II OSK 1113/16
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-04-04
Skład orzekający: Marzenna Linska-Wawrzon, Paweł Miładowski, Iwona Niżnik-Dobosz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego, umarzając postępowanie administracyjne dotyczące zagrożeń związanych z linią wysokiego napięcia, prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy i czy nie naruszył zasady związania oceną prawną wyrażoną w poprzednich orzeczeniach sądowych?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo stwierdził naruszenie przez organy nadzoru budowlanego art. 153 p.p.s.a. Organy nie zastosowały się do wytycznych sądów z poprzednich orzeczeń, które nakazywały wnikliwe wyjaśnienie wpływu linii wysokiego napięcia na budynek mieszkalny i zdrowie ludzi. Umorzenie postępowania było przedwczesne, gdyż nie wyjaśniono wszystkich istotnych okoliczności, a zebrany materiał dowodowy, w tym ekspertyzy z lat 2008-2009, wymagał aktualizacji i uzupełnienia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi S. K. na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku uchylającą decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie napowietrznej linii wysokiego napięcia 110 kV przebiegającej nad budynkiem mieszkalnym skarżącego. Po wieloletnim postępowaniu administracyjnym i sądowym, w którym organy wielokrotnie uchylały decyzje, WSA w Białymstoku uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy nie zastosowały się do wytycznych sądów i przedwcześnie umorzyły postępowanie. Skarga kasacyjna od wyroku WSA została oddalona przez NSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 4 kwietnia 2017 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon (spr.) Sędziowie sędzia NSA Paweł Miładowski sędzia del. WSA Iwona Niżnik-Dobosz . po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] S.A. z siedzibą Lublinie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 4 grudnia 2016 r. sygn. akt II SA/Bk 663/15 w sprawie ze skargi S. K. na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od [...] S.A. z siedzibą Lublinie na rzecz S. K. kwotę 150 (sto pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 4 lutego 2016 r., II SA/Bk 663/15, po rozpoznaniu skargi S. K., uchylił zaskarżoną decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia [...] sierpnia 2015 r. oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w Białymstoku z dnia [...] czerwca 2015 r. w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie napowietrznej linii wysokiego napięcia 110 KV 1.
Wyrok wydany został w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Na wniosek S. K. z dnia 5 października 2008 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w Białymstoku wszczął postępowanie administracyjne w sprawie indukowania napięcia na pokryciu dachowym budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr geod. 48 w Białymstoku, przy ul. R. 38. W trakcie postępowania wyjaśniającego oraz przeprowadzonej w dniu 20 października 2008 r. kontroli, organ nadzoru budowlanego I instancji ustalił, że na wyżej opisanej działce bezpośrednio pod linią wysokiego napięcia znajduje się drewniany budynek mieszkalny z nieużytkowanym poddaszem, z dachem dwuspadowym pokrytym blachodachówką. Przedmiotowy budynek został zrealizowany na podstawie pozwolenia na budowę z dnia 14 września 1959 r. wydanego W. M. przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Białymstoku. W 2007 r. wymieniono pokrycie dachu budynku z dachówki cementowej na blachodachówkę, ale na wykonanie powyższych prac inwestor nie przedstawił żadnych dokumentów potwierdzających ich legalność. Po wykonaniu przedmiotowych robót budowlanych na pokryciu dachowym stwierdzono występowanie napięcia, które ma bezpośredni związek z obecnością linii wysokiego napięcia 110 kV przebiegającą nad tym budynkiem.
Na podstawie tak dokonanych ustaleń, PINB w Białymstoku postanowieniem z dnia 27 października 2008 r., w oparciu o przepis art. 81 c ust.2 ustawy Prawo budowlane, zobowiązał S. K. do przedłożenia ekspertyzy technicznej pokrycia dachowego budynku mieszkalnego przy ul. R. 38 w Białymstoku oraz oceny technicznej wykonanych robót budowlanych w zakresie zgodności z przepisami oraz prawidłowości zastosowanych materiałów budowlanych, sporządzonej przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane, zawierającą w przypadku stwierdzenia ewentualnych nieprawidłowości sposób ich usunięcia.
PWINB w Białymstoku, po rozpatrzeniu zażalenia S. K., uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W dniu 17 grudnia 2008 r. została przeprowadzona rozprawa administracyjna, w trakcie której przedstawiciel PGE Dystrybucja Białystok Sp. z o.o. w Białymstoku zaproponował S. K. wyeliminowanie istniejącego zagrożenia, poprzez wykonanie uziemienia dachu na koszt PGE bez konieczności wykonywania przez inwestora ekspertyzy technicznej, na co S. K. wyraził zgodę.
PINB w Białymstoku postanowieniem z dnia 21 stycznia 2009 r. zobowiązał S. K. do przedłożenia w terminie do dnia 20 lutego 2009 r. oceny technicznej wykonywanych robót budowlanych, zawierającej sposób usunięcia ewentualnie stwierdzonych nieprawidłowości z jednoznacznym określeniem, czy pokrycie dachowe z uwagi na indukowanie napięcia może pozostać w obecnej postaci.
PWINB w Białymstoku, po rozpatrzeniu zażalenia S. K., postanowieniem z dnia 12 lutego 2009 r. uchylił zaskarżone postanowienie w całości zobowiązując S. K. do przedłożenia w organie I instancji, w terminie do 31 marca 2009 r., jedynie oceny technicznej wykonanych samowolnie robót budowlanych, polegających na wymianie pokrycia dachowego budynku mieszkalnego.
PINB w Białymstoku postanowieniem z dnia 17 lutego 2009 r. zobowiązał PGE Dystrybucja Białystok Sp. z o.o. do przedłożenia, w terminie 30 dni od daty otrzymania niniejszego postanowienia, oceny technicznej stwierdzającej, czy istniejąca linia energetyczna nad przedmiotowym budynkiem mieszkalnym stwarza zagrożenie dla użytkowników tego budynku. W przypadku ewentualnego stwierdzenia występowania zagrożenia, ocena techniczna winna zawierać sposób ich usunięcia.
Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodziła się PGE Dystrybucja Białystok Sp. z o.o. i wniosła zażalenie do PWINB w Białymstoku, który postanowieniem z dnia 30 marca 2009 r. uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie w części dotyczącej terminu przedłożenia przez PGE Dystrybucja Białystok żądanej oceny technicznej, wyznaczając nowy termin na dzień 15 maja 2009 r., w pozostałej części utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
W dniu 19 maja 2009 r. PGE Dystrybucja Białystok Sp. z o.o. przedłożyła organowi I instancji ocenę techniczną wpływu elektroenergetycznej dwutorowej linii napowietrznej 110 kV na użytkowników budynku przy ul. R. 38 w Białymstoku. Na podstawie przedłożonej oceny technicznej organ ustalił, że linia energetyczna nie stanowi zagrożenia dla ludzi i środowiska mimo wytwarzania pola elektromagnetycznego. Gromadzenie się zaś ładunku elektrycznego na pokryciu dachu związane jest z zastosowanym pokryciem wykonanym z metalu.
PINB w Białymstoku decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. zobowiązał S. K. do wykonania w terminie do 28 sierpnia 2009 r. robót budowlanych, po dokonaniu wcześniejszych uzgodnień z PGE Dystrybucja Białystok Sp. z o.o. oraz w oparciu o przedłożoną ocenę techniczną, polegających na:
- uziemieniu dachu przedmiotowego budynku mieszkalnego w celu odprowadzania ładunków elektryczności statycznej z metalowych i przewodzących części dachu w sposób zapewniający spływ ładunków bez wystąpienia zagrożenia pożarowego i porażeniowego, w przypadku zwarcia linii 110 kV do metalowej konstrukcji słupa, na terenie posesji przy ul. R. 38 w Białymstoku;
- wykonaniu uziomu otokowego przy budynku mieszkalnym i budynku gospodarczym, zgodnie z wytycznymi zawartymi w ocenie technicznej,
- wykonaniu warstwy izolacyjnej (asfalt, trylinka, beton) w pasie dwumetrowym wokół budynków w przypadku przekroczenia dopuszczalnych wartości napięć dotykowych.
Odrębną decyzją z dnia [...] lipca 2009 r., PINB w Białymstoku zobowiązał PGE Dystrybucja Białystok Sp. z o.o. do wykonania w terminie do 28 sierpnia 2009 r. następujących czynności: ułożenia warstwy asfaltu o grubości 10 cm na powierzchni gruntu pod słupem i wokół słupa na zewnątrz - 1,5 m od zewnętrznego obrysu metalowej konstrukcji słupa; wykonania badania sprawdzającego, czy zastosowanie środka typu M 1,3 spowoduje zachowanie warunku skutecznej ochrony przed dotykiem pośrednim przy przedmiotowym słupie oraz dostosowania rezystancji uziomów do zgodności z przepisami i wymaganiami.
Z decyzją z dnia [...] lipca 2009 r., zobowiązującą właściciela budynku do wykonania w terminie do 28 sierpnia 2009 r. wskazanych robót budowlanych, nie zgodził się S. K. i w dniu 16 lipca 2009 r. wniósł od niej odwołanie.
PWINB w Białymstoku decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r., na podstawie art. 138 §1 pkt 2 K.p.a. oraz 66 ust.1 pkt 1 i art. 83 ust.2 ustawy Prawo budowlane, uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania wyżej nałożonego obowiązku i orzekł nowy termin wykonania powyższych robót budowlanych do dnia 15 października 2009 r., w pozostałej zaś części dotyczącej zakresu nałożonego obowiązku utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Na skutek skargi złożonej od powyższej decyzji przez S. K. – wyrokiem z dnia 3 grudnia 2009 r. w sprawie II SA/Bk 588/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uchylił powyższe rozstrzygnięcie oraz poprzedzające jego wydanie rozstrzygnięcie PINB w Białymstoku z dnia [...] lipca 2009 r.
Zdaniem sądu organ błędnie ustalił źródło zagrożenia w sprawie, którym jest nie budynek mieszkalny, ale linia energetyczna wysokiego napięcia biegnąca nad nim, której zarządca powinien być zobowiązany do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości (napięcia związanego z indukcją). Skarżący może być odpowiedzialny wyłącznie za samowolę budowlaną polegającą na zmianie pokrycia dachowego i w kierunku możliwości zalegalizowania tej samowoli powinno być prowadzone postępowanie w pierwszej kolejności. Sąd zwrócił także uwagę na konieczność wyeliminowania nieprawidłowości związanych ze słupem energetycznym nr 20 na działce nr 48. oraz ustalenia właściwego kręgu stron postępowania, który może ulec zmianie w sytuacji wykonania zaleconych czynności związanych z wykonaniem uziemienia wokół słupa i budynku gospodarczego, które są położone na granicy działki. Sąd polecił ocenę wpływu linii wysokiego napięcia na inne obiekty położone w jej sąsiedztwie.
W ponownie przeprowadzonym postępowaniu, PINB w Białymstoku decyzją z dnia [...] marca 2010 r., nakazał PGE Dystrybucja Białystok Sp. o.o. w Białymstoku - w oparciu o przedłożoną ocenę techniczną - wykonanie uziemienia dachu budynku, wykonanie uziomu otokowego przy budynku mieszkalnym i budynku gospodarczym, wykonanie warstwy izolacyjnej wokół budynków w przypadku przekroczenia dopuszczalnych wartości napięć dotykowych.
PWINB w Białymstoku, wskutek odwołania S. K., decyzją z [...] maja 2010 r., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł w następujący sposób: nakazał PGE Dystrybucja Białystok Sp. z o.o. w Białymstoku wykonanie uziemienia dachu budynku mieszkalnego i gospodarczego na działce nr 48 przy ul. R. 38 w Białymstoku, wykonanie uziomu otokowego przy budynkach zgodnie z wytycznymi z oceny technicznej, wykonanie badania wartości napięć dotykowych i wrażeniowych przy słupie nr 20 i przy metalowych zwodach dachowych zainstalowanych przy obydwu budynkach – przed wykonaniem uziomów odprowadzających ładunki z metalowych dachów budynków. Wskazał, że jeżeli mierzone wartości napięć dotykowych przekroczą największą wartość dopuszczalną – należy wykonać warstwy izolacyjne (asfalt, trylinka, beton) w pasie dwumetrowym wokół budynków.
Na skutek skargi na powyższą decyzję, złożoną przez S. K., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, wyrokiem z dnia 16 grudnia 2010 r., II SA/Bk 471/10, stwierdził nieważność obu powyższych rozstrzygnięć z uwagi na fakt, że zarówno decyzja PWINB w Białymstoku oraz decyzja organu I instancji zawierały wady zawarte w katalogu przesłanek stwierdzenia nieważności z art. 156 § 1 pkt 4 i pkt 5 k.p.a. Organy nadzoru budowlanego obydwu instancji uprościły bowiem ocenę prawną wynikającą z uprzednio wydanego wyroku WSA w Białymstoku z dnia 3 grudnia 2009 r. w sprawie II SA/Bk 588/09 i nie dokonały analizy stanowiska sądu i wszystkich istotnych jego elementów, pominęły kwestię samowoli budowlanej skarżącego, a automatycznie przeniosły na PGE Dystrybucja obowiązki nałożone wcześniej na S. K., dotyczące czynności na jego nieruchomości. Doprowadziło to do sytuacji wydania decyzji niewykonalnej technicznie i prawnie oraz w stosunku do podmiotu, który zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, nie mógł być adresatem obowiązków polegających na wykonaniu robót na posesji innego podmiotu, który nie wyraża na to zgody. Zdaniem Sądu organy winny przeprowadzić postępowanie w przedmiocie samowoli budowlanej na podstawie art. 50 – 51 prawa budowlanego. Wynik postępowania legalizacyjnego będzie miał zaś bezpośredni wpływ na postępowanie w sprawie obowiązków PGE Dystrybucja, dlatego do czasu jego zakończenia rozważeniu może być poddana kwestia zawieszenia postępowania w sprawie niniejszej prowadzonego w stosunku do zakładu energetycznego. Do postępowania w przedmiocie legalizacji samowoli budowlanej (na podstawie art. 50 – 51 P.b.) organ nadzoru budowlanego może wykorzystać ekspertyzy z niniejszego postępowania, przy czym mogą one nie być wystarczające z uwagi na inny zakres przedmiotowy postępowań. Tak samo niewystarczające mogą okazać się ekspertyzy dotyczące ewentualnych czynności PGE Dystrybucja. Każdorazowo organ ma obowiązek podjąć indywidualne czynności i skorzystać ze środków dowodowych, jakie wyłonią się w toku postępowania w danej sprawie.
W związku z powyższymi wytycznymi, PINB w Białymstoku wszczął postępowanie administracyjne dotyczące samowolnej wymiany pokrycia dachu na budynku mieszkalnym z dachówki cementowej na blachodachówkę, w wyniku którego nakazano inwestorowi przedmiotowych robót wykonanie uziemienia dachu.
Wskutek wywiązania się przez S. K. z nałożonego obowiązku, organ wydał w dniu [...] listopada 2012 r. decyzję umarzającą postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie - w zakresie "indukowania pola elektromagnetycznego na dachu".
S. K. złożył od niej odwołanie, w którym stwierdził, że uziemienie dachu budynku nie spowodowało zatrzymania zjawiska indukowania się napięcia na dachu, które przepływa nadal, z tą różnicą, że prąd jest aktualnie odprowadzany do ziemi.
Po rozpoznaniu odwołania PWINB w Białymstoku decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
WSA w Białymstoku, po rozpoznaniu skargi S. K. wyrokiem z dnia 6 czerwca 2013 r., II SA/Bk 164/13, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję PINB w Białymstoku z dnia [...] listopada 2012 r., a w uzasadnieniu stwierdził, że przedmiot sprawy został we wcześniejszych postępowaniach sądowych wyraźnie określony i organy ustaleniami tymi są związane. Brak jest podstaw do twierdzenia, że w sytuacji toczącego się postępowania na mocy art. 66 Prawa budowlanego, gdy skarżący wyraźnie domaga się zbadania wpływu linii wysokiego napięcia zarówno na jego budynek mieszkalny jaki i na życie i zdrowie mieszkających w nim ludzi, że postępowanie takie można zawęzić jedynie do badania wpływu tej linii na budynek mieszkalny i pozostawić bez rozpoznania w pozostałym zakresie, który tak naprawdę dla skarżącego jest o wiele bardziej doniosły.
Po ponownie przeprowadzonym postępowaniu, decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r., PINB w Białymstoku umorzył postępowanie administracyjne, którego przedmiot określił jako "ustalenie oddziaływania linii napowietrznej 110kV przebiegającej nad nieruchomością przy ul. R. 38 w Białymstoku w stosunku do budynku skarżącego i innych budynków w rozumieniu wszystkich przesłanek określonych w art. 66 ust. 1 P.b".
Decyzją z dnia [...] maja 2014 r., po rozpatrzeniu odwołania S. K., PWINB w Białymstoku utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
WSA w Białymstoku, po rozpoznaniu skargi S. K., wyrokiem z dnia 21 października 2014 r., II SA/Bk 623/14, uchylił zaskarżoną decyzję PWINB w Białymstoku z dnia [...] maja 2014 r., zaś w uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że słuszne są zarzuty skarżącego odnośnie naruszenia przez organ zarówno art. 153 p.p.s.a., jak i art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowanego. Zdaniem Sądu, organy nie tylko nie zastosowały się do przepisu art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego i wytycznych Sądu zawartych we wcześniejszych wyrokach, ale na dodatek wyraźnie stwierdziły, że w ich ocenie badanie stanu technicznego linii energetycznej nie jest przedmiotem postępowania zakończonego wydanymi decyzjami. Przedmiot sprawy został we wcześniejszych postępowaniach sądowych wyraźnie określony i organy ustaleniami tymi są związane. Brak jest zatem podstaw do twierdzenia, że w sytuacji toczącego się postępowania na mocy art. 66 Prawa budowlanego, gdy skarżący wyraźnie domaga się zbadania wpływu linii wysokiego napięcia zarówno na jego budynek mieszkalny jak i na życie i zdrowie mieszkających w nim ludzi, że postępowanie takie można zawęzić jedynie do badania wpływu tej linii na budynek mieszkalny i pozostawić bez rozpoznania w pozostałym zakresie, który tak naprawdę dla skarżącego jest o wiele bardziej doniosły.
Po ponownym rozpatrzeniu odwołania S. K., PWINB w Białymstoku, decyzją z dnia [...] lutego 2015 r., uchylił decyzję PINB w Białymstoku z dnia [...] kwietnia 2014 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu organowi.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Białymstoku decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r., umorzył postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia, czy napowietrzna linia wysokiego napięcia 110 kV relacji GPZ1 Białystok – Czarna Białostocka, GPZ1 – RPZ4 (linia dwutorowa) przebiegająca m.in. nad nieruchomością przy ul. R. 38 w Białymstoku stwarza zagrożenie w rozumieniu wszystkich przesłanek określonych w art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego.
Zdaniem organu, zalecenie Sądu w wyroku z dnia 21 października 2014 r. dotyczące ustalenia wpływu oddziaływania linii na ludzi, zwierzęta i środowisko zostało przeanalizowane i nie może być rozpatrywane w kategorii niebezpieczeństwa ludzi i mienia, o którym mowa w art. 69 ust. 1 jak również art. 66 Prawa budowlanego. W trakcie postępowania ustalono, iż w dniu [...] sierpnia 2008 r. laboratorium Wojewódzkiej Stacji Sanitarno - Epidemiologicznej w Białymstoku przeprowadziło pomiary pól elektroenergetycznych pod linią wysokiego napięcia w pobliżu posesji przy ul. R. 38 w Białymstoku. Otrzymane wyniki pomiarów nie wskazują na istnienie zagrożenia życia lub zdrowia ludzi oraz zagrożenie środowiska. Zatem przedmiotowa linia wysokiego napięcia nie stwarza zagrożenia życia lub zdrowia ludzi oraz zagrożenia środowiska, stąd też nie daje podstaw i wyklucza możliwość wydania decyzji nakazowej z art. 66 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego. Powyższe potwierdza również ocena techniczna sporządzona w maju 2009 r. Ponadto w ramach zbadania, czy linia 110 kV jest we właściwym stanie technicznym, w dniu 21 marca 2014 r. oraz 20 maja 2015 r. przeprowadzono kontrole w zakresie utrzymania tego obiektu, podczas których nie stwierdzono nieprawidłowości.
Zdaniem więc organu, zgodnie z wytycznymi Sądu, przeprowadzone zostało postępowanie administracyjne w zakresie dotyczącym przeanalizowania oddziaływania przedmiotowej linii i stwarzania zagrożenia w rozumieniu wszystkich przesłanek określonych w art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego. W sytuacji, gdy w wyniku rozpatrzenia zebranego materiału dowodowego brak jest podstaw do wydania decyzji nakazowej w tej sprawie, a organ prowadzący postępowanie nie stwierdził zagrożeń określonych w art. 66 ust. 1 pkt 1-4 ustawy Prawo budowlane, zasadnym zatem jest wydanie decyzji umarzającej postępowanie, na podstawie art. 105 § 1 K.p.a.
PWINB w Białymstoku, po rozpatrzeniu odwołania S. K., decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r., uchylił decyzję PINB w Białymstoku z dnia [...] czerwca 2015 r. i umorzył postępowanie administracyjne w sprawie napowietrznej linii wysokiego napięcia 110 kV relacji GPZ1 Białystok – Czarna Białostocka, GPZ1 – RPZ4 (linia dwutorowa) przebiegającej m.in. nad nieruchomością przy ul. R. 38 w Białymstoku – w rozumieniu wszystkich przesłanek określonych w art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego.
W uzasadnieniu organ opisał przebieg dotychczasowego postępowania i stwierdził, że zgodnie z wyrokami sądowymi organy przeprowadziły postępowanie w oparciu o art. 66 Prawa budowlanego. Zebrany materiał dowodowy świadczy o tym, że przedmiotowa linia spełnia wymagane przepisami normy i nie świadczy o istnieniu zagrożeń określonych w art. 66 ust. 1 w/w ustawy. W związku z tym organ I instancji prawidłowo stwierdził, że postępowanie w tej sprawie jest bezprzedmiotowe, a zatem zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. należy je umorzyć.
Dalej organ wyjaśnił, że PINB błędnie określił treść sentencji decyzji. Z uzasadnienia decyzji PINB wynika bowiem, że badania zostały przeprowadzone i w ich wyniku nie stwierdzono zagrożeń. W związku z tym należało umorzyć postępowanie administracyjne w sprawie napowietrznej linii wysokiego napięcia 110 kV relacji GPZ1 Białystok - Czarna Białostocka, GPZ1-RPZ4 (linia dwutorowa) przebiegającej m.in. nad nieruchomością przy ul. R. 38 w Białymstoku - w rozumieniu wszystkich przesłanek określonych w art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego.
W chwili wykonywania przez S. K. zmiany pokrycia dachowego z dachówki cementowej przedmiotowa linia wysokiego napięcia istniała legalnie od wielu lat i nie stwierdzono wówczas aby stwarzała zagrożenie. Wysokość przewodów wysokiego napięcia jest zgodna z odpowiednimi normami. Według "oceny technicznej wpływu elektroenergetycznej dwutorowej linii napowietrznej 110 kV na użytkowników budynku mieszkalnego, zlokalizowanego na działce nr geod. 48 przy ul. R. 38 w Białymstoku" (przedłożonej do PINB w 2009 r.), przedmiotowa linia nie stanowi zagrożenia dla ludzi i środowiska, a protokół pomiaru uziemień odgromowych na słupie stwierdza, że uziemienie słupa nr 20 spełnia odpowiednie wymagania norm. Odnośnie zaś utrzymania we właściwym stanie technicznym uziemienia dachu budynku, za jego stan odpowiada jego właściciel.
S. K. w skardze na powyższą decyzję podniósł, że od prawomocnego wyroku WSA w Białymstoku z dnia 21 października 2014 r. nie wystąpiły żadne nowe przesłanki do wydania ponownej decyzji o umorzeniu postępowania. Organ nie zlecił przeprowadzenia badań, pomiarów, czy też opinii biegłych, a więc wydał decyzję w oparciu o materiał dowodowy, który był w całości znany Sądowi w dniu 21 października 2014 r. Świadczy to o dalszym ignorowaniu wyroków sądowych przez organ nadzoru budowlanego. Uziemienie dachu budynku nie gwarantuje zabezpieczenia przed porażeniem prądem. Linia energetyczna powinna być przez jego zarządcę utrzymana w takim stanie, aby nie emitowała na żaden dom tak wysokiego pola elektromagnetycznego. Ustawowym zadaniem nadzoru budowlanego jest kontrolowanie stanu obiektów budowlanych i w razie wystąpienia zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi, nakazanie ich zarządcom usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.
Dalej skarżący wyjaśnił, że uziemienie dachu i uziemienie słupa eliminują tylko skutek działania pola elektromagnetycznego na jego dom, nie eliminują natomiast przyczyny jaką jest źle zabezpieczona, w obszarze przejścia nad domem mieszkalnym, linia energetyczna 110 kV. W jego ocenie jedynie słusznym w tym momencie rozwiązaniem jest oddalenie przewodów wysokiego napięcia od dachu budynku, np. poprzez zwiększenie wysokości dwóch słupów. Taki obowiązek winien być nałożony na zarządcę linii energetycznej od początku.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Uczestnik postępowania PGE Dystrybucja S.A. Oddział w Białymstoku również wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku wskazał, że rozpoznawana sprawa już po raz piąty została poddana kontroli sądowej. Decyzje organów z dnia [...] lipca 2009 r. i z dnia [...] sierpnia 2009 r. zostały uchylone przez WSA w Białymstoku wyrokiem z dnia 13 grudnia 2009 r. w sprawie II SA/Bk 588/09, decyzje z dnia [...] marca 2010 r. i z dnia [...] maja 2010 r. zostały uchylone przez WSA w Białymstoku wyrokiem z dnia 16 grudnia 2010 r. w sprawie II SA/Bk 471/10, decyzje z dnia [...] listopada 2012 r. i z dnia [...] stycznia 2013 r. zostały uchylone przez WSA w Białymstoku wyrokiem z dnia 6 czerwca 2013 r. w sprawie II SA/Bk 164/13, a decyzja z dnia [...] maja 2014 r. została uchylona przez WSA w Białymstoku wyrokiem z dnia 21 października 2014 r. w sprawie II SA/Bk 623/14. Oceną prawną wyrażoną przez Sądy we wskazanych sprawach, z mocy art. 153 p.p.s.a., są związane zarówno organy, jak i skład Sądu orzekający obecnie. Wobec tego, wiążące jest stwierdzenie Sądu w sprawie II SA/Bk 588/09, że sprawę należało prowadzić dwutorowo, w kierunku legalizacji samowoli budowlanej dokonanej przez skarżącego oraz w zakresie badania, jakie jest oddziaływanie przedmiotowej linii w stosunku do budynku skarżącego i innych budynków w oparciu o badanie przesłanek z art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego. Zdaniem tego Sądu, organ błędnie ustalił źródło zagrożenia w sprawie, którym jest nie budynek mieszkalny skarżącego, ale linia energetyczna wysokiego napięcia biegnąca nad nim, której zarządca powinien być zobowiązany do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Polecił także ocenę wpływu linii wysokiego napięcia na inne obiekty położone w jej sąsiedztwie.
W wyroku zaś z dnia 16 grudnia 2010 r., w sprawie II SA/Bk 471/10, Sąd stanął na stanowisku, że obowiązki na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego mogą być nakładane na właściciela i zarządcę obiektu budowlanego. Przesądził też o tym, że na tej podstawie prawnej nie można obowiązków nałożyć na S. K., a czynnościami zmierzającymi do utrzymania obiektu – linii wysokiego napięcia, w stanie niepowodującym szkodliwego działania, obciążony jest zarządca linii. Wskazał też, że organy nadzoru budowlanego, w przedmiocie nałożenia na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, na PGE Dystrybucja obowiązków zmierzających do wyeliminowania wpływu linii wysokiego napięcia na budynki skarżącego, podejmą decyzję zależną od wyników postępowania legalizacyjnego. Wówczas ocenią, czy wystarczające podstawy do rozstrzygnięcia daje dotychczasowa ekspertyza, czy niezbędna będzie dodatkowa ekspertyza, sugerująca inne rozwiązania problemu indukowania się napięcia na dachu budynku skarżącego, przewidująca rozwiązania możliwe prawnie i technicznie do wykonania przez PGE Dystrybucja.
Z kolei w wyroku WSA w Białymstoku z dnia 6 czerwca 2013 r., w sprawie II SA/Bk 164/13, potwierdzono, że w wyrokach w sprawach II SA/Bk 588/09 i II SA/Bk 471/10 wskazano, że postępowanie w zakresie oddziaływania linii wysokiego napięcia na budynki skarżącego toczy się na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego. W przepisie tym wyraźnie przewidziano, że organy winny badać, czy obiekt budowlany nie zagraża nie tylko bezpieczeństwu mienia bądź środowiska, ale przede wszystkim życiu lub zdrowiu ludzi. Organy zaś skupiły się jedynie na oddziaływaniu linii na budynek mieszkalny. W wytycznych skierowanych do organów Sąd wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy w ramach czynności podjętych z urzędu, sprawdzą, czy przebiegająca nad nieruchomością skarżącego linia wysokiego napięcia stwarza zagrożenia w rozumieniu wszystkich przesłanek określonych w art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego. W przypadku ustalenia, że istnieje choćby minimalne zagrożenie, organy te winne podjąć działania zmierzające do wyeliminowania takiego stanu.
Także w wyroku WSA w Białymstoku z dnia 21 października 2014 r., w sprawie II SA/Bk 623/14, jednoznacznie potwierdzono argumentację Sądu wyrażoną w wyroku w sprawie II SA/Bk 164/13 i nakazano organom, w ramach czynności podjętych z urzędu, doprowadzenie do ustalenia wpływu oddziaływania linii na ludzi, zwierzęta i środowisko oraz w razie potwierdzenia negatywnego wpływu chociażby w części, na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, doprowadzenie do stanu zgodnego z przepisami prawa.
Z mocy art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Z racji rozwiązania prawnego, przyjętego w art. 153 p.p.s.a., strona (ale również i organ administracji publicznej) nie może na dalszych etapach postępowania skutecznie zakwestionować przesądzonych już wcześniej przez sąd kwestii. Nie chodzi przy tym o to, czy formułowane zarzuty są zasadne, czy też nie, lecz o to, że na danym etapie postępowania nie mogą już być skutecznie podnoszone. Uregulowania zawarte w art. 153 p.p.s.a. mają zapobiec sytuacji, w której określona kwestia byłaby odmiennie oceniana w kolejnych orzeczeniach sądu.
W ocenie Sądu organy obu instancji naruszyły zatem art. 153 p.p.s.a. Nie zastosowały się do oceny prawnej i wytycznych dokonanych przez sądy w cytowanych wyrokach i ponownie rozstrzygnęły, w oparciu o ten sam materiał dowodowy, bez dokonania stosownych wyjaśnień i całościowego zbadania sprawy, do czego były zobowiązane. Powyższe naruszenie w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd wskazał, że intencją sądów we wskazanych orzeczeniach było, aby organy precyzyjnie wyjaśniły, czy przedmiotowa linia, w rozumieniu art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, stanowi zagrożenie dla życia i zdrowia mieszkających pod nią ludzi. Organy natomiast powyższą kwestię zawężają do technicznych aspektów oddziaływania linii i stają na stanowisku, że skoro wysokość przewodów wysokiego napięcia jest zgodna z odpowiednimi normami, a oddziaływanie pola elektromagnetycznego także pozostaje w normie, to zachodzi podstawa do umorzenia postępowania.
Orzekające w sprawie sądy we wskazanych sprawach znały materiał dowodowy w postaci oceny technicznej wpływu elektroenergetycznej dwutorowej linii napowietrznej 110 kV na użytkowników budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr geod. 48 przy ulicy R. 38 w Białymstoku (k. 90 t. III akt adm.) oraz ocenę techniczną oddziaływania pola elektromagnetycznego na ludzi i środowisko (Sprawozdanie nr 122/LR/Z/2008), a jednak nakazywały dalsze wyjaśnianie sprawy w kierunku, czy linia stanowi zagrożenie dla życia i zdrowia mieszkających pod nią ludzi. Oba organy nie poczyniły żadnych dalszych ustaleń i badań w tym kierunku, a to stanowi, w ocenie Sądu, naruszenie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego.
Zdaniem Sądu w stanie faktycznym sprawy, tj. w sytuacji potencjalnego zagrożenia życia i zdrowia ludzi zamieszkujących w budynku mieszkalnym znajdującym się pod linią elektroenergetyczną 110 kV, dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, nie jest wystarczające oparcie się tylko na argumentach, że inwestor posiada ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę przedmiotowej linii oraz, że nie został przekroczony zakres dopuszczalnych pól elektromagnetycznych określony w Załączniku nr 1, Tabela 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz. U. z 2003 r. Nr 192, poz. 1883). Oprócz wskazanego rozporządzenia, są inne jeszcze przepisy, które regulują kwestie związane z sytuowaniem budynków przeznaczonych na pobyt ludzi w strefach oddziaływania pola elektromagnetycznego, sytuowania stanowisk pracy, składowisk wyrobów i materiałów lub maszyn i urządzeń bezpośrednio pod napowietrznymi liniami elektroenergetycznymi, a także dotyczące składowania materiałów bezpośrednio pod elektroenergetycznymi liniami napowietrznymi. I tak, z § 314 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1422) wynika, że budynek z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi nie może być wzniesiony na obszarach stref, w których występuje przekroczenie dopuszczalnego poziomu oddziaływania pola elektromagnetycznego, określonego w przepisach odrębnych dotyczących ochrony przed oddziaływaniem pól elektromagnetycznych. Z kolei z § 55 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 6 lutego 2003 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych (Dz. U. z 2003 r. Nr 47, poz. 401) wynika, że nie jest dopuszczalne sytuowanie stanowisk pracy, składowisk wyrobów i materiałów lub maszyn i urządzeń budowlanych bezpośrednio pod napowietrznymi liniami elektroenergetycznymi lub w odległości liczonej w poziomie od skrajnych przewodów, mniejszej niż 15 m - dla linii o napięciu znamionowym powyżej 30 kV, lecz nieprzekraczającym 110 kV. Dodatkowo w § 77 pkt 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy ( Dz. U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650) uregulowano, że niedopuszczalne jest składowanie materiałów bezpośrednio pod elektroenergetycznymi liniami napowietrznymi lub w odległości mniejszej (licząc w poziomie od skrajnych przewodów) niż 15 m - od linii wysokiego napięcia powyżej 30 kV.
Jak z powyższego zatem widać, ustawodawca nie wprowadził stref ochronnych dla zabudowy mieszkaniowej pod liniami elektroenergetycznymi wysokiego napięcia 110 kV podobnie, jak to uczynił w § 55 i § 77 cytowanych rozporządzeń. Na podstawie rozporządzenia z dnia 30 października 2003 r. kwestię tę uregulował za zasadzie określenia "zakresu częstotliwości pól elektromagnetycznych, dla których określa się parametry fizyczne charakteryzujące oddziaływanie pól elektromagnetycznych na środowisko, dla terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową oraz dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych, charakteryzowanych przez dopuszczalne wartości parametrów fizycznych, dla terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową".
Sąd zdaje sobie sprawę z faktu, że organ nadzoru budowlanego wydając decyzję na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego musi jednoznacznie sprecyzować, jakie ewentualne nieprawidłowości występują oraz któremu z dóbr wymienionych w pkt 1 tego przepisu zagrażają i dlaczego. Podkreślenia jednak wymaga, że przesłanka ta dotyczy także sytuacji, w której obiekt budowlany samym swoim istnieniem (swoja istotą, warunkami technicznymi) powoduje opisane w niniejszym przepisie zagrożenie.
W stanie faktycznym niniejszej sprawy, w ocenie Sądu, prawidłowe rozpoznanie sprawy wymaga stwierdzenia, że tym dobrem chronionym jest zdrowie i życie ludzkie, natomiast badanie, czy występują dla tego dobra zagrożenia i jakie one są, oparte winno być nie tylko o przepisy rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r., ale także pozostałych przywołanych wyżej rozporządzeń oraz innych aktów prawnych (m.in. rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 29 lipca 2004 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku – Dz. U. z 2004 r. Nr 178, poz. 1841) a także norm (m.in. Norma PN-E-05100-1:2000. Elektroenergetyczne linie napowietrzne. Projektowanie i budowa. Linie prądu przemiennego z przewodami roboczymi gołymi, a także Norma PN-76/E-05125. Elektroenergetyczne i sygnalizacyjne linie kablowe. Projektowanie i budowa). Tylko kompleksowe ujęcie prawne przedmiotu sprawy może zagwarantować prawidłowość jej rozstrzygnięcia. Zauważenia bowiem wymaga, że na mocy cytowanych rozporządzeń nie jest dopuszczalne sytuowanie stanowisk pracy, składowisk wyrobów i materiałów lub maszyn i urządzeń budowlanych (rozp. z dnia 6 dnia lutego 2003 r.), a także składowania materiałów (rozp. z dnia 26 września 1997 r.) bezpośrednio pod napowietrznymi liniami elektroenergetycznymi 110 kV lub w odległości liczonej w poziomie od skrajnych przewodów, mniejszej niż 15 m, mimo, że wartości dopuszczalne pola magnetycznego i elektrycznego o częstotliwości 0,5 – 50 Hz w tym środowisku są wyższe, niż w sytuacji obszarów zabudowy mieszkaniowej. Dla obiektów związanych z zatrudnianiem pracowników poziom graniczny tych pól wynosi bowiem: - dla pola magnetycznego o częstotliwości 0,5 – 50 Hz – 200 A/m, - dla pola elektrycznego o częstotliwości 0,5 – 50 Hz – 10 kV/m. W sytuacji zaś obszarów zabudowy mieszkaniowej poziom graniczny tych pól o częstotliwości 0,5 – 50 Hz wynosi: - dla pola magnetycznego 60 A/m, - dla pola elektrycznego 1 kV/m.
Dopuszczalne poziomy graniczne tych pól mogące oddziaływać na pracowników są znacznie wyższe niż w przypadku pól mogących oddziaływać na obszary zabudowy mieszkaniowej, a jednak to w tym pierwszym przypadku ustawodawca zakazał pracownikom wykonywania pracy bezpośrednio pod liniami 110 kV oraz w strefach 15 m od tych linii, a nie uczynił tego w stosunku do zabudowy mieszkaniowej. W ocenie Sądu jest to sytuacja wymagająca od ustawodawcy uregulowania prawnego innego niż funkcjonuje obecnie. Sprawę niniejszą jednak, ze względu na ochronę szczególnych dóbr, jakimi są zdrowie i życie ludzkie, organy winny rozpoznać z nadzwyczajną wnikliwością i starannością, w oparciu o kompleksowe ujęcie prawne a także na podstawie najnowszych dostępnych badań naukowych dotyczących omawianego przedmiotu i na podstawie możliwych do przeprowadzenia dowodów. Powoływanie się przez organy w tym zakresie na badania z lat 2008 – 2009 oraz artykuł prasowy Sąd uznał za niewystarczające.
Sąd zauważył, że w sprawach o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę linii energetycznych 110 kV wprowadzane są strefy ochronne (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 29 grudnia 2015 r., sygn. akt II SA/Bk 398/15: w myśl ust. 7 (planu) dla istniejących i projektowanych linii WN 110 kV ustala się techniczne strefy ochronne o szerokości 20,0 m od osi linii w każdą stronę, w których zabrania się lokalizowania obiektów przeznaczonych na stały pobyt ludzi i zwierząt). To samo obejmuje uchwały dotyczące planów miejscowych, które z reguły wprowadzają strefy ochronne w zakresie zabudowy pod liniami elektroenergetycznymi 110 kV. Jest tak również w sprawach, w których inwestorzy występują o uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy celem posadowienia budynku mieszkalnego pod taką linią lub w jej pobliżu i nie otrzymują na to zgody (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 10 listopada 2015 r., sygn. akt II SA/Łd 726/15 – gdzie jest mowa o 40 m strefie ochronnej od linii 110 kV). Nie może być zatem tak, że w tym samym okresie, zabrania się sytuowania budynków mieszkalnych pod takimi liniami i zarazem aprobuje ich istnienie w sytuacji, gdy taki stan zaistniał wcześniej. Brak jest w ocenie Sądu podstaw, by inaczej traktować zagrożenie zdrowia i życia ludzi w obu przypadkach.
Sąd podkreślił, że badania, na które się powołują organy, zostały dokonane w latach 2008 – 2009. Stan wiedzy z tamtego okresu nie musi się przekładać na stan obecny, a przecież organy winny sprawę rozstrzygnąć na podstawie materiału zgromadzonego na datę orzekania. Powyższe oznacza więc, że zachodzi w sprawie potrzeba dopuszczenia dowodu lub dowodów w postaci opinii lub ekspertyzy rzeczoznawcy lub instytutu, które pozwolą na jednoznaczne udzielenie odpowiedzi, adekwatne do stanu obecnej wiedzy i obowiązujących przepisów (w ujęciu kompleksowym), czy przedmiotowa linia stanowi zagrożenie dla budynku mieszkalnego i mieszkających w nim ludzi w rozumieniu art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Taki kierunek badania sprawy został wyznaczony przez wskazane wyżej orzeczenia WSA w Białymstoku i taki też jest nakazywany organom w niniejszym wyroku.
Słuszne są zatem zarzuty skarżącego odnośnie naruszenia przez organy zarówno art. 153 p.p.s.a., jak i art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowanego.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy w ramach czynności podjętych z urzędu, sprawdzą, czy przebiegająca nad nieruchomością skarżącego linia wysokiego napięcia stwarza zagrożenia w rozumieniu wszystkich przesłanek określonych w art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego. W przypadku ustalenia, że istnieje choćby minimalne zagrożenie, organy te winne podjąć działania zmierzające do wyeliminowania takiego stanu.
Z tych względów uchylono decyzje organów obu instancji na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a.
PGE Dystrybucja S.A. z siedzibą w Lublinie skardze kasacyjnej od powyższego wyroku wniosła o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy w całości do ponownego rozpoznania WSA w Białymstoku ewentualnie zmianę wyroku w całości poprzez oddalenie skargi, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego:
1. błędną wykładnię art. 2 ust. 1 i ust.2 w zw. z art. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (na datę orzekania t.j. Dz.U. 2013r. poz. 1409 z późn. zm.), w zw. z art. 66 ust. 1 w całości, w tym pkt.y: 1), 2), 3) i 4) p. b. polegającą na nieprawidłowym uznaniu przez Sąd, że w toku postępowania które toczy się na podstawie art. 66 ust. 1 p.b. istnieją podstawy prawne do zastosowania przepisów prawa z innych gałęzi prawa, to jest przepisów § 55 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót, § 77 pkt 4 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy co przejawiło się uznaniem przez Sąd, że badanie czy występują zagrożenia dla zdrowia i życia ewentualnie czy występują inne przesłanki o których mowa w art. 66 ust. 1 p.b. oparte winno być także o wyżej wymienione przepisy, a także błędną wykładnię, która doprowadziła Sąd do uznania, że badanie czy występują zagrożenia dla zdrowia i życia winno być oparte również o inne akty prawne - m.in. rozporządzenie w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku, które również nie może być zastosowane w niniejszej sprawie i jest aktem nieobowiązującym, a także normy techniczne (m.in. Norma PN-E-05100-1:2000. Elektroenergetyczne linie napowietrzne. Projektowanie i budowa. Linie prądu przemiennego z przewodami roboczymi gołymi, a także Norma PN-76/E- 05125.Elektroenergetyczne i sygnalizacyjne linie kablowe) podczas gdy zgodnie z prawidłową wykładnią przepisów art. 2 ust. 1 i ust.2 w zw. z art. 1 ustawy 1994r. Prawo budowlane w zw. z art. 66 ust. 1 p.b. wymienione przez Sąd przepisy oraz normy techniczne nie znajdują zastosowania w niniejszej sprawie;
2. art. 66 ust. 1 w całości, w tym pkt.y: 1), 2), 3) i 4) ustawy Prawo budowlane poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na uznaniu przez Sąd że w toku postępowania prowadzonego na podstawie art. 66 ust. 1 p.b. znajdują zastosowanie przepisy prawa z innych gałęzi prawa, których zastosowanie nie jest w niniejszym postępowaniu możliwe, to jest przepisy § 55 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych, § 77 pkt 4 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy co przejawiło się uznaniem przez Sąd, że badanie czy występują zagrożenia dla zdrowia i życia ewentualnie czy występują inne przesłanki o których mowa w art. 66 ust. 1 p.b. oparte winno być także o wyżej wymienione przepisy a także inne akty prawne - m.in. rozporządzenie w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku a także norm technicznych podczas gdy zgodnie z prawidłową wykładnią art. 66 ust. 1 p.b. wymienione przez Sąd przepisy oraz normy techniczne nie znajdują zastosowania w niniejszej sprawie;
3. § 55 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 06.02.2003r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych (Dz.U. z 2003r. nr 47 poz. 401) poprzez jego błędne zastosowanie wskutek wcześniejszej błędnej wykładni tego przepisu i uznania przez Sąd że przywołany przepis rozporządzenia znajduje zastosowanie oraz może być zastosowany w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 66 ust. 1 p.b. w sprawie linii elektroenergetycznej.
4. § 77 pkt 4 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy poprzez jego błędne zastosowanie wskutek wcześniejszej błędnej wykładni tego przepisu i uznania przez Sąd że przywołany przepis rozporządzenia znajduje zastosowanie oraz może być zastosowany w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 66 ust. 1 p.b. w sprawie linii elektroenergetycznej.
5. art. 66 ust. 1 w całości, w tym pkt.y: 1), 2), 3) i 4) ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 2 ust. 1 i ust. 2 p.b. w zw. z art. 1 p.b. w zw. z § 314 w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w zw. z § 2 pkt 1 i Tabelą 1 Załącznika nr 1 Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30.10.2003r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów przez ich niewłaściwą wykładnię i uznanie że pomimo że poziom wartości pola elektromagnetycznego zmierzony na nieruchomości skarżącego przez Laboratorium Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Białymstoku odpowiada dopuszczalnym wartościom dla tego pola przewidzianym w odpowiednich przepisach, to nie jest to wystarczające dla oceny, iż brak jest przesłanek o których mowa w art. 66 ust. 1 p.b. w zakresie istnienia zagrożeń wynikających z istnienia pola elektromagnetycznego o takiej wartości, zgodnej z przepisami, emitowanego przez linię elektromagnetyczną, podczas gdy prawidłowa wykładnia przywołanych przepisów powinna być taka, że skoro ustawodawca wprowadził przepisy szczegółowe w tym zakresie, przewidział dopuszczalny poziom pola elektromagnetycznego dla miejsc w których mogą być sytuowane budynki, a wartość występującego pola elektromagnetycznego mieści się w wartościach dopuszczalnych przewidzianych tymi przepisami prawa (jest niższa), to powyższe oznacza, że nie można stawiać zarzutu na gruncie art. 66 ust. 1 p.b. dotyczącego występowania zagrożeń wynikających z istnienia pola elektromagnetycznego o takiej wartości w pobliżu przedmiotowej linii elektroenergetycznej na nieruchomości skarżącego.
6. art. 66 ust, 1 w całości, w tym pkt.y: 1), 2), 3) i 4) ustawy Prawo poprzez ich niewłaściwą wykładnię i uznanie że przepis ten daje podstawy do jego zastosowania w sytuacji gdy linia elektroenergetyczna znajduje się w bardzo dobrym stanie technicznym, a także nie nastąpiło pogorszenie jej stanu w stosunku do stanu w trakcie jej budowy podczas gdy właściwa wykładnia tego przepisu jest taka, że przepis dotyczy usuwania stwierdzonych nieprawidłowości wynikających z utrzymania obiektu w niewłaściwym stanie
7. art. 66 ust. 1 w całości, w tym pkt.y: 1), 2), 3) i 4), ustawy Prawo budowlane poprzez jego niewłaściwą wykładnię i uznanie że pomimo, że organy administracji wyjaśniły okoliczności postępowania w rozumieniu wszelkich przesłanek określonych tym przepisem oraz rozstrzygnęły merytorycznie, skoro Sąd nie wskazał żadnych sprecyzowanych braków postępowania lub naruszeń prawa materialnego przez organy na gruncie ustaleń i rozstrzygnięć wynikających z decyzji administracyjnych, to nie jest to wystarczające i należy stosować jeszcze inne przepisy prawa celem wyjaśnienia okoliczności sprawy.
Zarzucono również naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:
8. art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 i § 4 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez uwzględnienie skargi wskutek wadliwego uznania, że organy administracji obu instancji nie wyjaśniły dokładnie stanu faktycznego, nie zebrały w sposób wyczerpujący i nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego oraz nie oceniły zgodnie z przepisami na podstawie całokształtu materiału dowodowego, że okoliczności istotne w sprawie zostały udowodnione, co miało istotny wpływ na wynik sprawy i wydanie wadliwego wyroku, pomimo, że Sąd nie uzasadnił jaka jest podstawa oceny, nie wykazał jakich czynności organ nie wykonał bądź jakich okoliczności organ nie wyjaśnił ewentualnie nie rozstrzygnął;
9. art. 153 p.p.s.a. poprzez dopuszczenie się oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania sprzecznych z oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi we wcześniejszych orzeczeniach WSA w Białymstoku w sprawie, to jest: wyroku z dnia 03.12.2009r., II SA/Bk 588/09, wyroku dnia16.12.2010r., II SA/Bk 471/10, wyroku z dnia 06.06.2013r., II SA/Bk 164/13, wyroku z dnia 21.10.2014r., II SA/Bk 623/14, zgodnie z którymi postępowanie w sprawie toczy się na podstawie art. 66 ust. 1 p.b., w ten sposób że WSA w Białymstoku w skarżonym niniejszą skargą kasacyjną orzeczeniu wskazuje w sposób sprzeczny z wcześniejszą oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, że w toku postępowania prowadzonego w niniejszej sprawie znajdują zastosowanie również przepisy prawa z innych gałęzi prawa, to jest przepisy §55 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych, § 77 pkt 4 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, w sytuacji gdy Sąd uznał, że badanie czy występują zagrożenia dla zdrowia i życia ewentualnie czy występują inne przesłanki o których mowa w art. 66 ust. 1 p.b. oparte winno być także o wyżej wymienione przepisy a także inne akty prawne również mają znaleźć zastosowanie w toku badania - m.in. rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 29.07.2004r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku, które nadto nie obowiązuje, a także normy techniczne które przepisami nie są, więc Sąd nie był uprawniony do ich wskazania do stosowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż gdyby Sąd oparł się prawidłowo na ocenie prawnej i wskazaniach co do dalszego postępowania wyrażonych we wcześniejszych orzeczeniach WSA w Białymstoku, orzeczenie Sądu nie mogłoby wskazywać jeszcze na inne przepisy i normy techniczne wymienione wyżej a finalnie także nie mogłoby zapaść w skarżonej treści. Ponadto Sąd naruszył art. 153 p.p.s.a. również poprzez zamieszczenie w skarżonym orzeczeniu wadliwej oceny prawnej i wskazań co dalszego postępowania poprzez wskazanie na stosowanie na dalszym etapie w sprawie wymienionych w niniejszym punkcie zarzutów przepisów do stosowania których nie są uprawnione organy administracji przed którymi toczy się niniejsza sprawa, jak również poprzez wskazanie organom do stosowania konkretnych norm technicznych z zakresu elektroenergetyki stanowiących wyraz wiedzy technicznej, co wykraczało poza dopuszczalną ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania skoro Sąd nie ma wiedzy technicznej ani nie jest uprawniony do wskazywania na podstawie jakich norm technicznych powinna być wyjaśniana niniejsza sprawa. Sąd naruszył art. 153 p.p.s.a również w ten sposób że nie podał uzasadnienia prawnego, podstawy prawnej dla uwzględnienia wyżej wymienionych przepisów i norm technicznych, co skutkuje tym, że tego rodzaju ocena i wskazania co do postępowania nie mają znamion oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania w rozumieniu art. 153 p.p.s.a, gdyż ocena Sądu i wskazania co do dalszego postępowania nie mogą być oceną i wskazaniami dowolnymi bez uzasadnienia podstaw prawnych oceny prawnej i wskazań na gruncie obowiązującego prawa. Sąd naruszył przepis art. 153 p.p.s.a. również w ten sposób, że zarzucił jego naruszenie organom nie wykazując jakich czynności nie wykonały bądź jakich konkretnych okoliczności nie wyjaśniły i nie rozstrzygnęły wydanymi decyzjami odwołując się tylko do nowych przepisów, co miało jak wynika z uzasadnienia wpływ na wynik sprawy
10. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niewystarczające wyjaśnienie oceny stanu faktycznego i podstaw prawnych rozstrzygnięcia, nie wykazanie w jaki sposób organy administracji dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy lub przepisów postępowania które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Ponadto zarzucono:
- naruszenie przepisów prawa materialnego:
11. art. 66 ust. 1 w całości, w tym pkt.y: 1), 2), 3) i 4) ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 61 pkt 1 i pkt 2 p.b. w zw. z art. 5 ust. 2 p.b. i art. 5 ust. 1 pkt 1),2),3) p.b. w zw. z art. 62 ust. 1 pkt 2) p.b. w zw. z art. 70 ust. 1 i ust.2 p.b. a także w zw. z § 6, § 5 ust. 1 pkt-y 1), 2), 3), § 5 ust. 2 pkt-y 2), 4), §10 ust. 1,ust.2 i ust. 3, § 56, § 57 pkt 1), 2),3), 4), 5) rozporządzenia w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych, przez ich błędną wykładnię i pominięcie, że obowiązek konserwacji elementów uziemienia pokrycia dachowego budynku spoczywa na skarżącym (właścicielu) oraz pominięcie że warunkiem legalizacji samowoli budowlanej wymiany pokrycia dachowego było wykonanie uziemienia pokrycia dachowego budynku.
- naruszenie przepisów postępowania:
12. art. 145 §1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a. w zw. z art.3 §1 p.p.s.a., w zw. z art. 1 §1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. 2014r., poz. 1647 z późn.zm.) w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez naruszenie zasady kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem w ten sposób, że Sąd przekroczył granice tej kontroli wkraczając w kompetencje organów administracji publicznej co do merytorycznej oceny stanu faktycznego i założył że istniejąca linia elektroenergetyczna może stanowić zagrożenie według jednej z przesłanek o których mowa w art. 66 ust. 1 p.b., a także że sporządzona w sprawie ekspertyza techniczna może być nieaktualna, pomimo że to organy administracji są władne oceniać merytorycznie znaczenie przeprowadzonych dowodów w sprawie, co miało istotny wpływ na wynik postępowania;
13. art. 145 §1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 1 pkt 1) i 2) k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. w zw. z art. 19 k.p.a. poprzez uwzględnienie skargi będącej przedmiotem rozpoznania i ustalenie takich wskazań co do dalszego postępowania które zobowiązują organ do prowadzenia postępowania w sprawach nie należących do właściwości rzeczowej tego organu, to jest prowadzenia postępowania w zakresie przestrzegania przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, co stanowi właściwość rzeczową Państwowej Inspekcji Pracy.
14. art. 145 §1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 §1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 16 k.p.a. poprzez uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji administracyjnych na podstawie wadliwej oceny iż organy wbrew związaniu wcześniejszą oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania w prowadzonym postępowaniu nie wyjaśniły wszystkich przesłanek o których mowa w art. 66 ust. 1 p.b. i nie dokonały oceny właściwie zebranego materiału dowodowego, podczas gdy z akt sprawy oraz wcześniej wydanych w sprawie orzeczeń WSA w Białymstoku wynika przede wszystkim, że Sąd ten wskazywał, że organy winny wyjaśnić i ocenić sprawę w rozumieniu wszelkich przesłanek o których mowa w art. 66 ust. 1 p.b. a nie jedynie niektórych, co zdaniem uczestnika aktualnie organy uczyniły co do wymaganych wcześniej przez Sad okoliczności.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 718, dalej: "p.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu.
Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw.
Niezasadne okazały się wszystkie zarzuty dotyczące naruszenia przez Sąd Wojewódzki przepisów postępowania wymienionych w podstawie kasacyjnej przewidzianej w art. 174 pkt. 2 p.p.s.a.
Przede wszystkim zasadnie Sąd Wojewódzki stwierdził, że wbrew wymogom art. 153 p.p.s.a. organy obu instancji niewłaściwie wykonały wytyczne zawarte w poprzednich wyrokach, w których wyraźnie wskazano na potrzebę wnikliwego wyjaśnienia wpływu linii energetycznej wysokiego napięcia na budynek mieszkalny znajdujący się na nieruchomości skarżącego oraz na życie i zdrowie mieszkających w nim ludzi. Zgodnie ze wskazaniami zawartymi w wyrokach z 2013 i 2014 roku II SA/Bk 164/13 i II SA/Bk 623/14, organy nadzoru budowlanego miały obowiązek przeprowadzić postępowanie dowodowe celem wyjaśnienia, czy przebiegająca nad nieruchomością skarżącego linia energetyczna stwarza zagrożenie w rozumieniu wszystkich przesłanek określonych w art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, a w przypadku ustalenia, że istnieje choćby minimalne zagrożenie miały obowiązek podjąć działania zmierzające do wyeliminowania takiego stanu. Analiza akt oraz wydanych decyzji potwierdza, że w sprawie nie ustalono istotnych okoliczności związanych z oddziaływaniem linii energetycznej na nieruchomość skarżącego, a zwłaszcza nie wyjaśniono konkretnych przyczyn indukowania napięcia elektrycznego na pokryciu dachowym budynku mieszkalnego. W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego brak jest odniesienia się do zarzutu skarżącego, który konsekwentnie podnosił w toku postępowania, że uziemienie dachu i uziemienie słupa eliminują tylko skutek działania pola elektromagnetycznego na jego dom, lecz nie eliminują przyczyny powstania napięcia elektromagnetycznego na dachu budynku, co stwarza zagrożenie dla jego mieszkańców.
Wbrew ocenie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o bezprzedmiotowości postępowania nie świadczy ustalenie, że wysokość linii energetycznej i uziemienie słupa są zgodne z "odpowiednimi normami". Niedopuszczalne było też ograniczenie się do konstatacji, że zwiększone indukowanie napięcia elektrycznego na dachu budynku ma związek ze zmianą pokrycia z dachówki cementowej na blachodachówkę, gdyż właściciel nie ma obowiązku dostosowywania rodzaju pokrycia dachowego do stanu technicznego linii energetycznej przebiegającej nad jego budynkiem. Rzeczą więc organu nadzoru budowlanego było wszechstronne wyjaśnienie uwarunkowań związanych z usytuowaniem linii wysokiego napięcia względem budynków znajdujących się na nieruchomości skarżącego celem wykluczenia zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi bądź dla bezpieczeństwa mienia (art. 66 ust. 1 pkt. 1 i 2 Prawa budowlanego).
Jako nieuprawnione należało uznać stwierdzenie organu odwoławczego, że przedmiotowa linia nie stwarza "zagrożeń określonych w art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego" w sytuacji, gdy w ocenie technicznej z maja 2009 wskazano na zagrożenia spowodowane oddziaływaniem pól elektrycznych i magnetycznych wytwarzanych przez linie napowietrzne. Mianowicie podano, że wartość natężenia pola elektromagnetycznego wytwarzanego przez linię powoduje indukowanie się ładunku elektrycznego na metalowym poszyciu dachu, co stwarza zagrożenie od elektryczności statycznej i wymaga zastosowania ochrony. W ocenie omówiono również "wynoszenie niebezpiecznych napięć dla konstrukcji słupa nr 20". We wnioskach końcowych zalecono zastosowanie środków ochrony eliminujących elektryzację metalowego dachu (uziemienie) oraz coroczną kontrolę tych urządzeń. W podsumowaniu stwierdzono: "linie elektroenergetyczne, a szczególnie linie wysokiego napięcia (w tym 110 kV), stwarzają zagrożenie dla otoczenia. Zaproponowane rozwiązania techniczne, odprowadzające ładunek elektryczny indukowany na metalowych dachach budynków usytuowanych pod dwutorową linią 110 kV do uziomu, minimalizują - zgodnie z obowiązującymi przepisami - zagrożenie do najmniejszego z możliwych do uzyskania".
W kontekście przytoczonych okoliczności rzeczą organu nadzoru budowlanego było ustalenie wszelkich możliwych działań eliminujących stwierdzone zagrożenia, a następnie rozważenie zastosowania rozwiązań dopuszczalnych na gruncie przepisu art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego. Zastrzec w tym miejscu należy, że po wyczerpaniu środków nadzoru budowlanego właściciel nieruchomości narażonej na negatywne oddziaływanie linii energetycznej będzie uprawniony do dochodzenia roszczeń na drodze cywilnej (przykładowo na podstawie art. 435 i 439 k.c.).
Zgodzić się należało Sądem Wojewódzkim, że dotychczasowe działania organów nadzoru budowlanego były niewystarczające i nie doprowadziły do wyjaśnienia sprawy w stopniu pozwalającym na jej rozstrzygnięcie. Sąd Wojewódzki wskazując na braki postępowania dowodowego kierował się właściwym rozumieniem regulacji zawartych w art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego wyznaczającej przedmiotowe granice sprawy. W szczególności trafna jest ocena, że dla prawidłowego rozpoznania sprawy nie było wystarczające oparcie się tylko na argumentach, że inwestor posiada ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę przedmiotowej linii energetycznej i nie został przekroczony zakres dopuszczalnych pól elektromagnetycznych określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymywania tych poziomów. Sąd Wojewódzki dostrzegając niedostatki aktualnych unormowań słusznie zwrócił uwagę na regulacje prawne, w których przewiduje się stosowną ochronę życia i zdrowia ludzi przed szkodliwym oddziaływaniem napowietrznych linii energetycznych, w tym przepis § 314 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. Wprawdzie zasadne są zarzuty kasacyjne, że w sprawie nie mogę znaleźć bezpośredniego zastosowania przepisy § 55 rozporządzenia z 6 lutego 2003 r. i § 77 rozporządzenia z 26 września 1997 r., to jednak nie oznacza, że ocena prawna organów nadzoru budowlanego mogła być tak zawężona jak to wynika z treści kontrolowanych decyzji. W rezultacie zarzuty kasacyjne sformułowane w pkt. 1, 2, 3, 4 i 5 petitum skargi kasacyjnej nie mogły podważyć wnioskowania Sądu Wojewódzkiego co do naruszenia przez organy nadzoru budowlanego art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez umorzenie postępowania, w sytuacji gdy nie wyjaśnione zostały należycie wszystkie okoliczności istotne w sprawie.
Trafnie Sąd Wojewódzki wskazał, że przy tak długotrwałym prowadzeniu postępowania analiza sprawy nie powinna ograniczać się do badań przeprowadzonych w latach 2008-2009 lecz niezbędne było uzupełnienie materiału dowodowego, zaktualizowanego do obecnego stanu wiedzy i stosownych standardów w zakresie ochrony przed zagrożeniami, o których mowa w art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego. Wobec powyższego nietrafne okazały się zarzuty z pkt. 8, 9, 10, 11 i 14 petitum skargi kasacyjnej.
Ponadto mylnie w zarzutach kasacyjnych (pkt 6 i 7) strona powołuje się na bardzo dobry stan techniczny linii energetycznej, gdy mimo tego niesporna jest okoliczność powstałych zagrożeń wynikających z jej usytuowania na nieruchomości skarżącego. Trudno nie dostrzec w niniejszej sprawie, że problemem jest właśnie zaistnienie określonych zagrożeń, gdy jednocześnie stwierdzono zachowanie formalnych wymogów dotyczących wysokości przęseł i wielkości w zakresie oddziaływania pola elektromagnetycznego.
Wbrew zarzutom kasacyjnym uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada wymogom art. 141 § 4 p.p.s.a., a wskazania w nim zawarte co do dalszego rozpoznania sprawy są prawidłowe, z wyłączeniem oceny co do zastosowania przepisów § 55 i § 77 wymienionych wyżej rozporządzeń. Całkowicie nieuprawnionym jest wywód autora skargi kasacyjnej związany z zarzutem (pkt 12), iż Sąd Wojewódzki z przekroczeniem granic kontroli sądowej ocenił merytorycznie ekspertyzy techniczne, czym naruszył kompetencje organów administracji publicznej. Zaznaczyć należy, że sąd administracyjny oceniając legalność zaskarżonej decyzji (aktów) ma obowiązek poddać kontroli prawidłowość przeprowadzonego przez organ administracji postępowania, co immanentnie wiąże się z oceną zebranego materiału dowodowego. Przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy Sąd Wojewódzki nie weryfikował ustaleń i wniosków zawartych w ekspertyzach w zakresie wiedzy specjalistycznej, a jedynie uznał, że dowody te nie były wystarczające dla pełnego wyjaśnienia spornych okoliczności, w szczególności wymagały zaktualizowania.
Z tych wszystkich względów skarga kasacyjna jako pozbawiony usprawiedliwionych podstaw podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 204 pkt 2 p.p.s.a.
-----------------------
26 | S i r o n a
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło