II SO/Ke 1/16
PostanowienieWSA w Kielcach2016-01-27
Skład orzekający: Małgorzata Długońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej zasiłku dla opiekuna jest zasadny, jeśli ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewiduje zwolnienie z mocy prawa?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej zasiłku dla opiekuna jest bezprzedmiotowy i podlega umorzeniu, ponieważ zgodnie z art. 239 pkt 1a PPSA strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy społecznej, w tym zasiłku dla opiekuna, jest zwolniona z mocy prawa z obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Jednocześnie, ze względu na trudną sytuację materialną i rodzinną wnioskodawcy, zasadne jest uwzględnienie wniosku w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu.Stan faktyczny
M. W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, w celu sporządzenia skargi o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem NSA. Wnioskodawca wskazał na swoją trudną sytuację materialną i rodzinną, związaną z opieką nad ubezwłasnowolnioną matką. Sąd rozpoznał wniosek, umarzając postępowanie w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych i uwzględniając wniosek w zakresie ustanowienia radcy prawnego.Rozstrzygnięcie
Postanowiono umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowić dla M. W. radcę prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach Dnia 27 stycznia 2016 r. Referendarz sądowy Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. W. o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego złożonego przed wniesieniem skargi o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 października 2015 r. sygn. akt I OSK 409/15 postanawia I. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych II. ustanowić dla M. W. radcę prawego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w Kielcach.
M.W. złożył w dniu 11 stycznia 2016 r. formularz PPF wnosząc o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu do sporządzenia skargi o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 października 2015 r. sygn. akt I OSK 409/15 w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zasiłku dla opiekuna.
Ze złożonego formularza wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe z wspólnie ze swoją matką - całkowicie ubezwłasnowolnioną i cierpiącą na chorobę Alzheimera. Skarżący jest opiekunem prawnym matki, pobiera zasiłek opiekuńczy w wysokości 520 zł netto miesięcznie, nie wykazał żadnego własnego majątku o wartości powyżej 500 zł. Jego matka posiada mieszkanie własnościowe spółdzielcze wielkości 57 m kw i otrzymuje emeryturę w wysokości 943 zł netto i dodatek mieszkaniowy w wysokości 225 zł miesięcznie. Wnioskodawca podał następujące wydatki miesięczne: czynsz- 240 zł, ogrzewanie – 200 zł, opłata za wodę i ścieki – 47zł, telefon – 40 zł, internet – 25 zł, leki - około 500 zł, utrzymanie samochodu niezbędnego w leczeniu i rehabilitacji matki – 200 zł.
Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Zgodnie z art. 245 § 1 i art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy przysługuje osobie fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) bądź osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego). Na wnioskodawcy ciąży zatem obowiązek wykazania, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od generalnej zasady ponoszenia kosztów sądowych i wynagrodzenia fachowego pełnomocnika przez osobę dochodzącą swych roszczeń przed sądem
W rozpatrywanej sprawie biorąc pod uwagę trudną sytuację majątkową i rodzinną M. W. , przede wszystkim: niski dochód na dwie dorosłe osoby w rodzinie, w tym jedną niepełnosprawną wymagającą stałej opieki, brak własnego majątku i korzystanie z pomocy społecznej, uznano, że nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a jego wniosek zasługuje na uwzględnienie w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu.
Natomiast wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, jego rozpoznanie stało się zbędne i postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu. Zgodnie bowiem z art. 239 pkt 1a p.p.s.a, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy społecznej, w tym zasiłku dla opiekuna. Zwolnienie od kosztów sądowych obejmuje wszystkie etapy postępowania przed sądami administracyjnymi. Zatem skarga M. W. o wznowienie postępowania sądowego będzie rozpoznawana przez sądy administracyjne bez pobierania od skarżącego jakichkolwiek opłat.
Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 239 pkt 1 lit.a, art. 249a, art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło