II SA/Wa 1319/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędziowie WSA Eugeniusz Wasilewski (spr.), Stanisław Marek Pietras, Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2016 r. sprawy ze skargi E. G. na orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w K. z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do służby w Służbie Więziennej 1. oddala skargę w części rozstrzygającej o zdolności do służby w Służbie Więziennej; 2. odrzuca skargę w pozostałym zakresie. Orzeczeniem nr [...] z dnia [...] maja 2015 r. Wojewódzka Komisja Lekarska podległa Ministrowi Właściwemu do Spraw Wewnętrznych w W., po dokonaniu w dniu [...] maja 2015 r. badania lekarskiego E.G. rozpoznała u wymienionej schorzenia wymienione w pkt 1 – 7, części A orzeczenia, stwierdziła trwałą niezdolność do służby w SW (pkt 12), orzekła, iż schorzenia wymienione w pkt 1 i 2 powodujące niezdolność do służby, nie pozostają w związku ze służbą w Służbie Więziennej w oparciu o przepisy rozporządzenia MS z 2 grudnia 2008 r., poz. 1473 oraz o protokół warunków i przebiegu służby. Natomiast w części C orzeczenia dotyczącej inwalidztwa wskazano na schorzenie podstawowe w pkt 1, 2, schorzenie współistniejące w pkt 4 – 6 oraz orzeczono, iż badana może wykonywać pracę poza służbą w SW, zaliczono badaną do III grupy inwalidztwa, inwalidztwo nie pozostaje w związku ze służbą, inwalidztwo istnieje od [...] kwietnia 2014 r. Uzasadniając orzeczenie Komisja stwierdziła, że stopień zaawansowania schorzenia [...] i schorzenia [...] upośledza sprawność (kat. c) czyniąc badaną niezdolną do służby w SW, co uzasadnia przyznanie inwalidztwa III grupy. Nie uznaje się związku inwalidztwa ze służbą, co wykazano w pkt 12 i 14 części A orzeczenia. Od powyższego orzeczenia E.G. złożyła odwołanie do Okręgowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w K., w którym wniosła o uchylenie orzeczenia w zaskarżonej części i wydanie nowego orzeczenia zgodnego z wnioskami strony, ewentualnie uchylenie orzeczenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez rejonową komisję lekarską. Orzeczeniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. Okręgowa Komisja Lekarska podległa Ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w K., po dokonaniu badania lekarskiego E.G. rozpoznała u wymienionej: A. schorzenia podstawowe wskazane w pkt 1 i 2, B. schorzenia współistniejące wymienione w pkt 3 – 7, Komisja stwierdziła, iż badana jest trwale niezdolna do służby w SW oraz, że niezdolność nie pozostaje w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. W części C orzeczenia wskazano, że badana może wykonywać pracę poza służbami mundurowymi, – zaliczono badaną do trzeciej grupy inwalidzkiej – stwierdzono, że inwalidztwo nie pozostaje w związku ze służbą w SW oraz, że inwalidztwo istnieje od [...] kwietnia 2014 r. W części F zawarte zostało uzasadnienie orzeczenia i podano, że OKL MSW w K. orzekała w wyniku wniesionego odwołania. Wskazano, iż stopień zaawansowania schorzenia [...] i schorzenia [...] upośledza sprawność (kat. c) czyniąc badaną niezdolną do służby w SW, co uzasadnia przyznanie III grupy inwalidzkiej. Nie uznaje się związku inwalidztwa ze służbą (pkt 13 i 14 cz. A). Powyższe orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej w K., we wskazanej w skardze części, E.G. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Orzeczeniem wydanym w sprawie zarzuciła naruszenie: – art. 12 pkt 5 w związku z art. 34 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. 2014 poz. 1822) oraz – art. 20 ust. 3 pkt 4 i 5 oraz ust. 5 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, ABW, AW, SKW, Służby WW, CBA, SG,BOR, PSP i Służby Więziennej i ich rodzin (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 676 ze zm.) przez błędne ustalenie przez komisję lekarską, że inwalidztwo uprawnionej nie pozostaje w związku ze służbą, podczas gdy zarówno schorzenia zaliczone przez komisję jako powodujące niezdolność do służby, jak i zaburzenia [...] związane ze stresem wadliwie zakwalifikowane do kategorii B ("zdolny do służby z ograniczeniem") pozostają w bezpośrednim związku przyczynowo – skutkowym ze służbą w Służbie Więziennej, do czego prowadzi nie tylko analiza kryteriów zdrowotnych ale także charakteru i warunków służby na zajmowanym przez konkretnego funkcjonariusza stanowisku; – art. 12 pkt. 8 w zw. z art. 34 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich przez błędne ustalenie przez komisję lekarską, że nie istnieją przeciwwskazania do pracy dotyczące zatrudnienia funkcjonariusza niezdolnego do służby, podczas gdy kryteria zdrowotne oraz charakter i warunki służby na zajmowanym przez konkretnego funkcjonariusza stanowisku nakazują uznanie, że na skutek inwalidztwa uprawnionej istnieją istotne ograniczenia nakazujące ustalenie wskazań i przeciwwskazań do pracy uprawnionej po ustaleniu jej niezdolności do służby – art. 12 pkt. 4 w zw. z art. 34 wskazanej wyżej ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich oraz – art. 20 ust. 3 pkt. 4 i 5 i ust. 5 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, ABW, AW, SKW, Służby WW, CBA, SG, BOR, PSP i Służby Więziennej oraz ich rodzin, a także – Lp. 8 Załącznika nr 1 "Wykaz chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami Służby Więziennej oraz właściwości i warunki powodujące ich ujawnienie lub pogorszenie stanu zdrowia" do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2008 r. w sprawie wykazu chorób i schorzeń pozostających w związku ze służbą w Służbie Więziennej (Dz. U. Nr 223, poz. 1473) przez bezpodstawne i przedwczesne ustalenie przez komisję lekarską, że inwalidztwo uprawnionej nie powstało wskutek wypadku pozostającego w związku z pełnieniem służby lub choroby pozostającej w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby oraz błędne uzasadnienie tego ustalenia okolicznością, iż schorzenia powodujące niezdolność do służby nie pozostają w związku ze służbą w Służbie Więziennej (art. 12 pkt 5); – § 70 pkt. 1 i 2 Działu XVI - Stan psychiczny Załącznika "Wykaz chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby, na podstawie którego jest wydawane orzeczenie o stanie zdrowia, o zdolności lub niezdolności kandydata do Służby Więziennej i funkcjonariusza Służby Więziennej" do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 grudnia 2014 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby kandydata do Służby Więziennej i funkcjonariusza Służby Więziennej (Dz. U. z 2014 r., poz. 1989), poprzez błędne zakwalifikowanie stanu psychicznego uprawnionej jako zaburzenia [...] związane ze stresem i pod postacią [...]nieupośledzające sprawności ustroju uprawnionej (§ 70 pkt 1), podczas gdy zaburzenia [...] związane ze stresem i pod postacią [...] nieznacznie upośledzają sprawność ustroju uprawnionej (§ 70 pkt 2), stanowią przypadek, który mimo leczenia i innych oddziaływań readaptacyjnych trwających dziewięć miesięcy nie rokuje istotnej poprawy, o czym świadczy dokumentacja z leczenia w oddziale [...] lub w [...]; – § 81 pkt. 9 i 10 Działu XVII - Kończyny Załącznika "Wykaz chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby, na podstawie którego jest wydawane orzeczenie o stanie zdrowia, o zdolności lub niezdolności kandydata do Służby Więziennej i funkcjonariusza Służby Więziennej" do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 grudnia 2014 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby kandydata do Służby Więziennej i funkcjonariusza Służby Więziennej w zw. z art. 6 ust. 1 i art. 34 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich poprzez błędne zakwalifikowanie stanu zdrowia uprawnionej jako zmiany zwyrodnieniowe stawów nieznacznie upośledzające sprawność ruchową (§ 81 pkt 9) oraz błędne ustalenie kategorii zdolności do służby funkcjonariusza B ("zdolny do służby z ograniczeniem"), podczas gdy zmiany zwyrodnieniowe stawów upośledzają sprawność ruchową uprawnionej (§ 81 pkt 10), co powinno skutkować ustaleniem kategorii zdolności do służby funkcjonariusza C ("niezdolny do służby"); – art. 39 ust. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich przez brak szczegółowego i prawidłowego uzasadnienia orzeczenia komisji lekarskiej, która ustaliła całkowitą niezdolność do służby oraz wadliwe uzasadnienie ustalenia zawartego w pkt 13 Części B zaskarżonego orzeczenia, że inwalidztwo uprawnionej nie powstało wskutek wypadku pozostającego w związku z pełnieniem służby lub choroby pozostającej w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, które jest ustaleniem na podstawie art. 12 pkt 4 ustawy o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, że schorzenia powodujące niezdolność uprawnionej do służby nie pozostają w związku ze służbą w Służbie Więziennej, co stanowi inne ustalenie zawarte w art. 12 pkt 5 ustawy o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, – błędne ustalenie przez komisję lekarską, że inwalidztwo uprawnionej nie pozostaje w związku ze służbą, podczas gdy zarówno schorzenia zaliczone przez komisję jako powodujące niezdolność do służby, jak i zaburzenia [...] związane ze stresem wadliwie zakwalifikowane do kategorii B ("zdolny do służby z ograniczeniem") pozostają w bezpośrednim związku przyczynowo – skutkowym ze służbą w Służbie Więziennej, do czego prowadzi nie tylko analiza kryteriów zdrowotnych ale także charakteru i warunków służby na zajmowanym przez konkretnego funkcjonariusza stanowisku – art. 4 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich w zw. z art. 7, 77, 80 k.p.a. poprzez zaniechanie przez komisję lekarską wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, – art. 4 wskazanej wyżej w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie zapewnienia uprawnionej czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz umożliwienia wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła: – o uchylenie zaskarżonego orzeczenie w zaskarżonej części i wydanie nowego orzeczenia zgodnego z wnioskami uprawnionej, ewentualnie – uchylenie zaskarżonego orzeczenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez rejonową komisję lekarską. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Dyrektor Biura Emerytalnego Służby Więziennej w W. kartą skierowania z dnia [...] grudnia 2014 r. zwrócił się do Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w W. o przeprowadzenie badań lekarskich i wydanie aktualnego orzeczenia o stanie zdrowia E.G. zwolnionej ze służby [...] kwietnia 2014 r. W związku z tym, iż sprawa została wszczęta i niezakończona przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1822), zgodnie z treścią art. 68 ust. 1 tejże ustawy, prowadzona była dalej przez wojewódzką komisję lekarską i okręgową komisję lekarską. W przedmiotowej sprawie była to Wojewódzka Komisja Lekarska MSW w W. i Okręgowa Komisja Lekarska MSW w K. Wskazać należy, że orzeczenia komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych można podzielić na dwie główne odrębne grupy. Pierwsza grupa orzeczeń dotyczy zagadnień zdolności do służby, to jest zagadnień ustalania i oceny stanu zdrowia danej osoby na potrzeby zaliczenia jej do określonej kategorii zdolności do służby w celu przyjęcia do służby, jej dalszego pełnienia albo zwolnienia ze służby. Te orzeczenia komisji lekarskich mają byt w pełni autonomiczny, bowiem ostateczne orzeczenie komisji w tym przedmiocie jest wiążące dla organu właściwego w sprawach powołania określonej osoby do służby albo do zwolnienia ze służby, przy czym przyjęcie do służby lub zwolnienie ze służby następuje w trybie administracyjnym przez wydanie decyzji administracyjnej, podlegającej zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Druga grupa orzeczeń komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych, to orzeczenia w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia i jednocześnie ustalenia związku stwierdzonego schorzenia funkcjonariusza ze służbą dla celów odszkodowawczych lub rentowych albo zaopatrzenia emerytalnego, przysługujących na podstawie ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...). Orzeczenia komisji z tej grupy poddawane są autonomicznej kontroli przez sądy powszechne w ramach rozpoznawania odwołań od decyzji o świadczeniach odszkodowawczych, rentowych lub z zakresu zaopatrzenia emerytalnego. Reasumując, od ostatecznych orzeczeń komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych, w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia konkretnej osoby na potrzeby ustalenia kategorii zdolności do służby, przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Natomiast od orzeczeń komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych, ale w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia funkcjonariusza i ustalenia związku stwierdzonych schorzeń ze służbą do celów odszkodowawczych lub zaopatrzenia emerytalnego, w tym rentowych, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje (por. postanowienie składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2000 r. – publikacja: ONSA z 2001 r., Nr 2, poz. 47, Lex 45587; OSA z 2000 r. Nr 1). W niniejszej sprawie skarżąca przedmiotem skargi uczyniła orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej MSW w K. w przedmiocie przyznania inwalidztwa III grupy bez związku ze służbą w Służbie Więziennej oraz w sprawie niezdolności do służby w Służbie Więziennej. Mając zatem na uwadze powyższe rozważania, stwierdzić należy, iż tak sformułowana skarga podlegała kognicji sądu administracyjnego jedynie w zakresie orzeczenia w przedmiocie zdolności do służby. Wyjaśnić należy, że Sąd nie jest uprawniony do oceny fachowości przeprowadzonych badań lekarskich oraz ustaleń komisji w zakresie stwierdzonych schorzeń. Natomiast rozpoznane u skarżącej schorzenia określone w pkt 1 i 2 jako podstawowe oraz stwierdzony w orzeczeniach komisji obu instancji stopień zaawansowania schorzenia [...] i [...] upośledzający sprawność skarżącej, czynią ją niezdolną do służby w SW (kat. C). Powyższe znajduje uzasadnienie w wykazie chorób i ułomności, stanowiącym załącznik do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 grudnia 2014 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby kandydata do SW i funkcjonariusza SW (Dz. U. z 2014 r., poz. 1989). Dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w wyroku.