I OZ 404/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Sikorska po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 9 lutego 2016 r., sygn. akt II SAB/Gd 206/15 o odrzuceniu skargi M.J. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w Słupsku w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę M.J., dalej: skarżący, na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w Słupsku w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W uzasadnieniu wskazał, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 15 grudnia 2015 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Z adnotacji dokonanych przez doręczyciela na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki zawierającej wezwanie do uiszczenia wpisu wynika, że z uwagi na nieobecność adresata w dniu 22 grudnia 2015 r., przesyłkę pozostawiono w placówce pocztowej, zawiadomienie o tym zamieszczając w skrzynce oddawczej. Przesyłkę powtórnie awizowano w dniu 30 grudnia 2015 r., a ponieważ skarżący przesyłki nie odebrał, zwrócono ją Sądowi. Zakreślony siedmiodniowy termin upłynął bezskutecznie, gdyż skarżący nie uiścił wpisu. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę. Wskazał, że zgodnie z art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: P.p.s.a., skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. W myśl zaś art. 65 § 1 P.p.s.a., sąd dokonuje doręczeń przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione przez sąd osoby lub organy. Zgodnie zaś z art. 73 § 4 P.p.s.a., doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, tj. wynoszącego 14 dni, na jaki złożono przesyłkę w placówce pocztowej. Stosownie do powyższego unormowania, przesyłkę zawierającą wezwanie do uiszczenia wpisu Sąd I instancji uznał za doręczoną z upływem 5 stycznia 2016 r. Siedmiodniowy termin do uzupełnienia braków formalnych skargi rozpoczął więc bieg następnego dnia po doręczeniu wezwania, tj. w dniu 6 stycznia 2016 r. i zgodnie z zasadami obliczania terminów określonymi w art. 83 § 1 P.p.s.a. upłynął z dniem 13 stycznia 2016 r., a była to środa. Skarżący nie uiścił wymaganego w sprawie wpisu sądowego. W tej sytuacji Sąd I instancji, na podstawie art. 220 § 3 w zw. z art. 58 § 3 P.p.s.a., odrzucił skargę. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący podnosząc, że przesyłki zawierającej wezwanie skarżącego do uiszczenia wpisu nie można uznać za doręczoną prawidłowo z uwagi na brak doręczenia mu pierwszego oraz powtórnego awiza i brak jakiejkolwiek wiedzy skarżącego o jej istnieniu. Zdaniem skarżącego, nie można wykluczyć, że czynnikiem dopuszczenia się błędu leżącego po stronie doręczyciela, był okres świąteczny. Skarżący podniósł także, że nie może stwierdzić, czy na kopercie widnieje adnotacja o podwójnym awizo. Chcąc wykazać błąd poczty przy doręczaniu awiz przesyłek, skarżący dołączył do zażalenia kopię powtórnego awiza wystawionego na przesyłkę skierowaną do innej osoby, które zostało doręczone na adres skarżącego. Skarżący podniósł, że dostarczenie powtórnego awiza na niewłaściwy adres powoduje taki skutek, że pomimo "awizacji" dokonanej na kopercie, powtórne awizo nie zostaje w rzeczywistości doręczone właściwemu adresatowi. W związku z powyższym, w ocenie skarżącego, w sprawie zaistniały poważne wątpliwości, co do prawidłowego doręczenia przesyłki, a zażalenie jest w pełni zasadne. Naczelny Sąd Administracyjny, zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Zarzuty zawarte w zażaleniu zmierzają w istocie do zakwestionowania skuteczności zastępczego doręczenia skarżącemu w trybie art. 73 p.p.s.a. przesyłki zawierającej zarządzenie z dnia 15 grudnia 2015 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu. Zgodnie z treścią ww. przepisu prawa, w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (art. 73 § 2 p.p.s.a.). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (art. 73 § 3 p.p.s.a.). Cytowane przepisy ustanawiają instytucję tzw. fikcji doręczenia, która w istocie sprowadza się do stwierdzenia, że strona odebrała przesyłkę, podczas gdy fizycznie do takiego odbioru nie doszło. Warunkiem jednak jest, aby strona miała możliwość odbioru przesyłki, czy to na poczcie, czy to w urzędzie gminy, ale z niej nie skorzystała. O możliwości tej doręczyciel pozostawić musi zawiadomienie. Skarżący w zażaleniu podnosi, że nie otrzymał awiza (zawiadomienia) informującego o możliwości odbioru na poczcie przesyłki zawierającej zarządzenie z dnia 15 grudnia 2015 r. Zarzut tak sformułowany nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem z informacji poczty na zwróconej do Sądu I instancji przesyłce zawierającej zarządzenie z dnia 15 grudnia 2015 r. wynika, że była ona prawidłowo dwukrotnie awizowana, zgodnie ze wskazanymi na wstępie regułami. Zauważyć również należy, że skarżący skutecznie nie uprawdopodobnił, że podniesione w zażaleniu okoliczności miały miejsce. Dla takiego uprawdopodobnienia konieczne byłoby wykazanie, że skrzynka oddawcza była uszkodzona lub też dostęp do tej skrzynki był powszechny. Domniemanie faktyczne doręczenia pisma w trybie art. 73 p.p.s.a. może być również obalone, gdy adresat pisma wykaże, że dane wynikające z dowodu doręczenia są niezgodne z rzeczywistością. Jedną z możliwości służących obaleniu tego domniemania jest przeprowadzenie procedury reklamacyjnej. Istotne jest, aby w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania usługi pocztowej została, zgodnie z art. 92 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe, zgłoszona reklamacja. (por. postanowienie NSA z dnia 16.05.2014 r., sygn. I FSK 550/14, lex nr 1460094). W piśmiennictwie wyrażono również stanowisko, że co do zasady brak woli przeprowadzenia procedury reklamacyjnej uniemożliwia skuteczne obalenie domniemania doręczenia pisma w trybie awizowania (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2009, s. 238). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego obalenie fikcji doręczenia tylko na podstawie twierdzenia, że awiza nie pozostawiono, prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji z art. 73 p.p.s.a. W każdej bowiem sytuacji strona mogłaby obalić domniemanie doręczenia przesyłki w trybie awizo poprzez zwykłe oświadczenie, że awizo nie zostało umieszczone w skrzynce pocztowej lub zaginęło. W rozpatrywanej sprawie nie można było uznać za wystarczającą dla podważenia skuteczności zastosowanego trybu doręczenia przesyłki sądowej argumentacji dotyczącej okoliczności związanych z doręczeniem na adres skarżącego awiza dotyczącego pisma adresowanego do innej osoby. Wobec nieskutecznego podważenia dokumentów urzędowych i niewykazania, że brak było zawiadomienia o złożeniu przesyłki zawierającej wezwanie do uiszczenia wpisu w placówce pocztowej, wszelkie adnotacje zamieszczone na zwróconej przesyłce opatrzone stosownymi pieczątkami i podpisami mają walor dokumentu urzędowego, a zatem stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. W świetle powyższego Naczelny Sąd Administracji uznał, że ustalenia Sądu I instancji dotyczące doręczenia zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki – zarządzenia z dnia 15 grudnia 2015 r. były prawidłowe i wystarczające do wydania rozstrzygnięcia zaskarżonej treści. Skoro skarżący nie uiścił wpisu od skargi w zakreślonym przez Sąd terminie, skarga wniesiona w niniejszej sprawie podlegała na podstawie art. 220 § 3 P.p.s.a. odrzuceniu. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., oddalił zażalenie.