II SA/Sz 895/13

WyrokWSA w Szczecinie2014-01-30

Skład orzekający: Arkadiusz Windak, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Danuta Strzelecka-Kuligowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pracownik organu, który brał udział w wydaniu decyzji ostatecznej, może brać udział w postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego dotyczącego tej samej decyzji?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że pracownik organu, który brał udział w wydaniu decyzji ostatecznej, podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania dotyczącego tej decyzji. Naruszenie tego obowiązku stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 240 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, co skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji.
Stan faktyczny
Spółka A. zwróciła się o wznowienie postępowania w sprawie decyzji odmawiającej przedłużenia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, powołując się na wyrok TSUE dotyczący notyfikacji przepisów technicznych. Organ celny odmówił uchylenia decyzji, uznając, że przepisy ustawy o grach hazardowych nie są przepisami technicznymi. Po utrzymaniu tej decyzji w mocy przez Dyrektora Izby Celnej, Spółka A. wniosła skargę do WSA, zarzucając m.in. naruszenie przepisów o wyłączeniu pracownika, gdyż decyzję w pierwszej instancji i decyzję po wznowieniu postępowania wydała ta sama osoba.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Izby Celnej. Stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia wyroku. Zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi Spółki A. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia po wznowieniu postępowania, decyzji dotyczącej odmowy przedłużenia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia niniejszego wyroku, III. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej Spółki A. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) w związku z art. 8, art. 129 ust. 1 i art. 138 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540), po rozpatrzeniu odwołania Spółki A. od decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] na podstawie której organ pierwszej instancji po wznowieniu postępowania odmówił uchylenia decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Celnej nr [...] z dnia [...] w przedmiocie odmowy przedłużenia na kolejnych lat zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa – utrzymał w mocy decyzję wydaną w pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał następujące okoliczności sprawy. Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej udzielił Spółce A. zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych w punktach gier zlokalizowanych na terenie województwa na okres od dnia wydania zezwolenia. Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej odmówił spółce przedłużenia na okres kolejnych ww. zezwolenia. Podstawą prawną tej decyzji były przepisy art. 129 ust. 1 oraz art. 138 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych. W przeprowadzonym postępowaniu odwoławczym Dyrektor Izby Celnej ostateczną decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...]. Wnioskiem z dnia [...] Spółka A. zwróciła się do Dyrektora Izby Celnej o wznowienie postępowania w sprawie decyzji ostatecznej z dnia [...] w przedmiocie przedłużenia zezwolenia na urządzanie i prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych. Jako przesłankę wznowienia spółka podała przepis art. 240 § 1 pkt 11i art. 241 § 1 i § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Na poparcie swego stanowiska Spółka A. powołała się na wyrok wydany w dniu 19 lipca 2012 r. w połączonych sprawach C-213/11, C-214/11 oraz C-217/11 przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, w którym wyrażono pogląd, że przepisy przejściowe ustawy o grach hazardowych, w tym przepis 138 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, stanowią potencjalne "przepisy techniczne" w rozumieniu Dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U. L 204). Spółka A. przyjmując, że przepisy ustawy o grach hazardowych stanowią przepisy techniczne, wywiodła, że niedopełnienie obowiązku notyfikacji wskazanych przepisów uniemożliwia ich egzekwowanie i stosowanie w obrocie prawnym, zwłaszcza wobec podmiotów indywidualnych. Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...]. Następnie decyzją z dnia [...] organ celny na podstawie art. 245 § 1 pkt 2 w związku z art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej odmówił uchylenia decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Celnej z dnia [...]. Organ I instancji dokonując oceny formalnych podstaw żądania wznowienia uznał, że wniosek Spółki A. został złożony z zachowaniem terminu określonego w art. 241 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Odnośnie wyroku TSUE z 19 lipca 2012 r. organ stanął na stanowisku, że nawet, jeżeli przyjąłby, że powoływany przez Spółkę A. wyrok dotyczy przepisów ustawy o grach hazardowych potencjalnie mogących powodować ograniczenie prowadzenia gier, to nie zawiera wykładni przesądzającej o technicznym charakterze tych przepisów podlegających obowiązkowi notyfikacji, pozostawiając dokonanie ustalenia w tym zakresie polskim sądom. W świetle powyższego nie można uznać, że wyrok ten ma wpływ na treść wydanej w sprawie decyzji. Organ ustalił również, że postępowanie w przedmiotowej sprawie nie było dotknięte jakąkolwiek inną wadą określoną w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. Kwestionując powyższą decyzję Spółka A. złożyła odwołanie, zarzucając zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie: - art. 245 § 1 pkt 2 w zw. z art. 240 § 1 pkt 11 w zw. z art. 180. w zw. z art. 187 § 1 i 3 w zw. z art. 191 w zw. z art. 197 § 1 w zw. z art. 121 § 1 i 2, art. 122, art. 124 ustawy Ordynacja podatkowa w zw. z art. 8 w zw. z art. 129 ust. 1 w zw. z art. 138 ust. 1 ustawy o grach hazardowych w związku z art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE poprzez niewłaściwe ich zastosowanie, - art. 260 ust. 2 TFUE oraz art. 267 TFUE poprzez przyjęcie wykładni przepisu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE innej niż dokonana przez TSUE, - art. 245 § 1 pkt 2 w zw. z art. 240 § 1 pkt 11 w zw. z art. 8 w zw. z art. 129 ust. 1 w zw. z art. 138 ust. 1 ustawy o grach hazardowych w zw. z art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE w zw. z § 2 pkt 3 i 5 rozporządzenia w sprawie notyfikacji w zw. z art. 2 Konstytucji RP poprzez nieprawidłową odmowę uchylenia decyzji będącej przedmiotem postępowania wznowieniowego wskutek błędnego przyjęcia, iż norma prawa materialnego zakazująca przedłużania zezwoleń, tj. art. 138 ust. 1 ugh obowiązuje i stanowi podstawę rozstrzygnięcia organu w sprawie. W przedmiotowym odwołaniu Strona wniosła również żądanie o przeprowadzenie dowodów, które w jej ocenie świadczą, iż obowiązywanie zakazu określonego w art. 138 ust. 1 ustawy o grach hazardowych wpływa w istotny sposób na skład, właściwość oraz sprzedaż automatów o niskich wygranych. Zdaniem Spółki A. Trybunał co do zasady przesądził o charakterze przepisów z art. 129 ust. 2, art. 135 ust. 2 oraz art. 138 ust. 1 ustawy o grach hazardowych jako "przepisów technicznych" w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE. W motywach rozstrzygnięcia powołanej na wstępie zaskarżonej decyzji z dnia [...] organ odwoławczy wskazał, że istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy powoływany przez stronę skarżącą wyrok TSUE ma wpływ na treść decyzji ostatecznej z dnia [...], a zatem, czy istnieje przesłanka określona w art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej. Zdaniem organu, w powoływanym wyroku Trybunał Sprawiedliwości nie przesądził kwestii uznania przepisów ustawy o grach hazardowych, które mogą powodować ograniczenie prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami, za przepisy techniczne. Trybunał uzależnił jedynie uznanie wskazanych przepisów za przepisy techniczne podlegające notyfikacji od tego, czy wprowadzają one warunki mogące mieć istotny wpływ na właściwości lub sprzedaż produktów, wskazując jednocześnie kryteria, przy pomocy których ocena ta ma zostać dokonana przez polski sąd. Mając powyższe na uwadze, organ celny - po dokonaniu obszernej analizy w tym zakresie, opartej o kryterium ograniczenia liczby miejsc, gdzie dopuszczalne jest prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych, a liczbą kasyn gry; obrotu automatów o niskich wygranych na rynku krajowym i wewnętrznym Unii Europejskiej; wpływu warunków ekonomicznych na obrót automatami o niskich wygranych; możliwości zaprogramowania lub przeprogramowania automatów o niskich wygranych w celu wykorzystania ich w kasynach gry jako automaty do gier hazardowych; ewentualnej możliwości zwiększenia ryzyka uzależnienia graczy wskutek potencjalnego wykorzystania automatów do gier o niskich wygranych w kasynach gry jako automaty do gier hazardowych - stwierdził, że wprowadzenie ustawą o grach hazardowych nowych uregulowań dotyczących prowadzenia działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, wyrażonych między innymi w art. 138 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, nie miało istotnego wpływu na właściwości i sprzedaż automatów o niskich wygranych. W ocenie organu z dokonanej analizy wynika, że po wprowadzeniu ustawy o grach hazardowych odbywa się swobodny przepływ automatów o niskich wygranych na rynku wspólnotowym, natomiast wpływ na spadek ich eksploatowanej liczby na rynku krajowym miał światowy kryzys gospodarczy. Odnosząc się do kwestii notyfikacji ustawy o grach hazardowych, Dyrektor Izby Celnej stanął na stanowisku, że warunki dotyczące prowadzenia działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, wprowadzone ustawą o grach hazardowych, nie mają istotnego wpływu na właściwości oraz sprzedaż automatów o niskich wygranych, a zatem nie stanowią one "przepisów technicznych" w rozumieniu artykułu 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. Ponadto wprowadzone przez ustawę hazardową ograniczenia same przez się nie oznaczają, że jej przepisy (w tym art. 138 ust. 1) mają charakter norm technicznych. Krajowy środek ograniczający swobody przepływu był uzasadniony, został on zastosowany w sposób niedyskryminacyjny, odpowiedni do zapewnienia realizacji zamierzonego celu i nie wykraczający poza to, co niezbędne do jego osiągnięcia. Mając na względzie powyższe, Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że rozstrzygnięcie organu I instancji jest prawidłowe, bowiem ostateczna decyzja z dnia [...] nie jest dotknięta żadną wadą prawną enumeratywnie określoną w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Spółka A., reprezentowana przez pełnomocnika – adwokata A. Z., wniosła o uchylenie powyższej decyzji Dyrektora Izby Celnej , zarzucając jej naruszenie: - art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 180 w zw. z art. 187 § 1 i 3 w zw. z art. 188 w zw. z art. 191 w zw. z art. 197 § 1 w zw. z art. 121 § 1 i 2, art. 122, 124 ustawy Ordynacja podatkowa w zw. z art. 8 w zw. z art. 129 ust. 1 w zw. z art. 138 ust. 1 ustawy o grach hazardowych w zw. z art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. w zw. z § 2 pkt 3 i 5 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych poprzez nieprawidłowe utrzymanie w mocy decyzji organ I instancji, w szczególności wskutek błędnego przyjęcia, iż art. 138 ust. 1 ustawy o grach hazardowych nie jest przepisem technicznym i w konsekwencji jego zastosowanie, w sytuacji, gdy stanowi on nienotyfikowany przepis techniczny w rozumieniu artykułu 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE oraz w rozumieniu § 2 pkt 3 i 5 ww. rozporządzenia, a zatem nie mógł być stosowany i nie mógł stanowić podstawy: rozstrzygnięcia organu w niniejszej sprawie, - art. 210 § 4 w zw. z art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 180 w zw. z art. 187 § 1 i 3 w zw. z art. 188 w zw. z art. 191 w zw. z art. 197 § 1 w zw. z art. 121 § 1 i 2, art. 122, 124 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 8 w zw. z art. 129 ust. 1 w zw. z art. 138 ust. 1 ustawy o grach hazardowych w zw. z art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE w zw. z § 2 pkt 3 i 5 ww. rozporządzenia w sprawie notyfikacji poprzez nieodniesienie się przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do twierdzeń oraz dowodów przedłożonych przez stronę w toku postępowania, - art. 138 ust. 1 w zw. z art. 129 ust. 1 ustawy o grach hazardowych w zw. z art. 260 ust. 2 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (dalej TFUE, dawny art. 228 TWE) oraz art. 267 TFUE (dawny art. 234 TWE) poprzez przyjęcie wykładni przepisu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE innej niż dokonana przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w orzeczeniu z 19.07.2012 r., - art. 210 § 1 pkt 8 w zw. z art. 130 § 1 pkt 6 w zw. z art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej wskutek podpisania zaskarżonej decyzji organu II instancji wydanej po wznowieniu postępowania przez tę samą osobę, która wydała decyzję będącą przedmiotem postępowania wznowieniowego, tj. przez osobę podlegającą wyłączeniu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej nie uwzględnił żadnego z zarzutów skargi i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje : Przedmiotem zaskarżenia jest odmowa uchylenia, po wznowieniu postępowania, ostatecznej decyzji odmawiającej skarżącej spółce przedłużenia zezwolenia na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych, wydanej na gruncie ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych (Dz.U. Nr 201 poz.154). Zgodnie z treścią art. 8 tej ustawy do postępowań w sprawach określonych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), chyba że ustawa stanowi inaczej. Skarga okazała się zasadna, albowiem zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja naruszają prawo dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego w oparciu o art. 240 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, zwanej dalej O.p. W myśl tego przepisu, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja wydana została przez pracownika lub organ podatkowy, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 130-132. Zgodnie z treścią art. 130 § 1 pkt 6 O.p., pracownik urzędu skarbowego, urzędu gminy (miasta), starostwa, urzędu marszałkowskiego, izby skarbowej, funkcjonariusz celny lub pracownik urzędu celnego, izby celnej, urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych oraz członek samorządowego kolegium odwoławczego podlegają wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawach dotyczących zobowiązań podatkowych oraz innych spraw normowanych przepisami prawa podatkowego, w których brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Stosownie zaś art. 221 O.p. w przypadku wydania decyzji w pierwszej instancji przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych, dyrektora izby skarbowej, dyrektora izby celnej lub przez samorządowe kolegium odwoławcze odwołanie od decyzji rozpatruje ten sam organ podatkowy, stosując odpowiednio przepisy o postępowaniu odwoławczym. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że ostateczna decyzja Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] w przedmiocie odmowy przedłużenia na kolejnych lat zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz wydana w wyniku wznowienia tego postępowania zaskarżona decyzja, zostały wydane i podpisane przez tego samego pracownika, działającego z upoważnienia Dyrektora Izby Celnej, Zastępcę Dyrektora inspektora D. P. Wskazać należy w tym miejscu na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego składu siedmiu sędziów z dnia 18 lutego 2012 r., I GPS 2/12 (Lex 1271653), którą rozstrzygnięto, że artykuł 130 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749) ma zastosowanie do pracownika organu jednoosobowego w postępowaniu odwoławczym, o którym mowa w art. 221 tej ustawy. Sąd podkreślił miedzy innymi, że instytucja wyłączenia pracownika, jest elementem sprawiedliwości proceduralnej, a więc jednej z zasad demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP) z której wynika ogólny wymóg, aby wszelkie postępowania prowadzone przez organy władzy publicznej w celu rozstrzygnięcia sporów indywidualnych odpowiadały standardom sprawiedliwości proceduralnej. Przestrzeganie zasady sprawiedliwości proceduralnej jest obowiązkiem nie tylko ustawodawcy, ale i organów (sądów) stosujących prawo, także w procesie jego wykładni. Uzasadniając przyjęty pogląd Naczelny Sąd Administracyjny odwołał się w treści uzasadnienia do orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego nawiązujących w swej treści do instytucji wyłączenia pracownika organu, czy też sędziego w postępowaniu sądowym. W szczególności Sąd zwrócił uwagę na wyrok TK z dnia 15 grudnia 2008 r., P 57/07, OTK ZU-A 2008, nr 10, poz. 178, w którym Trybunał stwierdził, że "art. 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 27 § 1 i art. 127 § 3 k.p.a. w zakresie, w jakim nie wyłącza członka samorządowego kolegium odwoławczego z postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, gdy członek ten brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 78 Konstytucji RP". W wyroku tym Trybunał wyraził pogląd, że osobiste zainteresowanie pracownika określonym sposobem załatwienia sprawy rodzi niebezpieczeństwo stronniczego, sprzecznego z celem postępowania rozstrzygnięcia, nieopartego na obiektywnej ocenie sprawy. Instytucja wyłączenia pracownika na gruncie postępowania administracyjnego jest instytucją proceduralną, służącą realizacji uprawnienia strony do obiektywnego rozstrzygnięcia sprawy. Trybunał Konstytucyjny wskazał ponadto, że instytucja wyłączenia ma podstawowe znaczenie dla gwarancji prawnych prawidłowości decyzji administracyjnych. Osobiste zainteresowanie pracownika określonym sposobem załatwienia sprawy stwarza niebezpieczeństwo stronniczego, sprzecznego z celem postępowania rozstrzygnięcia, nie opartego na obiektywnej ocenie sprawy. Z kolei w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 lutego 2007 r., sygn. akt II GPS 2/06 (ONSAiWSA 2007, nr 3, poz. 61), Sąd przyjął, że przesłanka wyłączenia pracownika z powodu brania przez niego udziału w wydaniu zaskarżonej decyzji nawiązuje w swej istocie do zasady dwuinstancyjności postępowania i zasady hierarchicznego podporządkowania organów orzekających. Na tym polega zasada i jednocześnie gwarancja procesowa, że nikt nie może być sędzią we własnej sprawie, bo z wydanym poprzednio rozstrzygnięciem zwykle się identyfikuje przy jego ponownej ocenie. Omawiana przesłanka wyłączenia pracownika ma charakter bezwzględny. Ponadto celem instytucji wyłączenia pracownika było uniknięcie sytuacji, w której pracownik raz już uczestniczący w czynnościach postępowania administracyjnego i mający przez to ugruntowany pogląd na stan faktyczny sprawy (jeżeli brał udział wyłącznie w postępowaniu dowodowym), czy też na sposób rozstrzygnięcia sprawy (gdy wydawał decyzję z upoważnienia organu), byłby niejako determinowany przez swoje wcześniejsze doświadczenia związane z udziałem w postępowaniu (W. Chróścielewski: glosa do uchwały NSA z dnia 22 lutego 2007 r. sygn. akt II GPS 2/06, ZNSA 2007, nr 3, s. 137). Zdaniem Sądu, powyższe poglądy i wnioski, pozostają aktualne również w sytuacji procesowej takiej jak zaistniała w niniejszej sprawie. Idea zawarta w przedstawionym orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego, tj. stworzenie i zapewnienie stronie maksymalnych gwarancji w obiektywnym rozstrzygnięciu sprawy stanowiła wskazówkę interpretacyjną przy rozstrzyganiu tej sprawy. W konsekwencji Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie istniały podstawy do wyłączenia pracownika upoważnionego do orzekania w imieniu Dyrektora Izby Celnej w sprawie z wniosku o wznowienie postępowania, w sytuacji gdy pracownik ten orzekał w trybie "zwykłym" w tej sprawie. Podkreślić należy, że w ramach wznowionego postępowania, w przypadku istnienia podstaw wznowienia, dochodzi, tak jak w postępowaniu odwoławczym, do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia danej sprawy, a więc także do rozstrzygnięcia o prawach i obowiązkach strony. Zgodnie bowiem z art. 245 § 1 pkt 1, organ podatkowy po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 243 § 2 wydaje decyzję, w której uchyla w całości lub w części decyzję dotychczasową, jeżeli stwierdzi istnienie przesłanek określonych w art. 240 § 1, i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy lub umarza postępowanie w sprawie. Dlatego też, i temu postępowaniu, w celu zapewnienia bezstronnego i sprawiedliwego procedowania muszą towarzyszyć standardy i gwarancje procesowe, o których mowa w przytoczonym na wstępie orzecznictwie, przewidziane przez ustawodawcę dla postępowania wywołanego wniesieniem odwołania, a nawet i sądowego (instytucja wyłączenia sędziego). Przypomnieć należy, że kwestia wyłączenia osoby, która orzekała w postępowaniu "zwykłym" od orzekania w postępowaniu wznowionym była przedmiotem rozważań Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z dnia 14 października 2008 r. sygn. akt SK 6/07 stwierdził, że art. 18 § 1 pkt 6 P.p.s.a. w zakresie, w jakim pomija jako podstawę wyłączenia sędziego od udziału w orzekaniu w postępowaniu sądowym toczącym się po wznowieniu postępowania administracyjnego, jego wcześniejszy udział w orzekaniu w sprawie dotyczącej decyzji wydanej we wznawianym postępowaniu administracyjnym, jest niezgodny z art. 45 ust. 1 Konstytucji R.P. Reasumując, Sąd uznał, że zawarte w art. 130 § 1 pkt 6 O.p. sformułowanie "brali udział w wydaniu zaskarżonej decyzji" odnosi się nie tylko do zwyczajnych środków zaskarżenia w postaci odwołania (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy), ale także do nadzwyczajnych środków zaskarżenia, w szczególności w postaci istotnego w niniejszej sprawie wniosku o wznowienie postępowania. Ustawodawca nie ogranicza się bowiem w tym przepisie wyłącznie do środka zaskarżenia w postaci odwołania, ale używa sformułowania o charakterze ogólnym. Pracownik, który podpisał decyzję rozstrzygającą sprawę jako osoba upoważniona nie może następnie brać udziału w kolejnym etapie postępowania, w którym na skutek wniesionego środka zaskarżenia, czy to odwołania, czy też wniosku o wznowienie postępowania, oceniana jest prawidłowość uprzednio podjętej decyzji i wydawane jest ponowne rozstrzygnięcie. Brak klasycznej instancyjności postępowania rozumianej jako rozpatrywanie sprawy przez inny organ (wyższego stopnia) niż ten, który wydał decyzję, nie może być decydującym czynnikiem skutkującym odstąpieniem od wymogu respektowania dyspozycji art. 130 § 1 pkt 6 O.p. Jak trafnie podniesiono w uzasadnieniu uchwały I GPS 2/12 skoro organami podatkowymi w sprawach, o których mowa w art. 221 Ordynacji podatkowej są jednoosobowe organy podatkowe, a w ich imieniu decyzje wydają upoważnieni pracownicy będący pracownikami aparatu urzędniczego tych organów, to zawsze istnieje możliwość takiego doboru osób upoważnionych, aby decyzje wydawali ci pracownicy, którzy nie wydawali ich w poprzedniej fazie postępowania. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia art. 130 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej. Uchybienie to stanowi podstawę do wznowienia postępowania (art. 240 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej), do czego nawiązuje art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. W związku z powyższym należało uchylić zaskarżoną decyzję, jak i decyzję ja poprzedzającą, odstępując od merytorycznego rozpoznania sprawy w pełnym zakresie, które w tej sytuacji byłoby przedwczesne. Trafny zatem okazał się zarzut skargi podniesiony w tej kwestii. W ponownym rozpatrywaniu sprawy pracownik, który podpisał ostateczną decyzję z dnia [...], której dotyczy wniosek skarżącej o wznowienie postępowania, nie może wziąć udziału w postępowaniu toczącym się po wznowieniu. Z tych przyczyn Sąd uchylił zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję, w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. b w zw. z art. 135 P.p.s.a. Orzeczenie zawarte w punkcie II ma oparcie w art. 152 P.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło