I OZ 60/16

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2016-02-02

Skład orzekający: Sędzia NSA Joanna Runge – Lissowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji administracyjnej może być uwzględniony, gdy okoliczności wskazane jako podstawa wniosku stały się nieaktualne w świetle prawomocnego orzeczenia sądu cywilnego?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie Gminy Białystok, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo odmówił wstrzymania wykonania decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Sąd administracyjny nie mógł uwzględnić wniosku o wstrzymanie wykonania, ponieważ wskazane przez Gminę okoliczności, tj. toczące się postępowanie cywilne o uzgodnienie treści księgi wieczystej, stały się nieaktualne w związku z wydaniem prawomocnego wyroku sądu cywilnego. Sama możliwość wniesienia skargi kasacyjnej nie stanowi wystarczającej przesłanki do wstrzymania wykonania decyzji.
Stan faktyczny
Gmina Białystok złożyła skargę do WSA w Warszawie na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi dotyczącą reformy rolnej. Jednocześnie wniosła o wstrzymanie wykonania tej decyzji, wskazując na toczące się postępowanie cywilne o uzgodnienie treści księgi wieczystej, które mogło wpłynąć na jej prawa własności. WSA odmówił wstrzymania wykonania, uznając, że postępowanie cywilne zostało zakończone prawomocnym wyrokiem sądu cywilnego, co uczyniło przesłanki wniosku nieaktualnymi. Gmina wniosła zażalenie na postanowienie WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie Gminy Białystok.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge – Lissowska po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Gminy Białystok na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 grudnia 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 1836/15 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Gminy Białystok na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie reformy rolnej postanawia: oddalić zażalenie Zaskarżonym postanowieniem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu wniosku Gminy Białystok, odmówił wstrzymania wykonania, zaskarżonej przez Gminę, decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Wojewody Podlaskiego z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] orzekającą, że działka oznaczona nr geod. [...], wchodząca w skład majątku ziemskiego położonego w Białymstoku, w dzielnicach Wysoki Stoczek, Marczuk i Antoniuk, stanowiącego byłą własność R.W., nie podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 przepisów dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Sąd wskazał, iż w uzasadnieniu wniosku podniesiono: z pozwu M.K. i Z.Z., spadkobierczyń R.W., toczy się postępowanie cywilne o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym co do działki [...], obecnie przed Sądem Okręgowym w Białymstoku, jako sądem II instancji, a wykonalność zaskarżonej decyzji wpływa bezpośrednio na ewentualne rozstrzygnięcie sądu cywilnego i może skutkować uzgodnieniem prawa własności na rzecz wnioskodawców i utratą tego prawa przez Gminę, co spowoduje nieodwracalne skutki prawne. Pismem z dnia 6 listopada 2015 r., uzupełnionym pismem z dnia 18 listopada 2015 r., pełnomocnik uczestniczek postępowania M.K. i Z.Z. wniósł o nieuwzględnienie wniosku Gminy, a do pism załączony został odpis prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Białymstoku z dnia [...] lipca 2014 r. sygn. akt [...] wraz z klauzulą prawomocności z dnia 10 listopada 2015 r., którym nakazano, aby w dziale I księgi wieczystej KW nr [...] wykreślić działkę o nr ewid. [...] o pow. 13,2951 ha i założyć dla niej nową księgę wieczystą oraz wpisać w dziale II nowozałożonej księgi wieczystej M.K. i Z.Z. jako wyłącznych współwłaścicieli. Natomiast Sąd Okręgowy w Białymstoku II Wydział Cywilny Odwoławczy, wyrokiem z dnia [...] listopada 2015 r., sygn. akt [...], oddalił apelację Gminy Białystok i Skarbu Państwa – Prezydenta Miasta Białegostoku od wyroku Sądu Rejonowego w Białymstoku z dnia [...] listopada 2014 r. sygn. akt [...]. W związku ze wskazanym wyrokiem Sądu Rejonowego w Białymstoku podniesione przez Gminę okoliczności stały się nieaktualne, a Gmina jednocześnie nie wskazała innych przesłanek wynikających z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a.", uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła Gmina Białystok, zarzucając Sądowi naruszenie art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez przyjęcie, że w niniejszej sprawie nie zachodzi przesłanka wstrzymania wykonania decyzji w postaci niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, w sytuacji gdy wprawdzie prawomocnie zakończyło się postępowanie o uzgodnienie treści księgi wieczystej, jednakże Sąd nie uwzględnił przysługującego skarżącej prawa do wniesienia skargi kasacyjnej, wynikającego z art. 398¹ i art. 398² Kodeksu cywilnego, a zaskarżona decyzja stanowi istotną okoliczność dla poczynionych przez Sąd Okręgowy w Białymstoku ustaleń, które to ustalenia były konsekwentnie kwestionowane przez Gminę Białystok. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: wniesione zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Art. 61 § 3 P.p.s.a. stanowi, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji możliwe jest wówczas, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Przyznanie stronie skarżącej ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi odstępstwo od ogólnej reguły, wyrażonej w art. 61 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Przesłanki, jakimi powinien kierować się sąd przy rozstrzyganiu wniosku o wstrzymanie wykonania w sposób wyczerpujący zostały określone w art. 61 § 3 P.p.s.a., w myśl którego są nimi: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków. Wykazanie istnienia tych przesłanek - jednej z nich lub obu - spoczywa na stronie. W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił wstrzymania wykonania decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, wydanej w przedmiocie stwierdzenia niepodpadania nieruchomości pod działanie dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej. Jako przesłankę wstrzymania Gmina Białystok wskazała okoliczność, z pozwu M.K. i Z.Z., spadkobierczyń R.W., byłego właściciela nieruchomości, toczy się postępowanie cywilne o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym co do przedmiotowej działki. Jednakże zauważyć trzeba, iż postępowanie to zakończone zostało wydaniem prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Białymstoku z dnia [...] lipca 2014 r. sygn. akt [...], opatrzonego klauzulą prawomocności z dnia [...] listopada 2015 r. Wyrokiem tym Sąd nakazał, aby w dziale I księgi wieczystej KW nr [...] wykreślić działkę o nr ewid. [...] o pow. 13,2951 ha i założyć dla niej nową księgę wieczystą oraz wpisać w dziale II nowozałożonej księgi wieczystej M.K. i Z.Z. jako wyłącznych współwłaścicieli. Oznacza to, jak zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny, że okoliczności, na które Gmina powołała się we wniosku stały się nieaktualne i nie mogły być brane pod uwagę jako przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Także ewentualna możliwość wystąpienia ze skargą kasacyjną nie może być uznana za podstawę wstrzymania wykonania. Okoliczności przedstawiane jako przesłanki wstrzymania muszą mieć charakter pewny i musi z nich wynikać możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa o jakim mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. W niniejszej sprawie sytuacja taka nie ma miejsca. Mając na uwadze powyższe i uznając zaskarżone postanowienie za wydane zgodnie z prawem, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło