II GSK 2931/16
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-10-09
Skład orzekający: Dorota Dąbek, Krystyna Anna Stec, Piotr Kraczowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, które nie odnosi się do kluczowych zarzutów skargi dotyczących prawidłowości pomiarów wagowych i sposobu ich interpretacji, spełnia wymogi art. 141 § 4 PPSA?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że uzasadnienie wyroku WSA było wadliwe, ponieważ nie odniosło się do istotnych zarzutów skarżącego dotyczących nieprawidłowości zastosowania urządzeń pomiarowych (wag LP 600), sposobu przeprowadzenia ważenia, obliczenia nacisku osi i masy całkowitej pojazdu, a także do argumentów dotyczących instrukcji obsługi wag i certyfikatów. Brak szczegółowego ustosunkowania się do tych kwestii stanowi naruszenie art. 141 § 4 PPSA, co skutkuje uchyleniem wyroku i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania WSA.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na A. A. za przejazd pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję o nałożeniu kary, stwierdzając przekroczenie dopuszczalnego nacisku na osi i masy całkowitej pojazdu, mimo użycia przenośnych wag z ważnymi świadectwami legalizacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając odpowiedzialność o charakterze obiektywnym. A. A. wniósł skargę kasacyjną, zarzucając m.in. wadliwość pomiarów wagowych i niewłaściwe uzasadnienie wyroku WSA.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dorota Dąbek (spr.) Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Sędzia del. WSA Piotr Kraczowski Protokolant asystent sędziego Elżbieta Jabłońska-Gorzelak po rozpoznaniu w dniu 9 października 2018 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 lutego 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 2239/15 w sprawie ze skargi A. A. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz A. A. 1000 (tysiąc) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, objętym skargą kasacyjną wyrokiem z 2 lutego 2016 r., sygn. akt VI SA/Wa 2239/15, oddalił skargę A. A. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego (GITD), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca
1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2015 r., poz. 1274; obecny tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257; w skrócie: k.p.a.), utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2015 r. o nałożeniu na A. A. (dalej: skarżący), na podstawie art. 64 oraz art. 140aa ust. 1-3 ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 1137; w skrócie: p.r.d.) kary pieniężnej w wysokości 5000 złotych za wykonywanie przewozu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez posiadania zezwolenia kategorii VI.
W uzasadnieniu GITD wskazał, że w dniu [...] kwietnia 2015 r. na drodze krajowej nr 10 (droga o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t) przeprowadzono kontrolę pojazdu członowego (dwuosiowy ciągnik samochodowy z trójosiową naczepą) wykonującego przewóz drogowy pszenicy w ilości 26 760 kg (ładunek sypki, podzielny). Organ podał, że stwierdzone podczas kontroli przekroczenie dopuszczalnego nacisku na pojedynczej osi napędowej (o 0,4 t), jak i przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej (o 0,55 t) należało zakwalifikować jako wykonywanie przejazdu pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VI, co było podstawą nałożenia kary pieniężnej. GITD wyjaśnił, że pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu LP 600, które w dniu kontroli posiadały ważne świadectwa legalizacji ponownej, wydane przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w Poznaniu z datą ważności do dnia [...] października 2017 r. dla wagi o nr [...] i do dnia [...] lutego 2017 r. dla wagi o nr [...], a miejsce ważenia legitymowało się protokołem z pomiaru pochylenia terenu z dnia [...] grudnia 2011 r. Odnosząc się do kwestii zastosowanej tolerancji, organ odwoławczy wskazał, że od uzyskanego wyniku pomiaru odjęto 2%, zaokrąglone do 0,1 t w górę, zgodnie z zarządzeniem GITD z [...] września 2014 r. nr [...] w sprawie zasad planowania, prowadzenia oraz dokumentowania kontroli przewozów drogowych przez inspektorów ITD. Organ wyjaśnił, że zarządzenia wewnętrzne wprawdzie nie stanowią powszechnie obowiązującego źródła prawa, lecz są wydawane celem usprawnienia przebiegu czynności kontrolnych i na korzyść stron postępowania. GITD stwierdził ponadto, że przedmiotem przewozu był ładunek sypki, lecz z uwagi na przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej (dmc) pojazdu nie można było zastosować art. 140aa ust. 4 pkt 2 p.r.d. i umorzyć postępowania w sprawie.
Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem strona wniosła skargę, w której domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji i zasądzenia kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżący podkreślił m.in., że wagi użyte przez organ nie mogą być stosowane do pomiaru masy całkowitej pojazdów, a uzyskany pomiar jest w tym zakresie nieważny, natomiast przekroczenie dopuszczalnego nacisku osi, z uwagi na rodzaj przewożonego ładunku i brak dowodu przekroczenia dmc, nie może być podstawą nałożenia kary.
W odpowiedzi GITD podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecny tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, w skrócie: p.p.s.a.) oddalił skargę stwierdzając, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 64 ust. 1 pkt 1 p.r.d., ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia odpowiedniej kategorii. W świetle art. 2 pkt 35a ww. ustawy, pojazd nienormatywny to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach p.r.d. Za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się – na podstawie art. 140aa ust. 1 i 3 p.r.d. – na podmiot wykonujący przejazd karę pieniężną w wysokości ustalonej zgodnie z art. 140ab ust. 1 ustawy. Ładunek nie może powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej lub dopuszczalnej ładowności pojazdu (art. 61 ust. 1 p.r.d.), zaś podmiot wykonujący przejazd zobowiązany jest do przestrzegania wyznaczonych przepisami prawa ograniczeń w zakresie dopuszczalnych nacisków osi, niezależnie od rodzaju przewożonego ładunku. Decydującym czynnikiem oceny normatywności pojazdu są naciski wywierane na poszczególne osie pojazdu.
W ocenie Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że doszło do naruszenia obowiązku w zakresie posiadania wymaganego prawem zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Skarżący posiadał zezwolenie kategorii III, które jednak nie uprawniało go do przewozu ładunku podzielnego, zgodnie z treścią art. 64 ust. 2 p.r.d., gdyż przy przewozie ładunku podzielnego można uzyskać jedynie zezwolenia kategorii I i II, a w pozostałych przypadkach podmiot wykonujący przejazd ma obowiązek zmniejszenia ilości przewożonego ładunku. Co do zasady, ładunki podzielne powinny być przewożone pojazdem normatywnym. Niemożność uzyskania zezwolenia w zakresie rodzaju przewożonego ładunku nie upoważnia do poruszania się takim pojazdem po drodze publicznej. WSA podkreślił, że odpowiedzialność za przekroczenie dopuszczalnych norm ma charakter obiektywny i nie jest oparta na zasadzie winy, zatem sam wynik ważenia, potwierdzający przekroczenie parametrów ustawowych, wystarcza do nałożenia kary pieniężnej. Ponadto to przede wszystkim na przewoźniku spoczywa obowiązek dochowania należytej staranności, by ładunek nie stwarzał zagrożenia na drodze oraz by nie przekraczał dopuszczalnych norm.
Zdaniem Sądu I instancji, skarżący na żadnym etapie postępowania nie przedstawił dowodów, które mogłyby wpłynąć na wynik sprawy i prowadzić do zwolnienia strony od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia. W konsekwencji nie może on skutecznie zarzucać naruszenia przepisów procedury administracyjnej, w tym art. 6, art. 7, art. 77 § 1 i art. 81 k.p.a. Zaskarżona decyzja zawiera wszystkie elementy wymagane przez art. 107 § 1 k.p.a., w szczególności uzasadnienie prawne i faktyczne skonstruowane zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. Stan faktyczny, opisany w decyzji, nie wymagał dodatkowych ustaleń, a sam fakt, że strona nie zgadza się ze stanowiskiem organów, nie przesądza o tym, iż w sprawie doszło do naruszenia prawa.
W skardze kasacyjnej skarżący domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie:
1) art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 7 i art. 87 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 3 ust. 1 dyrektywy 96/53/WE z 25 lipca 1996 r. ustanawiającej dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodowym (Dz.U.UE L z 1996 r. nr 235 poz. 59; dalej: dyrektywa nr 96/53/WE) w związku z pkt 3 rozdziału 8 załącznika XII do Traktatu Ateńskiego poprzez nieuwzględnienie faktu, iż przepisy na które powołuje się WSA odnośnie ograniczenia dopuszczalnego nacisku na niektórych drogach, tj. art. 41 ust. 2 ustawy z 21 marca 1985 roku o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 460; w skrócie: u.d.p.) są niezgodne z prawem pierwotnym UE;
2) naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz w zw. z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. polegające na niewzięciu pod uwagę całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych rozpoznawanej sprawy w celu stwierdzenia czy naruszono prawo materialne i czy miało ono wpływ na wynik sprawy, a w szczególności poprzez błędne określenie zasad stosowania oraz dokładności wag użytych do pomiaru masy i nacisków osi w toku kontroli drogowej i niewłaściwe zastosowanie wartości błędów pomiarowych do ustalonego stanu faktycznego;
3) naruszenie art. 106 § 3, art. 134 § 1 p.p.s.a. polegające na pominięciu w rozstrzygnięciu argumentu o niekonstytucyjności przepisów art. 64d i f w związku z art. 140ab ust. 1 pkt 1-3 p.r.d.;
4) naruszenie art. 6 k.p.a. w zw. z art. 7 Konstytucji RP oraz w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. przez ich niezastosowanie polegające na bezpodstawnym (niemającym oparcia w przepisach prawa) przyjęciu sposobu interpretacji wyników pomiaru nacisku osi i masy całkowitej.
W ocenie autora skargi kasacyjnej, WSA miał obowiązek w myśl art. 134 § 1 w zw. z art. 106 § 3 p.p.s.a. rozpatrzyć prawidłowość rozstrzygnięcia organu administracji publicznej w całym zakresie, niezależnie od zarzutów skargi oraz miał możliwość przeprowadzenia z urzędu dowodu uzupełniającego z dokumentów, jako że było to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowodowałoby nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W rzeczywistości WSA bezkrytycznie uznał prawidłowość stanowiska organu bez dokonania szczegółowej analizy zawartych w decyzji GITD tez dotyczących legalności zrealizowanego pomiaru czy też braku istnienia przesłanek dotyczących uwolnienia podmiotu od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia. WSA całkowicie pominął argumenty strony odnośnie nieprawidłowość zastosowania przez kontrolujących urządzeń pomiarowych (wag LP 600) i w żadnym zakresie nie odniósł się do argumentów skarżącego w tym zakresie.
Autor skargi kasacyjnej podkreślił, że: "wyniki uzyskane podczas kontroli ewidentnie nie spełniają warunków atestu wagi, stanowiącego załącznik do instrukcji obsługi. Przede wszystkim, zgodnie z treścią Certyfikatu Zatwierdzenia Typu WE nr PL 05 004 wydanego przez Główny Urząd Miar, waga LP600 jest elektroniczną wagą automatyczną do ważenia nacisku kół lub osi. Ponadto zgodnie z treścią punktu 2.4 producenckiej instrukcji obsługi wagi stanowiącej załącznik do certyfikatu zatwierdzenia typu wskazania cząstkowe, tj. wskazania nacisków kół lub osi pojazdu, nie powinny być wykorzystywane do wyznaczania sumarycznej masy pojazdu (kopia instrukcji obsługi wagi w aktach sprawy). W niniejszym przypadku kontrolujący inspektor ITD dokonał czynności sprawdzających absolutnie niezgodnych z wytycznymi producenta". Autor skargi kasacyjnej podniósł również, że pomimo iż strona przywołała w skardze do WSA konkretne punkty z instrukcji obsługi, potwierdzające fakt nieprawidłowego wykonania procedury ważenia przez kontrolujących, Sąd I instancji nie odniósł się zarówno do kwestii przywołanego w skardze orzecznictwa, jak i do argumentów związanych ze szczegółowo przeanalizowaną w skardze instrukcją obsługi. Powyższe, w ocenie skarżącego, stanowi naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz w zw. z art. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. polegające na niewzięciu pod uwagę całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych rozpoznawanej sprawy w celu stwierdzenia, czy naruszono prawo materialne i czy miało ono wpływ na wynik sprawy, a w szczególności poprzez błędne określenie zasad stosowania oraz dokładności wag użytych do pomiaru masy i nacisków osi w toku kontroli drogowej i niewłaściwe zastosowanie wartości błędów pomiarowych do ustalonego stanu faktycznego. Zdaniem skarżącego, WSA naruszył także art. 6 k.p.a. w zw. z art. 7 Konstytucji RP oraz w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. przez ich niezastosowanie polegające na bezpodstawnym (niemającym oparcia w przepisach prawa) przyjęciu sposobu interpretacji wyników pomiaru nacisku osi i masy całkowitej.
GITD nie skorzystał z prawa do wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy zasadny okazał się najdalej idący zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 144 § 4 p.p.s.a.
Przepis ten jest przepisem proceduralnym regulującym wymogi uzasadnienia wyroku Sądu. Wprowadza on wymóg zawarcia w uzasadnieniu wyroku zwięzłego przedstawienia stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej uzasadnienia. Przepis ten może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera któregoś z wymienionych w tym przepisie elementów. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu, Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z tego przepisu. Zwięzłe przedstawienie stanu sprawy powinno obejmować kwestie, które są niezbędne do wyczerpującego podania pozostałych zagadnień stanowiących, w myśl art. 141 § 4 p.p.s.a., kolejne elementy uzasadnienia wyroku, tj. zwłaszcza podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienia. Uzasadnienie orzeczenia nie może zatem sprowadzać się jedynie do rekapitulacji przebiegu postępowania i powielenia stanowiska organu. Dokonując kontroli legalności, sąd administracyjny nie może bezkrytycznie przyjmować ustaleń poczynionych w postępowaniu administracyjnym przez organ oraz zajętego przez organ stanowiska prawnego, zwłaszcza jeżeli są one kwestionowane przez stronę postępowania. Stanowisko sądu co do zgodności z prawem zaskarżonego aktu w przypadku sporu w tym zakresie pomiędzy stronami postępowania sądowoadministracyjnego, powinno zawierać odniesienie do argumentów prezentowanych zarówno przez organ administracji, jak i przez skarżącego oraz wyjaśniać, dlaczego argumenty jednej ze stron uznaje za prawidłowe, a inne nie (por. m.in. wyrok NSA z 13 stycznia 2009 r., sygn. akt I FSK 1904/07, publ. CBOSA). Dopiero tak przeprowadzona kontrola sądowa pozwala stronom postępowania sądowego poznać sposób rozumowania i argumentacji sądu oraz umożliwia dokonanie przez Naczelny Sąd Administracyjny oceny zarzutów zawartych w skardze kasacyjnej. Wadliwość uzasadnienia wyroku stanowi zatem przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. wówczas, gdy uzasadnienie wyroku tych wymogów nie spełnia, co w niniejszej sprawie zachodzi.
Oceniając zasadność zarzucanego skargą kasacyjną naruszenia prawa należy uznać, że WSA w Warszawie nie spełnił wynikających z art. 141 § 4 p.p.s.a. wymogów. Jak trafnie podnosi autor skargi kasacyjnej, Sąd w ogóle nie odniósł się do stanowiących przedmiot sporu zarzutów zawartych w skardze, a dotyczących nieprawidłowości zastosowania przez kontrolujących urządzeń pomiarowych (wag LP 600), sposobu przeprowadzenia ważenia, obliczenia nacisku osi oraz dopuszczalnej masy całkowitej kontrolowanego pojazdu poprzez zsumowanie wyników ważenia na pojedynczych wagach – niezgodnych według skarżącego – z treścią instrukcji obsługi i Certyfikatem Zatwierdzenia Typu WE nr PL 05 004 wydanym przez Główny Urząd Miar. Jak wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej, "wyniki uzyskane podczas kontroli ewidentnie nie spełniają warunków atestu wagi, stanowiącego załącznik do instrukcji obsługi", a zgodnie z treścią ww. Certyfikatu Zatwierdzenia Typu WE nr PL 05 004, "waga LP 600 jest elektroniczną wagą automatyczną do ważenia nacisku kół lub osi". W ocenie skarżącego, z treści producenckiej instrukcji obsługi wagi stanowiącej załącznik do Certyfikatu "wskazania cząstkowe, tj. wskazania nacisków kół lub osi pojazdu, nie powinny być wykorzystywane do wyznaczania sumarycznej masy pojazdu". Z tego powodu, zdaniem skarżącego, "kontrolujący inspektor ITD dokonał czynności sprawdzających absolutnie niezgodnych z wytycznymi producenta". Jak wskazał autor skargi kasacyjnej, pomimo iż strona przywołała w skardze do WSA konkretne punkty z instrukcji obsługi, potwierdzające fakt nieprawidłowego wykonania procedury ważenia przez kontrolujących, Sąd I instancji nie odniósł się do argumentów związanych ze szczegółowo przeanalizowaną w skardze instrukcją obsługi, a także do treści przywołanego w skardze orzecznictwa.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie jest prawidłowe, nie spełnia bowiem przytoczonych powyżej wymogów wynikających z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zakresie obligatoryjnych elementów tj. zwięzłego przedstawienia stanu sprawy oraz wskazania podstawy prawnej rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienia. Pomimo że w uzasadnieniu, przedstawiając zarzuty podniesione w skardze, Sąd wskazał przepisy których naruszenie zarzuca skarżący i w czym tego naruszenia upatruje, to w części zawierającej uzasadnienie rozstrzygnięcia, Sąd w ogóle nie odniósł się do przywołanych uprzednio zarzutów skargi, stanowiących istotę sporu. Sąd ograniczył się jedynie do ogólnych, uniwersalnych sformułowań dotyczących regulacji prawnej zasad przewozu pojazdami nienormatywnymi, nie odnosząc ich jednak do tej sprawy. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku w ogóle nie zawiera uzasadnienia stanowiska Sądu co do spornego w sprawie sposobu ważenia przy użyciu wag LP 500, dopuszczalności użycia tych wag do określenia masy całkowitej pojazdu oraz poglądu skarżącego, że rodzaj przewożonego ładunku wykluczał ukaranie, skoro nie było dowodu przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej. Skarżący przywołał w skardze do WSA konkretne punkty z Instrukcji obsługi, potwierdzające fakt nieprawidłowego wykonania procedury ważenia przez kontrolujących, jednak Sąd I instancji w ogóle się do tych argumentów nie odniósł. W uzasadnieniu jest tylko jedno enigmatyczne zdanie odwołujące się – ale jedynie ogólnie - do Certyfikatu oraz Instrukcji Obsługi. Sąd stwierdził mianowicie w ślad za organem, że "Wagi te w dniu kontroli legitymowały się ważnymi świadectwami legalizacji ponownej, wydanymi przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w Poznaniu. Użyte wagi spełniały wymagania techniczne i metrologiczne, które powinny spełniać przyrządy pomiarowe i mogły służyć do ustalenia nacisku na pojedynczą oś napędową oraz wyznaczenia rzeczywistej masy całkowitej kontrolowanego zespołu pojazdów". Sąd wypowiedział zatem swój pogląd, uznając dopuszczalność ważenia przy użyciu tych wag rzeczywistej masy całkowitej pojazdu, jednak tego poglądu nie uzasadnił, w ogóle nie ustosunkował się do zarzutów kwestionujących prawidłowość dokonanych pomiarów w kontekście wskazanych w Certyfikacie oraz Instrukcji Obsługi dopuszczalnych parametrów i metod ważenia. Z uzasadnienia w istocie zatem nie wynika stanowisko Sądu pierwszej instancji w zakresie przyjętego stanu faktycznego. "Zwięzłe przedstawienie stanu sprawy", o którym mowa w art. 141 § 4 p.p.s.a., powinno obejmować także odniesienie się do ustaleń faktycznych poczynionych w toku postępowania administracyjnego przez prowadzący je organ (por. m.in. uchwałę składu siedmiu sędziów NSA z dnia 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09, ONSA WSA 2010, nr 3, poz. 39; także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2005 r., FSK 2123/04, ONSAWSA 2006, nr 1, poz. 9). W przypadku sporu w tym zakresie pomiędzy stronami postępowania sądowoadministracyjnego, stanowisko sądu co do prawidłowości ustalenia stanu faktycznego powinno zawierać odniesienie do argumentów prezentowanych zarówno przez organ administracji, jak i przez skarżącego oraz wyjaśniać, dlaczego poszczególne argumenty uznaje za prawidłowe, a inne nie. Uzasadnienie zaskarżonego w tej sprawie wyroku nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sąd nie ustosunkował się także do powoływanych w toku postępowania poglądów orzecznictwa kwestionujących dopuszczalność sumowania nacisku pojedynczych osi dla ustalania rzeczywistej masy całkowitej. Zasadnie zatem wskazuje skarżący kasacyjnie, że Sąd nie wziął pod uwagę całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych rozpoznawanej sprawy. Wadliwie sporządzone uzasadnienie wyroku mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż pominięcie ustaleń dotyczących określenia zasad stosowania oraz dokładności wag użytych do pomiaru masy i nacisków osi w toku kontroli drogowej i niewłaściwe zastosowanie wartości błędów pomiarowych do ustalonego stanu faktycznego, mogło prowadzić do wadliwości w zakresie ustalenia stanu faktycznego w sprawie. Wadliwie przeprowadzona przez Sąd ocena stanu faktycznego sprawy nie pozwala stronom postępowania sądowego poznać sposobu rozumowania i argumentacji Sądu i uniemożliwia dokonanie przez Naczelny Sąd Administracyjny oceny pozostałych zarzutów zawartych w skardze kasacyjnej.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku jest na tyle ogólne, że wymyka się spod kontroli Sądu II instancji, z powodu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., tj. braków w zakresie zwięzłego przedstawienia stanu sprawy w zakresie oceny prawidłowości ustalenia stanu faktycznego stanowiącego podstawę do subsumpcji, podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienia. Z tego powodu uchylono zaskarżony wyrok w całości i przekazano sprawę Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a.
Ponieważ zasadny okazał się zarzut naruszenia wskazanego powyżej przepisu prawa procesowego, niedopuszczalne jest na tym etapie sprawy dokonanie przez Naczelny Sąd Administracyjny oceny zasadności pozostałych podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów dotyczących naruszenia przepisów k.p.a., u.d.t. oraz Konstytucji RP. Ich rozstrzygnięcie przez NSA pozbawiłoby bowiem stronę możliwości instancyjnej kontroli tego rozstrzygnięcia.
Wobec powyższego, rozpoznając ponownie sprawę, Sąd I instancji będzie zobowiązany odnieść się do podnoszonych w skardze zarzutów naruszenia art. 6, art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 81 k.p.a. w zakresie prawidłowości ustalenia przez organ stanu faktycznego w sprawie, tj. dopuszczalności użycia wag LP 600 do pomiaru dopuszczalnej masy całkowitej kontrolowanego pojazdu poprzez sumowanie wyników ważenia z dwóch wag i legalności nałożenia, na podstawie tak uzyskanego wyniku, kary pieniężnej za przekroczenie dmc oraz przekroczenie dopuszczalnego nacisku na osi, a także co do przyjętego przez organ sposobu interpretacji wyników pomiaru nacisku osi i masy całkowitej poprzez zastosowanie tolerancji błędu przy pomiarze ze względu na błąd pomiarowy urządzenia rejestrującego, biorąc pod uwagę zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy, w tym również kwit wagowy wskazujący wagę 41 ton przewożonego ładunku, a także odnieść się do zarzucanej przez stronę niezgodności przepisów art. 64 d i f w zw. z art. 140ab ust. 1 pkt 1-3 u.d.p. z Konstytucją oraz niezgodności art. 41 ust. 2 u.d.p. z art. 3 ust. 1 dyrektywy 96/53/WE w zw. z pkt 3 rozdziału 8 załącznika XII do Traktatu Ateńskiego.
O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd orzekł na podstawie art. 209 w zw. z art. 203 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b/ i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a/ w związku z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804 ze zm.), uwzględniając w kwocie zasądzonych kosztów (1000 złotych) wpis od skargi kasacyjnej oraz koszty nowo ustanowionego radcy prawnego, który sporządził i wniósł skargę kasacyjną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło