II OZ 648/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Miron po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 3556/15 o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu w sprawie ze skargi E. W. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 3556/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił wniosek E. W. o przywrócenie terminu w sprawie ze skargi E. W. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że postanowieniem z dnia 29 stycznia 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 3556/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę E. W. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] września 2015 r. Przyczynę odrzucenia skargi stanowiło nieuzupełnienie braków formalnych skargi (niepodpisanie skargi oraz nienadesłanie brakującego odpisu skargi) i brak uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Odpis postanowienia został doręczony skarżącej w dniu 17 lutego 2016 r. Pismem z dnia 23 lutego 2016 r. skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do dokonania czynności, które były podstawą odrzucenia skargi. Do wniosku załączyła podpisany egzemplarz skargi, odpis skargi oraz dowód uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł. Uzasadniając wniosek skarżąca wskazała, że w grudniu 2015 r. przebywała poza miejscem zamieszkania, dlatego nie mogła odebrać wezwań do usunięcia braków formalnych skargi oraz zastosować się do ich treści. Wyjaśniła, że o korespondencji z sądu dowiedziała się w styczniu 2016 r. Zarządzeniem z dnia 7 marca 2016 r. wezwano skarżącą do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu - w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania, przez wskazanie, w jakiej dacie ustała przyczyna uchybienia terminowi do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W zakreślonym terminie skarżąca udzieliła odpowiedzi na powyższe wezwanie. Przy piśmie z dnia 8 kwietnia 2016 r. nadesłała odpis wniosku z dnia 23 lutego 2016 r. uzupełniony o wskazanie, że o korespondencji z sądu skarżąca dowiedziała się w dniu 4 stycznia 2016 r. Mając na uwadze treść oświadczenia skarżącej, że o przesyłce sądowej zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi dowiedziała się w dniu 4 stycznia 2016 r., Sąd przyjął, że od tej daty rozpoczął bieg siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Ostatni dzień tego terminu przypadał na dzień 11 stycznia 2016 r. Przedmiotowy wniosek został złożony w dniu 23 lutego 2016 r., a więc po upływie terminu do jego złożenia i z tej przyczyny podlegał odrzuceniu na podstawie art. 88 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca zarzuciła Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 86 § 1 i 2 oraz art. 88 p.p.s.a. Poniosła, że wniosek o przywrócenie terminu złożyła w ustawowy terminie. Wyjaśniła, że o korespondencji z sądu dowiedziała się w dniu 4 stycznia 2016 r., ale zapoznała się z tą korespondencją dopiero w dniu 17 lutego 2016 r. Zdaniem skarżącej to od tego dnia należy liczyć bieg siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, który w niniejszej sprawie został złożony w dniu 23 stycznia 2016 r. W odpowiedzi na zażalenie uczestnik postępowania W. W. wniósł o jego oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Przed przystąpieniem do merytorycznej oceny złożonego wniosku sąd winien jednak zbadać m.in., czy wniosek taki został wniesiony w terminie. Jak stanowi art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Wniosek spóźniony sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie (art. 88 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji odrzucił wniosek skarżącej uznając, że został on wniesiony po upływie terminu wskazanego w art. 87 § 1 p.p.s.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżone postanowienie jest wadliwe, bowiem u jego podstaw legło błędne założenie, że siedmiodniowy termin na złożenie przedmiotowego wniosku rozpoczął swój bieg w dniu 4 stycznia 2016 r., kiedy to zgodnie z oświadczeniem skarżącej dowiedziała się ona o korespondencji z sądu. W niniejszej sprawie bezspornym jest, że skarżąca uchybiła terminowi do uzupełnienia braków formalnych skargi i uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Przesyłka z Sądu zawierająca stosowne wezwania została uznana za doręczoną skarżącej - zgodnie z procedurą doręczenia zastępczego uregulowaną w art. 73 p.p.s.a. - w dniu 15 grudnia 2015 r., zatem termin do uzupełnienia tych braków upływał z dniem 22 grudnia 2015 r. Wskazaną we wniosku o przywrócenie terminu przyczyną uchybienia terminowi była nieobecność skarżącej w miejscu zamieszkania (pobyt w grudniu 2015 r. w W.). Skarżąca uchybiła temu terminowi, ponieważ nie wiedziała o pozostawieniu korespondencji i nie znała treści skierowanych do niej wezwań, w związku z czym nie zastosowała się do ich treści w wyznaczonym terminie. Wprawdzie w odpowiedzi na zarządzenie z dnia 7 marca 2016 r. skarżąca uzupełniła złożony wniosek o przywrócenie terminu o wskazanie, że o korespondencji z sądu dowiedziała się w dniu 4 stycznia 2016 r., jednak nie można przyjąć, że oświadczenie to - dosyć ogólne i nieodwołujące się do kwestii będącej przedmiotem regulacji art. 87 § 1 p.p.s.a. - stanowiło udzielenie odpowiedzi na pytanie Sądu o datę ustania przyczyny uchybienia terminowi. Nie mogło ujść uwadze Naczelnego Sądu Administracyjnego, że w rozpoznawanym zażaleniu skarżąca potwierdziła, że mimo iż o samym fakcie skierowania do niej korespondencji z sądu dowiedziała się w dniu 4 stycznia 2016 r., to jednak zapoznała się z tą korespondencją dopiero w dniu 17 lutego 2016 r. Analiza akt sprawy potwierdza, że tego właśnie dnia doręczono skarżącej (osobiście) odpis postanowienia z dnia 29 stycznia 2016 r. o odrzuceniu skargi (zwrotne potwierdzenie odbioru - k. 40). Faktu powzięcia przez skarżącą wiadomości o wysłaniu do niej bliżej nieokreślonej korespondencji z sądu nie można zatem uznać za równoznaczny z zapoznaniem się z jej treścią. Mając na uwadze podaną przez skarżącą przyczynę uchybienia terminowi uznać należało, że przyczyna ta ustała dopiero wtedy, kiedy skarżąca dowiedziała się ponad wszelką wątpliwość, że uchybiła terminowi do dokonania określonych czynności przed sądem administracyjnym. W świetle powyższego brak było podstaw do przyjęcia przez Sąd pierwszej instancji, że termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu rozpoczął swój bieg z dniem 4 stycznia 2016 r., tj. z momentem uzyskania przez skarżącą wiedzy o fakcie wysłania do niej korespondencji z sądu. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy przyjąć należało, że przyczyna uchybienia terminowi ustała w dniu, w którym skarżąca dowiedziała się o treści nieodebranej korespondencji z sądu i fakcie uchybienia terminowi do wykonania skierowanych do niej wezwań, tj. wraz z doręczeniem jej postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 stycznia 2016 r. o odrzuceniu skargi, co - jak wynika z akt sprawy i przyznała sama skarżąca - nastąpiło w dniu 17 lutego 2016 r. Wniosek o przywrócenie terminu skarżąca wniosła w dniu 23 lutego 2016 r., a więc w terminie 7 dni od przyjętej wyżej daty ustania przyczyny uchybienia terminowi. Powyższe okoliczności skutkują uznaniem, że odrzucenie przez Sąd pierwszej instancji wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do dokonania czynności, które były podstawą odrzucenia skargi, nastąpiło z naruszeniem art. 87 § 1 i art. 88 p.p.s.a., co uzasadniało uchylenie zaskarżonego postanowienia. Ponownie rozpoznając sprawę Sąd pierwszej instancji powinien rozpoznać wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych i fiskalnych skargi, przyjmując, że został on złożony w terminie. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.