II SA/Wa 1354/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Pisula – Dąbrowska (spr.), Sędziowie WSA Janusz Walawski, Iwona Maciejuk, Protokolant starszy sekretarz sądowy Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2016 r. sprawy ze skargi K.I. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie dostępu do informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą z dnia [...] czerwca 2015 r., 2. zasądza od Prezesa Rady Ministrów na rzecz skarżącego K.I. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Prezes Rady Ministrów decyzją z [...] lipca 2015 r. [...] utrzymał w mocy własną decyzję z [...] czerwca 2015 r., którą to decyzją odmówiono K.I. udostępnienia informacji publicznej. Jako podstawę rozstrzygnięcia (odmowy udostępnienia informacji) organ wskazał art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Podał, że wniosek K.I. z 13 kwietnia 2015 r. dotyczył udostępnienia informacji publicznej w zakresie: kopii decyzji, o których mowa w art. 7 ust. 5 w zw. z art. 7 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne, wydanych od 2010 r. do dnia złożenia wniosku. Odmawiając udostępnienia kopii decyzji dotyczących osób, które za zgodą Komisji Prezesa Rady Ministrów uzyskały zgodę na zatrudnienie przed upływem roku u przedsiębiorcy, w stosunku do którego brały udział, z racji stanowiska lub funkcji, w wydaniu rozstrzygnięć, organ stwierdził, że informacji tych nie może udostępnić z uwagi na treść art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, czyli z uwagi na ochronę prywatności osób, które zakończyły pełnienie funkcji publicznej. Wskazał, że decyzje Komisji Prezesa Rady Ministrów, wydane na podstawie art. 7 ust. 2 ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej (...), zawierają w swej treści imię i nazwisko, tj. dane osobowe, które podlegają ochronie ze względu na prywatność i ochronę danych osobowych, nadto, że ochrona prywatności ma rangę normy konstytucyjnej art. 47. Zdaniem organu, ratio legis uregulowań antykorupcyjnych, wynikających z art. 7 ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej (...) sprowadza się do tego, aby ocena skrócenia rocznego zakazu zatrudnienia dotyczyła osób, które zaprzestały pełnienia funkcji publicznej. A skoro osoby te nie pełnią już funkcji publicznej, służy im ochrona prywatności i ochrona dóbr osobistych. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi K.I. do tutejszego Sądu. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, skarżący podniósł naruszenie art. 61 ust. 1 i ust. 3 Konstytucji RP, art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej., art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. W uzasadnieniu skargi wskazano, że przepisy o ochronie danych osobowych, tj. art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, nie mają w niniejszej sprawie zastosowania. Podkreślono, że art. 47 Konstytucji RP nie odnosi się do osób, o których mowa w art. 7 ust. 2 ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej (...). Wskazano, że przepis ten dotyczy oceny, czy nie zachodzi konflikt interesów byłych funkcjonariuszy publicznych z planowaniem podjęcia pracy na rzecz podmiotu, z którym funkcjonariusz posiadał wcześniej związek w ramach działań władczych. Podkreślono, że jest to przepis antykorupcyjny i informacje o pełnionych kiedyś i obecnie funkcjach przez osobę publiczną winny być standardem polityki antykorupcyjnej. Zarzucono, że organ nie powiązał odmowy udostępnienia informacji z ochroną dobra z art. 61 ust. 3 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Nadto, że organ naruszył też art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 i art. 107 k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko, że odmówił udostępnienia żądanych decyzji, wydanych na podstawie art. 7 ust. 2 ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne z uwagi na ochronę prywatności osób fizycznych, niepełniących już funkcji publicznych na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wskazał, że skoro adresaci decyzji nie są osobami pełniącymi funkcję publiczną, to przysługuje im pełna ochrona prywatności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stan faktyczny w sprawie jest bezsporny, a istota sprawy sprowadzała się do oceny, czy osoby publiczne, które zaprzestają pełnienia funkcji publicznej podlegają ochronie prywatności w zakresie podjętej przez nich działalności zarobkowej zawodowej u przedsiębiorcy, jeżeli przed upływem roku od zaprzestania pełnienia funkcji brały udział w wydaniu rozstrzygnięcia w sprawach indywidualnych dotyczących tego przedsiębiorcy. Problematykę powyższą reguluje art. 7 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne (Dz. U. z 2006 r. Nr 216, poz. 1584), zwanej ustawą antykorupcyjną. Powyższy przepis, kwalifikowany jako przepis antykorupcyjny, ma na celu uniemożliwienie wykorzystywania pełnionej funkcji czy zajmowanego stanowiska do załatwiania prywatnych interesów (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 23 czerwca 1999 r., sygn. akt K 30/98, OTK 1999 nr 5, poz. 101). W art. 7 ust. 1 ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne chodzi o zakaz przejawiania jakiejkolwiek późniejszej aktywności zawodowej u określonych pracodawców przez osobę, która zaprzestała pełnienia funkcji publicznej. Wprowadzenie rocznego zakazu zatrudnienia u przedsiębiorcy, w stosunku do którego osoba publiczna brała udział w rozstrzyganiu spraw danego przedsiębiorcy, nie dotyczy osób publicznych, ale osób które zaprzestały już pełnienia funkcji publicznej. Chodzi o to, że fakt nadużywania funkcji publicznej może ujawnić się dopiero po zakończeniu jej pełnienia. Przepis art. 7 ust. 1 ustawy antykorupcyjnej ma zapobiegać takim sytuacjom, w których osoba pełniąca funkcje publiczne podejmuje decyzje w stosunku do danego przedsiębiorcy w taki sposób, by zapewnić sobie u niego posadę na przyszłość, po zakończeniu pełnienia funkcji publicznej. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 23 czerwca 1999 r. podkreślił, że postawa wysokich urzędników publicznych, polegająca na zagwarantowaniu sobie pozycji na przyszłość, w praktyce może być bardziej naganna niż "bieżące" nadużywanie funkcji. Osoba, która liczy się z zakończeniem służby publicznej – nie obawia się już odpowiedzialności politycznej, zwłaszcza wobec wyborców, w razie sprzeniewierzenia się swym obowiązkom. Krąg osób, wymienionych w dyspozycji art. 7 ust. 1 ustawy antykorupcyjnej, jest szeroki. Zakres przedmiotowy zakazu wprowadzonego w art. 7 ust. 1 obejmuje sytuacje, gdy osoby, które pełniły wcześniej funkcje publiczne w ciągu roku od zaprzestania zajmowania stanowiska lub pełnienia funkcji, nie mogą być zatrudnione lub wykonywać innych zajęć u przedsiębiorcy, jeżeli brały udział w wydawaniu rozstrzygnięć w sprawach indywidualnych, dotyczących tego przedsiębiorcy (z wyłączeniami określonymi w tym przepisie). Podkreślić należy, iż dla części podmiotów objętych zakazem z art. 7 ust. 1 ustawy nie ma on charakteru bezwzględnego, bowiem podmioty te (osoby, które w przeszłości poniżej roku pełniły funkcje publiczne) mogą wystąpić o uchylenie zakazu do specjalnej komisji podległej Prezesowi Rady Ministrów. Na podstawie art. 7 ust. 6 ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej (...), Prezes Rady Ministrów wydał rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z 30 kwietnia 1998 r. w sprawie organizacji pracy składu oraz zasad wynagradzania członków Komisji rozpatrującej wnioski o wyrażenie zgody na zatrudnienie osób, które pełniły funkcje publiczne. Omawiana komisja, stosownie do § 8 pkt 6, wydaje decyzje i właśnie o takie decyzje (ich kopie), dotyczące zgody na uchylenie zakazu, o którym mowa w art. 7 ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej (...), wystąpił skarżący. W ocenie Sądu, żądane przez wnioskodawcę decyzje stanowią informacje publiczne i w udostępnieniu tych informacji, tj. decyzji, wydanych na podstawie art. 7 ww. ustawy antykorupcyjnej, które odnoszą się do zatrudnienia osób publicznych po zaprzestaniu pełnienia przez nich funkcji publicznej, nie ma zastosowania ochrona prywatności - art. 47 Konstytucji RP i art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Celem ustaw antykorupcyjnych jest bowiem transparentność działań osób publicznych nie tylko w czasie ich pełnienia, ale też po zakończeniu pełnienia tych funkcji (przez okres roku). Skoro osoba publiczna po zakończeniu pełnienia tej funkcji domaga się ograniczenia zakazu podjęcia zatrudnienia przed upływem roku, opinia społeczna winna poznać motywy ograniczenia tego okresu karencji. Innymi słowy, decyzje Komisji wydane w tym przedmiocie winny podlegać udostępnieniu zgodnie z art. 61 Konstytucji. Inna wykładnia wypaczałaby sens ustaw antykorupcyjnych i mogłaby powodować, że osoby tuż po zakończeniu działalności publicznej łamią zakaz, o którym mowa w art. 7 przedmiotowej ustawy, zasłaniając się prawem do prywatności. W rozpatrywanej sprawie konstytucyjne prawo do prywatności podlega zatem ograniczeniu na rzecz prawa do informacji - art. 61 Konstytucji RP. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, mając na uwadze, iż organ dokonał niewłaściwej wykładni przepisów prawa – art. 7 ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej (...) w związku z art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, na podstawie art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy.