II FSK 2786/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Stanisław Bogucki, , , po rozpoznaniu w dniu 26 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej D. P. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 22 czerwca 2015 r. sygn. akt I SA/Op 362/15 w sprawie ze skargi D. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 8 kwietnia 2015 r. nr ... w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej postanawia oddalić skargę kasacyjną. 1. Postanowieniem z dnia 22 czerwca 2015 r. o sygn. I SA/Op 362/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odrzucił skargę D. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 8 kwietnia 2015 r. w przedmiocie nałożenia kary porządkowej. 2. Przebieg postępowania przed Sądem pierwszej instancji. Zaskarżonym postanowieniem organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia 11 lutego 2015 r. o nałożeniu na skarżącego kary porządkowej w wysokości 1.000 zł za niedostarczenie dokumentów dotyczących pozarolniczej działalności gospodarczej prowadzonej w ramach .... Powyższe postanowienie zawierało pouczenie o sposobie i terminie wniesienia środka zaskarżenia i zostało doręczone skarżącemu w dniu 10 kwietnia 2015 r. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem skarżący wniósł skargę do WSA w Opolu, którą nadał przesyłką poleconą w dniu 11 maja 2010 r., wskazując na kopercie jako adresata Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu i adres 45-010 Opole, ul. Szpitalna 3b-5-7. Przesyłka ta została doręczona w dniu 13 kwietnia 2015 r. Dyrektorowi Izby Celnej w Opolu (albowiem to siedziba tego organu mieściła się pod wskazanym przez skarżącego adresem umieszczonym na kopercie), który następnie w dniu 15 maja 2015 r. (data stempla pocztowego) przesłał ją Dyrektorowi Izby Skarbowej w Opolu, do którego wpłynęła w dniu 20 maja 2015 r. Przekazując skargę WSA w Opolu, w udzielonej na nią odpowiedzi, Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu wniósł o jej odrzucenie, jako złożonej po terminie. 3. Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu (Sądu pierwszej instancji). W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że zaskarżone postanowienie zawierało pełne pouczenie o sposobie i terminie wniesienia skargi, tj. wskazano, iż stronie przysługuje prawo wniesienia skargi do WSA w Opolu w terminie 30 dni od daty jej doręczenia za pośrednictwem Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu. W pouczeniu podano również adres, pod który należy skierować skargę (ul. Ozimska 19, 45-057 Opole). Skarżący wprawdzie skierował skargę przed upływem ustawowego terminu do jej wniesienia, tj. w dniu 11 maja 2015 r., jednak nie (jak należało) do Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu pod wskazany, jego właściwy adres, lecz wskazał inny adres, pod którym mieści się siedziba innego organu, a mianowicie Dyrektora Izby Celnej w Opolu. To jemu też doręczono przesyłkę, którą następnie przekazano organowi właściwemu. Sąd pierwszej instancji uznał, że w sprawie decydujące znaczenie ma data przekazania skargi przez Dyrektora Izby Celnej w Opolu właściwemu organowi, tj. Dyrektorowi Izby Skarbowej w Opolu, co nastąpiło w dniu 15 maja 2015 r., a zatem po upływie ustawowego terminu. W konsekwencji WSA w Opolu stwierdził, że skarga została wniesiona po terminie i odrzucił ją stosownie do art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). 4. Stanowisko skarżącego w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Od ww. postanowienia skarżący wniósł skargę kasacyjną zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji. Wniósł także o zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego. Postanowieniu zarzucił naruszenie art. 58 § 1 p.p.s.a. poprzez błędne ustalenie przez Sąd pierwszej instancji, że nastąpiło uchybienie terminu złożenia skargi do Sądu, które to uchybienie skutkowało odrzuceniem skargi. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący wyjaśnił, że wniósł do WSA w Opolu również wniosek o przywrócenie terminu, który nie został rozpoznany. Jego zdaniem, przesyłka prawidłowo wskazywała organ właściwy, za pośrednictwem którego skarga do WSA w Opolu winna była zostać wniesiona, niemniej błędnie podano jego adres. Doręczyciel pozostawił skargę w innym organie niż ten oznaczony na kopercie. W tej sytuacji należy przyjąć, że jeżeli z adresu na kopercie wynikało, że adresatem pisma był Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu, to (zgodnie z ustawą prawo pocztowe) doręczyciel winien był w związku z błędnym adresem przekazać pismo adresatowi (o ile znał adres, a jest pewne, że znał) lub też zwrócić przesyłkę do nadawcy (jeżeli tego adresu nie ustalił), czego nie zrobił i tym samym naruszył zasady doręczania wynikające z prawa pocztowego. 5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. 5.1. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie strona zarzuciła WSA w Opolu naruszenie art. 58 § 1 p.p.s.a. poprzez błędne ustalenie przez ten Sąd, że nastąpiło uchybienie terminu złożenia skargi do Sądu, które to uchybienie skutkowało odrzuceniem skargi. Zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a., skargę składa się w terminie trzydziestu dni od daty doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Skargę wniesioną po upływie powyższego terminu Sąd odrzuca (art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Według art. 83 § 3 p.p.s.a. oddanie pisma w polskiej placówce operatora publicznego wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe lub w polskim urzędzie konsularnym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu. 5.2. W sprawie objętej skargą kasacyjną skarżący, który jest profesjonalnym pełnomocnikiem, nadał skargę w placówce pocztowej w dniu 11 maja 2015 r., jednak została ona zaadresowana na błędny adres: zamiast na adres Dyrektora Izby Skarbowej, została zaadresowana na adres 45-010 Opole, ul. Szpitalna 3b-5-7, pod którym to adresem ma siedzibę Dyrektor Izby Celnej w Opolu. Następnie Dyrektor Izby Celnej w Opolu w dniu 15 maja 2015 r. (karta 14 akt adm.), przekazał skargę do Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu. Tę datę WSA w Opolu przyjął jako miarodajną do stwierdzenia, czy strona dochowała ustawowego terminu trzydziestu dni na złożenie skargi. W związku z tym, że postanowienie będące przedmiotem zaskarżenia, zostało doręczone skarżącemu w dniu 10 kwietnia 2015 r., termin określony w art. 53 § 1 p.p.s.a. upływał w dniu 11 maja 2015 r. Należy podkreślić, że postanowienie organu odwoławczego zawierało prawidłowe pouczenie o terminie i adresie wniesienia do WSA w Opolu, tj. termin 30 dni od daty doręczenia postanowienia, za pośrednictwem Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu, ul. Ozimska 19, 45-057 Opole. Warunkiem skuteczności nadania skargi za pośrednictwem poczty było zatem zaadresowanie i wysłanie pisma pod aktualny - właściwy adres organu. Nie ma racji strona skarżąca twierdząc, że z adresu wynikało, iż adresatem przesyłki jest Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu, skoro zaadresował on list, wskazując jako adresata Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu, natomiast podał prawidłowy adres Dyrektora Izby Celnej w Opolu. Dlatego trudno uznać, że to operator pocztowy ma decydować czy doręczyć przesyłkę Dyrektorowi Izby Skarbowej w Opolu (wskazanemu na kopercie) czy też Dyrektorowi Izby Celnej w Opolu, którego adres prawidłowo wskazano. To nadawca powinien zaadresować przesyłkę tak, żeby jasno wynikało jakiemu podmiotowi, na jaki (prawidłowy) adres, ma zostać ona doręczona. 5.3. Niezależnie od tego trzeba zaznaczyć, że przepis art. 54 p.p.s.a. wskazuje na pośredni tryb wnoszenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Skargę do tego sądu składa się zatem za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Datą wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego jest dzień doręczenia skargi organowi, którego działania lub bezczynności skarga dotyczy. Wprawdzie skargi nie ma jeszcze w tym momencie w sądzie, ale z tym faktem należy wiązać określone skutki prawne. Dla zachowania terminu do wniesienia skargi nie można przyjąć daty nadania (złożenia) skargi do niewłaściwego organu w rozumieniu art. 54 § 1 p.p.s.a. Wobec powyższego warunkiem skutecznego doręczenia jest więc podanie właściwej nazwy organu oraz adresu pocztowego, tj. nazwy ulicy, numeru budynku (lokalu) i kodu pocztowego. Taka sytuacja nie wystąpiła w rozpoznawanej sprawie, dlatego konieczne było przekazanie skargi przez Dyrektora Izby Celnej w Opolu - Dyrektorowi Izby Skarbowej w Opolu, co jednak zostało dokonane przez organ po terminie, tj. 15 maja 2015 r. Oznacza to, że skarga została wniesiona po upływie terminu, o którym mowa w art. 53 § 1 p.p.s.a. Warto podkreślić, że nadawca wysłał przesyłkę na błędny adres w ostatnim dniu ustawowego trzydzistwodniowego terminu do skutecznego dokonania tej czynności. Tym samym niemożliwe byłoby przekazanie przez Dyrektora Izby Celnej w Opolu właściwemu adresatowi skargi z zachowaniem wyżej wspomnianego terminu. 5.4. W tych okolicznościach sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zakwestionowane postanowienie WSA w Opolu o odrzuceniu skargi wydane w oparciu o art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. było prawidłowe. Zaznaczyć należy, że termin trzydziestodniowy przewidziany na wniesienie skargi jest terminem ustawowym i sąd nie jest uprawniony do jego modyfikacji. W konsekwencji WSA w Opolu miał obowiązek uwzględnić z urzędu jego upływ i z tej przyczyny odrzucić skargę. 5.5. Odnosząc się do wniosku strony o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, należy stwierdzić, że zostanie on rozpoznany przez Sąd pierwszej instancji. Jednakże w pierwszej kolejności należało rozpoznać kwestię samego uchybienia terminu, które zostało stwierdzone postanowieniem będącym przedmiotem niniejszego postępowania, zaskarżonego skargą kasacyjną. Dopiero w przypadku gdy WSA w Opolu stwierdzi, że do takiego uchybienia doszło, zasadne będzie rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu. Dlatego Naczelny Sąd Administracyjny w tym postępowaniu nie rozstrzyga tej kwestii. Z tych względów skarga kasacyjna podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 182 § 1 i 3 p.p.s.a.