IV SAB/Wa 21/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Korzeniowski po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. K., W. R., J. R., A. F. i S. N. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie nierozpatrzenia wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić ze Skarbu Państwa (kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie) solidarnie na rzecz skarżących A. K., W. R., J. R., A. F. i S. N. kwotę 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego. W piśmie z dnia 24 sierpnia 2015 r. A. K., W. R., J. R., A. F. i S. N., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika będącego radca prawnym, wnieśli za pośrednictwem organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w rozpoznaniu wniosku z dnia 19 lutego 2014 r. o ustalenie i wypłatę odszkodowania za grunt położony w Dzielnicy [...] w rejonie ulicy [...], oznaczony jako działki nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...] z obrębu [...], stanowiący drogę osiedlową. Zarządzeniem z dnia 7 stycznia 2016 r. wezwano pełnomocnika skarżących do udzielenia informacji, w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi, czy przed wniesieniem do Sądu skargi na bezczynność Prezydenta W. wyczerpał tryb z art. 37 § 1 kpa, jeżeli tak wówczas należy nadesłać w zakreślonym terminie odpis zażalenia z adnotacją organu wskazującą na datę jego złożenia. O powyższą informację zwrócono się również do Prezydenta W. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, organ w piśmie z dnia 26 stycznia 2016 r. poinformował, że w aktach zastępczych brak jest informacji świadczących o wyczerpaniu trybu z art. 37 § 1 kpa. Natomiast pełnomocnik skarżących w piśmie z dnia 27 stycznia 2016 r. wniósł o umorzenie postępowania ze względu na wydane przez Prezydenta w dniu [...] grudnia 2015 r. postanowienie. W uzasadnieniu tego pisma zaś oświadczył, że skarżący nie wnieśli zażalenia w trybie art. 37 § 1 kpa, bowiem stosownie do treści uchwały NSA z dnia 3 września 2013 r. , sygn. akt I OPS 2/13 stronie bezpośrednio przysługiwała skarga na bezczynność bez potrzeby wnoszenia zażalenia do II instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 52 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Z powołanych regulacji wynika zatem, że wyczerpanie stosownych środków zaskarżenia jest podstawową przesłanką dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego. W przypadku skargi na bezczynność organu, wyczerpanie środków zaskarżenia następuje poprzez wniesienie środka przewidzianego w art. 37 § 1 kpa. Zgodnie z tym przepisem, na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 kpa stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Ze zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału aktowego wynika, że przed wniesieniem skargi do Sądu na bezczynność Prezydenta W., skarżący nie wyczerpali trybu przewidzianego w art. 37 § 1 kpa, gdyż nie wnieśli stosownego zażalenia do organu wyższego stopnia nad Prezydentem W., tj. do Wojewody [...]. Niezłożenie takiego zażalenia z odpowiednim wyprzedzeniem ewentualnego wniesienia skargi, a więc z co najmniej trzydziestodniowym wyprzedzeniem, wynikającym z terminów załatwiania spraw przez organy administracji publicznej, zakreślonych w art. 35 kpa, stanowi brak formalny skargi, skutkujący jej odrzuceniem (zob. postanowienie NSA z dnia 17 października 1997 r., IV SAB 31/97, OSP 1998, z. 10, poz. 185, z glosą B. Adamiak, Lex nr 33884), albowiem dopóki stronie przysługuje prawo wniesienia do organu jakiegokolwiek środka prawnego, dopóty wniesienie skargi do sądu administracyjnego jako przedwczesne jest niedopuszczalne, gdyż postępowanie sądowoadministracyjne nie może zostać uruchomione, jeżeli nie zostały wykorzystane środki weryfikacji kwestionowanych działań, dostępne podmiotowi w postępowaniu administracyjnym, który chce uruchomić postępowanie sądowoadministracyjne. Istotą i celem takiego środka jest bowiem stworzenie dodatkowych możliwości autorewizji własnego działania przez ten organ, który pozostaje w bezczynności i to tylko w związku z zagrożeniem wniesienia skargi do sądu, a takiej dodatkowej możliwości weryfikacji własnego działania w niniejszej sprawie organ został pozbawiony. Wobec niewyczerpania przez skarżących środka zaskarżenia, jaki służył im w postępowaniu administracyjnym przed organem wskazanym w sprawie, Sąd orzekł jak w punkcie 1. sentencji postanowienia na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z uwagi na odrzucenie skargi, orzeczenie zamieszczone w punkcie 2. postanowienia uzasadnione jest treścią art. 232 § 1 pkt 1 powołanej ustawy, który stanowi, że sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.