I SAB/Wa 762/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędziowie sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) sędzia WSA Przemysław Żmich po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi H. V., Z. V., J. R. i M. V. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość [...] 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z dnia 14 lipca 1988 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] oznaczonej hip. "[...]", w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz H. V., Z. V., J. R. i M. V. solidarnie kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 20 lipca 2015 r. H. V., Z. V., J. R. i M. V. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 14 lipca 1988 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], oznaczonej hip. "[...]". Skarżący wskazali, że pismem z dnia 29 maja 2015 r. wnieśli do Wojewody [...] zażalenie na bezczynność Prezydenta [...] wyczerpując tym samym tryb określony w k.p.a. Ponadto podnieśli, że organ pomimo wyznaczenia przez Wojewodę terminu na załatwienie sprawy - nie podejmuje żadnych działań w sprawie i nie zakończył przedmiotowego postępowania. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie, wskazując, iż w toku postępowania konieczne jest sprawdzenie, czy przedmiotowa nieruchomość spełnia przesłanki wynikające z art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Ponadto wskazano, iż pismem z dnia [...] listopada 2015 r. pełnomocnik stron został poinformowany o przyczynach niedotrzymania terminu określonego w art. 35 k.p.a. oraz, że postępowanie zostanie zakończone do końca maja 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona, co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania orzeczenia w określonym terminie. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Instytucja skargi na bezczynność ma na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, kontrola Sądu zmierza zaś do sprawdzenia, czy istotnie organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku. Oceniając powyższe okoliczności, Sąd bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie orzekania. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie i - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). Skarga na bezczynność, czy przewlekłe prowadzenie postępowania ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłość organu, Sąd uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania. Wskazuje się również, że w trybie powołanego art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd może tylko orzec o obowiązku wydania aktu w określonym terminie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu tego rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach lub obowiązkach skarżącego. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że z zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy (art. 12 § 1 k.p.a.). Ponadto z przepisu art. 35 § 1 k.p.a. wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). O każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Powyższe przepisy wyznaczają zatem organowi administracji publicznej standardy obowiązujące przy załatwianiu spraw. Jeżeli organ nie stosuje się do owych standardów mamy do czynienia z nie załatwieniem sprawy w terminie, co jest równoznaczne z pozostawaniem przez organ w stanie bezczynności i to zarówno w przypadku nie załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jak również w terminie dodatkowym, o którym mowa w art. 36 § 1 k.p.a. Podkreślić przy tym należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta [...] a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., a więc zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie. Poza sporem jest bowiem to, że Prezydent [...] nie rozpoznał wniosku z dnia 14 lipca 1988 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] oznaczonej hip. "[...]" i nadal pozostaje w zwłoce. Z nadesłanych do akt sprawy dokumentów wynika w sposób bezsporny, że do dnia wniesienia przez skarżących przedmiotowej skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz do dnia rozprawy, organ nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. W związku z powyższym zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu wniosku skarżących należało uznać za uzasadniony, co skutkuje wyznaczeniem dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Oceniając przesłanki wynikające z art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a., Sąd doszedł do przekonania, że bezczynność organu w rozpoznaniu niniejszej sprawy miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Nie jest kwestionowanym w sprawie, że w dniu 14 lipca 1988 r. wpłynął do Prezydenta [...] wniosek poprzednika prawnego skarżących o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] oznaczonej hip. "[...]" – poparty pismami skarżących z dnia 13 stycznia 2015 r. i z dnia 17 lutego 2015 r. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że dopiero po upływie ponad 27 lat (już po wniesieniu skargi na bezczynność do Sądu) organ zwrócił się pismem z dnia [...] listopada 2015 r. do Dyrektora Archiwum Państwowego [...] o : -udzielenie informacji, czy w dniu 21 listopada 1945 r., t.j. w dacie wejścia w życie dekretu, na gruncie przedmiotowej nieruchomości znajdowały się budynki mieszkalne (ewentualnie inne zabudowania), - przesłanie dokumentów potwierdzających ewentualne istnienie budynków, oraz materiałów dotyczących przeznaczenia przedmiotowej nieruchomości w ogólnym planie zabudowania [...], zatwierdzonym przez Ministerstwo Robót Publicznych w dniu [...] sierpnia 1931 r., - przesłanie dokumentacji dotyczącej realizacji inwestycji na gruncie przedmiotowej nieruchomości, w tym pozwoleń na budowę, decyzji lokalizacyjnych oraz protokołów zdawczo – odbiorczych. Ponadto wystąpiono do Biura Geodezji i Katastru Wydziału Udostępniania Danych Ewidencji Gruntów i Budynków (pismem z dnia [...] listopada 2015 r.) o przesłanie kopii odbitki z mapy ewidencyjnej z wkreślonymi granicami hipotecznymi przedmiotowej nieruchomości oraz granicami tych działek ewidencyjnych, w skład których wchodzi przedmiotowa nieruchomość, jak również rozliczenie przedmiotowej nieruchomości hipotecznej według aktualnych działek ewidencyjnych. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że oprócz dwóch w/w pism z [...] listopada 2015 r. organ w niniejszej sprawie nie podjął żadnych innych czynności. Powyższe oznacza, że przez ponad 27 lat organ pozostawał w bezczynności. Jednocześnie z akt sprawy wynika, że w tym okresie Prezydent również nie wypełniał obowiązków wynikających z art. 36 § 1 k.p.a., albowiem pierwsze i jedyne pismo jakie wystosował w oparciu o ten przepis datowane jest na dzień [...] listopada 2015 r. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.