I OZ 870/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Bogucka po rozpoznaniu w dniu 9 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 maja 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 1249/15 odmawiające sporządzenia uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lutego 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 1249/15 w sprawie ze skargi A. O. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...] w przedmiocie odprawy mieszkaniowej. postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 25 maja 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 1249/15 odmówił A. O. sporządzenia uzasadnienia wyroku z dnia 16 lutego 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 1249/15 w sprawie ze skargi A. O. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...] w przedmiocie odprawy mieszkaniowej. W uzasadnieniu Sąd wyjaśnił, że wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 16 lutego 2016 r., oddalającego skargę A. O. wniósł jego pełnomocnik r. pr. J. K. Z uwagi jednak na informację przesłaną przez Okręgową Izbę Radców Prawnych w Bydgoszczy o prawomocnym od dnia 16 września 2015 r. orzeczeniu Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego Okręgowej Izby Radców Prawnych w Bydgoszczy z dnia 29 lipca 2014 r. w przedmiocie zawieszenia prawa r. pr. J. K. do wykonywania zawodu na okres 3 lat, zarządzeniem z 29 lutego 2016 r. Sąd poinformował skarżącego, że r. p. J. K. nie może reprezentować skarżącego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jednocześnie Sąd wezwał skarżącego do złożenia, w terminie 7 dni pod rygorem odmowy sporządzenia uzasadnienia, podpisanego przez skarżącego lub prawidłowo ustanowionego pełnomocnika wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lutego 2016 r. Przesyłka sądowa, zawierająca pismo wykonujące wskazane wyżej zarządzenie, została uznana za doręczoną skarżącemu z dniem 18 marca 2016 r. Skarżący nie wykonał wezwania Sądu, stąd też na podstawie art. 141 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej "p.p.s.a."), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku. Pismem z 9 czerwca 2016 r. Skarżący wniósł zażalenie na postanowienie o odmowie sporządzenia uzasadnienia, zarzucając brak faktycznego doręczenia przesyłki sądowej i wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia. W piśmie tym Skarżący podał, że dopiero z uzasadnienia postanowienia dowiedział się, że jego pełnomocnik został zawieszony w prawie wykonywania zawodu, a sąd wzywał go jako stronę do podpisania wniosku. Podkreślił, że nie otrzymał ani przesyłki, ani awiza. Wskazał, że w filii UP Bydgoszcz [...] przy ul. [...] uzyskał informację o przekazaniu przesyłki do jednostki nadrzędnej, z której żadnych listów i przesyłek mu nie dostarczano. W związku z tą sytuacją złożył skargę na Pocztę Polską. Wyjaśnił, że niedotrzymanie terminu do uzupełnienia braków wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 16 lutego 2016 r. nie nastąpiło z jego winy, albowiem nie wiedział o wezwaniu, a także o zawieszeniu pełnomocnika w prawie wykonywania zawodu. Do pisma dołączono w charakterze załącznika wniosek z 9 czerwca 2016 r. o sporządzenie uzasadnienia wyroku z 16 lutego 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje: Zgodnie z art. 141 § 2 zd. 1 p.p.s.a. w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku. Sporządzenie uzasadnienia w takim przypadku może zatem nastąpić tylko względem tej strony, która skutecznie złożyła wniosek. Warunkiem skuteczności wniosku jest m. in. zachowanie terminu, przy czym termin ten w razie uchybienia podlega przywróceniu na wniosek strony. Wniosek o sporządzenie uzasadnienia jest pismem w postępowaniu sądowym, które powinno zawierać elementy określone w art. 46 § 1 p.p.s.a., w tym podpis strony lub jej pełnomocnika. Jeżeli ze względu na braki formalne pismo nie może otrzymać biegu, przewodniczący wzywa do usunięcia braków, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej (art. 49 § 1 p.p.s.a.). W stosunku do wniosku o sporządzenie uzasadnienia ustawa w art. 141 § 3 p.p.s.a. przewiduje, że odmowa sporządzenia uzasadnienia następuje postanowieniem. Na postanowienie to przysługuje zażalenie (art. 194 § 1 pkt 4 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie Sąd I instancji przyjął, że skarżący nie uzupełnił w terminie braku wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, co uzasadnia odmowę. Pismo strony z 9 czerwca 2016 r. Sąd I instancji, zgodnie z nadaną mu nazwą i zawartym w nim żądaniem, a także oznaczonym adresatem, zakwalifikował jako zażalenie na postanowienie o odmowie sporządzenia uzasadnienia i nadał mu bieg. Materiał sprawy, w tym adnotacje poczynione przez pocztę na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki potwierdzają, że doręczenie wezwania nastąpiło w trybie zastępczym określonym w art. 73 § 4 p.p.s.a., co prawidłowo zostało przyjęte przez Sąd I instancji. Upływ terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku uzasadniał odmowę. Bezskuteczny upływ terminu do uzupełnienia braków formalnych oznacza, że wniosek nie spełniał wymagań formalnych (brak podpisu) i nie mógł wywrzeć zamierzonego skutku. Odmowa sporządzenia uzasadnienia jest w takiej sytuacji uzasadniona. Strona w zażaleniu nie wykazała, że złożony wniosek był kompletny i skutecznie złożony, jak też nie wykazała, że termin do uzupełnienia wniosku wyznaczony przez Sąd pozostaje otwarty ze względu na nieskuteczność zastępczego doręczenia wezwania do usunięcia braków. Podnoszony zarzut braku awiza postawionego na drzwiach mieszkania nie został poparty żadnym dowodem, mimo podjętych przez skarżącego działań w trybie skargowym. Natomiast adnotacje poczynione przez osobę doręczającą wezwanie z 1 marca 2016 r. pozwalają na przyjęcie, że dopełnione zostały wymagania określone w art. 73 § 1-4 p.p.s.a., uzasadniające przyjęcie przez Sąd skutku doręczenia. Skarżący nie podnosił wszak, że w terminie otwartym do odbioru przesyłki pozostawionej w placówce pocztowej zgłosił się w niej celem odbioru, a przesyłka tam się nie znajdowała. Czynności mające na celu identyfikację przesyłki podjął po 3 czerwca 2016 r., pod wpływem informacji zawartych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, kiedy przesyłka zawierająca wezwanie do usunięcia braków została już zwrócona do adresata. W tych okolicznościach faktycznych podnoszone w zażaleniu argumenty nie mogą uzasadniać uznania, że odmowa sporządzenia uzasadnienia nastąpiła z naruszeniem przepisów prawa. Zażalenie podlega oddaleniu, albowiem Sąd I instancji nie mógł sporządzić uzasadnienia w oparciu o wniosek dotknięty brakami formalnymi, które nie zostały w terminie usunięte. Odrębną natomiast kwestią jest ewentualne istnienie w sprawie przesłanek do przywrócenia stronie terminu do usunięcia braków formalnych wniosku. Należy przy tym wskazać, że przywrócenie terminu może dotyczyć tylko terminu, któremu uchybiono. Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że w zażaleniu na postanowienie o odmowie sporządzenia uzasadnienia strona powołała się na brak wiedzy o wezwaniu do usunięcia braków, wskazała na brak winy w uchybieniu terminu do ich usunięcia, a także dołączyła do zażalenia podpisany przez siebie wniosek o sporządzenie uzasadnienia. Argumenty te i podjęte przez stronę czynności niedwuznacznie wskazują na podjęcie kroków w celu przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych wniosku o sporządzenie uzasadnienia i taki też charakter powinien im nadać Sąd I instancji, wzywając ewentualnie stronę do uzupełniających informacji, w zależności od własnej oceny wniosku. Rozważając kwestię braku winy w uchybieniu terminu należy przy tym mieć na względzie, że strona pozostawała w przekonaniu, że reprezentuje ją kwalifikowany pełnomocnik. Znane Sądowi z urzędu okoliczności związane z wykonywaniem czynności zawodowych przez tego pełnomocnika uzasadniają uznanie twierdzeń strony, że nie był jej znany fakt zawieszenia pełnomocnika w wykonywaniu zawodu. Strona nie była wobec tego zobowiązania do zachowywania staranności w prowadzeniu swoich spraw poprzez np. monitorowanie korespondencji w sytuacjach okresowej nieobecności w miejscu zamieszkania czy informowania sądu o adresie do korespondencji. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.