II GSK 5398/16

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-05-25

Skład orzekający: Anna Robotowska, Zbigniew Czarnik, Urszula Wilk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo nałożył karę pieniężną za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, gdy kierowca wysadził pasażerkę poza wyznaczonym przystankiem z powodu jej nagłych problemów zdrowotnych, a organ nie zbadał wystarczająco okoliczności usprawiedliwiających takie działanie?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną organu, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo uchylił decyzje organów obu instancji. Organy administracji naruszyły zasady postępowania dowodowego, w szczególności art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., nie badając wystarczająco okoliczności wskazujących na możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 92c ustawy o transporcie drogowym, mimo wyjaśnień strony skarżącej dotyczących nagłej potrzeby pasażerki.
Stan faktyczny
W wyniku kontroli stwierdzono, że kierowca autobusu wysadził pasażerkę poza wyznaczonym przystankiem. Organy administracji nałożyły na kierowcę karę pieniężną. Kierowca wyjaśnił, że było to spowodowane nagłą potrzebą pasażerki skorzystania z toalety. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów, zarzucając im naruszenie przepisów postępowania i niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło skargę kasacyjną, kwestionując ocenę WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Robotowska (spr.) Sędzia NSA Zbigniew Czarnik Sędzia del. WSA Urszula Wilk po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 7 lipca 2016 r. sygn. akt III SA/Lu 1761/15 w sprawie ze skargi M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, objętym skargą kasacyjną wyrokiem z 7 lipca 2016 r., po rozpoznaniu sprawy ze skargi M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] października 2015 r. w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję Marszałka Województwa L. z [...] października 2015 r. oraz orzekł o kosztach postępowania. I Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy: W wyniku przeprowadzonej w dniu [...] sierpnia 2015 r. przez upoważnionych pracowników Urzędu Marszałkowskiego Województwa L. (dalej: organ pierwszej instancji) kontroli ustalono, że podczas realizacji przez M. D. (dalej: skarżący) kursu w ramach linii regularnej Z. – L. (kurs z L. do Z. z godz. [...]) o godz. [...] nastąpiło naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym i wydanego przedsiębiorcy zezwolenia, m.in. w postaci wysadzenia pasażerki w miejscowości S., w ciągu drogi krajowej nr 17, za skrzyżowaniem z drogą w kierunku miejscowości K., na przystanku nieujętym w rozkładzie jazdy. Na okoliczność stwierdzonych nieprawidłowości sporządzony został protokół kontroli. Skarżący, który kierował pojazdem, odmówił podpisania protokołu, nie wnosząc do niego żadnych uwag. Decyzją z dnia [...] października 2015 r. organ pierwszej instancji nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 3000 zł za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, tj. wykonywanie przewozu z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu, dotyczących wyznaczonych przystanków, o którym mowa w lp. 2.2.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. W odwołaniu od tej decyzji skarżący przyznał, że w trakcie wykonywania kontrolowanego przewozu zatrzymał się w miejscowości S. i na żądanie pasażerki pozwolił jej wysiąść w miejscu nieoznaczonym jako przystanek w realizowanym rozkładzie jazdy. Jak wyjaśnił, było to spowodowane wyraźną, chociaż ze zrozumiałych względów dyskretną, informacją pasażerki o nagłych problemach z trawieniem i bezwzględnej konieczności skorzystania z toalety, zaś w miejscu zatrzymania autobusu możliwość taka istniała na przykład w pobliskim ośrodku zdrowia. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji SKO podniosło, że podziela ustalenia i wnioski organu pierwszej instancji, które znajdują oparcie w zebranym w sprawie materiale dowodowym. W opinii organu odwoławczego zostały wypełnione przesłanki nałożenia administracyjnej kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, bowiem stwierdzone naruszenie nie budzi wątpliwości i stanowi rażące naruszenie warunków udzielonego zezwolenia oraz przepisów ustawy. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ stwierdził, że strona nie wykazała okoliczności wskazujących na przesłanki ekskulpacyjne, np. działania zmierzającego do udzielenia pomocy pasażerce zgłaszającej dolegliwości. W ocenie organu dołączona do akt sprawy dokumentacja fotograficzna nie obrazowała stanu wyższej konieczności, na który powołuje się przewoźnik. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, skarżący wniósł skargę, w której domagał się u7chylenia decyzji obu instancji, zarzucając naruszenie m.in. art. 18b ust. 1 pkt 2, pkt 3 i pkt 7, art. 18b ust. 2 pkt 2, pkt 3 i pkt 5 w zw. z art. 92 ust. 1, oraz w zw. z treścią Ip. 2.2 ust. 3 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, poprzez błędne ich zastosowanie w sytuacji, kiedy zatrzymanie się kierowcy poza przystankiem wyznaczonym rozkładem jazdy, było podyktowane wyjątkowymi okolicznościami niezależnymi od przedsiębiorcy. Skarżący zarzucił również naruszenie przepisów postępowania oraz przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718) w skrócie: p.p.s.a., uchylił decyzje organów obu instancji stwierdzając, że doszło do naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy. W ocenie Sądu pierwszej instancji, organy orzekając o nałożeniu kary pieniężnej na podmiot wykonujący przejazd powołały okoliczności faktyczne i przepisy stanowiące podstawę wymierzenia przedmiotowej kary, nie rozważyły jednak w prawidłowy sposób wynikających z przytoczonego przepisu okoliczności ekskulpujących stronę postępowania. WSA wskazał, że w realiach rozpatrywanej sprawy fakt zatrzymania pojazdu na przystanku nieujętym w rozkładzie jazdy nie był sporny i stanowił naruszenie zasady określonej w art. 18 b ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 r., poz. 1414) w skrócie: u.t.d. Nakładając karę pieniężną w oparciu o art. 92a ust. 1 oraz pkt 2.2.3 załącznika nr 3 do ustawy, organ powinien był ustalić, w oparciu o zebrane dowody, że przewoźnik zatrzymał pojazd na niewyznaczonym w rozkładzie jazdy przystanku – w celu wysadzenia pasażera. Takie ustalenie nie wynika zaś jednoznacznie z podstawowego dowodu, jaki organ przeprowadził, tj. z protokołu kontroli. Treść wpisu w tym protokole, jest lakoniczna i ogranicza się do stwierdzenia zatrzymania kontrolowanego pojazdu o godz. [...] w celu wysadzenia pasażera na przystanku zlokalizowanym w miejscowości S. (za skrzyżowaniem z drogą w kierunku miejscowości K. po prawej stronie), przystanek ten nie jest ujęty w rozkładzie jazdy (pasażerka poprosiła kierowcę o zatrzymanie w opisanym miejscu na co kierowca wyraził zgodę). Powyższe ustalenie w ocenie WSA w Lublinie, nie jest wystarczające dla uznania naruszenia art. 18 b ust. 1 pkt 3 i 7 u.t.d. i zastosowania sankcji administracyjnej z tego tytułu, w kontekście okoliczności wskazywanych w wyjaśnieniach strony. WSA wskazał, że z uwagi na dyspozycję art. 92c u.t.d., który w istocie ogranicza odpowiedzialność przewoźnika za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, wyjaśnienia strony wskazujące powody zatrzymania pojazdu poza miejscem określonym w rozkładzie jazdy dla kontrolowanego kursu, powinny stanowić szczególny przedmiot oceny i dociekań organu. Treść protokołu z kontroli nie odzwierciedla bowiem całego przebiegu zdarzenia i nie pozwala zobrazować stanu faktycznego jako kwalifikującego naruszenie przepisów, o których mowa w art. 92a ust. 1 u.t.d. W ocenie Sądu pierwszej instancji organ pomijając wyjaśnienia przewoźnika przedstawione w pismach z dnia [...] sierpnia i [...] września 2015 r. zaniechał dokładnego wyjaśnienia i oceny zdarzenia pod kątem spełnienia przesłanek do nałożenia kary. Sąd podkreślił, że formułując daleko idącą ocenę w zakresie warunków uprawdopodabniających przesłanki ekskulpacyjne, organ zaniechał przeprowadzenia dowodu z zeznań pasażerki opuszczającej pojazd na przystanku nieobjętym rozkładem jazdy, mimo istnienia ku temu warunków. Czynności kontrolne wykonywany były bowiem z udziałem drugiego kontrolującego poruszającego się samochodem służbowym jadącym bezpośrednio za kontrolowanym autobusem. II Skargę kasacyjną wywiodło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.: I. naruszenie prawa materialnego, tj.: - art. 18b ust. 1 pkt 3 i 7, ust. 2 pkt 3 i 5 w zw. z art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż wydanie przez organ decyzji w oparciu o wskazany przepis jest przedwczesne oraz, iż z ustaleń organu prowadzącego postępowanie nie wynika w sposób niebudzący wątpliwości, iż miało miejsce wysadzenie pasażera poza przystankiem ujętym w obowiązującym rozkładzie jazdy, w sytuacji, gdy z materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania w sposób ewidentny wynika, iż wykonujący przewóz osób w krajowym transporcie drogowym wysadził pasażera na przystanku nieujętym w rozkładzie jazdy na skutek zdarzenia i okoliczności, których świadomość podmiot ten posiadał i mógł je przewidzieć; - art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. poprzez błędne zastosowanie polegające na uznaniu, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć (przy czym brak oświadczenia strony tej treści w protokole kontroli), w sytuacji, gdy z ustaleń organu prowadzącego postępowanie wynikało w sposób niebudzący wątpliwości, iż przedsiębiorca wykonujący przewóz osób w krajowym transporcie drogowym dopuścił się z pełną świadomością naruszenia przepisów u.t.d. polegającego na wysadzeniu pasażera na przystanku nieujętym w obowiązującym rozkładzie jazdy, a nie wystąpiła przesłanka odstąpienia od wymierzenia kary wskazana w tym przepisie; II. naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieuzasadnione sformułowanie wskazań co do dalszego postępowania, tj. konieczność odebrania dodatkowych wyjaśnień od kontrolujących co do przebiegu zdarzenia i przyczyn faktycznego opuszczenia pojazdu przez pasażera, podczas gdy stosowne i wyczerpujące stwierdzenia odnoszące się do popełnionego naruszenia, kontrolerzy ujęli w sporządzonym protokole kontroli; - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. poprzez uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji SKO w L. oraz poprzedzającej ją decyzji Marszałka Województwa L. (pomimo braku naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy), wskutek błędnego uznania przez Sąd, iż naruszony został art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z 14 czerwca 196 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267) w skrócie: k.p.a. poprzez dowolne ustalenie przez organ administracji publicznej, że skarżący naruszył obowiązki i warunki wynikające z przepisów ustawy o transporcie drogowym oraz posiadanej licencji, a w ocenie Sądu wymierzenie kary przewoźnikowi w aspekcie przesłanek określonych w art. 92a ust. 1 w zw. z art. 18 b ust. 1 pkt 3 i 7 oraz ust. 2 pkt 3 ustawy było przedwczesne. Podnosząc te zarzuty skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. M. D. nie udzielił odpowiedzi na skargę kasacyjną. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie jest oparta na usprawiedliwionych podstawach. Istotą sporu w rozpoznawanej sprawie jest to, czy postępowanie poprzedzające nałożenie kary pieniężnej zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy oraz czy organy obu instancji prawidłowo zastosowały przesłanki odpowiedzialności skarżącego. W ocenie Sądu pierwszej instancji, postępowanie na podstawie którego wydano zaskarżoną decyzję oraz decyzję pierwszej instancji było obarczone wadami wynikającymi z istotnego naruszenia zasad i przepisów postępowania, gdyż stan faktyczny sprawy nie został jednoznacznie ustalony i budzi wątpliwości, a organ orzekający w sprawie prowadząc postępowanie w przedmiocie nałożenia kary naruszył zarówno zasady ogólne postępowania administracyjnego, tj. art. 7 k.p.a., ale również – co istotne – naruszył zasady postępowania dowodowego, w szczególności poprzez nieuwzględnienie wyjaśnień skarżącego składanych w toku postępowania (art. 77 § 1 k.p.a.). Sąd wskazał, iż dla rozstrzygnięcia sprawy istotne jest bowiem wyjaśnienie, czy przewoźnik miał czy też nie miał wpływu na powstanie naruszenia i czy naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. WSA podkreślił, że organ administracji nakładając karę na przewoźnika w trybie art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym nie może ograniczyć się do stwierdzenia, że prezentowana przez skarżącego argumentacja jest niewiarygodna. Skarżący kasacyjnie organ nie podzielił oceny Sądu, podnosząc że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w postaci protokołu z kontroli przeprowadzonej na warunkach i w trybie przewidzianym w ustawie, korzysta z uprzywilejowanej i kwalifikowanej mocy dowodowej. W ocenie organu protokół sporządzony w sprawie precyzyjnie określa stwierdzone naruszenie z podaniem pełnej podstawy prawnej oraz opisu stwierdzonego naruszenia w sposób wymagany przez wzór załącznika do Rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z 23 lipca 2013 r. w sprawie kontroli przewozu drogowego (Dz. U. poz. 1064). Organ podkreślił, że kierowca nie podpisał protokołu, ale też nie wniósł zastrzeżeń. Przy tak zarysowanej istocie sporu, wypada przypomnieć, że z zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) wynika obowiązek organu administracji państwowej wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych ze sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa. Realizację tej zasady zapewniają przede wszystkim gwarancje zawarte w przepisach regulujących postępowanie dowodowe. Zgodnie z uregulowaniami zawartymi w Dziale II ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego organ w toku postępowania administracyjnego jest zobowiązany do przeprowadzenia postępowania dowodowego. Istotą tego postępowania jest ustalenie wszelkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy po to, by następnie dokonać ich oceny pod kątem przepisów materialnoprawnych. Podstawą nałożonej na skarżącego kary były przepisy art. 18b ust. 1 pkt 3 i 7 oraz art. 18b ust. 2 pkt 3 i 5 w zw. z lp. 2.2.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, które stanowią, że wsiadanie i wysiadanie pasażerów w przewozach regularnych w krajowym transporcie drogowym odbywa się tylko na przystankach określonych w rozkładzie jazdy i zgodnie z warunkami przewozu osób określonymi w zezwoleniu, a ponadto zakazane jest zabieranie i wysadzanie pasażerów poza przystankami określonymi w rozkładzie jazdy. W przypadku naruszenia przez podmiot wykonujący przewóz drogowy obowiązków lub warunków przewozu ustawodawca przewidział w art. 92a ust. 1 i 2 ustawy o transporcie drogowym nałożenie kary pieniężnej w wysokości od 50 zł do 10 000 zł za każde naruszenie, przy czym suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 10 000 zł. Wykaz obowiązków lub warunków przewozu drogowego oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy, przy czym wysokość kar tam ustalona nie podlega miarkowaniu. Na skutek analizy powyższych przepisów organ nałożył na skarżącego karę w wysokości 3000 zł. Jednak odpowiedzialność, o jakiej mowa w art. 92a ust. 1 i 2 u.t.d., pomimo że dotyczy deliktu administracyjnego, nie ma charakteru bezwzględnego. Bowiem postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej nie wszczyna się z przyczyn wymienionych w art. 92c ust. 1 u.t.d. m.in. gdy okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. W rozpoznawanej sprawie, jak trafnie zauważył Sąd pierwszej instancji, organy orzekając o nałożeniu kary pieniężnej na podmiot wykonujący przewóz drogowy z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego powołały okoliczności faktyczne i przepisy stanowiące podstawę wymierzenia przedmiotowej kary, nie rozważyły jednak w prawidłowy sposób okoliczności wynikających z przytoczonego przepisu art. art. 92c ust. 1 u.t.d. Jak wskazał WSA w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, "organ odwoławczy w całości podzielił ustalenia stanu faktycznego dokonane przez organ pierwszej instancji oraz jego ocenę. Nie uwzględnił natomiast argumentacji przewoźnika nakierowanej na zastosowanie przepisu art. 92c ustawy, określającego przyczyny dla których nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, uznając podnoszone przez stronę okoliczności za nieuprawdopodobnione". Przewoźnik wskazywał, że powodem zatrzymania pojazdu na niewyznaczonym dla danego kursu przystanku była prośba pasażerki związana z nagłym pogorszeniem się jej samopoczucia i potrzebą skorzystania z toalety. Zdaniem organu, odstąpienie od ustalonych zasad wykonywania przewozów regularnych może jedynie uzasadniać wystąpienie stanu wyższej konieczności, co powinno zostać uprawdopodobnione przez stronę. Zdaniem organów, miałoby to polegać na wykazaniu, że kierowca zapewnił pasażerowi niezbędną pomoc, tzn. udzielił pierwszej pomocy przedmedycznej, wezwał pomoc medyczną, odwiózł do najbliższego szpitala lub ośrodka zdrowia. W ocenie organu tylko takie okoliczności uprawdopodabniałyby stan wyższej konieczności, o którym mowa w przepisie art. 92c ustawy o transporcie drogowym. Z tym stanowiskiem nie sposób się zgodzić. Należy bowiem podnieść, iż organy z jednej strony kwestionowały brak udowodnienia przez stronę zaistnienia przesłanek egzoneracyjnych, a z drugiej nie dopuściły dowodów wnioskowanych przez stronę, za pomocą których strona podejmowała próbę wykazania okoliczności zaistniałych po stronie skarżącego. Odmowa uwzględnienia wyjaśnień skarżącego zawartych w pismach z dnia [...] sierpnia i [...] września 2015 r. uniemożliwiły stronie wykazanie swoich twierdzeń. Jednocześnie należy podnieść, że organ dyskredytował treść wyjaśnień skarżącego co do rzeczywistych powodów zatrzymania się na przystanku nieujętym w rozkładzie jazdy wskazując na treść protokołu oraz dokumentację fotograficzną sporządzone w czasie kontroli. Z lakonicznej, jak słusznie zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji, treści protokołu nie wynika wiele ponad to, że kierujący pojazdem zatrzymał się i wysadził pasażerkę na przystanku nieujętym w rozkładzie jazdy przewidzianym dla realizowanego kursu. Jak stwierdza autor skargi kasacyjnej, "była to typowa prośba pasażerki skierowana do kierowcy niemająca żadnego podłoża wyjątkowości i nienacechowana wystąpieniem nagłej sytuacji". W ocenie organu, ze zdjęć wykonanych w czasie kontroli przez drugiego z kontrolujących znajdującego się w pojeździe podążającym za autobusem wynika, że "pasażerka opuściła pojazd na przystanku, który w tym przypadku nie jest ujęty w obowiązującym rozkładzie jazdy kontrolowanego przewoźnika, pasażerka oddala się od przystanku, a przedsiębiorca kontynuuje kurs do miejscowości docelowej; jest to typowa odprawa pasażerska". Organ nie odnosi się jednak w żaden sposób do wyjaśnień skarżącego, który w piśmie z dnia [...] września 2015 r. podaje, że po wysadzeniu pasażerki na przystanku widział, że "kobieta szybkim krokiem udała się w kierunku Ośrodka zdrowia". Organ wskazuje na przykładowy katalog zdarzeń, które w jego ocenie spełniają przesłanki okoliczności usprawiedliwiających naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, ale nie konkretyzuje, jak w okolicznościach rozpoznawanej sprawy powinien zachować się kierowca w sytuacji prośby pasażerki o zatrzymanie się na najbliższym przystanku z powodu nagłego pogorszenia samopoczucia. W ocenie organu do naruszenia u.t.d. doszło wskutek zwykłej prośby pasażerki niepodyktowanej niczym innym, wbrew temu co twierdzi skarżący. Organ jednak swych twierdzeń nie udowodnił, powstrzymując się jednocześnie od ustosunkowania do wyjaśnień skarżącego. Wypada w tym miejscu zauważyć, że przepisy postępowania administracyjnego nie wprowadzają ograniczeń co do środków dowodowych, za pomocą których strona może wykazywać swoje stanowisko. Co do zasady rozkład ciężaru dowodu wynika z przepisu prawa materialnego, który organ administracji publicznej ma, na podstawie art. 6 k.p.a., obowiązek zastosować w sprawie. Może również zaistnieć sytuacja, w której w świetle przepisu prawa materialnego udowodnienie określonej okoliczności faktycznej obciąża stronę postępowania, nie zaś organ. Jednakże nawet wówczas organ nie jest zwolniony z obowiązku podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia, całego materiału dowodowego sprawy i oceny przedstawionych w sprawie dowodów (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.). W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji z tego obowiązku się nie wywiązały. Wobec powyższego WSA w Lublinie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku trafnie wskazał, iż sposób procedowania organów administracyjnych narusza zasady dowodowe określone w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego, co uzasadnia stwierdzenie, że organy nie wyjaśniły wszystkich okoliczności sprawy, czym naruszyły zasadę prawdy obiektywnej. Skarżący dwukrotnie dawał wyjaśnienia na okoliczność rzeczywistej przyczyny – niezależnej od skarżącego – zatrzymania się na przystanku nieujętym w rozkładzie i wysadzenia na nim pasażerki. Organ zignorował jednakże przedkładane wyjaśnienia, nie wyjaśniając równocześnie przesłanek, którymi kierował się odmawiając im mocy dowodowej. Nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., gdyż uzasadnienie kontrolowanego wyroku sądu administracyjnego pierwszej instancji, gdy chodzi o analizę przedstawionych w nim argumentów, nie uniemożliwia przeprowadzenia kontroli prawidłowości tego orzeczenia, co prowadzi do wniosku, że Sąd pierwszej instancji uczynił zadość obowiązkowi sporządzenia uzasadnienia w sposób uwzględniający konsekwencje wynikające z towarzyszącej uzasadnieniu każdego orzeczenia sądowego funkcji kontroli trafności wydanego rozstrzygnięcia. W tej mierze, co wymaga szczególnego podkreślenia, zupełnie inną kwestią jest natomiast siła przekonywania zawartych w nim argumentów, co prowadzi do wniosku, że brak przekonania strony o trafności rozstrzygnięcia sprawy, w tym przypadku odnośnie oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, nie oznacza jeszcze wadliwości uzasadnienia wyroku i to w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Fakt więc, że stanowisko zajęte przez sąd administracyjny pierwszej instancji jest odmienne od prezentowanego przez wnoszącego skargę kasacyjną nie oznacza, iż uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wady konstrukcyjne, nie poddaje się kontroli kasacyjnej, czy też, że jest wadliwe w stopniu uzasadniającym uchylenie wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Końcowo Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że za nieusprawiedliwione należało uznać zarzuty naruszenia prawa materialnego, gdyż Sąd pierwszej instancji nie wykładał treści przepisów stanowiących ramy prawne przesłanek odpowiedzialności skarżącego za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, ani nie stosował przepisu art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. określającego przesłanki odstąpienia od wymierzenia kary. Należy przypomnieć, że ocena zarzutów naruszenia prawa materialnego może być dokonana dopiero w niewadliwie ustalonym stanie faktycznym na podstawie kompletnego i wyczerpującego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Mając na względzie powyższe Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty skargi kasacyjnej za nieuzasadnione i z tych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło