II FZ 334/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Tomasz Kolanowski, , , po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. i S. K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 17 grudnia 2015 r. sygn. akt I SA/Lu 1275/15 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi M. i S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia 18 sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014 r. postanawia uchylić zaskarżone postanowienie. Przedmiotem zażalenia M. i S. K. jest postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 17 grudnia 2015 r., sygn. akt I SA/Lu 1275/15, mocą którego odrzucono ich skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z 18 sierpnia 2015 r. w sprawie podatku od nieruchomości za 2014 r. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 6 listopada 2015 r. skarżący zostali wezwani do usunięcia braków formalnych skargi przez podanie wartości przedmiotu zaskarżenia. Strona została poinformowana, iż nieusunięcie w zakreślonym terminie braków formalnych skargi spowoduje jej odrzucenie. Wezwanie to zostało doręczone obojgu skarżącym w tym samym dniu, to jest 27 listopada 2015 r. Przesyłkę zawierającą pismo, w którym strona podała wartość przedmiotu zaskarżenia, zaadresowano do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. zamiast do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Przesyłkę nadano 2 grudnia 2015 r., co wynika z datownika pieczęci na kopercie. SKO w C. przesłało następnie pisma skarżących (między innymi podające wartość przedmiotu zaskarżenia) do Sądu w dniu 10 grudnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wskazał, że zgodnie z dyspozycją art. 215 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.; dalej: p.p.s.a.) w każdym piśmie wszczynającym postępowanie sądowe w danej instancji należy podać wartość przedmiotu zaskarżenia, jeżeli od tej wartości zależy wysokość opłaty. W związku z tym, iż niewskazanie wysokości spornej kwoty uniemożliwiło nadanie prawidłowego biegu sprawie, skarżący zostali wezwani w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. do uzupełnienia powyższego braku formalnego skargi. Sąd uznał, że w przypadku nadania pisma do sądu w sposób nieprawidłowy, czyli np. za pośrednictwem organu, o zachowaniu wyznaczonego stronie terminu do jego złożenia decyduje data nadania tego pisma przez organ do Sądu. Na tej podstawie Sąd uznał, że pismo z uzupełnieniem braków formalnych skargi złożono 6 dni po terminie, który upłynął 4 grudnia 2015 r. W konsekwencji Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a. skargę odrzucił. W zażaleniu na to postanowienie skarżący zarzucili naruszenie art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. i art. 2 oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji przez przystąpienie przez Sąd do badania wymogów formalnych skargi przed rozpoznaniem wniosku o przyznanie prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest zasadne. W analizowanej sprawie skarżący w skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. zawarli wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd pierwszej instancji przed rozpoznaniem tego wniosku wezwał skarżących o podanie wartości przedmiotu zaskarżenia pod rygorem odrzucenia skargi. W konsekwencji nieuzupełnienia tego braku formalnego w terminie Sąd skargę odrzucił. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji podjął czynności procesowe w niewłaściwej kolejności, czym naruszył art. 49 § 1 w zw. z art. 215 § 1 p.p.s.a., i bezpodstawnie odrzucił skargę, co doprowadziło do naruszenia art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Jak stanowi art. 49 § 1 p.p.s.a., przewodniczący wzywa stronę do uzupełnienia braków formalnych pisma w terminie 7 dni pod stosownym rygorem (pozostawienia pisma bez rozpoznania bądź jego odrzucenia ‒ tak w przypadku skargi). Warunkiem zastosowania tego przepisu jest jednak to, by brak formalny uniemożliwiał nadanie pismu dalszego biegu. Zgodnie z art. 215 § 1 p.p.s.a. w każdym piśmie wszczynającym postępowanie sądowe w danej instancji należy podać wartość przedmiotu zaskarżenia, jeżeli od tej wartości zależy wysokość opłaty (podkr. NSA). W analizowanej sprawie skarżący w skardze skierowanej do WSA zawarli wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W konsekwencji na tym etapie postępowania nie wystąpiła konieczność ustalenia wysokości opłaty od skargi, a brak informacji o wartości przedmiotu zaskarżenia nie wpływał na możliwość nadania skardze dalszego biegu. Dopiero bowiem po prawomocnym przesądzeniu zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy, który obejmował zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie wyjaśniło się, czy będzie pobierana opłata od skargi. Przed rozpoznaniem tego wniosku wartość przedmiotu zaskarżenia nie była istotna dla nadania skardze dalszego biegu. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie. Naczelny Sąd Administracyjny nie odniósł się natomiast do wniosku skarżących o zasądzenie kosztów postępowania, bowiem art. 203 i 204 p.p.s.a., które regulują kwestię zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na postanowienie Sądu pierwszej instancji. Natomiast zauważyć trzeba, iż koszty postępowania zażaleniowego podlegają zaliczeniu do kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, o czym stanowi art. 200 p.p.s.a. i ten fakt winien mieć na względzie Sąd pierwszej instancji.