecz skarżącej J. N. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] po rozpoznaniu odwołania J.N. (dalej: skarżąca) od decyzji Wójta Gminy T.P. z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w pkt 1 uchylił decyzję organu I instancji w całości, a w pkt 2 ustalił wysokość łącznej opłaty planistycznej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości położonej w miejscowości T.P. , gm. T.P. , oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...], [...], [...] i [...] o łącznej powierzchni [...] ha, dla których Sąd Rejonowy P. - S.M. w P. prowadził księgę wieczystą nr [...] w wysokości [...] złotych (słownie: [...] złotych). Decyzję wydano w następujących okolicznościach sprawy: Aktem notarialnym z dnia 17 sierpnia 2007 r. J.S. sprzedała A. i P.V. własność całej niezabudowanej nieruchomości znajdującej się w T.P. i składającej się z działek gruntu nr [...], [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...], [...], [...] i [...] o łącznym obszarze [...] ha, dla której Sąd Rejonowy w P. prowadzi księgę wieczystą nr [...] . Nieruchomość ta zbyta została za kwotę [...] zł. Notariusz przesłał wypis aktu notarialnego Wójtowi Gminy. PO sprawdzeniu przeznaczenia terenu ustalono, że działki, których dotyczyła umowa sprzedaży, znajdują się na obszarze miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów działalności gospodarczej w T.P. - po południowej stronie drogi krajowej nr [...], zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy T.P. nr [...] z dnia [...] lutego 2007 r., opublikowanym w Dz. Urz. Woj. Wlkp. nr 98, poz. 2400 z dnia 29 czerwca 2007 r. i przeznaczone są pod aktywizację gospodarczą (AG). Przed uchwaleniem planu działki objęte były jedynie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy, zatwierdzonym uchwałą nr [...] z dnia [...] listopada 2005 r. i znajdowały się na terenie oznaczonym symbolem P - tereny strategiczne, dużego biznesu, bez prawa zabudowy mieszkaniowej. Decyzją z dnia [...] marca 2008 r. Wójt Gminy T.P. - na podstawie art. 36 ust. 4, art. 37 ust. 1, 6 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2003 r. Nr 80 poz. 717 ze zm.) dalej u.p.z.p. oraz uchwały nr [...] Rady Gminy T.P. z dnia [...] lutego 2007 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu I zagospodarowania przestrzennego terenów działalności gospodarczej w T.P. - po południowej stronie drogi krajowej nr [...] (Dz.Urz. Woj. Wlkp. nr 98, poz. 2400, z dnia 29 czerwca 2007 r.) ustalił dla skarżącej - jako dla zbywcy nieruchomości położonej w miejscowości T.P. , gmina T.P. oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...], [...] i [...] o łącznej powierzchni [...] ha - jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w łącznej wysokości [...] zł. Odwołanie od decyzji z [...] marca 2008 r. złożyła skarżąca. Po rozpoznaniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] czerwca 2008 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. Rozstrzygnięcia organów administracji na skutek skargi J.S. podano kontroli sądowej wskutek czego uchylono decyzje obu instancji. (vide: Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 grudnia 2008 r. sygn. II SA/Po 723/08). Sąd uchylając decyzje wskazał na wadliwość operatu będącego podstawą ustalenia opłaty planistycznej, a także naruszenie art. 107 § 3 K.P.A. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wójt Gminy T.P. decyzją z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] na podstawie przepisów: art. 36 ust. 4 i art. 37 ust. 1, 4, 5, 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U.2012.647 j.t.) i uchwały nr [...] Rady Gminy T.P. z dnia 27 lutego 2007 r. w sprawie: uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów aktywizacji gospodarczej w T.P. , po południowej stronie drogi krajowej nr [...] - działki nr [...] – [..], [...], [...]-część i [...] (Dz. Urz. Woj. Wlkp. Nr 98 poz. 2400 z dnia 29 czerwca 2007 r.) i w związku z jej zbyciem: - ustalił opłatę planistyczną w wysokości [...] z tytułu wzrostu wartości nieruchomości położonej w miejscowości T.P. , gm. T.P. , oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...], [...], [...] i [...] w łącznej powierzchni [...] ha, dla których Sąd Rejonowy P - S.M. w P. prowadził księgę wieczystą nr [...] . Od decyzji tej odwołanie złożyła skarżąca - zarzucając naruszenie: I. przepisów postępowania: • art. 6 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie oraz wydanie zaskarżonej decyzji bez podstawy prawnej; • art. 7 i 8 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie oraz wydanie decyzji z rażącym naruszeniem zasad praworządności, nie wyjaśnienie okoliczności faktycznych i prawnych sprawy oraz wydanie rozstrzygnięcia które powoduję całkowitą utratę zaufania odwołującej do władzy publicznej w związku z wydawaniem rozstrzygnięć nie mających oparcia w obowiązującym organ porządku prawnym; • art. 9 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie oraz nie wskazanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podstaw prawnych jej wydania; • art. 15 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie oraz wydanie kolejnej decyzji o tym samym numerze, pomimo uprzedniego wydania decyzji przez organ jako organ I instancji utrzymanej następnie ostateczną decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego jako organu II instancji (decyzja ostateczna); • art. 16 § 1 k.p.a. poprzez jego nie zastosowanie oraz wydanie decyzji w sprawie pomimo uprzedniego zakończenia postępowania w toku instancji oraz pomimo wydania prawomocnego orzeczenia w sprawie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, przy jednoczesnym braku podstaw do wznowienia postępowania w sprawie w rozumieniu przepisów k.p.a.; • art. 104 § 1 i 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie oraz wydanie "kolejnej" decyzji pomimo zakończenia sprawy w obu instancjach ostatecznymi decyzjami właściwych organów; • art. 105 § 1 k.p.a. poprzez jego nie zastosowanie oraz nie umorzenie postępowania pomimo zaistnienia przesłanek ustawowych; • art. 107 § 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie oraz faktyczny brak uzasadnienia prawnego zaskarżonej decyzji; II. przepisów prawa materialnego: • art. 37 ust 1 w związku z art. 87 ust 3 a ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 27 marca 2003 r. (Dz.U. Nr 80, poz. 7171 tj. z dnia 24 kwietnia 2012 r. (Dz.U. z 2012 r. Poz. 64.7) poprzez przyjęcie wyceny przedmiotowej nieruchomości dokonanej niezgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami; • art. 37 ust. 3 i 4 w związku z art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 27 marca 2003 r. (Dz.U. Nr 80, poz. 717), tj. z dnia 24 kwietnia 2012 r. (Dz.U. z 2012 r. Poz. 647) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie oraz wydanie decyzji o ustaleniu opłaty "renty planistycznej" pomimo upływu 5 letniego terminu zawitego, rozumianego jako termin przedawnienia roszczeń, przewidzianego do ustalenia takiej opłaty; • art. 37 ust. 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 27 marca 2003 r. (Dz.U. Nr 80. poz. 7171, tj. z dnia 24 kwietnia 2012 r. (Dz.U. z 2012 r. Poz. 647), poprzez jego niezastosowanie oraz nie wydanie decyzji we wskazanym terminie. W wyniku rozpoznania odwołania SKO w P. uchyliło decyzję organu I instancji i orzekło merytorycznie. Generalnie rozpoznając odwołanie, organ II instancji nie podzielił zarzutów podniesionych w odwołaniu, natomiast zakwestionował operat będący podstawą ustalenia opłaty planistycznej. Zdaniem SKO błędnie w operacie zastosowała metodę porównywania parami (por. operat str. 15). W ocenie Kolegium biegła mogła przyjąć taką metodę jednakże Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. dokonując faktycznej oceny dowodów (czego organ I instancji nie dokonał w toku postępowania) uznało, że operat ten nie może stanowić dowodu w sprawie, ponieważ biegła nie uwzględniła faktycznej możliwości wykorzystania nieruchomości przed uchwaleniem planu zagospodarowania przestrzennego uwzględniające rzetelną analizę nieruchomości podobnych. Nadto operat chociażby w części dotyczący wyceny właśnie sprzed daty uchwalenia planu zagospodarowania przestrzennego jest niespójny i nielogiczny. Biegła wyceniając na stronie 16 operatu grunt rolny dokonała opisu nieruchomości, ale wyraźnie określiła na tej stronie, iż dokonuje wyceny gruntu wg przeznaczenia w planie ogólnym, który był uchwalony przed 01.01.1995 roku. Poniżej w tabelach przedstawiła wybrane 3 transakcje i dokonała dalszej analizy porównawczej uzyskując cenę za nieruchomość w kwocie [...] . Na stronie 18 biegła wskazała, że wycenia wartość gruntu kompleksu działek wg stanu faktycznego (grunt rolny). Jednakże organ odwoławczy nie wie na jakiej podstawie biegła uzyskała tożsamą wartość nieruchomości przy tej wycenie. Po prostu w tej części operatu brakuje wyceny i analizy nieruchomości podobnych. Nie ma też informacji dlaczego biegła pominęła tą wycenę? Tym bardziej zaskakujące jest, że biegła dla faktycznego sposobu wykorzystania nieruchomości informuje, że nie została wydana decyzja o warunkach zabudowy. Biegła jednak nie wykazała należytej staranności i nie badała, czy na obszarze wycenianym studium zagospodarowania przestrzennego przewiduje możliwość wykorzystania okolicznego obszaru pod działalność gospodarczą (vide Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy T.P. zatwierdzonym uchwałą nr [...] z dnia [...] listopada 2005 roku). Także brak informacji w ogóle o tym co przewiduje dla danego obszaru analizowanego Studium jest zasadniczym błędem wyceniającej. W opracowaniu brak nawet informacji, czy gmina takowe studium dla analizowanego sąsiedztwa nieruchomości posiadała. Także przy wycenie nieruchomości po uchwaleniu planu biegła nie uniknęła błędów. Przy doborze cech rzutujących na wartość nieruchomości wskazała cechę: koszty wyłączenia z produkcji rolnej. Z taką cechą Kolegium się nie zgodziło, bowiem nie ma ona wpływu na wartość nieruchomości w dniu kiedy plan zaczyna obowiązywać. Mając na uwadze powyższe zdaniem SKO organ I instancji naruszył ogólne zasady postępowania i bezkrytycznie przyjął za niemal pewne, że operat jest prawidłowy i nie posiada wad dyskwalifikujących go jako dowód w sprawie. Organ II instancji w powyższej sytuacji zlecił opracowanie nowego operatu przez wybranego przez siebie biegłego wskazując na potrzebę postępowania zgodnie z przyjętą linią orzecznictwa sądów administracyjnych (vide: wyrok WSA w Poznaniu II SA/Po 1159/14; wyrok NSA II OSK 1378/11). Ostatecznie organ odwoławczy oparł swoje rozstrzygnięcie o operat z [...] lipca 2015 r. opracowany przez biegłego majątkowego M.C. . Przywołując przepisy art. 36 ust. 4; 37 ust. 11, 87, ust. 3a ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tj. Dz. U. z 2015 poz. 199 ze zm.) dalej u.p.z.p. oraz przepisy art. 153 ust. 1 i 154, art. 4 pkt 16 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2015 poz. 1774), a także § 56 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (tj. Dz. U. z 2005 nr 207 poz. 2109 ze zm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że operat szacunkowy opracowany na jego zlecenie jest prawidłowy i odpowiada przepisom prawa. Odnosząc się do zarzutów skarżącej podniesionych w odwołaniu, SKO nie podzieliło ich w żadnym stopniu, a w szczególności wskazało, że nie doszło do naruszenia przepisów dotyczących terminu wszczęcia postępowania w przedmiocie wyrażenia opłaty planistycznej. Nie podzieliło również zarzutów dotyczących naruszenia zasad ogólnych kodeksu postępowania administracyjnego w szczególności art. 6, 7, 8, 9, 15, 16, 104 § 1 i 2, 105 § 1. Ostatecznie w zaskarżonej decyzji skarżącej wymierzono opłatę planistyczną w wysokości [...] złotych. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wywiodła J.N. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: I. przepisu artykułu 41 - Prawo do dobrej administracji, Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (2007/C 303/01) (Dz. U. UE C z dnia 14 grudnia 2007 r.) poprzez przekroczenie rozsądnego terminu w rozpatrywaniu niniejszej sprawy, oraz uniemożliwienie Skarżącej prawa do bycia wysłuchanym i do dostępu do akt jego sprawy. II. przepisów postępowania: 1. art. 81 w związku z art. 10 ust. 1 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez uniemożliwienie stronie zapoznania się z materiałem dowodowym w postaci opinii biegłego, z której to opinii przeprowadziło dowód Samorządowe Kolegium Odwoławcze, oraz uniemożliwienie wypowiedzenia się skarżącej co do zebranych dowodów i materiałów po uzyskaniu przez SKO opinii, co spowodowało, że fakty i okoliczności powołane w opinii nie mogą zostać uznane za udowodnione; 2. art. 6 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie oraz wydanie zaskarżonej decyzji bez podstawy prawnej; 3. art. 7 i 8 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie oraz wydanie decyzji z rażącym naruszeniem zasad praworządności, niezastosowanie zasad opisanych w art. 10 ust. 1 i 81 kodeksu postępowania administracyjnego, nie wyjaśnienie okoliczności faktycznych i prawnych sprawy, oraz wydanie rozstrzygnięcia które powoduje całkowitą utratę zaufania odwołującej się do władzy publicznej w związku z wydawaniem rozstrzygnięć nie mających oparcia w obowiązującym organ porządku prawnym; 4. art. 35 i 36 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i wydanie decyzji po ponad rocznym rozpoznawaniu co stanowi nadmierną przewlekłość postępowania; 5. art. 15 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie oraz wydanie kolejnej decyzji o tym samym numerze, pomimo uprzedniego wydania decyzji przez organ jako organ I instancji utrzymanej następnie ostateczną decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego jako organu II instancji (decyzja ostateczna); 6. art. 16 § 1 k.p.a. poprzez jego nie zastosowanie oraz wydanie decyzji w sprawie pomimo uprzedniego zakończenia postępowania w toku instancji oraz pomimo wydania prawomocnego orzeczenia w sprawie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, przy jednoczesnym braku podstaw do wznowienia postępowania w sprawie w rozumieniu przepisów k.p.a.; 7. art. 104 § 1 i 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie oraz wydanie "kolejnej" decyzji pomimo zakończenia sprawy w obu instancjach ostatecznymi decyzjami właściwych organów; 8. art. 105 § 1 k.p.a. poprzez jego nie zastosowanie oraz nie umorzenie postępowania pomimo zaistnienia przesłanek ustawowych; III. przepisów prawa materialnego: 1. art. 37 ust 1 w związku z art. 87 ust 3a ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 27 marca 2003 r. (Dz. U. Nr 80, poz. 717I. tj. z dnia 24 kwietnia 2012 r. (Dz. U. z 2012 r. Poz. 647I poprzez przyjęcie wyceny przedmiotowej nieruchomości dokonanej niezgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami; 2. art. 37 ust. 3 i 4 w związku z art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 27 marca 2003 r. Dz. U. Nr 80, poz. 717), tj. z dnia 24 kwietnia 2012 r. (Dz. U. z 2012 r. Poz. 647), poprzez ich niewłaściwe zastosowanie oraz wydanie decyzji o ustaleniu opłaty od wzrostu wartości nieruchomości na skutek zmiany planu zagospodarowania przestrzennego - "renty planistycznej" pomimo upływu 5 letniego terminu zawitego, rozumianego jako termin przedawnienia roszczeń, przewidzianego do zgłoszenia roszczeń z tytułu takiej opłaty; 3. art. 37 ust. 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 27 marca 2003 r. (Dz. U. Nr 80. poz. 717). tj. z dnia 24 kwietnia 2012 (Dz. U. z 2012r. poz. 647), poprzez jego niezastosowanie oraz nie wydanie decyzji we wskazanym terminie. W konkluzji skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji w pkt 2 oraz zasądzenie na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wnosiło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie, jednakże nie w odniesieniu do wszystkich podniesionych w niej zarzutów. W pierwszym rzędzie należy zauważyć, że zgodnie z art.153 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 poz.270 ze zm.) dalej P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego wyrażone w orzeczeniu sądu – w przedmiotowej sprawie w wyroku z 16 grudnia 2008r. sygn. II SA/Po 723/08 – wiążą w sprawie organy, których działania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Toteż organy musiały wziąć pod uwagę, że w wyroku w sprawie II SA/Po 723/08 zakwestionowano prawidłowość operatu, a także i to, że uzasadnienie ówczesnych decyzji nie odpowiadało wymogom art. 107 § 3 K.P.A. Natomiast zarzuty skargi dotyczące terminu przedawnienia i powagi rzeczy osądzonej są chybione. Zgodnie z art.36 ust. 4 u.p.z.p. "jeżeli w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą wartość nieruchomości wzrosła, a właściciel lub użytkownik wieczysty zbywa tę nieruchomość, wójt, burmistrz albo prezydent miasta pobiera jednorazową opłatę ustaloną w tym planie, określoną w stosunku procentowym do wzrostu wartości nieruchomości. Opłata ta jest dochodem własnym gminy. Wysokość opłaty nie może być wyższa niż 30% wzrostu wartości nieruchomości." Roszczenia, o których mowa w art.36 ust. 4 u.p.z.p. można zgłaszać w terminie 5 lat od dnia, w którym plan miejscowy albo jego zmiana stały się obowiązujące (art.37 ust.3 w zw. z art.37 ust.4 u.p.z.p.). Dla zachowania 5-letniego terminu do zgłoszenia roszczenia z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na skutek uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, o którym mowa w art.36 ust.4 u.p.z.p. wystarczającym jest wszczęcie postępowania administracyjnego w tym przedmiocie (vide: wyrok NSA z 6.12.2012r. II OSK 1397/11). W niniejszej sprawie plan zagospodarowania przestrzennego wszedł w życie 29 czerwca 2007 r., skarżąca zbyła nieruchomość 17.08.2007r., a postępowanie wszczęto 26 września 2007r. Powyższe świadczy o tym, że postępowanie o wymierzenie opłaty planistycznej wszczęto z zachowaniem pięcioletniego terminu. Niezrozumiałe jest również stanowisko strony skarżącej, że wyrok w sprawie II SA/Po 723/08 z 16 grudnia 2008r. powoduje, iż sprawa nie powinna się toczyć, a postępowanie winno być umorzone. Na skutek orzeczenia Sądu na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.a i c P.p.s.a., a tak Sąd orzekł w wyroku z 16.12.2008r. sygn. II SA/Po 723/08 – organy musiały rozpoznać sprawę na nowo, przy czym ponowne rozpoznanie sprawy stanowi kontynuację postępowania wszczętego w 2007 roku i brak jest podstaw prawnych do ponownego wszczynania postępowania w przedmiocie wymierzenia opłaty planistycznej. Stąd nie można podzielić zarzutów skargi, że organy rozpoznając sprawę ponownie, naruszyły art.6, art.15, art.16 § 1, art.104 § 1 i 2 i art.105 K.P.A. Należy podzielić zarzut strony skarżącej, że w niniejszej sprawie organy prowadziły postępowanie wyjątkowo przewlekle z naruszeniem zasad wyrażonych w art.35 i 36 K.P.A. i odpowiednio art.41 ust.1 Karty Praw Podstawowych – prawo do dobrej administracji (Dz.U. U.E. C 2007.303.1 wersja z 31.12.2009r.), który to przepis stanowi, że "każdy ma prawo do bezstronnego i sprawiedliwego rozpatrzenia swojej sprawy w rozsądnym terminie przez instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii". Jednakże naruszenie wymienionych wyżej przepisów przez organy rozpoznające sprawę nie mają wpływu na istotę rozpoznawanej sprawy. Skarżąca mogła bowiem korzystać z przysługującego jej w takiej sytuacji prawa wniesienia skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie sprawy (art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. w brzemieniu przed zmianą 29.04.2015 r. – Dz.U. z 2015 r. poz. 658/). Natomiast w pełni zasadny jest zarzut naruszenia art. 81 i 10 § 1 K.P.A. Zdaniem Sądu operat szacunkowy w sprawie o wymierzenie opłaty planistycznej jest kluczowym dowodem w sprawie. Zgodnie z art. 10 § 1 K.P.A. "organy administracji publicznej obowiązane sąd zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań". Sformułowanie "przed wydaniem decyzji" jednoznacznie wskazuje, że chodzi tu o ten moment postępowania, w którym organ administracji publicznej, po zakończeniu postępowania dowodowego, przechodzi do fazy podjęcia rozstrzygnięcia. Dotyczy to zarówno postepowania przed organem pierwszej, jak i drugiej instancji. W kontrolowanej sprawie organ II instancji przeprowadzał kluczowy dowód z operatu szacunkowego, który opracowano na jego zlecenie. Zdaniem Sądu skarżąca wykazała, ze zarzucane organom uchybienie uniemożliwiło jej ustosunkowanie do operatu i to zarówno co do wyliczonej kwoty opłaty planistycznej jak i metody przyjętej do wyceny. Takie postępowanie stanowi naruszenie art. 81 KPA ale również 7 K.P.A. W przedmiotowej sprawie biegły złożył operat szacunkowy w dniu 21.07.2015 r. Bez załączników sam operat ma 45 stron. Tego samego dnia wydano decyzję. Brak staranności przy jej opracowywaniu wyjątkowo rzuca się w oczy choćby w określeniu przedmiotu sprawy. Jest bowiem niespornym, że skarżącej wymierzono opłatę planistyczną. Natomiast SKO pisze, że orzeka w przedmiocie "opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w wyniku podziału nieruchomości" . Wspomniane dwa przedmioty sprawy nie dotyczyły rozpoznawanej sprawy i mają zupełnie inną podstawę prawną. W sytuacji, kiedy SKO uchyliło decyzję organu I instancji i orzekało merytorycznie w trybie art. 137 § 1 pkt 2 K.P.A. miało szczególny obowiązek zapewnienia skarżącej udziału w sprawie. Powyższe uchybienia procedury uzasadniały w pełni uchylenie decyzji organu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. bowiem naruszone przepisy postępowania miały zdaniem Sądu istotny wpływ na wynik sprawy. Stwierdzone uchybienia czynią również niemożliwym by Sąd odniósł się do prawidłowości operatu szacunkowego czy wreszcie zarzutów naruszenia prawa materialnego przedstawionych w skardze. Rozpoznając ponownie sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze winno doręczyć skarżącej – jej pełnomocnikowi – operat szacunkowy i zakreślić stosowny termin do ustosunkowania się do jego treści, gdyż dopiero wyeliminowanie uchybień proceduralnych pozwoli na prawidłowe wydanie decyzji. Uchylając wyłącznie w pkt 2 Sąd uznał, że organ odwoławczy zasadnie zakwestionował operat szacunkowy, który był podstawą rozstrzygnięcia organu I instancji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 2 ust. 1 i 2 § 6 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tj. Dz.U. z 2013 poz. 490 ze zm.). Na koszty postępowania składają się wpis w wysokości [...] zł oraz koszty zastępstwa procesowego, które określono na kwotę [...] zł. Koszty zastępstwa procesowego ustalono biorąc pod uwagę niezbędny nakład pracy, charakter sprawy, która toczy się prawie 9 lat. Z tych też powodów Sąd zastosował podwójną stawkę minimalną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło