III SA/Wa 678/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Waldemar Śledzik, Sędziowie sędzia WSA Bożena Dziełak, sędzia WSA Jarosław Trelka (sprawozdawca), Protokolant starszy referent Karol Kodym, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz M. K. kwotę 357 zł (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym do Sądu postanowieniem z [...] stycznia 2015 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. (dalej zwany też "DIS" lub "Dyrektorem") odmówił M. K.(dalej zwanej "Skarżącą") przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z [...] listopada 2014 r. W ocenie DIS Skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w niedotrzymaniu ustawowego terminu do złożenia zażalenia. Dyrektor wyjaśnił, że korespondencja zawierająca zażalenie została zwrócona nadawcy (pełnomocnikowi Skarżącej) w dniu 17 grudnia 2014 r. z uwagi na błąd w nazwie organu. Na kopercie znalazła się adnotacja: "Zwrot, nazwa adresata jest niedostateczna, przy ul. [...] mieszczą się dwa Urzędy Skarbowe W.". Zdaniem DIS winę za błędne oznaczenie adresata ponosi nadawca przesyłki, a więc pełnomocnik Skarżącej, który nie dołożył należytej staranności w powyższej sprawie. Skarżąca, nie zgadzając się z wydanym postanowieniem, złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze wniosła o uchylenie postanowienia. Postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 162 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), dalej zwanej też "O.p.", poprzez stwierdzenie, iż Skarżąca nie wykazała braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia, co stanowi jedną z przesłanek do jego przywrócenia. W konsekwencji doszło do naruszenia art. 121 § 1, art. 122 § 1, art. 170 i art. 171 § 3 O.p. W ocenie Skarżącej nieuwzględnienie przez Dyrektora naruszenia powyższych przepisów miało bezpośredni wpływ na niewłaściwą ocenę przesłanki uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu, o którym mowa art. 162 § 1 O.p. Dyrektor w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym kończących postępowanie lub podlegających zaskarżeniu zażaleniem postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym lub egzekucyjnym, z prawem procesowym i materialnym, obowiązującym w dacie wydania postanowienia. Zgodnie natomiast z art. 134 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem nieistotnym dla sprawy). Skarga wniesiona w niniejszej sprawie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej, przywrócenie uchybionego terminu jest konieczne m.in. wtedy, gdy wnoszący odwołanie (zażalenie) nie był winny uchybienia (pozostałe przesłanki przywrócenia terminu w niniejszej sprawie niewątpliwie spełniono). Obiektywnie rzecz oceniając - Skarżąca (reprezentowana wówczas przez profesjonalnego pełnomocnika) nie zamieściła za kopercie zawierającej zażalenie na postanowienie z [...] listopada 2014 r. pełnego adresu żadnego istniejącego urzędu skarbowego. W oznaczeniu adresata zabrakło wyrazu "[...]", odnoszącego się do Urzędu Skarbowego W. (jakkolwiek organem jest Naczelnik tego Urzędu, a nie Urząd). Można zatem powiedzieć, że adresu w pełnym znaczeniu tego wyrazu nie zamieszczono. Z tego względu nie znajduje tu zastosowania wskazywana w skardze analogia do art. 170 O.p., według którego skierowanie podania do organu niewłaściwego nakłada na ten organ obowiązek przekazania podania do właściwego adresata. Tak więc ten przepis nie stanowi argumentu w sprawie dlatego, że - po pierwsze – po prostu nie było wiadome, który organ został wskazany przez nadawcę (Skarżącą), a po drugie dlatego, że żaden organ tego podania (zażalenia) nie otrzymał, gdyż urząd pocztowy zwrócił je Skarżącej (pełnomocnikowi) ze stosowną adnotacją, iż przy ul. [...] w W. znajdują się dwa urzędy skarbowe. Przyjmując więc wyjściowe, konieczne założenie, że Skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia zażalenia, w ocenie Sądu nie ponosiła ona winy w tym zakresie. Zamieszczenie na kopercie adresu nie dość dokładnego było wyniknęło z niezawinionej niewiedzy, że pod adresem [...] w W., kod pocztowy [...], znajdują się dwa różne organy podatkowe, ewentualnie z oczywistej omyłki pisarskiej. Co więcej – gdyby konsekwentnie podążać tokiem rozumowania Dyrektora, to zamieszczenie na kopercie wyrazu "[...]" odnoszącego się do [...] Urzędu Skarbowego W., także nie czyniłoby zadość wymogowi odpowiedniej staranności we wnoszeniu zażalenia, gdyż - jak wyżej Sąd zasygnalizował - adresatem zażalenia powinien być Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W., a nie [...] Urząd Skarbowy W. Tymczasem należało przyjąć, że dane zawarte na kopercie pozwalały - przy respektowaniu ustawowej zasady zaufania podatnika do organów podatkowych (art. 121 § 1 Ordynacji) – ustalić adresata, tym bardziej, że na tejże kopercie ujawniony był niepowtarzalny numer prowadzonej sprawy Skarżącej. Jakkolwiek więc adresata identyfikuje się według nazwy i adresu, a nie numeru sprawy, jaką prowadzi, zamieszczenie tego numeru dodatkowo wyklucza przyjęcie, że pełnomocnik ponosi winę w braku terminowego wniesienia zażalenia. Okoliczności niniejszej sprawy należało odczytać w dobrej wierze, respektując wskazaną wyżej zasadę pogłębiania zaufania podatnika do organów podatkowych i przy uwzględnieniu faktu, że okoliczności sprawy jasno i niedwuznacznie wskazywały na wolę wniesienia zażalenia, które jednak nie zostało wniesiono na czas z powodu nadzwyczajnego zdarzenia (umieszczenia pod tym samy adresem dwóch różnych organów podatkowych) oraz oczywistej omyłki o charakterze pisarskim (przeoczenie umieszczenia na kopercie jednego wyrazu pozwalającego na bezbłędną identyfikację adresata). W literaturze przedmiotu i orzecznictwie przyjmuje się zgodnie, że oczywisty charakter omyłki pisarskiej (np. w numerze konta bankowego) uzasadnia przywrócenie uchybionego terminu. Powyższej konkluzji nie zmienia fakt, że Skarżąca była reprezentowana przez profesjonalistę, wobec którego wymagane są podwyższone standardy dotyczące staranności przy wykonywaniu czynności procesowych, i którego obciążają ewentualne zaniedbania osoby, którą się posługuje. Takich zaniedbań, jakie pozwoliłyby przypisać komukolwiek winę w uchybieniu terminu, w sprawie niniejszej nie było. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie. W kwestii kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy procesowej.