II GZ 108/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 26 października 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 3162/15 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 26 października 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 3162/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. − Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.), odmówił wstrzymania, na wniosek A. G., wykonania decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] czerwca 2015 r. o wymierzeniu skarżącemu kary pieniężnej w wysokości 24000 zł za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. W uzasadnieniu Sąd I instancji podniósł, że zdawkowe twierdzenie skarżącego, iż zachodzi niebezpieczeństwo narażenia go na znaczną szkodę majątkową nie prowadzi do stwierdzenia zaistnienia konsekwencji, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Rodzaj obowiązku nie wywołuje stanu, który byłby nieodwracalny, skoro chodzi o świadczenie pieniężne, którego spełnienie z natury rzeczy jest odwracalne. W sytuacji ewentualnego wzruszenia decyzji administracyjnej istnieje możliwość zwrotu skarżącemu kwoty orzeczonej w decyzji. Nie ma przy tym znaczenia kwestia skomplikowanego odzyskania uiszczonych kwot i czasu ich odzyskania, gdyż w wypadku pozytywnego dla skarżącego rozstrzygnięcia będą mu przysługiwały określone środki prawne, które doprowadzą do zwrotu przez organ zapłaconych należności, również z odsetkami. Sąd I instancji, oceniając wniosek w zakresie badania przesłanki dotyczącej niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody, uwzględnił fakt wydania innych decyzji wymierzających skarżącemu kary w łącznej wysokości 132.000 zł. WSA stwierdził jednak, że niezobrazowanie przez skarżącego jego sytuacji materialnej uniemożliwiło Sądowi dokonanie rzetelnej i prawidłowej oceny, czy uiszczenie kwoty 132.000 zł rzeczywiście skutkować będzie zaistnieniem niebezpieczeństwa wyrządzenia mu znacznej szkody. Ponadto Sąd zwrócił uwagę, że przedstawione w uzasadnieniu wniosku twierdzenia dotyczące prawidłowości zaskarżonej decyzji nie mogły być rozważane na tym etapie postępowania sądowoadministracyjnego. Rozważanie takie stanowiłoby swoisty "przedsąd" i wkraczanie w kompetencje zastrzeżone dla składu rozpoznającego sprawę co do istoty. Skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania lub ewentualnie o jego zmianę poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., ponieważ zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zarzucił naruszenie art. 61 § 3 w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a. przez odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, mimo wystąpienia przesłanek uzasadniających takie wstrzymanie. W ocenie skarżącego za udzieleniem ochrony tymczasowej przemawia łączna wysokość nałożonych na niego kar pieniężnych – 216.000 zł, a także 14 postępowań toczących się w tym przedmiocie przed UC w R. Podniósł, że jego strata finansowa w 2014 r. wyniosła 360.558,54 zł, zaś w 2015 r. się jeszcze pogłębiła – w styczniu wynosiła 88.251,03 zł, w lutym – 90.442,28 zł, a w marcu – 68.200,85 zł. Zdaniem strony odwrócenie skutków gospodarczych w przypadku wyegzekwowania kary pieniężnej jest znacznie trudniejsze niż późniejsze wyegzekwowanie prawomocnego wyroku. Do zażalenie skarżący dołączył informację o stracie za pierwsze trzy miesiące 2015 r. z wyjaśnieniem przyczyn jej powstania oraz zeznanie podatkowe PIT-36 za 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i z tych przyczyn podlega oddaleniu. Stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Strona skarżąca zgłaszająca wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności winna wykazać istnienie prawdopodobieństwa doznania znacznej szkody lub wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków jego wykonania. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonana przez Sąd I instancji ocena wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest prawidłowa. Jak trafnie bowiem stwierdził Sąd I instancji, skarżący nie uprawdopodobnił, że wykonanie decyzji spowoduje ziszczenie się przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej. Skarżący nie wykazał ani swojej sytuacji majątkowej ani wpływu, jaki może mieć na nią wykonanie zaskarżonej decyzji. Nieudokumentowanie – na etapie orzekania przez Sąd I instancji – stanu finansów skarżącego powodowało, że WSA nie mógł ocenić, czy wykonanie decyzji może spowodować znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Skarżący podjął próbę wykazania istnienia przesłanek wynikających z art. 61 § 3 p.p.s.a. dopiero na etapie zażalenia. Powołał się przy tym na poniesioną stratę w działalności gospodarczej, na łączną wysokość kar nałożonych na niego pieniężnych (216.000 zł) oraz na toczące się postępowania w przedmiocie nałożenia kar pieniężnych. W ocenie NSA, okoliczności te nie obrazują sytuacji skarżącego, a także wpływu wykonania decyzji na tę sytuację. Wprawdzie dokumentacja przedłożona przez skarżącego świadczy o poniesieniu straty w roku 2014 w wysokości 360.558,54 zł w stosunku do wartości przychodów w wysokości 1.925.222,55 zł, jednak wykazana strata z tytułu działalności gospodarczej nie oznacza wystąpienia przesłanek zastosowania ochrony tymczasowej. Strata powstaje bowiem wskutek uzyskania nadwyżki kosztów nad przychodem i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Zatem powstanie w jednym roku rozliczeniowym straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej. Skarżący nie dokonał nawet próby określenia, jakie konkretnie skutki albo jaką szkodę może wywołać wykonanie decyzji, więc nie sposób uznać, żeby uprawdopodobnił wystąpienie okoliczności, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., warunkujących zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Z podanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.