II GZ 514/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący Sędzia NSA Jan Bała po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia B. Spółki z o.o. w B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 1 lutego 2016 r., sygn. akt VI SA/Wa 2863/15 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi B. Spółki z o.o. w B. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] września 2015 r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie; 2. wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z 1 lutego 2016 r., sygn. akt VI SA/Wa 2863/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odmówił B. Spółce z o.o. w B. wstrzymania wykonania decyzji Głównego Inspektora Farmaceutycznego z [...] września 2015 r. w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej. Sąd uznał, że we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji spółka nie wyjaśniła, w jaki sposób wykonanie decyzji w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki spowoduje znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Przedstawione przez skarżącą dokumenty, m.in. faktury, bilans, czy rachunek zysków, dotyczą całej działalności spółki, a nie jedynie apteki "A. B. S. ", a działalność spółki jest bardzo szeroko określona w KRS, tj. kupno i sprzedaż nieruchomości na własny rachunek, wynajem i dzierżawa nieruchomości, pośrednictwo w obrocie nieruchomościami, działalność agencji reklamowych, działalność fotograficzna czy nawet działalność taksówek osobowych i transport drogowy towarów. Z powyższych względów WSA uznał, że twierdzenia zawarte przez skarżącą we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie znajdują pokrycia w przedstawionych przez nią dokumentach. Skarżąca nie wykazała, w jaki sposób szkoda w postaci wartości utraconej sprzedaży prowadzonej w aptece wpłynie negatywnie na kondycję finansową spółki. Nie przedstawiła także, jaki jest rzeczywisty udział utraconych przychodów z tytułu prowadzonej działalności w zamkniętej aptece w stosunku do ogólnych przychodów. Co więcej, z załączonej umowy najmu lokalu, w którym mieści się apteka, nie wynika, by skarżąca nie mogła zerwać umowy pod groźbą kary umownej, a jedynie zawarto w niej okres wypowiedzenia umowy. Z kolei innych zawartych umów skarżąca nie załączyła, co uniemożliwiło Sądowi analizę okresu ich obowiązywania i wynikających z nich opłat. Wobec tego Sąd stanął na stanowisku, że w na podstawie przedstawionych dowodów i twierdzeń skarżącej nie można jednoznacznie stwierdzić, w jaki sposób wykonanie zaskarżonej decyzji wpłynie na jej sytuację ekonomiczną, a zatem, czy sytuacja spółki uprawdopodabnia powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, wnosząc o jego uchylenie i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w W., a także o zasądzenie kosztów postępowania. Zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) poprzez niewłaściwe zastosowanie, a także art. 134 § 1 i art. 141 § 4 w związku z art. 160 p.p.s.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy oraz błędną ocenę pozostałych dowodów i okoliczności sprawy. Stwierdziła, że po pierwsze charakter sprawy przemawia za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji. Jej wykonanie oznacza bowiem dla skarżącej niemożność prowadzenia działalności gospodarczej, a więc konieczność zwolnienia pracowników, utratę kontrahentów oraz klientów. W ocenie skarżącej WSA nie odniósł się do okoliczności – zwolnienia pracowników, zerwania współpracy z klientami i pacjentami, a także ponoszenia kosztów najmu lokali oraz kosztów związanych z opłatami za media oraz użytkowaniem maszyn i urządzeń niezbędnych do prowadzenia działalności spółki. Wyjaśniła, że nie prowadzi działalności w zakresie przywołanym przez WSA. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest usprawiedliwione. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Trudne do odwrócenia skutki mogą zaś być skutkami faktycznymi lub prawnymi, których wystąpienie należy oceniać w kontekście okoliczności sprawy. Zdaniem NSA Sąd I instancji błędnie ocenił wniosek skarżącej, uznając, że nie zostały wykazane przesłanki przemawiające za wstrzymaniem wykonania decyzji Głównego Inspektora Farmaceutycznego z [...] września 2015 r. WSA ocenił bowiem jedynie, czy cofnięcie zezwolenia na prowadzenie apteki spowoduje szkodę majątkową spółce, jednak pominął drugą przesłankę udzielenia ochrony tymczasowej, tj. niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, której wystąpienie w ocenie NSA zostało we wniosku uprawdopodobnione. Po pierwsze, jak słusznie podnosi spółka, konsekwencją cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej będzie zaprzestanie prowadzenia tej działalności, co z kolei spowoduje konieczność zwolnienia pracowników. Powyższy skutek może być trudny do odwrócenia, ponieważ zatrudnieni dotychczas farmaceuci mogą znaleźć nowe miejsce zatrudnienia, co utrudni ponowne uruchomienie apteki. Jej prowadzenie wymaga bowiem zatrudniania osób cieszących się szczególnym zaufaniem podmiotu prowadzącego aptekę. Po drugie, również trudne do odwrócenia mogą być konsekwencje w postaci utraty kontrahentów i klientów. Zakończenie prowadzenia działalności może spowodować spadek zaufania powyższych podmiotów i niechęć do korzystania z usług apteki, nawet po ponownym rozpoczęciu działalności. Ponadto, za przyznaniem ochrony tymczasowej przemawia również konieczność wypowiedzenia umowy najmu przez spółkę. Racjonalnie prowadząc przedsiębiorstwo, podmiot nie będzie bowiem wynajmować lokalu, dostosowanego do prowadzenia apteki, jeżeli nie może wykonywać działalności w tym zakresie. W konsekwencji spółka utraci możliwość prowadzenia działalności w lokalu przy ul. C. [...] w B.. Może to doprowadzić do konieczności dostosowania nowego lokalu do świadczenia usług, a także do pogorszenia lokalizacji ewentualnej nowo otwartej apteki, co z kolei znajdzie odzwierciedlenie w przychodach skarżącej. Wbrew stanowisku WSA bez znaczenia przy tym jest okoliczność, czy w umowie najmu lokalu położonego przy ul. C. [...] w B. nie ma określonej kary umownej. Oznacza to jedynie, że skarżąca nie poniesie bezpośredniej szkody z tytułu wypowiedzenia umowy, jednak nie niweluje to spowodowania trudnych do odwrócenia skutków tej czynności. NSA stwierdza, że spółka uprawdopodobniła spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków przez wykonanie decyzji z [...] września 2014 r., co stanowi wystarczającą przesłankę udzielenia ochrony tymczasowej. Wobec tego w ocenie NSA okoliczności podnoszone przez Sąd I instancji, tj. nieokreślenie, jaką szkodę majątkową poniesie spółka w konsekwencji zaprzestania prowadzenia apteki, jest bez znaczenia. NSA nie podziela również twierdzenia Sądu, że za odmową udzielenia ochrony tymczasowej przemawia okoliczność, że w KRS spółka podała liczne przedmioty działalności gospodarczej (w dziale 3), m. in. kupno i sprzedaż nieruchomości na własny rachunek, wynajem i dzierżawa nieruchomości, pośrednictwo w obrocie nieruchomościami, działalność agencji reklamowych, działalność fotograficzna czy nawet działalność taksówek osobowych i transport drogowy towarów. Fakt ten nie wpływa bowiem w żaden sposób na możliwość wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków (opisanych powyżej) w razie zakończenia prowadzenia apteki ogólnodostępnej. W tym stanie sprawy NSA uznał, że wszelkie okoliczności dot. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji zostały wyjaśnione, więc objął decyzję ochroną tymczasową. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 188 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. NSA nie orzekł o kosztach, ponieważ art. 203 i 204 p.p.s.a. nie dają podstaw do zasądzenia kosztów postępowania zażaleniowego.