VII SA/Wa 1253/15
WyrokWSA w Warszawie2016-02-04
Skład orzekający: Mariola Kowalska, Joanna Gierak-Podsiadły, Włodzimierz Kowalczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ ochrony zabytków może odmówić wydania pozwolenia na budowę przyłącza elektroenergetycznego do obiektu, który sam został wybudowany bez wymaganego pozwolenia i podlega nakazowi usunięcia, nawet jeśli samo przyłącze nie narusza substancji zabytku?Ratio decidendi
Organ ochrony zabytków może odmówić wydania pozwolenia na budowę przyłącza elektroenergetycznego, jeśli wiąże się ono z dalszym funkcjonowaniem obiektu wybudowanego bez wymaganego pozwolenia konserwatorskiego i negatywnie wpływa na zachowanie wartości zabytkowych założenia urbanistycznego. Nawet jeśli samo przyłącze nie narusza substancji zabytku, jego realizacja może być sprzeczna z celami ochrony konserwatorskiej, gdy prowadzi do utrwalenia stanu niezgodnego z prawem.Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła wniosek o pozwolenie na budowę przyłącza elektroenergetycznego do pawilonu handlowego. Organ ochrony zabytków odmówił wydania pozwolenia, wskazując, że pawilon został wybudowany bez wymaganego pozwolenia i podlega nakazowi usunięcia, a przyłącze umożliwiłoby jego dalsze funkcjonowanie. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Spółka zaskarżyła decyzję, zarzucając naruszenie prawa materialnego i przekroczenie uznania administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska, , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Protokolant st. ref. Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2016 r. sprawy ze skargi [...] spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] marca 2015 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na budowę przyłącza elektroenergetycznego oddala skargę
Przedmiotem skargi wniesionej przez [...] Sp. z o.o. w [...] jest decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] marca 2015 r. znak: [...].
Orzeczenie to organ wydał po rozpatrzeniu odwołania skarżącej Spółki wniesionego od decyzji [...] Konserwatora Zabytków, działającego z upoważnienia Prezydenta [...], z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] o odmowie wydania pozwolenia na budowę przyłącza elektroenergetycznego na działce nr [...] i [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w [...].
Zaskarżoną decyzją Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego utrzymał w mocy ww. decyzję organu I instancji z dnia [...] listopada 2014 r.
W uzasadnieniu wydanej decyzji Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wskazał, że Spółka [...] w dniu [...] września 2014 r. złożyła wniosek o pozwolenie na budowę przyłącza elektroenergetycznego na działce nr [...] i [...] obręb [...] przez ul. [...] w [...].
Kompetencje organu ochrony zabytków do orzekania w przedmiotowej sprawie wynikają z faktu, że układ urbanistyczny ul. [...] został wpisany do rejestru zabytków decyzją z dnia [...] lipca 1965 r. pod nr [...].
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 36 ust. 1 pkt 11 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, na podstawie którego pozwolenia organu ochrony zabytków pierwszej instancji wymaga podejmowanie innych działań, które mogłyby prowadzić do naruszenia substancji lub zmiany wyglądu zabytku wpisanego do rejestru.
I dalej, organ odwoławczy podał, że [...] Konserwator Zabytków uzasadniając odmowę pozwolenia na wnioskowane prace wskazał, że budowa nowego złącza kablowego ma na celu rozpoczęcie dostarczania energii elektrycznej o zwiększonej mocy do wolnostojącego pawilonu handlowego, usytuowanego przy prawym skrzydle zabytkowego [...]. Organ ten decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] wydał nakaz usunięcia ww. pawilonu, postawionego bez stosownego pozwolenia organu konserwatorskiego. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego jako organ odwoławczy orzeczeniem z dnia [...] kwietnia 2014 r. znak: [...] [[...]], utrzymał w mocy ww. decyzję [...] Konserwatora Zabytków. Organ I instancji uznał zatem, że wydanie pozwolenia na umieszczenie urządzenia związanego z potrzebami obiektu, na usunięcie którego został wydany nakaz – jest sprzeczne z ochroną konserwatorską wpisanego do rejestru zabytków układu urbanistycznego ulicy [...].
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego podzielił powyższą argumentację [...] Konserwatora Zabytków, uznając za zasadne merytoryczne nieudzielenie pozwolenia na budowę przyłącza, które immanentnie związane jest z dalszym funkcjonowaniem obiektu wybudowanego bez pozwolenia organu ochrony zabytków i wpływającego negatywnie na zachowanie wartości zabytkowych założenia urbanistycznego ulicy [...].
W odniesieniu do zarzutów odwołania Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wskazał, że bez znaczenia dla podjętego rozstrzygnięcia jest okoliczność, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 18 sierpnia 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 1272/14, wstrzymał wykonanie obu decyzji organu ochrony zabytków wydanych w przedmiocie nakazu usunięcia przedmiotowego pawilonu, skoro następnie Sąd ten orzeczeniem z dnia 27 listopada 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 1272/14 oddalił skargę na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] kwietnia 2014 r. znak: [...] [[...]]. Wprawdzie orzeczenie Sądu nie jest jeszcze prawomocne, niemniej wstrzymanie wykonalności decyzji organów ochrony zabytków z dniem wydania wyroku o sygn. akt VII SA/Wa 1272/14, przestało obowiązywać, a zatem decyzja [...] Konserwatora Zabytków z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...], utrzymana w mocy decyzją organu odwoławczego jest wykonalna.
W skardze na ww. decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] marca 2015 r. strona skarżąca – [...] Sp. z o.o. w [...] wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego, tj. art. 36 ust. 1 pkt 11 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami poprzez przekroczenie uznania administracyjnego, a to poprzez utrzymanie w mocy odmowy wydania pozwolenia na budowę przyłącza elektroenergetycznego, pomimo iż sama inwestycja przyłączenia obiektu do sieci energetycznej nie narusza substancji i nie spowoduje zmiany wyglądu zabytku wpisanego do rejestru, tylko umożliwi dostarczanie energii elektrycznej do obiektu, którego usunięcia domagają się organy konserwatorskie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] marca 2015 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] o odmowie zezwolenia skarżącej Spółce na budowę przyłącza elektroenergetycznego na działce nr [...] i [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w [...].
Wymienione decyzje zapadły w oparciu o przepis art. 36 ust. 1 pkt 11 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, w myśl którego pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków wymaga podejmowanie innych działań, które mogłyby prowadzić do naruszenia substancji lub zmiany wyglądu zabytku wpisanego do rejestru. Wskazany przepis nie określa, w jakich przypadkach możliwe jest wydanie pozwolenia na jego podstawie, a w jakich - konieczna jest odmowa jego udzielenia. Pozostawia tę kwestię uznaniu organu ochrony zabytków. Przy czym, ocena organu w tym zakresie powinna każdorazowo opierać się na ustaleniach dotyczących wpływu konkretnej inwestycji na chronione wartości danego zabytku.
Zdaniem Sądu, stosując ten przepis organy orzekające nie przekroczyły przyznanego im uznania, a swoje stanowisko w sposób należyty uzasadniły w wydanych rozstrzygnięciach.
Bezsporne w sprawie pozostaje, iż skarżąca Spółka wystąpiła z żądaniem wydania pozwolenia na budowę przyłącza elektroenergetycznego na działce nr [...] i [...] z obrębu [...] dzielnicy [...], ul. [...] /ul. [...] w [...]. Założenie urbanistyczne ul. [...] jest wpisane do rejestru zabytków pod nr rej. [...] decyzją z dnia [...] lipca 1965 r., a wobec tego organ konserwatorski był uprawniony do działania w sprawie i rozpatrzenia wniosku o wydanie pozwolenia na wykonanie ww. inwestycji. Planowana inwestycja ma polegać na budowie przyłącza elektroenergetycznego w pasie drogowym ul. [...]. Kabel elektroenergetyczny miałby być ułożony w wykopie o głębokości 0,8 m wzdłuż ul. [...] do obiektu podłączanego. Wymieniony obiekt podłączany to wolnostojący pawilon handlowy, usytuowany przy prawym skrzydle [...], wpisanego do rejestru zabytków. Co istotne, decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...][...] Konserwator Zabytków wydał nakaz właścicielom ww. pawilonu handlowego, przywrócenia do poprzedniego stanu zabytku - układu urbanistycznego ulicy [...] w [...] w rejonie ul. [...] - poprzez usunięcie umieszczonego niezgodnie z przepisami dotyczącymi ochrony zabytków i opieki nad zabytkami kiosku handlowego przy ul. [...] w rejonie ul. [...] w [...], przy prawym skrzydle [...] przy ul. [...] na działce nr ewid. [...] w obrębie [...]. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego utrzymał w mocy ww. decyzję z dnia [...] sierpnia 2013 r. Decyzje te pozostają w obrocie prawnym (w dniu 27 listopada 2014 r. zapadł w tej sprawie wyrok tut. Sądu o sygn. akt VII SA/Wa 1272/14 oddalający skargę, który wobec wniesienia skargi kasacyjnej nie jest na dzień dzisiejszy prawomocny). Tym samym, orzeczony nakaz usunięcia wskazanego kiosku winien być wykonany w terminie 3 miesięcy od dnia, kiedy decyzja stała się ostateczna (o czym stanowi ww. decyzja z dnia [...] sierpnia 2013 r.). Ta też okoliczność mogła mieć decydujące znaczenie w sprawie, albowiem zezwolenie na wykonanie przyłącza elektroenergetycznego objętego wnioskiem Spółki prowadzić będzie do dalszego utrzymywania obiektu, który odrębnym aktem organu konserwatorskiego podlegającym wykonaniu został objęty nakazem usunięcia. Tym samym, w ocenie Sądu, stwierdzenie przez organy orzekające w sprawie, że wykonanie przyłącza wiąże się z dalszym funkcjonowaniem obiektu wykonanego bez pozwolenia konserwatorskiego i wpływającego negatywnie na zachowanie wartości zabytkowych założenia urbanistycznego ulicy [...], i z tego też powodu nie może być akceptowane, znajduje oparcie w materiale dowodowym sprawy i mogło uzasadniać odmowę wydania wnioskowanego pozwolenia.
Dlatego też Sąd nie podzielił zarzutów skargi i orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło