I OZ 309/16

Dnia 8 kwietnia 2016 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2016 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Prokuratora Generalnego RP na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lutego 2016 roku, sygn. akt II SO/Wa 181/15 wymierzające grzywnę z wniosku A.K. o wymierzenie grzywny Prokuratorowi Generalnemu RP za nieprzekazanie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi z dnia 12 sierpnia 2013 r. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę na bezczynność organu w przedmiocie dostępu do informacji publicznej postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 4 lutego 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu wniosku A.K. o wymierzenie grzywny Prokuratorowi Generalnemu RP za nieprzekazanie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi z dnia 12 sierpnia 2013 r. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę na bezczynność organu w przedmiocie dostępu do informacji publicznej, wymierzył Prokuratorowi Generalnemu RP grzywnę w wysokości 1 000 zł. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że skarga na bezczynność wpłynęła do organu w dniu 16 sierpnia 2013 r., zaś do sądu została przekazana w dniu 7 października 2013 r., czyli z naruszeniem terminu określonego w art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) w związku z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 2058 ze zm., dalej u.d.i.p.). We wniosku o wymierzenie grzywny A.K. podniósł, że musiał monitorować organ domagając się podania przyczyny nienadesłania skargi do sądu w ustawowym terminie. W odpowiedzi na wniosek organ stwierdził, że zwłoka nie wynikała z celowego działania, lecz ze znacznego obciążenia pracowników w okresie urlopowym. Podkreślił także, że naruszenie terminu miało charakter incydentalny, a wymierzenie organowi grzywny nie znajduje uzasadnienia i jest niecelowe. Sąd uznał, że wniosek o wymierzenie grzywny zasługuje na uwzględnienie. Wskazał, że opóźnienie organu w wykonaniu ciążącego na nim obowiązku wyniosło 35 dni. Wyjaśnił, że fakt przekazania przez organ skargi, wraz z odpowiedzią na nią i aktami sprawy, nie czyni orzekania w przedmiocie wymierzenia grzywny bezprzedmiotowym. Nie zmienia on bowiem zaistniałego uchybienia terminowi ustanowionemu w art. 54 § 2 p.p.s.a. Przekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę jest bezwzględnym obowiązkiem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono. Wysokość grzywny została ustalona przez Sąd po wzięciu pod uwagę okoliczności, że organ ostatecznie przekazał skargę wraz aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Sąd uznał, że wymierzenie grzywny w tej sytuacji ma przede wszystkim charakter restrykcyjny, ale także prewencyjny. Nie jest bowiem pożądane, aby zaniedbania jakich dopuścił się organ, występowały w przyszłości. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł Prokurator Generalny RP domagając się jego uchylenia i oddalenia wniosku. W zażaleniu zarzucono Sądowi I instancji naruszenie art. 55 § 1 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia, w szczególności incydentalnego charakteru naruszenia ustawowego terminu w sytuacji znacznego obciążenia pracowników organu w okresie urlopowym, niezwłocznego przekazania skargi wraz z odpowiedzią na nią i aktami sprawy po ujawnieniu przez organ zaistniałego uchybienia, okoliczności, że naruszenie terminu nie przyczyniło się w istotny sposób do rozpoznania skargi z opóźnieniem w stosunku do terminów określonych w ustawie, a także wymierzenia organowi grzywny po prawomocnym zakończeniu postępowania w sprawie skargi na bezczynność oraz po ponad dwóch latach od zaistniałego uchybienia, co powoduje ze ukaranie grzywną nie prowadzi do osiągnięcia przez nią celu prewencyjnego. W odpowiedzi na zażalenie A.K. wniósł o jego oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 54 § 2 p.p.s.a. organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W razie niezastosowania się do tego obowiązku, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny (art. 55 § 1 p.p.s.a.). Grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (art. 154 § 6 p.p.s.a.). Zgodnie zaś z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy p.p.s.a., z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Instytucja grzywny ma mieszany charakter tj. dyscyplinująco-restrykcyjny. Jej celem jest nie tylko doprowadzenie do tego, by organ przekazał sądowi administracyjnemu skargę wraz z aktami sprawy i swoim stanowiskiem, ale także ma ona być sankcją za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, o którym mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Ponadto ma ona również funkcję prewencyjną, której celem jest zapobieżenie naruszeniom prawa w przyszłości. Wymierzenie grzywny możliwe jest po spełnieniu łącznie dwóch warunków, tj. złożenia przez stronę wniosku o wymierzenie organowi grzywny oraz stwierdzenia uchybienia przez organ terminu do przekazania sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Zatem przesłanką do wymierzenia grzywny jest fakt nieprzekazania skargi sądowi administracyjnemu, bez względu na powody. Natomiast wszystkie okoliczności danej sprawy, w tym między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ ciążącego na nim obowiązku, sąd powinien wziąć pod uwagę wymierzając wysokość grzywny. Poza sporem w niniejszej sprawie jest, że organ przekazał skargę na bezczynność z naruszeniem terminu do dokonania tej czynności. Zaś skarżący złożył wniosek o ukaranie organu grzywną. Spełnione zatem zostały przesłanki umożliwiające nałożenia takiej grzywny. Stwierdzając, że istniały podstawy do wymierzenia organowi grzywny, Sąd I instancji zasadnie orzekł również o jej wysokości. Orzeczona grzywna w wysokości 1000 zł jest w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego adekwatna do niewypełnienia ciążącego na organie obowiązku przesłania skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę w terminie wynikającym z przepisów prawa. Zaznaczyć trzeba, iż górna granica grzywny przewidziana przez ustawodawcę stanowić może dziesięciokrotność przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, biorąc pod uwagę okres zwłoki w realizacji przez organ obowiązku z art. 54 § 2 p.p.s.a., jak również charakter sprawy i to, że ostatecznie Prokurator wykonał przewidziany w ustawie obowiązek, wymierzył grzywnę adekwatną do stopnia zawinienia. Wymierzona w niniejszej sprawie grzywna spełnia przede wszystkim charakter restrykcyjny, ale także wpłynie prewencyjnie na organ, bowiem zapobiegnie wystąpieniu w przyszłości po stronie organu tego typu zaniedbań, jakich dopuścił się niniejszej sprawie. W tym kontekście, w ustalonych wyżej okolicznościach niniejszej sprawy, argumenty przedstawione przez Prokuratora Generalnego nie mogą podważyć stanowiska Sądu pierwszej instancji. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.