I SA/Sz 1099/15
WyrokWSA w Szczecinie2016-02-11
Skład orzekający: Joanna Wojciechowska, Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Ewa Wojtysiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zmiana struktury własnościowej beneficjenta umowy o dofinansowanie projektu ze środków unijnych, polegająca na sprzedaży wszystkich udziałów spółki, stanowi znaczącą modyfikację projektu w rozumieniu art. 57 ust. 1 rozporządzenia nr 1083/2006, skutkującą obowiązkiem zwrotu otrzymanego dofinansowania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zmiana charakteru własności elementu infrastruktury, wynikająca ze sprzedaży wszystkich udziałów w spółce będącej beneficjentem dofinansowania, stanowi znaczącą modyfikację projektu w rozumieniu art. 57 ust. 1 rozporządzenia nr 1083/2006. Skoro nabywca udziałów (duże przedsiębiorstwo) nie kwalifikowałby się do otrzymania dofinansowania na takich samych zasadach jak beneficjent (MSP), oznacza to uzyskanie nieuzasadnionej korzyści ekonomicznej, co narusza zasadę trwałości projektu i uzasadnia żądanie zwrotu środków.Stan faktyczny
Spółka uzyskała dofinansowanie na realizację projektu. Następnie sprzedała 100% udziałów w spółce innemu podmiotowi, który okazał się być dużym przedsiębiorstwem, niekwalifikującym się do takiego poziomu dofinansowania. Instytucja Zarządzająca uznała to za znaczącą modyfikację projektu i nałożyła obowiązek zwrotu środków. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych. WSA oddalił skargę, uznając zasadność stanowiska organu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.), Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Edyta Wójtowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 lutego 2016 r. sprawy ze skargi K. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w N. na decyzję Zarządu Województwa z dnia 17 lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu środków otrzymanych w ramach umowy o dofinansowanie na realizację projektu wraz z odsetkami oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Zarząd Województwa [...], pełniący zgodnie z art. 25 pkt 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju ( Dz. U. z 2014r., poz. 1649, dalej "z.p.p.r.") funkcję Instytucji Zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa [...] na lata 2007-2013 (dalej jako "IZ", "organ"), po rozpoznaniu wniosku " [...]" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą przy w B. o ponowne rozpoznanie sprawy utrzymał w mocy decyzję Zarządu Wojewódzkiego [...] z dnia [...] r., orzekającą zwrot środków otrzymanych w ramach umowy o dofinansowanie nr [...] z dnia [...] r. na realizację projektu "Wdrożenie innowacyjnej technologii diagnostyki obrazowej z wykorzystaniem zaawansowanych rozwiązań technicznych w tym obszarze" w kwocie [...] zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych.
Przedstawiając w uzasadnieniu decyzji stan faktyczny sprawy, Instytucja Zarządzająca wskazała, że 2 maja 2012 r. "[...]" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w odpowiedzi na konkurs nr [...], złożyła wniosek o dofinansowanie projektu nr [...]. W ramach przedmiotowego projektu, polegającego na stworzeniu nowoczesnego Centrum Usług Diagnostycznych, zaplanowano nabycie środków trwałych mających na celu wdrożenie technologii diagnostyki obrazowej. "[...]" Sp. z o.o. we wniosku o dofinansowanie wskazała, że przedmiotowy projekt wpisuje się w cele RPO WZ i będzie on związany z wprowadzeniem innowacji produktowej i procesowej i w efekcie prowadząc do podniesienia konkurencyjności "[...]" Sp. z o.o. w skali światowej.
Dnia 19 marca 2013r. uchwałą Zarządu Województwa [...] nr 405/13, Wnioskodawcy przyznano dofinansowanie na realizację przedmiotowego projektu w wysokości [...] zł ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego.
W dniu 31 maja 2013r. "[...]" Sp. z o.o. zawarła z Województwem [...] reprezentowanym przez Zarząd Województwa [...], umowę o dofinansowanie projektu pod nazwą "Wdrożenie innowacyjnej technologii diagnostyki obrazowej z wykorzystaniem zaawansowanych rozwiązań technicznych w tym obszarze" Oś priorytetowa 1 "Gospodarka - Innowacje – Technologie", Działanie 1.1 "Wzrost konkurencyjności przedsiębiorstw poprzez innowacyjne inwestycje", Poddziałanie 1.1.3 "Inwestycje MSP w nowe technologie". Dodatkowo, pomiędzy Beneficjentem a IZ RPO WZ zostały zawarte dwa aneksy do umowy nr [...] z dnia [...] r. oraz nr [...] z dnia [..] r.
Umowa o dofinansowanie nr [...] z dnia [...]r. określała szczegółowe zasady dofinansowania projektu, a także prawa i obowiązki Beneficjenta z tym związane. IZ RPO WZ, zgodnie z zapisami umowy, zobowiązała się do dofinansowania części wydatków kwalifikowanych poniesionych na realizację projektu na podstawie zweryfikowanego przez IZ RPO WZ poprawnego wniosku o płatność. Natomiast Beneficjent, w § 4 ust. 4 umowy o dofinansowanie, zobowiązał się realizować projekt z należytą starannością, w szczególności ponosząc wydatki celowo, rzetelnie, racjonalnie i oszczędnie, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i procedurami w ramach programu oraz w sposób, który zapewni prawidłową i terminową realizację projektu oraz osiągnięcie celów (produktów i rezultatów) zakładanych we wniosku o dofinansowanie. Ponadto, w związku z realizacją projektu i w wykonaniu umowy, Beneficjent obowiązany był do przestrzegania właściwych przepisów pierwotnego i wtórnego prawa wspólnotowego, właściwych przepisów prawa polskiego, w tym wszelkich wytycznych do nich, a także obowiązujących odpowiednich reguł, zasad i postanowień wynikających z RPO WZ, Uszczegółowienia RPO WZ, obowiązujących procedur, wytycznych, informacji IZ RPO WZ (§ 10 ust. 5 umowy o dofinansowanie).
Przedmiotowa umowa o dofinansowanie co do zasady nie przewidywała możliwości przenoszenia praw i obowiązków Beneficjenta wynikających z umowy na inny podmiot. Zapisy § 4 ust. 2 umowy o dofinansowanie stanowiły, że zakaz przenoszenia praw i obowiązków Beneficjenta wynikających z umowy na rzecz osób trzecich obowiązuje przez okres trzech lat od zakończenia realizacji projektu (wedle zapisów § 3 ust. 1 umowy o dofinansowanie, w brzmieniu nadanym aneksem nr [...] podpisanym w dniu [...] r., zakończenie realizacji projektu nr [...] pn. "Wdrożenie innowacyjnej technologii diagnostyki obrazowej z wykorzystaniem zaawansowanych rozwiązań technicznych w tym obszarze nastąpiło w dniu [...] r.).
IZ RPO WZ dopuszczała jednak możliwość zmiany formy prawnej Beneficjenta, dokonania przekształceń własnościowych czy innych zmian, jeżeli jest to konieczne z punktu widzenia Beneficjenta, przy czym zmiany te musi poprzedzać analiza dokonana przez IZ RJO WZ w zakresie zbadania, czy zmieniony podmiot będzie mógł w dalszym ciągu realizować postanowienia umowne. Ponadto, IZ RPO WZ bada, czy w wyniku dokonania przekształceń Beneficjent nadal spełnia wszystkie kryteria kwalifikujące go do danego działania i poddziałania, w ramach którego otrzymał dofinansowanie oraz czy poprzez dokonanie przedmiotowych zmian nie doszło do naruszenia zasady trwałości wynikającej z art. 57 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz. Urz. UE L 210 z 31 lipca 2006 r., dalej: rozporządzenie
nr 1083/2006). W przypadku stwierdzenia braku możliwości dalszej realizacji umowy przez zmieniony podmiot umowa ulega rozwiązaniu, a Beneficjent zobowiązany jest do zwrotu całości albo części dofinansowania ( § 4 ust. 3 umowy o dofinansowanie).
Pismem z dnia 6 października 2013 r. Beneficjent poinformował IZ RPO WZ,
że w związku z planowanym rozwojem firmy, a tym samym koniecznością pozyskania kapitału na planowane inwestycje, zamierza sprzedać [...]% udziałów spółki "[...]" Sp. z o.o. na rzecz spółki [...] Sp. z o.o., której głównym udziałowcem jest [...] F. I. Z. A. N. Zgodnie z wyjaśnieniami Beneficjenta, głównym celem działania instytucji takich jak ww. fundusz jest inwestowanie w przedsiębiorstwa perspektywiczne i dobrze rokujące na przyszłość oraz dostarczenie kapitału służącego rozwojowi firm, które w największym stopniu odpowiadają za innowacyjność gospodarki.
Następnie, w piśmie z dnia 18 października 2013 r. Beneficjent wyjaśnił,
że docelowo planowane jest połączenie obydwu spółek ("[...]" Sp. z o.o. i [...] Sp. z o.o.) z zachowaniem parytetu posiadania [...]% udziałów przez dotychczasowych udziałowców "[...]" Sp. z o.o. Beneficjent zadeklarował jednocześnie, że planowana transakcja sprzedaży udziałów nie spowoduje zmiany strategii firmy oraz przedmiotu jej działalności, jak również nie wpłynie negatywnie na prawidłową i terminową realizację projektu oraz osiągnięcie wskaźników produktu i rezultatu.
IZ RPO WZ w piśmie z dnia 23 grudnia 2013 r., ustosunkowując się do powyższego wskazała, że biorąc pod uwagę przedstawione przez Beneficjenta założenia i informacje, brak jest podstaw zarówno do jednoznacznego stwierdzenia,
że w wyniku planowanej transakcji strategia przedsiębiorstwa nie ulegnie zmianie, jak i do oceny zgodności niniejszego przekształcenia z zasadami konkursu
nr [...]. Ponadto, poinformowano Beneficjenta, że w przypadku dokonania przedmiotowych zmian po zakończeniu realizacji projektu należy mieć na uwadze, że podstawowym warunkiem, jaki musi zostać spełniony w związku
z proponowanymi zmianami jest utrzymanie zasady trwałości projektu, do czego Beneficjent został zobowiązany na podstawie zapisów umowy o dofinansowanie oraz przepisów prawa, tj. rozporządzenia nr 1083/2006. Tym samym, IZ RPO WZ wskazała, że brak jest podstaw do wyrażenia zgody na planowaną przez Beneficjenta sprzedaż [...]% udziałów "[...]" Sp. z o.o.
Beneficjent podtrzymując swoje stanowisko, pismem z dnia 28 stycznia 2014 r. ponownie zwrócił się z prośbą o wyrażenie zgody na zmianę struktury własnościowej spółki.
W dniu 6 lutego 2014 r. Beneficjent przekazał IZ RPO WZ w wersji elektronicznej kserokopie dokumentów (m.in. umowy sprzedaży udziałów z dnia [...]r., umowy przeniesienia na spółkę aportu w postaci udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z dnia [...] r.) z których wynikało, że dotychczasowi wspólnicy "[...]" Sp. z o.o. w dniu [...] r. sprzedali na rzecz "[...]" Inwestycje Sp. z o.o. po jednym udziale w spółce, a następnie w dniu [...] r. przenieśli na rzecz "[...]" Inwestycje Sp. z o.o. po [...] udziałów w spółce. W wyniku ww. transakcji "[...]" Inwestycje Sp. z o.o. stała się [...]% udziałowcem i jedynym wspólnikiem "[...]" Sp. z o.o.
Pismem z dnia 7 kwietnia 2014 r. IZ RPO WZ, celem zbadania czy w związku
z dokonaną zmianą wspólnika "[...]" Sp. z o.o. nie wystąpiła nieuzasadniona korzyść, stanowiąca przesłankę wystąpienia znaczącej modyfikacji projektu, wezwała Beneficjenta do przedłożenia oświadczeń o statusie przedsiębiorstwa "[...]" Inwestycje Sp. z o.o. oraz [...] Sp. z o.o.
Z przedstawionego pismem z dnia 24 kwietnia 2014 r. oświadczenia o statusie przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. wynikało, że spółka ta jest dużym przedsiębiorstwem w rozumieniu Załącznika nr 1 do Rozporządzenia Komisji (WE)
nr 800/2008 z dnia 06 sierpnia 2008 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (dalej: rozporządzenie nr 800/2008). Nadto, powołując się na załączoną do pisma opinię z dnia [...] r. sporządzoną przez D. D. P. Sp. z o.o., Beneficjent przedstawił swoje stanowisko w przedmiotowej sprawie, zgodnie z którym nie można zasadnie uznać, że sam fakt sprzedaży [...]% udziałów przez wspólników Beneficjenta mógł być automatycznie wiązany z powstaniem korzyści po którejkolwiek ze stron transakcji.
W opinii IZ RPO WZ w wyniku transakcji nabycia przez [...] Sp. z o.o. całości udziałów w "[...]" Sp. z o.o. od "[...]" Inwestycje Sp. z o.o. doszło do zmiany w strukturze udziałów "[...]" Sp. z o.o., co spowodowało zmianę charakteru własności elementu infrastruktury. Wprawdzie wytworzony ze środków przyznanych w ramach RPO WZ majątek nadal pozostawał własnością Beneficjenta, to jednak zmianie uległa struktura własnościowa Beneficjenta, tzn. właścicielem wszystkich udziałów w "[...]" Sp. z o.o. zostało przedsiębiorstwo [...] Sp. z o.o.
Po weryfikacji zebranych materiałów IZ RPO WZ stanęła na stanowisku,
że w przedmiotowej sprawie poprzez nabycie udziałów spółki, która zrealizowała projekt doszło do nabycia projektu przez przedsiębiorcę, który nie uzyskałby dofinansowania na tym samym poziomie co Beneficjent. W taki sposób należało uznać, że [...] Sp. z o.o. znalazła się w pozycji ekonomicznie lepszej niż możliwa do uzyskania przez inne podmioty w tych samych warunkach. Zdaniem IZ RPO WZ korzyść odniesiona przez [...] Sp. z o.o. była nieuzasadniona, ponieważ była nie do pogodzenia z celami pomocy realizowanej przez zaangażowanie funduszy (z uwzględnieniem przepisów regulujących udzielanie pomocy publicznej) oraz dofinansowania Poddziałania 1.1.3 "Inwestycje MSP w nowe technologie" RPO WZ. Zakres Poddziałania 1.1.3 obejmował wspieranie innowacyjnych projektów inwestycyjnych zlokalizowanych na terenie województwa [...], podnoszących konkurencyjność oraz innowacyjność mikro, małych i średnich przedsiębiorstw poprzez wdrażanie w przedsiębiorstwie nowych technologii, które umożliwią wytwarzanie nowych lub znacząco ulepszonych produktów, procesów lub usług i nie są stosowane na świecie dłużej niż 5 lat.
Wobec niniejszego uznano, że spełnione zostały przesłanki znaczącej modyfikacji projektu nr [...] pn. "Wdrożenie innowacyjnej technologii diagnostyki obrazowej z wykorzystaniem zaawansowanych rozwiązań technicznych w tym obszarze", określone w art. 57 ust. 1 rozporządzenia nr 1083/2006.
Jednocześnie, pismem z dnia 4 lipca 2014 r. IZ RPO WZ zobowiązała Beneficjenta do wskazania daty przeniesienia prawa własności udziałów "[...]" Sp.
z o.o. na rzecz [...] Sp. z o.o., zgodnie z przyrzeczoną umową sprzedaży udziałów zawartą w dniu [...] r. Odpowiadając na powyższe pismo Beneficjent poinformował, iż przejście prawa własności [...]% udziałów "[...]" Sp. z o.o. z [...] Inwestycje Sp. z o.o. na rzecz [...] Sp. z o.o. nastąpiło w dniu [...] r.
Mając na uwadze powyższe ustalenia, IZ RPO WZ stwierdziła, iż Beneficjent dopuścił się nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr 1083/2006, w związku z czym IZ RPO WZ ustaliła i nałożyła korektę finansową w kwocie [...] zł na wydatki kwalifikowalne w przedmiotowym projekcie. Tym samym, pismem z dnia 13 stycznia 2015 r. IZ RPO WZ wezwała Beneficjenta do zwrotu środków wykorzystanych niegodnie z procedurami obowiązującymi w ramach RPO WZ w łącznej kwocie [...] zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych, stosownie do treści art. 207 ust. 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 885 ze zm., dalej: u.f.p.).
Z uwagi na bezskuteczny upływ terminu wskazanego w wezwaniu do zwrotu,
z dniem [...] r. wobec Beneficjenta, wszczęte zostało z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie zwrotu środków otrzymanych w ramach RPO WZ na podstawie umowy o dofinansowanie nr [...].
Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w dniu [...] r. Zarząd Województwa [...] podjął decyzję administracyjną
nr [...] orzekającą zwrot od Beneficjenta - "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą przy ul. [...], N., [...] B. - środków otrzymanych w ramach RPO WZ na podstawie umowy o dofinansowanie nr [...] z dnia [...] r. w kwocie [...] zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych.
Strona zwróciła całość wymaganych środków wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych, z zastrzeżeniem, że zwrot nie stanowi uznania stanowiska IZ RPO WZ wyrażonego w ww. decyzji administracyjnej. Jednocześnie korzystając z uprawnienia wynikającego z art. 207 ust. 12a pkt 1 u.f.p., pismem z dnia 27 kwietnia 2015 r., kwestionując rozstrzygnięcie, Beneficjent wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy, uchylenie ww. decyzji administracyjnej w całości oraz orzeczenie w tym zakresie co do istoty sprawy.
Przedmiotowej decyzji Beneficjent zarzucił naruszenie:
1) art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej: kpa) w zw. z art. 7 kpa w zw. z art. 75 § 1 kpa polegające na:
- przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów poprzez przyjęcie,
że w przedmiotowej sprawie doszło do uzyskania nieuzasadnionej korzyści podczas, gdy wszechstronna ocena całokształtu materiału dowodowego prowadzi do wniosku odmiennego oraz oparcie rozstrzygnięcia jedynie na części zebranego materiału dowodowego,
- sprzeczności istotnych ustaleń faktycznych z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego poprzez uznanie za udowodnioną okoliczność wystąpienia nieuzasadnionej korzyści w sytuacji, gdy osoba trzecia nie spełnia kryteriów stawianych Beneficjentowi,
- nieudowodnieniu okoliczności wystąpienia przesłanki w postaci uzyskania nieuzasadnionej korzyści,
2) art. 80 kpa w zw. z art. 7 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa polegające na zaniechaniu podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania całokształtu materiału dowodowego, przejawiające się w braku inicjatywy dowodowej IZ RPO WZ a dotyczącej przeprowadzenia analizy w przedmiocie wysokości rzekomo odniesionej przez przedsiębiorstwo (zbywcę/nabywcę udziałów) nieuzasadnionej korzyści w postaci przysporzenia majątkowego,
3) pkt 36 preambuły rozporządzenia nr 800/2008 w zw. z art. 2 pkt 11 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. z 2004 r. Nr 123, poz. 1291 ze zm.) poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż w sprawach dotyczących pomocy publicznej organy administracji publicznej są uprawnione do badania statusu przedsiębiorstwa wnioskującego o dofinansowanie także na etapie badania trwałości projektu podczas gdy z brzmienia niniejszego przepisu wynika, iż status przedsiębiorstwa wnioskującego o dofinansowanie jest badany w chwili składania wniosku aplikacyjnego oraz podpisania umowy o dofinansowanie,
4) art. 57 ust. 1 lit. a) w zw. z art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr 1083/2006 poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż w niniejszej sprawie na skutek zmiany charakteru własności elementu infrastruktury Beneficjenta doszło do uzyskania przez [...] Sp. z o.o. nieuzasadnionej korzyści, w związku z czym Beneficjent dopuścił się nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr 1083/2006 podczas, gdy do wystąpienia nieuzasadnionej korzyści nie dochodzi w sytuacji, w której doszło do dalszego przekazania korzyści wynikającej z przyznanego dofinansowania, które zostało przyznane Beneficjentowi zgodnie z zasadami dotyczącymi pomocy publicznej,
5) art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. poprzez przyjęcie, iż Beneficjent wykorzystał środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich z naruszeniem art. 184 u.f.p. skutkujących obowiązkiem ich zwrotu podczas, gdy w okresie trwałości projektu Beneficjent nie naruszył jakiejkolwiek procedury, której naruszenie skutkowałoby żądaniem zwrotu przekazanych środków.
W związku z zawartymi we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzutami, IZ RPO WZ ponownie przeprowadziła postępowanie wyjaśniające, obejmujące całościową ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie z uwzględnieniem podniesionych przez Beneficjenta zarzutów.
Odnosząc się do zarzutów Beneficjenta, IZ RPO WZ wskazała, że w toku niniejszego postępowania dochowano poszanowania procedury administracyjnej oraz przepisów prawa, nadto IZ RPO WZ w toku prowadzonego względem Beneficjenta postępowania zgromadziła całościowy materiał dowodowy i na skutek przeprowadzonej analizy ww. dokumentacji ustaliła, że na skutek zbycia wszystkich udziałów "[...]" Sp. z o.o. doszło do zmiany charakteru własności elementu infrastruktury, czego skutkiem było uzyskanie przez [...] Sp. z o.o. nieuzasadnionej korzyści poprzez osiągnięcie uprzywilejowanej pozycji ekonomicznej, która była nie do pogodzenia z celami pomocy realizowanej przez zaangażowanie funduszy (z uwzględnieniem przepisów regulujących udzielanie pomocy publicznej) oraz celami dofinansowania. Bowiem, jak wynikało z załączonego do pisma Beneficjenta z dnia 24 kwietnia 2014 r. oświadczenia o statusie przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o., spółka ta była dużym przedsiębiorstwem w rozumieniu Załącznika nr 1 do rozporządzenia nr 800/2008. Jako duży przedsiębiorca [...] Sp. z o.o. nie kwalifikował się do Poddziałania 1.1.3 RPO WZ, a zatem uzyskał pośrednio dofinansowanie, którego inni przedsiębiorcy klasyfikowani jako przedsiębiorstwa duże, nie mogliby uzyskać. Tym samym, w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego w przedmiocie zwrotu środków, potwierdzono stanowisko w zakresie wystąpienia znaczącej modyfikacji projektu prezentowane w pismach IZ RPO WZ z dnia 23 grudnia 2013 r., 4 lipca 2014 r. i 27 listopada 2014 r.
Zdaniem organu, w analizowanej sprawie Beneficjent wykorzystał środki przekazane mu na podstawie umowy o dofinansowanie niezgodnie z procedurami obowiązującymi w ramach RPO WZ, do których stosowania był zobowiązany
w następstwie podpisania umowy o dofinansowanie. Naruszenie procedur przy wykorzystaniu środków europejskich, określonych w przepisie art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., dotyczy przede wszystkim procedur wskazanych w umowie o dofinansowanie projektu, zawieranej na podstawie art. 206 u.f.p. Pod pojęciem procedur, których naruszenie uprawnia do wydania decyzji określającej kwotę zwrotu dotacji i termin, od którego nalicza się odsetki, objęte są postanowienia dokumentów regulujących zasady przyznawania i wykorzystania dofinansowania, w tym także zasady ponoszenia wydatków w ramach projektu, a przede wszystkim Wytycznych dla Wnioskodawców obowiązujących w ramach RPO WZ dla konkursu nr RPOWZ/1.1.3/2012/1 (dalej: Wytyczne) oraz umowy o dofinansowanie, "Wytycznych do monitoringu i kontroli trwałości projektu w ramach RPO WZ" (dalej: Wytyczne do monitoringu).
Umowa o dofinansowanie, którą w dniu 31 maja 2013 r. Beneficjent zawarł
z Województwem [...], określała szczegółowe zasady dofinansowania projektu. Tym samym, podpisując umowę o dofinansowanie Beneficjent zobowiązał się do zrealizowania projektu w pełnym zakresie, w terminie wskazanym w umowie, z należytą starannością, zgodnie m.in. z umową i jej załącznikami, w szczególności z opisem zawartym we wniosku o dofinansowanie, stanowiącym załącznik nr 1 do umowy o dofinansowanie, a także do niedokonywania znaczącej modyfikacji projektu w rozumieniu art. 57 rozporządzenia nr 1083/2006 (§ 16 ust. 7 umowy o dofinansowanie).
Mając powyższe na uwadze nawiązując jednocześnie do zarzutów wskazanych przez Beneficjenta we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, IZ RPO WZ wskazała, że z art. 57 rozporządzenia nr 1083/2006 wynika, że trwałość projektu uznaje się za zachowaną, gdy projekt w ciągu 5, albo odpowiednio 3 lat jak w przedmiotowej sprawie, od jego zakończenia nie zostanie poddany zasadniczym modyfikacjom:
a) mającym wpływ na jego charakter lub warunki jego realizacji lub powodującym uzyskanie nieuzasadnionej korzyści przez przedsiębiorstwo lub podmiot publiczny, oraz
b) wynikającym albo ze zmiany charakteru własności elementu infrastruktury albo
z zaprzestania działalności produkcyjnej.
Organ podkreślił, że aby stwierdzić naruszenie przez Beneficjenta zasady trwałości projektu, IZ RPO WZ była zobowiązana zbadać, czy wystąpiły przesłanki z art. 57 ust. 1 rozporządzenia nr 1083/2006. Nadto wskazał, że IZ RPO WZ dopuszcza możliwość zmiany formy prawnej Beneficjenta, dokonania przekształceń własnościowych czy innych zmian, jedynie jeżeli jest to konieczne z punktu widzenia Beneficjenta, przy czym zmiany te poprzedza właśnie analiza w zakresie zbadania czy zmieniony podmiot będzie mógł w dalszym ciągu realizować postanowienia umowne.
Odnosząc się do stanowiska Beneficjenta zgodnie z którym [...] Sp. z o.o. dokonała zakupu [...]% udziałów na warunkach rynkowych (zaproponowała najkorzystniejszą cenę), w wyniku czego nie mogła uzyskać pozycji ekonomicznie lepszej niż możliwa do uzyskania przez inne podmioty, IZ RPO WZ zwróciła uwagę,
że bardziej korzystna pozycja innego podmiotu istnieć ma w wyniku dokonanej transakcji (zmiany charakteru własności infrastruktury) nie zaś w trakcie jej dokonywania czy przed.
W opinii IZ RPO WZ wskutek zbycia przez "[...]" Inwestycje Sp. z o.o. na rzecz [...] Sp. z o.o. wszystkich udziałów w "[...]" Sp. z o.o., wbrew opinii prezentowanej przez Beneficjenta, doszło do zmiany charakteru własności elementu infrastruktury. Skutkiem tego było uzyskanie przez podmiot inny niż Beneficjent ([...] Sp. z o.o.) nieuzasadnionej korzyści poprzez uzyskanie pozycji ekonomicznie lepszej niż możliwa do uzyskania przez inne podmioty w tych samych warunkach. Korzyść odniesiona przez [...] Sp. z o.o. jest nieuzasadniona, ponieważ jest nie do pogodzenia z celami pomocy realizowanej przez zaangażowanie funduszy
(z uwzględnieniem przepisów regulujących udzielanie pomocy publicznej) oraz celami dofinansowania Poddziałania 1.1.3 "Inwestycje MSP w nowe technologie".
Wobec powyższego IZ RPO WZ uznała, że w dniu zbycia udziałów w "[...]" Sp. z o.o. przez "[...]" Inwestycje Sp. z o.o. na rzecz [...] Sp. z o.o. spełnione zostały przesłanki znaczącej modyfikacji projektu nr [...], określone w art. 57 ust. 1 rozporządzenia nr 1083/2006. IZ RPO WZ nie była zatem zobligowana, wbrew twierdzeniom Beneficjenta, do wyrażenia zgody na dokonanie sprzedaży [...]% udziałów "[...]" Sp. z o.o., a to przez wzgląd na zagrożenie wystąpienia znaczącej modyfikacji projektu nr [...]. IZ RPO WZ mogłaby wyrazić zgodę na przeprowadzenie niniejszej transakcji, jedynie po uzyskaniu pozytywnego wyniku analizy w zakresie, że Beneficjent będzie w dalszym ciągu realizował postanowienia umowne oraz spełniał wszystkie kryteria kwalifikujące go do danego poddziałania, w ramach którego otrzymał dofinansowanie. Jeżeli zatem zmiana charakteru własności elementu infrastruktury doprowadziła do powstania nieuzasadnionej korzyści (co zostało przez IZ RPO WZ ustalone i uzasadnione), uznać należało, iż zasada trwałości nie została zachowana.
Wobec niniejszego stwierdzono, iż w niniejszej sprawie Beneficjent dokonując znaczącej modyfikacji projektu naruszył art. 57 rozporządzenia nr 1083/2006, szkodząc interesowi UE i narażając jej budżet na straty.
Następnie organ wskazał, że w przypadku naruszenia zasady trwałości projektu należy zastosować korektę finansową zgodnie z art. 98 rozporządzenia 1083/2006 proporcjonalnie do charakteru i wagi naruszenia oraz proporcjonalnie do strat finansowych. Wysokość korekty powinna również uwzględniać, w jakim stopniu Beneficjent wypełnił zobowiązanie utrzymania inwestycji przez okres 3 lat od daty zakończenia realizacji projektu.
W dalszej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji IZ RPO WZ opisała sposób wyliczenia wysokości korekty finansowej wskazując, iż ustalając wysokość kwoty wymaganej do zwrotu wzięła pod uwagę przede wszystkim rodzaj i wagę dokonanych naruszeń oraz konsekwencje z nich wynikające. Nadto wysokość korekty została ustalona w stosunku do okresu w którym Beneficjent dopuścił się znaczącej modyfikacji projektu w rozumieniu art. 57 rozporządzenia nr 1083/2006.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, "[...]" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w N., wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości, a także poprzedzającej ją decyzji nr [...] z dnia [...] r. oraz zasądzenia kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzucono:
I. Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
1. naruszenie art. 6, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa polegające na:
1) niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego,
2) przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów poprzez przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie doszło do uzyskania nieuzasadnionej korzyści, podczas gdy wszechstronna ocena całokształtu materiału dowodowego prowadzi do wniosku odmiennego,
3) niewyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności sprawy i poprzestanie na stwierdzeniu, że wystąpienie przesłanki wzbogacenia się przez Beneficjenta ma znaczenie marginalne, podczas gdy dla stwierdzenia wystąpienia nieuzasadnionej korzyści niezbędne jest ustalenie, czy inny podmiot niż Beneficjent zaangażował w transakcję fundusze o wartości niższej niż rynkowa wartość elementów infrastruktury, których dotyczy zmiana charakteru własności,
4) zaniechaniu podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, przejawiające się w braku inicjatywy dowodowej Instytucji Zarządzającej RPO, a dotyczącej przeprowadzenia analizy w przedmiocie wysokości rzekomo odniesionej przez przedsiębiorstwo (zbywcę/nabywcę udziałów) nieuzasadnionej korzyści w postaci przysporzenia majątkowego,
5) sprzeczności istotnych ustaleń faktycznych z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego poprzez uznanie za udowodnioną okoliczności wystąpienia nieuzasadnionej korzyści w sytuacji, gdy osoba trzecia nie spełnia kryteriów stawianych Beneficjentowi,
6) nieudowodnieniu okoliczności wystąpienia przesłanki w postaci uzyskania nieuzasadnionej korzyści, podczas, gdy zgodnie z przepisami kpa zasadą ustalania faktów jest ich uprzednie udowodnienie.
2. Naruszenie art. 7, art. 8 i art. 35 § 1 i 3 kpa poprzez niezałatwienie sprawy przewidzianym prawem terminie.
II. Naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.:
1. pkt 36) Preambuły Rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (dalej jako: "Rozporządzenie nr 800/2008") w zw. z art. 2 pkt 11) ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. Nr 123, poz. 1291, ze zm., dalej jako: "Ustawa o pomocy publicznej") poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż w sprawach dotyczących pomocy publicznej organy administracji publicznej są uprawnione do badania statusu przedsiębiorstwa wnioskującego o dofinansowanie także na etapie badania trwałości projektu, podczas gdy z brzmienia niniejszego przepisu wynika, iż status przedsiębiorstwa wnioskującego o dofinansowanie jest badany w chwili składania wniosku aplikacyjnego oraz podpisania umowy o dofinansowanie,
2. art. 57 ust. 1 lit. a) w zw. z art. 2 pkt 7) Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (dalej jako: "Rozporządzenie nr 1083/2006") poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż w niniejszej sprawie na skutek zmiany charakteru własności elementu infrastruktury Beneficjenta doszło do uzyskania przez [...] sp. z o.o. nieuzasadnionej korzyści, w związku z czym Beneficjent dopuścił się nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 7 ) Rozporządzenia nr 1083/2006, podczas gdy dalsze przekazanie korzyści wynikającej z przyznanego dofinansowania, które zostało przyznane Beneficjentowi zgodnie z zasadami dotyczącymi pomocy publicznej nie może zostać uznane za nieuzasadnioną korzyść,
- naruszenie art. 207 ust. 1 pkt 2) ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2013 r. poz. 885, ze zm., dalej jako: "u.f.p.) poprzez przyjęcie, iż Beneficjent wykorzystał środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich z naruszeniem art. 184 tej ustawy, co skutkuje obowiązkiem ich zwrotu, podczas gdy w okresie trwałości projektu Beneficjent nie naruszył jakiejkolwiek procedury uzasadniającej żądanie zwrotu przekazanych środków.
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Na wstępie odnosząc się do zarzutów natury proceduralnej wskazać należy,
że nie zasługują one na uwzględnienie bowiem rozpatrzenie materiału dowodowego dokonane zostało w wyniku wszechstronnego rozważenia zebranych dowodów,
z zachowaniem granic swobodnej (nie zaś dowolnej) oceny dowodów. Zatem zarzut w przedmiocie naruszenia art. 80 kpa w zw. z art. 7 i art. 75 § 1 kpa oraz 77 § 1 kpa ocenić należy jako bezpodstawny.
W skardze strona prowadzi polemikę z oceną prawną dokonaną przez organ. Mając na uwadze powyższe, wskazać jednak należy, że kwestionowanie ustaleń dokonanych przez organ, a także prawidłowości dokonanej wykładni przepisów, nie może stanowić uzasadnienia dla zarzutów dotyczących nieprawidłowego prowadzenia postępowania dowodowego. To, że organ dokonał, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, ustaleń odmiennych od tych, które prezentuje strona nie świadczy bowiem o naruszeniu reguł rządzących postępowaniem dowodowym.
Wbrew zarzutom skargi organ trafnie ustalił, że w realizowanym przez Skarżącą projekcie pn. "Wdrożenie innowacyjnej technologii diagnostyki obrazowej
z wykorzystaniem zaawansowanych rozwiązań technicznych w tym obszarze" nastąpiła zasadnicza modyfikacja w rozumieniu art. 57 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006, bowiem Strona nie zachowała trwałości Projektu w wymaganym okresie 3 lat od daty zakończenia jego realizacji.
Zgodnie z tym przepisem, jako warunek trwałości projektu dofinansowanego ze środków unijnych wskazuje się brak poddania operacji, w wymaganym okresie, zasadniczej modyfikacji wynikającej ze zmiany charakteru własności elementu infrastruktury albo z zaprzestania działalności produkcyjnej i mającej wpływ na charakter lub warunki realizacji operacji lub powodującej uzyskanie nieuzasadnionej korzyści przez przedsiębiorstwo lub podmiot publiczny.
W kontrolowanej sprawie ustalono, że doszło do zmiany w strukturze udziałów "[...]" Sp. z o.o. polegającej na zbyciu udziałów w "[...]" Sp. z o.o. przez "[...]" Inwestycje Sp. z o.o. na rzecz [...]Sp. z o.o. Zmiana ta nie doprowadziła do zaprzestania działalności produkcyjnej Beneficjenta i choć nie wpłynęła na charakter projektu i warunki jego realizacji, to spowodowała zmianę charakteru własności elementu infrastruktury.
Zatem przez wzgląd na fakt, że w przedmiotowej sprawie nastąpiła zmiana charakteru własności elementu infrastruktury (tj. zaszła jedna z przesłanek z lit. b)
art. 57 ust. 1 rozporządzenia nr 1083/2006), to koniecznym było poddanie analizie kwestii, czy Beneficjent lub podmiot trzeci ("[...]" Inwestycje Sp. z o.o. lub [...] Sp. z o.o.) uzyskał ewentualną nieuzasadnioną korzyść (tj. czy nie zaszła również przynajmniej jedna z przesłanek określonych w lit. a) art. 57 ust. 1 rozporządzenia
nr 1083/2006).
Podzielić należy stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji,
że w przedmiotowej sprawie przez nabycie udziałów spółki, która zrealizowała projekt doszło do nabycia Projektu przez przedsiębiorcę, który w ogóle nie uzyskałby dofinansowania w ramach konkursu nr RPOWZ/1.1.3/2012/1. A zatem uznać należy,
że [...] Sp. z o.o. znalazła się w pozycji ekonomicznie lepszej niż możliwa do uzyskania przez inne podmioty w tych samych warunkach (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lipca 2011 r, sygn. akt II GSK 1380/11, wyrok dostępny na stronie internetowej:wwworzeczenia.nsa.gov.pl).
Niewątpliwie korzyść odniesiona przez [...] Sp. z o.o. jest nieuzasadniona, ponieważ jest nie do pogodzenia z celami pomocy realizowanej przez zaangażowanie funduszy (z uwzględnieniem przepisów regulujących udzielanie pomocy publicznej) oraz celami dofinansowania Poddziałania 1.1.3 "Inwestycje MSP w nowe technologie".
Zgodnie z Wytycznymi, dofinansowanie w ramach konkursu
nr RPOWZ/1.1.3/2012/1 mogli otrzymać jedynie przedsiębiorcy należący do kategorii mikro, małego lub średniego przedsiębiorstwa. Poprzez nabycie udziałów w spółce "[...]" Sp. z o.o., która realizowała projekt dofinansowany w ramach RPO WZ, doszło faktycznie do nabycia projektu, a w konsekwencji dofinansowania przez przedsiębiorcę, który nie uzyskałby dofinansowania w ogóle ani nawet na tym samym poziomie co Beneficjent. A zatem, należało uznać, że [...] Sp. z o.o. znalazła się w pozycji ekonomicznie lepszej, niż możliwa do uzyskania przez inne podmioty, działające w tych samych warunkach rynkowych.
Z przedłożonego wraz z pismem z dnia 24 kwietnia 2014 r. oświadczenia
o statusie przedsiębiorstwa wynikało wprost, że [...] Sp. z o.o. jest dużym przedsiębiorstwem w rozumieniu Załącznika nr 1 do rozporządzenia nr 800/2008. Zatem, zgodnie z zasadami konkursu nr [...] nie mogłaby uzyskać takiego wsparcia, bowiem podmiot ten nie spełniał kryterium podmiotowego w postaci posiadania statusu mikro, małego lub średniego przedsiębiorstwa. Zgodzić się więc należy z organem, że spółka [...] Sp. z o.o. uzyskała pośrednio dofinansowanie, którego inni przedsiębiorcy, kwalifikowani jako przedsiębiorstwa duże, uzyskać nie mogli.
Mając na uwadze powyższe wskazać należy, że zasadnie organ na badał ponownie statusu Beneficjenta skoro wystarczająca była weryfikacja statusu przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o.
Z tego względu jako niezasadny ocenić należy zarzut Beneficjenta odnośnie braku uprawnienia organu do badania statusu Beneficjenta na etapie trwałości projektu.
Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, IZ RPO WZ słusznie ustaliła, iż na skutek nabycia dla podmiotu innego niż Beneficjent korzyścią było uzyskanie pozycji ekonomicznie lepszej niż możliwa do uzyskania w tych samym warunkach.
Biorąc pod uwagę powyższe, żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia nie miało ustalenie, czy doszło do wzbogacenia się innego podmiotu poprzez zaangażowanie
w transakcję funduszy o wartości niższej niż rynkowa wartość elementów infrastruktury. Na etapie postępowania administracyjnego przedmiotem ustalenia było to, iż THC SPV 1 jest przedsiębiorcą dużym, a zatem korzyścią dla nabywcy udziałów było uzyskanie pozycji korzystniejszej niż możliwa do uzyskania dla innych dużych przedsiębiorców. Mając na uwadze takie znaczenie nieuzasadnionej korzyści i poczynione w tym kierunku ustalenia, nie sposób uznać, że Instytucja Zarządzająca dopuściła się braku inicjatywy dowodowej w zakresie przeprowadzenia analizy w przedmiocie wysokości rzekomo odniesionej przez przedsiębiorstwo nieuzasadnionej korzyści w postaci przysporzenia majątkowego, jak również w zakresie ustalenia, czy inny niż Beneficjent podmiot zaangażował w transakcję fundusze o wartości niższej niż rynkowa wartość elementów infrastruktury.
Odnośnie natomiast zarzutu dotyczącego niezałatwienia sprawy w przepisanym prawem terminie, zgodzić należy się z Beneficjentem, iż zgodnie z przywołanymi przez niego przepisami załatwienie sprawy winno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Należy jednak zwrócić uwagę na fakt, iż zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy, co w niniejszej sprawie miało miejsce. Nadto wskazać należy, że powyższe uchybienie natury proceduralnej, gdyby nawet zostało stwierdzone, nie mogłoby zostać uznane za mające wpływ na treść rozstrzygnięcia.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., wskazać należy, że środki publiczne przeznaczone na wykonywanie projektów realizowanych w ramach programów finansowych ze środków europejskich mają charakter bezzwrotny i powinny być wykorzystywane zgodnie z prawem, obowiązującymi procedurami, a także ściśle z celem, na który zostały przekazane. Nadto zauważyć należy, iż środki te są takimi wydatkami, które podlegają szczególnym zasadom rozliczania. Beneficjent dofinansowania przeznaczonego na realizację konkretnego zadania wskazanego umową ma obowiązek jego rozliczenia w zakresie finansowym i rzeczowym oraz zwrotu w określonych sytuacjach. W przypadku udzielenia dotacji ze środków publicznych nie dochodzi do zmiany jej statusu ze środków publicznych na wartość prywatną i tym samym Beneficjent nie włada nią bez ograniczeń jak właściciel, a może ją jedynie wykorzystać w sposób ściśle określony przepisami prawa. W przeciwnym razie zobowiązany będzie do ich zwrotu.
W myśl art. 207 ust. 1 u.f.p., w przypadku, gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są:
1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem,
2) wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184,
3) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości
- podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy.
W analizowanej sprawie Beneficjent wykorzystał środki przekazane mu na podstawie umowy o dofinansowanie niezgodnie z procedurami obowiązującymi
w ramach RPO WZ, do których stosowania był zobowiązany w następstwie podpisania umowy o dofinansowanie. Zapisy umów o dofinansowanie oraz wytyczne w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Regionalnych Programów Operacyjnych stanowią szczególną regulację normującą, jak otrzymane środki mają być wydatkowane. Zapisy te, stanowiąc o sposobie wydatkowania środków pieniężnych, są zatem rodzajem swoistej procedury wiążącej strony umowy dotyczącej wykorzystania tych środków.
Naruszenie procedur przy wykorzystaniu środków europejskich, określonych
w przepisie art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., dotyczy przede wszystkim procedur wskazanych w umowie o dofinansowanie projektu, zawieranej na podstawie art. 206 u.f.p.
Jednym z istotnych elementów składających się na procedury, których przestrzeganie jest ważne w kontekście możliwości finansowania wydatków z funduszy strukturalnych, jest postępowanie zgodne z procedurami dotyczącymi zachowania trwałości projektu. W praktyce ich naruszenie oznacza nieprawidłowe wykorzystanie środków, zarówno w świetle przepisów krajowych, jak i przepisów unijnych.
Ustawodawca nie przewidział zamkniętego katalogu procedur, na podstawie których wydatkowane są środki unijne związane z realizacją konkretnych programów operacyjnych. Pod pojęciem procedur, których naruszenie uprawnia do wydania decyzji określającej kwotę zwrotu dotacji i termin, od którego nalicza się odsetki, objęte są postanowienia dokumentów regulujących zasady przyznawania i wykorzystania dofinansowania, w tym także zasady ponoszenia wydatków w ramach projektu, a przede wszystkim Wytycznych dla Wnioskodawców obowiązujących w ramach RPO WZ dla konkursu nr [...] (dalej: Wytyczne) oraz umowy o dofinansowanie, "Wytycznych do monitoringu i kontroli trwałości projektu w ramach RPO WZ" (dalej: Wytyczne do monitoringu). Podstawę dofinansowania projektu stanowi m.in. umowa o dofinansowanie zawarta z Beneficjentem przez instytucję, która określa warunki dofinansowania projektu, a także prawa i obowiązki beneficjenta z tym związane (art. 30 ust. 1 i 2 ustawy z 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju – Dz. U. z 2014 r., poz. 1649 ze zm.). Umowa jest zatem elementem projektu. W związku z powyższym, niewypełnienie jej postanowień oraz dokumentów regulujących zasady przyznawania i wykorzystania dofinansowania, powoduje konieczność odzyskiwania przez IZ RPO WZ kwot podlegających zwrotowi.
Umowa o dofinansowanie, którą w dniu 31 maja 2013 r. Beneficjent zawarł
z Województwem [...], określa szczegółowe zasady dofinansowania projektu. W § 10 ust. 5 umowy Beneficjent w związku z realizacją projektu i w wykonaniu umowy zobowiązał się do przestrzegania właściwych przepisów prawa pierwotnego i wtórnego prawa wspólnotowego, właściwych przepisów prawa polskiego, w tym wszelkich wytycznych do nich, a także obowiązujących odpowiednich reguł, zasad i postanowień wynikających z RPO WZ, Uszczegółowienia RPO WZ, obowiązujących procedur, wytycznych, informacji IZ RPO WZ.
Tym samym, podpisując umowę o dofinansowanie Beneficjent zobowiązał się do zrealizowania projektu w pełnym zakresie, w terminie wskazanym w umowie, z należytą starannością, zgodnie m.in. z umową i jej załącznikami, w szczególności z opisem zawartym we wniosku o dofinansowanie, stanowiącym załącznik nr 1 do umowy o dofinansowanie, a także do niedokonywania znaczącej modyfikacji projektu
w rozumieniu art. 57 rozporządzenia nr 1083/2006 (§ 16 ust. 7 umowy
o dofinansowanie).
W ocenie Sądu, w analizowanej sprawie Beneficjent działał w sposób sprzeczny z umową o dofinansowanie oraz przepisami prawa, co w konsekwencji doprowadziło do wykorzystania środków z naruszeniem obowiązujących w ramach RPO WZ procedur (art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p.) do których stosowania Beneficjent był zobowiązany w następstwie podpisania umowy dofinansowanie nr [...]. Wobec powyższego zarzut Beneficjenta, że w okresie trwałości projektu Beneficjent nie naruszył jakiejkolwiek procedury, której naruszenie skutkowałoby żądaniem zwrotu przekazanych środków, pozbawiony jest podstaw. Jeżeli bowiem zmiana charakteru własności elementu infrastruktury doprowadziła do powstania nieuzasadnionej korzyści (co zostało przez IZ RPO WZ ustalone i uzasadnione), uznać należało, iż zasada trwałości nie została zachowana.
Odnośnie zarzutu Beneficjenta w zakresie tego, że w zaskarżonej decyzji nie zawarto rozstrzygnięcia odnośnie przyznanej na mocy umowy o dofinansowanie,
a niewypłaconej części środków, wskazać należy – że kwestie te zostały wyjaśnione zarówno w pierwszej jak i drugiej decyzji. Organ wskazał bowiem, że kwota
[...] zł dotyczy korekty finansowej nałożonej na wydatki ujęte we wniosku o płatność końcową, dla której środki nie zostały jeszcze wypłacone. Przekazanie Beneficjentowi środków w ramach płatności końcowej odbywa się dopiero po zatwierdzeniu przez IZ RPO WZ wniosku o płatność, natomiast sposób przekazania środków Beneficjentowi określa umowa o dofinansowanie, według której jednym
z warunków rozliczenia wydatków lub przekazania środków jest dokonanie przez IZ RPO WZ weryfikacji i poświadczenia faktycznego i prawidłowego poniesienia wydatków, a także ich kwalifikowalności. Zatem, w przypadku wykrycia nieprawidłowości i ustalenia korekty finansowej, gdy środki dofinansowania nie zostały jeszcze przekazane Beneficjentowi, IZ RPO WZ dokonuje pomniejszenia płatności przekazywanej w formie refundacji o kwoty ustalonej korekty. Podsumowując, decyzja o zwrocie środków obejmuje tę część korekty finansowej, dotyczącej wydatków, dla których jak wskazano powyżej, dofinansowanie zostało już wypłacone, tj. [...] zł wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych.
W tych okolicznościach nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi Sąd,
na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło