I SA/Wa 1747/15

WyrokWSA w Warszawie2016-02-10

Skład orzekający: Małgorzata Boniecka – Płaczkowska, Emilia Lewandowska, Elżbieta Sobielarska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa prawidłowo uchyliła decyzję Wojewody odmawiającą stwierdzenia nieodpłatnego nabycia z mocy prawa własności nieruchomości przez gminę, uznając brak podstaw do przyjęcia, że nieruchomość stanowiła własność Skarbu Państwa w dniu 27 maja 1990 r., mimo istnienia wpisu własności Skarbu Państwa w księdze wieczystej opartego na orzeczeniach wywłaszczeniowych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa niezasadnie uchyliła decyzję Wojewody, ponieważ istniały podstawy do przyjęcia, że sporne działki gruntu stanowiły własność Skarbu Państwa w dniu 27 maja 1990 r. Wpis własności Skarbu Państwa w księdze wieczystej, oparty na orzeczeniach wywłaszczeniowych, rodzi domniemanie zgodności z rzeczywistym stanem prawnym, co jest wystarczającą przesłanką do stwierdzenia własności Skarbu Państwa na datę komunalizacji.
Stan faktyczny
Gmina Miasta L. zaskarżyła decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej, która uchyliła decyzję Wojewody odmawiającą stwierdzenia nieodpłatnego nabycia z mocy prawa własności nieruchomości przez gminę. Wojewoda odmówił stwierdzenia nabycia własności, uznając brak wystarczających dowodów na to, że nieruchomość stanowiła własność Skarbu Państwa w dniu 27 maja 1990 r. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa uchyliła decyzję Wojewody i przekazała sprawę do ponownego rozpoznania, zalecając ustalenie tytułu własności Skarbu Państwa. Gmina zarzuciła naruszenie przepisów kpa i ustawy o samorządzie terytorialnym.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej i zasądził od niej na rzecz skarżącej Gminy Miasta L. kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Boniecka – Płaczkowska Sędziowie: Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant referent stażysta Andżelika Abramowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2016 r. sprawy ze skargi Gminy Miasta L. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieodpłatnego nabycia z mocy prawa własności nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej na rzecz skarżącej Gminy Miasta L. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, decyzją z [...] sierpnia 2015 r. nr [...], uchyliła decyzję Wojewody [...] z [...] sierpnia 2013 r. nr [...] i przekazała sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że uchyloną decyzją Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nieodpłatnego nabycia z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. przez gminę Miasto L. własności nieruchomości Skarbu Państwa, położonej w L. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr [...] i [...], w obrębie [...], uregulowanej w księdze wieczystej KW Nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy dla L. w L. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji Wojewody [...] stanowił art. 5 ust. 1 oraz art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Z brzmienia art. 5 ust. 1 ustawy jednoznacznie wynika, że przedmiotem komunalizacji jest wyłącznie mienie ogólnonarodowe (państwowe). Z odpisu zupełnego księgi wieczystej nieruchomości wynika, że podstawę wpisu w dziale II tej księgi stanowiły m.in. orzeczenie o wywłaszczeniu z [...] maja 1952 r. nr [...] i z dnia [...] września 1950 r. nr [...] oraz zaświadczenie z [...] października 1952 r. Prezydium Rady Narodowej m. L. stwierdzające, że orzeczenie z [...] września 1950 r. jest prawomocne i podlega wykonaniu. Natomiast w aktach sprawy brak jest wykazu zmian gruntowych, z którego wynikałoby, że nieruchomość położona w L. i oznaczona jako działka nr [...] i [...] odpowiada jednej z nieruchomości, których dotyczą orzeczenia o wywłaszczeniu. Wykaz działek objętych orzeczeniem o wywłaszczeniu obejmuje ponad 100 nieruchomości i bez wykonania wykazu zmian gruntowych nie jest możliwe, w ocenie organu, ustalenie czy jednej z wywłaszczonych nieruchomości odpowiada nieruchomość aktualnie oznaczona w ewidencji gruntów nr [...] i [...]. Ustalenie prawa własności Skarbu Państwa do nieruchomości jest podstawową przesłanką umożliwiającą wszczęcie postępowania na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Z tego powodu organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji i zalecił ustalenie czy nieruchomości objęte zaskarżoną decyzją odpowiadają jednej z nieruchomości wskazanych w orzeczeniu o wywłaszczeniu z [...] maja 1952 r. Gdyby ustalono, że nie wchodziły w skład żadnej z nieruchomości wykazanych w orzeczeniu o wywłaszczeniu organ odwoławczy zalecił przeprowadzenie postępowania w celu ustalenia czy Skarb Państwa był w dniu 27 maja 1990 r. właścicielem tej nieruchomości i w oparciu o jaką podstawę prawną nabył prawo własności. W skardze na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej Miasto L. zarzuciło naruszenie art. 138 § 2 kpa i art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest uzasadniona Prawidłowo organ odwoławczy wskazał, iż komunalizacji na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych podlega tylko mienie, które w dniu 27 maja 1990 r. było mieniem ogólnonarodowym czyli stanowiło własność Skarbu Państwa. Jednakże zupełnie niezasadnie, i wbrew dowodom, uznał, że brak jest podstaw do przyjęcia, że objęte zaskarżoną decyzją Wojewody [...] z [...] sierpnia 2013 r. działki gruntu położone w L. przy ul. [...], oznaczone w ewidencji gruntów jako działki nr [...] i nr [...], w obrębie [...], w dniu 27 maja 1990 r. stanowiły własność Skarbu Państwa. Dla tych działek gruntu prowadzona jest przez Sąd Rejonowy dla L. księga wieczysta KW Nr [...], w której jako właściciel wpisany jest Skarb Państwa. Wynika to z wpisów w tej księdze wieczystej, której zupełny odpis znajduje się w aktach sprawy. Wprawdzie wynika z odpisu księgi wieczystej iż została ona założona dopiero w 2007 r., ale wpisów dokonano na podstawie orzeczenia o wywłaszczeniu nieruchomości z [...].05.1952 r., orzeczenia o wywłaszczeniu nieruchomości z [...].09.1950 r. i zaświadczenia z [...].10 1952 r. Zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r.- Ustawa o księgach wieczystych i hipotece domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Skoro przy zakładaniu tej księgi wieczystej wpisano jako właściciela przedmiotowych działek gruntu Skarb Państwa na podstawie powołanych orzeczeń wywłaszczeniowych to oznacza, że sąd wieczystoksięgowy, miał podstawę do uznania, że działki obecnie oznaczone nr [...] i [...] wchodziły w skład nieruchomości objętych tymi orzeczeniami wywłaszczeniowymi i od czasu wywłaszczenia tytuł własności Skarbu Państwa nie był kwestionowany. Oznacza to również, że i w dacie 27 maja 1990 r. były własnością Skarbu Państwa. Brak jest więc jakichkolwiek wątpliwości co do tytułu własności Skarbu Państwa na datę istotną dla komunalizacji tj. 27 maja 1990 r. Uchylenie więc z tego powodu decyzji organu I instancji i zalecenie ustalenia czy w tej dacie przedmiotowe działki były własnością Skarbu Państwa jest nieuzasadnione i nastąpiło z naruszeniem art. 138 § 2 kpa a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Uzasadnia to uchylenie decyzji organu II instancji, który obowiązany jest rozpoznać odwołanie wniesione przez Miasto L. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. ----------------------- 3

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło