II SA/Wa 1160/15
WyrokWSA w Warszawie2016-02-09
Skład orzekający: Maria Werpachowska, Ewa Pisula – Dąbrowska, Janusz Walawski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej o niezdolności do służby wojskowej, wydane po dacie ostatecznej decyzji o zwolnieniu ze służby z powodu niespełnienia wymogów nauki, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 lub 8 Kpa?Ratio decidendi
Sąd podzielił stanowisko organu, że nowe orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej, wydane po dacie ostatecznej decyzji o zwolnieniu ze służby, nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, ponieważ dowód ten nie istniał w dacie wydania decyzji. Ponadto, zwolnienie ze służby nastąpiło z powodu niespełnienia wymogów nauki, a nie stanu zdrowia, co wyklucza zastosowanie art. 145 § 1 pkt 8 Kpa.Stan faktyczny
Skarżący T.R. wniósł o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Ministra Obrony Narodowej z maja 2012 r. o zwolnieniu go ze służby wojskowej z powodu niespełnienia wymogów nauki. Jako podstawę wznowienia wskazał nowe orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej z listopada 2014 r. o jego niezdolności do służby, które zapadło po wydaniu decyzji. Minister Obrony Narodowej wznowił postępowanie, ale następnie odmówił uchylenia decyzji, uznając, że nowe orzeczenie lekarskie nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Ministra Obrony Narodowej z maja 2015 r. Skarżący zaskarżył tę decyzję do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Kpa i ustawy o służbie wojskowej.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Werpachowska, Sędziowie WSA Ewa Pisula – Dąbrowska, Janusz Walawski (spr.), Protokolant specjalista Aleksandra Weiher, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2016 r. sprawy ze skargi T.R. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej - oddala skargę -
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 3 grudnia 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 1115/12 oddalił skargę T. R. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z czynnej służby wojskowej pełnionej jako służba kandydacka. Wyrok jest prawomocny.
T. R. w dniu 3 lutego 2015 r. złożył do Rektora – Komendanta Wojskowej Akademii [...] , powołując się na art. 148 § 1 i art. 147 oraz art. 145 § 1 pkt 5 i 8 Kpa, wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego powyżej określoną decyzją.
Minister Obrony Narodowej, na podstawie art. 150 § 1 i 3, art. 147, art. 149 § 1 oraz 145 § 1 pkt 5 i 8 oraz art. 268a Kpa, w dniu [...] marca 2015 r., wydał postanowienie nr [...], którym wznowił postępowanie.
Minister Obrony Narodowej, na podstawie art. 150 § 1 i 3 oraz art. 151 § 1 pkt 1 oraz art. 268a Kpa, w dniu [...] kwietnia 2015 r. wydał decyzję nr [...], którą odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia [...] maja 2012 r. nr [...].
Organ w uzasadnieniu decyzji podał, że decyzją z dnia [...] maja 2012 r. wnioskodawca został zwolniony z czynnej służby wojskowej pełnionej jako służba kandydacka wskutek niespełnienia wymogów określonych w regulaminie studiów.
Wydanie przez Rejonową Wojskową Komisję Lekarską w W. orzeczenia nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r. o uznaniu T. R. za niezdolnego do służby w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego oraz uzupełniającego do tego postanowienia nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. nie stanowi przesłanki do uchylenia decyzji ostatecznej w związku z podstawą wznowieniową określoną w art. 145 § 1 pkt 8 Kpa.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.
Nowe dowody w postaci powyżej określonego orzeczenia i postanowienia nie istniały w dacie wydania przedmiotowej decyzji ostatecznej, a zatem nie mogą stanowić przesłanki do jej uchylenia, w związku z podstawą wznowienia określoną w art. 145 § 1 pkt 5 Kpa.
W związku z powyższym brak jest uzasadnienia dla wyeliminowania ostatecznej decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] maja 2012 r. z obrotu prawnego na podstawie powyżej powołanego przepisu.
Minister Obrony Narodowej po rozpoznaniu wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy, na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 Kpa w dniu [...] maja 2015 r. wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] kwietnia 2015 r.
Organ w uzasadnieniu decyzji powtórzył argumentację przedstawioną w uzasadnieniu decyzji poprzedzającej. Ponadto podał, że wskazana we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przesłanka z art. 145 § 1 pkt 7 Kpa, jest przesłanką nową, dotychczas niezgłoszoną jako podstawa wznowienia postępowania w sprawie zakończonej przedmiotową decyzją ostateczną, a zatem niewskazaną w postanowieniu wznawiającym postępowanie, a tym samym nie rozpatrywaną w pierwszej instancji.
Rozstrzyganie o tej nowo zgłoszonej podstawie wznowienia postępowania w decyzji organu odwoławczego byłoby sprzeczne z ustanowioną w art. 15 Kpa zasadą dwuinstancyjności postępowania.
Równocześnie, po przeanalizowaniu sprawy organ nie dostrzegał zasadności wznawiania z urzędu postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] maja 2012 r. w związku z podstawą wznowienia określoną w art. 145 § 1 pkt 7 Kpa.
T. R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] maja 2015 r.
Skarżący zarzucił w skardze, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem następujących przepisów:
1. art. 145 § 1 pkt 5 Kpa w zw. z art. 134 ust. 1 pkt 3 i 4, ust. 4a i 4b ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1414 z późn. zm.), poprzez bezpodstawną odmowę wznowienia postępowania zakończonego decyzją Ministra Obrony Narodowej z [...] maja 2012 r. nr [...] o zwolnieniu skarżącego ze służby wojskowej pełnionej jako służba kandydacka ze względu na niespełnienie wymogów przewidzianych w Regulaminie studiów, w sytuacji, kiedy w dniu [...] grudnia 2011 r. (a więc przed wydaniem decyzji) skarżący stał się niezdolny do służby wojskowej (a zatem z mocy prawa winien on z tym dniem zostać zwolniony ze służby na podstawie art. 134 ust. 1 pkt 3 w zw. z ust. 4a ustawy), a orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej ostatecznie stwierdzające fakt powstania niezdolności do służby wojskowej skarżącego i datę powstania tej niezdolności na [...] grudnia 2011 r. zostało wydane dopiero [...] grudnia 2014 r. na skutek wielokrotnych odwołań skarżącego, któremu rację przyznał dopiero Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 kwietnia 2014 r.;
2. art. 134 ust. 4a ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych przez jego błędną wykładnię polegającą na stwierdzeniu, iż w sytuacji niezdolności do służby wojskowej zwolnienie ze służby następuje z chwilą ustalenia tego faktu ostateczną decyzją (orzeczeniem wojskowej komisji lekarskiej), a nie z chwilą powstania tej niezdolności, (czyli zaistnienia okoliczności stanowiącej podstawę zwolnienia żołnierza ze służby kandydackiej), w sytuacji, kiedy pomiędzy ustaleniem niezdolności do służby, a datą wydania orzeczenia może minąć nawet kilka lat (czego najlepszym przykładem jest niniejsza sprawa, gdzie skarżący przez 3 lata walczył o uznanie przez komisję lekarską jego racji).
Skarżący, podnosząc powyższe zarzuty, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.
Minister Obrony Narodowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 z późn. zm), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast art. 3 § 1 powołanej ustawy stanowi, że sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne.
Natomiast art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
Na wstępie wyjaśnić należy, że w toku postępowania wznowieniowego organ nie dokonuje ponownej oceny zebranego uprzednio w sprawie materiału dowodowego. Granice postępowania wznowieniowego zakreśla strona wskazując, jakie w jej ocenie zaistniały przyczyny uzasadniające wznowienie postępowania. Organ zobowiązany jest więc do zbadania wyłącznie czy te przyczyny zaistniały, a jeżeli tak, to jaki wpływ miały na wynik sprawy już raz rozstrzygniętej decyzją ostateczną.
Skarżący we wniosku o wznowienie postępowania wskazał na przesłanki wznowienia określone w art. 145 § 1 pkt 5 i 8 Kpa. Zgodnie z tym przepisem, w sprawie zakończonej ostateczną decyzją wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję (pkt 5); decyzja została wydana w oparciu o inna decyzję lub orzeczenie sądu, które następnie uchylono lub zmieniono (pkt 8).
Sąd podziela stanowisko organu, że w sprawie nie zaistniała podstawa wznowienia postępowania, o której mowa w pkt 5 powyżej przytoczonego przepisu. Przepis ten może mieć zastosowanie wówczas, gdy zostaną spełnione łącznie trzy przesłanki. Po pierwsze, ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody, istotne dla sprawy, są nowe – a więc chodzi tu okoliczności faktyczne lub dowody nowo odkryte, jak i pierwszy raz odkryte przez stronę. Po drugie nowe okoliczności faktyczne bądź nowe dowody musiały istnieć już w dniu wydania decyzji ostatecznej. Po trzecie nowe okoliczności faktyczne bądź nowe dowody, nie były znane organowi w chwili wydawania decyzji ostatecznej.
Prawidłowo zatem organ uznał, że nowe orzeczenie, tj. orzeczenie RWKL z dnia [...] listopada 2014 oraz uzupełniające to orzeczenie postanowienie z dnia [...] grudnia 2014 r., oceniające stan zdrowia skarżącego odmiennie od orzeczenia Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] stanowią nowy dowód, jednak nie jest to nowy dowód w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, uzasadniający uchylenie ostatecznej decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] maja 2012 r. nr [...]. Nowe orzeczenie zostało bowiem sporządzone kilka lat po wydaniu kwestionowanej przez skarżącego decyzji o zwolnieniu z czynnej służby wojskowej pełnionej jako służba kandydacka. Skoro ww. orzeczenie nie istniało w dacie rozstrzygania decyzją ostateczną z dnia [...] marca 2012 r., to oczywistym jest, że pojawienie się takiego dowodu nie mogło uzasadniać uchylenia tej decyzji, tym bardziej, że ostateczna decyzja o zwolnieniu ze służby została wydana z uwagi na brak postępów w nauce, a nie ze względu na stan jego zdrowia.
Pozostaje do rozważenia, czy w sprawie wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 Kpa.
Nowe orzeczenie lekarskie RWKL z dnia [...] listopada 2014 r. oraz uzupełniające postanowienie z dnia [...] grudnia 2014 r. jak trafnie ocenił organ, ujawniły nową okoliczność faktyczną istniejącą w dacie wydania przedmiotowej decyzji ostatecznej i mogącą mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. na przyjęcie odmiennej podstawy prawnej zwolnienia. Jednakże okoliczność ta, z oczywistych powodów, nie mogła być znana organowi w dniu wydania ostatecznej decyzji o zwolnieniu skarżącego z czynnej służby wojskowej pełnionej jako służba kandydacka.
Odmienna ocena stanu zdrowia skarżącego nie może być zatem kwalifikowana jako nowa okoliczność faktyczna, która mogłaby mieć istotny wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, gdyż jak już wcześniej podano, skarżący zwolniony został ze służby ze względu na niespełnienie warunków określonych w Regulaminie studiów związanych z brakiem postępów w nauce.
W ocenie Sądu organ prawidło również uznał, że w sprawie nie zachodzi przesłanka wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 8 Kpa, bowiem kwestionowana przez skarżącego ostateczna decyzja nie została wydana w warunkach określonych w tym przepisie. Decyzja ta została wydana nie w związku z orzeczeniem komisji lekarskiej o niezdolności skarżącego do zawodowej służby wojskowej. Jeżeli orzeczenie takie istniałoby to organ zobowiązany byłby zwolnić skarżącego ze służby na podstawie art. 134 ust. 1 pkt 3 ustawy o służbie wojskowej. Podkreślić należy, że zwolnienie na podstawie tego przepisu ma charakter obligatoryjny, jeżeli zostanie spełniony warunek w nim określony, tzn. ustalenie przez wojskową komisję lekarską niezdolności do zawodowej służby wojskowej.
Z powyższych względów zarzuty dotyczące naruszenia powołanych w skardze przepisów nie mogły zostać uwzględnione, gdyż przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do ich naruszenia.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło