II OZ 67/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Miron po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 października 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 1627/15 o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi K. Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania poddasza postanawia: oddala zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 14 października, sygn. akt VII SA/Wa 1627/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wstrzymał wykonanie zaskarżonej przez K. Z. decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2015 r., nr [...] w przedmiocie nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania poddasza. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd pierwszej instancji wskazał, iż K. Z. skierował do Sądu skargę na ww. decyzję utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...], wydaną w przedmiocie nakazania skarżącemu oraz B. B., B. M., B. M. oraz Wspólnocie Mieszkaniowej [...] z siedzibą w Z. przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania poddasza zlokalizowanego w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] [...] w Z.. Skarga zawierała wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji organu wojewódzkiego [...] maja 2015 r. Wniosek ten został uzasadniony możliwością ziszczenia się przesłanek wskazanych w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm., dalej: "p.p.s.a."). Skarżący stwierdził bowiem, iż istnieje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków poprzez działania ww. Wspólnoty Mieszkaniowej zmierzające do eksmitowania z poddasza pozostałych stron niniejszego postępowania. Wskazane również zostały działania Wspólnoty Mieszkaniowej polegające na pozbawieniu skarżącego dostępu do bieżącej wody oraz ogrzewania. Sąd pierwszej instancji wskazując na treść art. 61 § 3 p.p.s.a. wyjaśnił, iż podstawową przesłanką wstrzymania wykonania decyzji jest wykazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd wskazał, że uzasadnienie wniosku w dużej mierze dotyczy kwestii przyszłych i niepewnych, jak ewentualność zamiaru Wspólnoty Mieszkaniowej do usunięcia z poddasza stron postępowania dotyczącego zaskarżonej decyzji. Niemniej jednak w ocenie Sądu należy mieć na uwadze skutki jakie mogłoby wywołać wykonanie zaskarżonych decyzji w przypadku ich ewentualnego późniejszego uchylenia przez sąd administracyjny. Przywrócenie do poprzedniego stanu użytkowania poddasza w ww. budynku, po znacznych przebudowach, co wynika z zebranego materiału dowodowego w sprawie, będzie wiązało się z rozbiórką już wykonanych prac. Natomiast z zasady rozbiórka obiektu budowlanego łączy się z trudnymi do odwrócenia skutkami, jak również znaczną szkodą. Nie bez znaczenia pozostaje również fakt, że wykonanie nakazu rozbiórki obiektu jeszcze przed prawomocnym rozstrzygnięciem sprawy w postępowaniu sądowoadministracyjnym może spowodować wystąpienie skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd wojewódzki mając na uwadze, iż nakaz dotyczy przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania poddasza, uznał, że wykonanie decyzji może spowodować trudne do odwrócenia skutki, które mogą wyrządzić skarżącemu oraz innym stronom postępowania znaczne szkody. Wykonana już przebudowa dotyczyła również, jak wynika z akt sprawy, zmiany lokalizacji kotłowni, z której korzystają też inni mieszkańcy budynku. Wobec powyższego Sąd pierwszej instancji wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła Wspólnota Mieszkaniowa [...] w Z.. Postanowienie zaskarżono w całości wnosząc o jego uchylenie w całości ewentualnie o przekazanie sprawy w zakresie wniosku o wstrzymanie do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji. Nadto wniesiono o dopuszczenie dowodów na poparcie twierdzeń zawartych w zażaleniu wg załączników w postaci: decyzji z dnia [...] października 2008 r. o pozwoleniu na użytkowanie, postanowienia UM Z. z dnia [...] grudnia 2008 r. o braku zgodności z planowanych zmian na poddaszu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, pisma Starosty [...] z [...] marca 2014 r., w którym informuje, że zapis o kondygnacji V w zaświadczeniu o samodzielności lokalu [...] jest błędem pisarskim, zaświadczenia z dnia [...] września 2014 r. [...] o braku samodzielności prawej strony poddasza, zaświadczenia Starosty [...] z dnia [...] października 2014 r. o tym że na kondygnacji V znajdują się lokale [...]; uchwały z [...] grudnia 2014 r. w sprawie odcięcia instalacji wodno-kanalizacyjnej i c.o. wykonanych bez koniecznego projektu i przewidzianych prawem odbiorów; zaświadczenia Burmistrza Miasta Z. z dnia [...] stycznia 2015 r. o braku zgodności zmiany przeznaczenia poddasza nieużytkowego na lokale mieszkalne bądź użytkowe z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, nadto postanowienia Burmistrza Miasta Z. z dnia [...] marca 2015 r., postanowienia Sądu Okręgowego [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. oraz wydruku KW nieruchomości gruntowej przy ul. [...] [...] w Z. i lokali [...]. Żaląca podniosła, iż wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji jest bezzasadny, ponieważ decyzja PINB utrzymana w mocy przez zaskarżoną decyzję mówi jedynie o przywróceniu poprzedniego sposobu użytkowania poddasza, a nie o przywróceniu innej zabudowy. Nadto organy obu instancji w swoich decyzjach nie rozstrzygają praw własności tylko zajmują się oceną sposobu użytkowania obiektu. Wskazano również, iż w zaświadczeniu o samodzielności lokalu nr [...] jest wyodrębnione nieużytkowe pomieszczenie gospodarcze, a nie lokal użytkowy mieszkalny czy o innym przeznaczeniu. Zdaniem żalącej, to że kotłownia została przeniesiona do bocznej ściany budynku jest nieistotnym odstępstwem od projektu budowlanego – nie zmieniło się przeznaczenie i sposób użytkowania kotłowni. Podniesiono także, iż zgodnie z KW nr [...] lokalu [...] - skarżący nie posiada żadnego tytułu prawnego do prawej części poddasza, którego dotyczy niniejsze postępowanie. Zdaniem Wspólnoty nie istnieje żadne niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków ze strony Wspólnoty dla skarżącego, który bezprawnie i niezgodnie z przeznaczeniem wykorzystuje nieużytkowy strych Wspólnoty na cele mieszkalne i zagraża tym samym bezpieczeństwu właścicieli [...] lokali. W ocenie Wspólnoty zarówno roszczenie skarżącego o udzielenie zabezpieczenia jest całkowicie niezasadne, a zaskarżone postanowienie jest nieadekwatne do stanu rzeczywistego. W odpowiedzi na zażalenie K. Z. wniósł o oddalenie zażalenia jako całkowicie bezzasadnego oraz o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Nadto wniesiono o dopuszczenie dowodu z dokumentu urzędowego – postanowienia Starosty [...] nr [...] z dnia [...] marca 2015 r. o odmowie udzielenia wyjaśnień co do treści decyzji – na okoliczność, że decyzje organów I i II instancji są niejasne, nie wiadomo na czym miałoby polegać ich wykonanie, a przez to wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji jest zasadny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej p.p.s.a.), po przekazaniu sądowi skargi Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia jest zamknięty. Oznacza to, że sąd nie bada zasadności samej skargi na etapie rozpoznania wniosku. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a., zobowiązuje stronę do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakładając obowiązku ich udowodnienia. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się natomiast, że na stronie składającej wniosek ciąży obowiązek uprawdopodobnienia przyczyn, dla których Sąd winien wstrzymać wykonanie decyzji. Mając powyższe na uwadze podzielić należy stanowisko Sądu pierwszej instancji, iż rację ma wnioskodawca co do tego, że przywrócenie do poprzedniego stanu użytkowania poddasza w budynku przy ul. [...] [...] w Z. po dokonanych przebudowach może spowodować trudne do odwrócenia skutki, albowiem będzie związane z rozbiórką dokonanych już prac. Natomiast wykonanie rozbiórki może spowodować zaistnienie okoliczności, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Takie stanowisko prezentowane jest w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym podkreśla się, że rozbiórka obiektu budowlanego (nakaz wykonania robót budowlanych przywracających poprzedni sposób użytkowania) przed zakończeniem postępowania sądowoadministracyjnego wiąże się z niebezpieczeństwem trudnych do odwrócenia skutków lub wyrządzenia znacznej szkody, skoro nakaz rozbiórki może okazać się wadliwy (tak m.in. NSA w postanowieniu z 23 stycznia 2013 r., sygn. akt II OZ 29/13 orzeczenie dostępne w CBOIS: https://cbois.nsa.gov.pl). Z tych też względów, uznać należało, iż zaskarżone rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji nie zawiera żadnych takich wad, które czyniłoby koniecznym ponowne rozpoznanie przedmiotowego wniosku. W konsekwencji prezentowana w zażaleniu argumentacja pozostaje bez wpływu na ocenę trafności podjętego rozstrzygnięcia i nie może stanowić podstawy uchylenia zaskarżonego postanowienia. Dodać należy, iż argumentacja zawarta w zażaleniu dotyczy meritum sprawy, jakim jest ocena legalności wykonanej adaptacji poddasza w tym m.in. zarzuty co do tytułu prawnego do nieruchomości, a te kwestie staną się przedmiotem oceny Sądu rozpoznającego niniejszą skargę. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na mocy art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. Na uwzględnienie nie zasługuje zawarte w odpowiedzi na zażalenie żądanie zasądzenia kosztów postępowania. Stosownie do art. 209 p.p.s.a. wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, 203 i 204 powołanej ustawy. Brak jest zatem podstaw do orzekania w tym zakresie w innych orzeczeniach. Przepis art. 197 § 2 p.p.s.a. nie zawiera odesłania do odpowiedniego stosowania przepisów o zwrocie kosztów postępowania między stronami w postępowaniu zażaleniowym (por. M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 527