I OSK 1239/15

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-02-18

Skład orzekający: Maciej Dybowski, Irena Kamińska, Sławomir Antoniuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ wykonujący zadania publiczne pozostaje w bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek dziennikarza, jeśli dziennikarz nie udokumentował swojego statusu i upoważnienia?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo zinterpretował przepisy. Wniosek o udzielenie informacji publicznej złożony przez dziennikarza, powołującego się na status prasy i upoważnienie redaktora naczelnego, wymaga udokumentowania tych okoliczności. Brak takiego udokumentowania, mimo wezwania organu, uniemożliwia skuteczne wniesienie skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji prasowej.
Stan faktyczny
Redaktor naczelny dziennika "Ł." złożył wniosek o udzielenie informacji publicznej dotyczącej kosztów kursu dla nowych członków Polskiego Związku Łowieckiego. Organ zwrócił się o udokumentowanie statusu dziennikarza i pełnomocnictwa. Po braku odpowiedzi, organ nie udostępnił informacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na bezczynność organu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną od tego wyroku.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maciej Dybowski (spr.) Sędziowie NSA Irena Kamińska del. WSA Sławomir Antoniuk Protokolant asystent sędziego Michał Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P.G. - redaktora naczelnego dziennika "Ł." od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 21 stycznia 2015 r. sygn. akt II SAB/Rz 102/14 w sprawie ze skargi P.G. - redaktora naczelnego dziennika "Ł." na bezczynność Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w K. w przedmiocie udzielenia informacji publicznej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od P.G. - redaktora naczelnego dziennika "Ł." w Gdańsku na rzecz Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w K. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego Zaskarżonym wyrokiem z dnia 21 stycznia 2015 r., II SAB/Rz 102/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę P.G. redaktora naczelnego dziennika "Ł." na bezczynność Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w K. w przedmiocie udzielenia informacji publicznej. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd I instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy: Dnia 3 listopada 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wpłynęła skarga P.G., redaktora naczelnego dziennika "Ł." (dalej skarżący), reprezentowanego przez radcę prawnego, na bezczynność Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w K. (w skrócie ZO PZŁ bądź Zarząd), w sprawie udostępnienia prasie informacji publicznej na wniosek z 8 września 2014 r. W skardze zarzucono naruszenie art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r. poz. 782; dalej udip bądź ustawa o dostępie do informacji publicznej). Z uzasadnienia skargi i nadesłanych materiałów wynika, że pismem z 8 września 2014 r. K.M. (dalej wnioskodawca) informując, że działa z upoważnienia redaktora naczelnego dziennika "Ł." i powołując art. 4 ust. 1 i art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe [Dz. U. nr 5, poz. 24, ze zm., dalej pp bądź Prawo prasowe], wystąpił do Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w K. o udzielenie informacji dotyczącej ostatniego przeprowadzonego w okręgu kursu dla nowo wstępujących do Związku przez podanie wszystkich tytułów kosztów i ich wysokości przyjętych w kalkulacji dla wyliczenia sumarycznego kosztu kursu pokrywanego przez jego uczestników z podaniem dat odbywania kursów, liczby jego uczestników i kwot, do zapłaty których obowiązany był każdy z aplikujących. Reagując na powyższy wniosek Przewodniczący ZO PZŁ pismem z 15 września 2014 r. zwrócił się do skarżącego o przekazanie informacji czy K.M. pozostaje w stosunku pracy z redakcją dziennika "Ł." i przesłanie kopii pełnomocnictwa, na które powołał się w swym piśmie o udzielenie informacji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu P.G. - redaktor naczelny dziennika "Ł.", zarzucił Zarządowi Okręgowemu Polskiego Związku Łowieckiego w K. bezczynność w sprawie udzielenia informacji prasowej, wnosząc o zobowiązanie tego podmiotu do udzielenia informacji zgodnie z wnioskiem z 8 września 2014 r. w ciągu 14 dni oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że wniosek z 8.9.2014 r. dotyczący udzielenia informacji publicznej o charakterze publicznym i skierowany do podmiotu wykonującego zadania publiczne, mimo, że pochodził od przedstawiciela prasy, podlegał rozpatrzeniu w trybie przepisów o dostępie do informacji publicznej. W ocenie skarżącego ZO PZŁ nie udostępnił żądanej informacji, co stanowi bezczynność. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w K. wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie. Podał, że na gruncie przepisów Prawa prasowego, a w takim trybie skierowano wniosek z 8 września 2014 r., nie występuje pojęcie bezczynności w udostępnieniu informacji prasowej, a skarga jest dopuszczalna wyłącznie w przypadkach określonych w art. 4 ust. 4 pp. Do dnia wniesienia skargi nie sporządzono pisemnej odmowy udostępnienia informacji prasowej, gdyż z takim wnioskiem nie zwrócił się redaktor naczelny, a zatem skarga winna podlegać odrzuceniu jako niedopuszczalna. Przyznano fakt otrzymania wniosku z 8 września 2014 r. Ponieważ w piśmie tym powołano przepisy Prawa prasowego, a K.M. nie był ZO PZŁ znany, zwrócono się do wnioskodawcy o wykazanie, że ww. osoba jest dziennikarzem albo osobą upoważnioną przez redakcję, ponieważ nie występowała ona we własnym imieniu. Wezwanie to pozostało bez odpowiedzi, dlatego brak było podstaw do udzielenia wnioskodawcy informacji w trybie Prawa prasowego. Tym samym stan bezczynności nie istnieje. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargę. Sąd podał, że we wniosku o udzielenie informacji K.M., wskazując, że działa w imieniu redaktora naczelnego dziennika "Ł.", powołał art. 4 ust. 1 i art. 11 ust. 1 pp. Przepisy te regulują tzw. "dziennikarskie" prawo do informacji i odpowiadający mu obowiązek udzielania informacji, ciążący na podmiotach wymienionych w art. 4 ust. 1 pp. W Prawie prasowym uregulowano kwestię dostępu prasy do informacji publicznej (w art. 3a). Przepis ten, dodany do Prawa prasowego w wyniku jej nowelizacji dokonanej przez art. 24 pkt 1 udip stanowi, że w zakresie prawa dostępu prasy do informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Prawo prasowe nie precyzuje pojęcia "informacja publiczna", a zatem dla wyjaśnienia tego terminu należy sięgnąć do ustawy o dostępie do informacji publicznej. W art. 1 ust. 1 udip zawarto ogólne stwierdzenie, że "każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną". Doktryna i orzecznictwo dokonały wykładni tego pojęcia, wskazując że za informację publiczną uznaje się informacje wytworzone przez władze publiczne oraz inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym (komunalnym lub Skarbu Państwa), jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone (M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Toruń 2002, s. 28 i powołane tam wyroki NSA z: 30.10. 2002 r., II SA 181/02; 20.10.2002 r., II SA 1956/02). W szczególności informacją taką, podlegającą udostępnieniu w trybie przepisów udip, jest informacja o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1 udip, w tym o przedmiocie ich działalności i kompetencjach, organizacji, osobie sprawującej funkcję przewodniczącego organu oraz o majątku, którym dysponują (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b, c, d i f udip). Zgodnie z art. 4 ust. 1 udip, do udzielenia informacji publicznej obowiązane są nie tylko władze publiczne, ale także inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Za ugruntowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym należy uznać pogląd, że Polski Związek Łowiecki i jego zarządy okręgowe wykonują zadania z zakresu administracji publicznej wynikające z art. 34 ustawy z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie (Dz. U. z 2013 r., poz. 1226 ze zm., dalej pł bądź Prawo łowieckie) i inne zadania powierzone przez ministra właściwego do spraw ochrony środowiska. Wymienione zadania nałożone na związek w drodze ustawy ze względu na ich cel mają charakter publiczny (R. Stec, Uprawianie łowiectwa i prowadzenie gospodarki łowieckiej. Uwarunkowania administracyjnoprawne, cywilnoprawne i organizacyjne, Lex 2012; wyrok WSA w Rzeszowie z 11.12.2013 r., II SA/Rz 812/13, Lex 1407237). Publicznoprawny charakter działalności Polskiego Związku Łowieckiego przesądza o tym, że żądane w niniejszej sprawie informacje związane z organizowaniem kursów dla wstępujących do PZŁ członków, stanowią informację publiczną. Biorąc pod uwagę regulację art. 3a pp stwierdzić należy, że skoro wniosek dotyczył informacji publicznej, to mimo że pochodził od prasy, stosować należy względem niego tryb udostępniania informacji publicznej określony w regulacjach udip. Słusznie wywodzi skarżący, że o tym trybie decyduje przede wszystkim charakter informacji oraz cechy podmiotu, który nią dysponuje. Oznacza to, że ewentualny brak odpowiedzi na przedmiotowe żądanie nie mógł zostać uznany za odmowę udzielenia informacji w rozumieniu Prawa prasowego, lecz za bezczynność w udzieleniu informacji publicznej, na którą przysługuje skarga do sądu administracyjnego w trybie art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 ppsa. W świetle ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz orzecznictwa, pozostawanie w bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej oznacza niepodjęcie przez podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej stosownych czynności w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 udip. Do tych czynności należy albo udostępnienie informacji, co odbywa się w drodze czynności materialnotechnicznej, albo wydanie decyzji o odmowie jej udzielenia lub decyzji o umorzeniu postępowania (wyrok WSA w Krakowie z 25.10.2012 r., II SAB/Kr 122/12). Zgodnie z art. 13 ust. 1 udip udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Termin ten ulega przedłużeniu w 2 przypadkach: 1. jeśli informacja publiczna nie może być udostępniona w ww. terminie, wówczas podmiot obowiązany powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia i czasie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku; 2. kiedy zachodzi potrzeba pobrania od wnioskodawcy opłaty za koszty związane ze sposobem udostępnienia informacji lub przekształcenia jej w formę wskazaną we wniosku - wówczas udostępnienie informacji następuje po upływie 14 dni od dnia powiadomienia wnioskodawcy o wysokości opłaty. Przechodząc do oceny czy taka bezczynność zaistniała w rozpoznawanej sprawie, Sąd I instancji miał na względzie to, że K.M. nie działał imieniem własnym, lecz wskazywał, że działa w imieniu dziennika "Ł." i w piśmie z 8 września 2014 r., zawierającym żądanie określonych informacji, przesłanym Zarządowi Okręgowemu PZŁ w K., powołał się wprost na otrzymane pełnomocnictwo redaktora naczelnego tego dziennika. W tym kontekście Sąd odwołał się do regulacji zawartych w Prawie prasowym, w szczególności definicji prasy zawartej w art. 7 ust. 2 pkt 1 pp. Dziennikarzem jest osoba zajmująca się redagowaniem, tworzeniem lub przygotowywaniem materiałów prasowych, pozostająca w stosunku pracy z redakcją albo zajmująca się taką działalnością na rzecz i z upoważnienia redakcji (art. 7 ust. 2 pkt 5 pp). Sąd wyjaśnił, że we wniosku z 8.9.2014 r. wnioskodawca poinformował ZO PZŁ, że żąda określonych w tym wniosku informacji jako reprezentujący prasę - dziennik "Ł.". Osoba ta zatem już w chwili złożenia wniosku winna była wykazać, stosownie do treści art. 7 ust. 2 pkt 5 pp, że pozostaje w stosunku pracy z redakcją albo zajmuje się taką działalnością na rzecz i z upoważnienia redakcji. Wynika to z ogólnej zasady wymagającej od osób działających w imieniu innego podmiotu prawa, wykazania stosownego umocowania. Wystąpienie o informację publiczną nie zwalnia osoby tytułującej się dziennikarzem czy reprezentującym redaktora naczelnego od obowiązku potwierdzenia, że jest ona przedstawicielem prasy. W sprawach z udziałem prasy obowiązek udokumentowania działania w imieniu prasy wynika z art. 3a i art. 7 ust. 2 pkt 2 i 5 pp, a zawarte w art. 2 ust. 1 udip sformułowanie "każdemu", nie oznacza zwolnienia dziennikarza ze stosowania regulacji definiujących pojęcie prasy i dziennikarza. Z tych przyczyn za zasadne, a więc znajdujące oparcie w przytoczonych regulacjach ustawy o dostępie do informacji publicznej i Prawie prasowym, Sąd uznał stanowisko Zarządu Okręgowego PZŁ w K., wyrażone w piśmie z 15.9.2014 r., w którym Zarząd zwrócił się o przekazanie informacji czy K.M. pozostaje w stosunku pracy z redakcją dziennika "Ł." i przesłanie kopii pełnomocnictwa, na które powołał się w swym piśmie o udzielenie informacji. Nie ma racji skarżący wskazując, że dopytywanie się o legitymację dziennikarza i upoważnienie redakcji nie ma w świetle przepisów udip znaczenia. Otóż niewątpliwie takie znaczenie ma, co wynika z sensu obowiązywania przytoczonych wyżej unormowań Prawa prasowego. Sąd wskazał, że jeśli wnioskodawca nie dysponował czy nie miał zamiaru przedłożyć legitymacji dziennikarskiej lub stosownego upoważnienia, mógł wystąpić o udostępnienie informacji publicznej we własnym imieniu. Nie ma znaczenia w ocenie Sądu sporządzenie wniosku na druku firmowym dziennika "Ł.", bowiem nie daje on upoważnienia do działania w imieniu konkretnego podmiotu. Wojewódzki Sąd uznał, że Zarząd Okręgowy PZŁ w K. nie pozostaje w niniejszej sprawie w bezczynności w udzieleniu informacji publicznej prasie. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył P.G. – redaktor naczelny dziennika "Ł.", reprezentowany przez radcę pr. M.T.-T., zaskarżając ów wyrok w całości. Wyrokowi zarzucono naruszenie: I. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na niewłaściwym zastosowaniu art. 151 ppsa przez niezasadne oddalenie skargi na bezczynność Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w K. w udzieleniu prasie informacji publicznej ze względu na brak w ocenie Sądu bezczynności w działaniu organu, podczas gdy organ pozostawał w bezczynności, gdyż winien był albo żądanej informacji udzielić, albo też wydać decyzję o odmowie jej udzielenia lub decyzję o umorzeniu postępowania; II. prawa materialnego przez błędną wykładnię: 1. art. 3a w zw. z art. 7 ust. 2 pkt 5 pp, przez przyjęcie, że wystąpienie o informację publiczną przez przedstawiciela prasy wymaga udokumentowania działania w imieniu prasy, (którym nie jest samo powołanie się na pełnomocnictwo), podczas gdy art. 3a pp nakazuje stosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej, na gruncie której postępowanie nie jest sformalizowane, a z wnioskiem może wystąpić każdy i nie można żądać od niego wykazania interesu prawnego ani faktycznego; 2. art. 2 ust. 1 udip, przez przyjęcie, że z wynikającej z przepisu zasady, że prawo do informacji publicznej przysługuje "każdemu" nie można wywodzić, że dziennikarz jest zwolniony ze stosowania regulacji definiujących pojęcie prasy i dziennikarza. Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono: o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie do ponownego rozpoznania; zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego według norm art. 203 i 205 ppsa, w tym: kosztów zastępstwa procesowego za II instancję; kosztów "sporządzenia uzasadnienia wyroku WSA" w kwocie 100 zł; opłaty skarbowej 17 zł od pełnomocnictwa dodatkowego pełnomocnika skarżącego, kosztów dojazdu samochodem pełnomocnika skarżącego na rozprawę. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej rozwinięto argumentację zawartą w powyższych zarzutach. Zarząd Okręgowy Polskiego Związku Łowieckiego w K., reprezentowany przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W świetle art. 183 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, ze zm., dalej ppsa), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania; bada przy tym wszystkie podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa (uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010/1/1). W sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania (art. 183 § 2 ppsa). Zarzuty naruszenia art. 3a pp w zw. z art. 7 ust. 2 pkt 5 pp oraz art. 2 ust. 1 udip, które wymagały łącznego rozpoznania, okazały się nieusprawiedliwione. Prawo prasowe wyróżnia dwa tryby udzielania prasie wnioskowanych informacji. Pierwszy wynika z art. 3a pp, w którym przyjęto, że w zakresie prawa dostępu prasy do informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Oznacza to, że jeżeli wnioskowana przez prasę informacja ma charakter informacji publicznej, to jej udostępnienie lub odmowa jej udostępnienia winna nastąpić w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, a tym samym prasa w powyższym zakresie nie korzysta z regulacji prawnych innych niż te, które dotyczą ogółu społeczeństwa. Odrębny tryb udzielania prasie informacji uregulowany został w art. 4 pp i w tym zakresie prasa korzysta z regulacji specjalnie dla niej przewidzianej, która poszerza katalog podmiotów obowiązanych do udzielania informacji o podmioty niewymienione w ustawie o dostępie do informacji publicznej i ustanawia autonomiczny tryb weryfikacji wywiązania się z obowiązku udzielenia prasie informacji w oparciu o tę regulację. W powyższym trybie obowiązani do udzielenia prasie informacji o swej działalności są: przedsiębiorcy, podmioty niezaliczane do sektora finansów publicznych oraz niedziałające w celu osiągnięcia zysku (art. 4 ust. 1 pp). W razie odmowy udzielenia informacji, na żądanie redaktora naczelnego, odmowę doręcza się zainteresowanej redakcji w formie pisemnej, w terminie 3 dni. Odmowa ta winna zawierać oznaczenie organu; jednostki organizacyjnej lub osoby, od której pochodzi; datę jej udzielenia; redakcję, której dotyczy oznaczenie informacji będącej jej przedmiotem oraz powody odmowy. Odmowę udzielenia informacji lub niezachowanie wymogów odmowy można zaskarżyć do sądu administracyjnego w terminie 30 dni, a w postępowaniu przed sądem stosuje się odpowiednio przepisy o zaskarżeniu do sądu decyzji administracyjnych (art. 4 ust. 3 i 4 pp). Prasa to publikacje periodyczne, które nie tworzą zamkniętej, jednorodnej całości, ukazujące się nie rzadziej niż raz w roku, opatrzone stałym tytułem albo nazwą, numerem bieżącym i datą, a w szczególności: dzienniki i czasopisma, serwisy agencyjne, stałe przekazy teleksowe, biuletyny, programy radiowe i telewizyjne oraz kroniki filmowe; prasą są także wszelkie istniejące i powstające w wyniku postępu technicznego środki masowego przekazywania, w tym także rozgłośnie oraz tele- i radiowęzły zakładowe, upowszechniające publikacje periodyczne za pomocą druku, wizji, fonii lub innej techniki rozpowszechniania; prasa obejmuje również zespoły ludzi i poszczególne osoby zajmujące się działalnością dziennikarską (art. 7 ust. 2 pkt 1 pp). Dziennikarzem jest osoba zajmująca się redagowaniem, tworzeniem lub przygotowywaniem materiałów prasowych, pozostająca w stosunku pracy z redakcją albo zajmująca się taką działalnością na rzecz i z upoważnienia redakcji (art. 7 ust. 2 pkt 5 pp). Dziennikarz jest uprawniony do uzyskania informacji w zakresie, o którym mowa w art. 4 (art. 11 ust. 1 pp). By wniosek składany w trybie art. 4 ust. 1 pp, mógł być rozpoznany zgodnie z Prawem prasowym, nie jest wystarczające powołanie się przez kogokolwiek na fakt bycia dziennikarzem nawet konkretnego tytułu prasowego, ani na upoważnienie redaktora naczelnego. Koniecznym jest wykazanie, że wniosek ten pochodzi od prasy w rozumieniu art. 7 ust. 2 pkt 1 pp. Gdy wnosi go osoba niebędąca redaktorem naczelnym i powołująca się na fakt bycia dziennikarzem konkretnego dziennika, winna tę okoliczność udokumentować stosownym dokumentem. Winna wykazać, że jest osobą zajmującą się redagowaniem, tworzeniem lub przygotowywaniem materiałów prasowych, pozostającą z redakcją w stosunku pracy albo zajmującą się taką działalnością na rzecz i z upoważnienia redakcji. Za udokumentowanie owej okoliczności nie może zostać uznane złożenie wniosku na papierze w firmowym z logo i nagłówkiem dziennika "Ł.", jak i powoływanie się na upoważnienie redaktora naczelnego, którego do wniosku nie dołączono. Nie można wykluczyć choćby sytuacji użycia firmowego papieru przez innych pracowników redakcji, a nie tylko przez jego dziennikarzy. Za potwierdzenie złożenia wniosku przez dziennikarza danego dziennika nie może zostać również uznane wniesienie do sądu administracyjnego skargi przez redaktora naczelnego tego dziennika. Konieczność udokumentowania działania w imieniu prasy istnieje także wówczas, gdy wniosek dotyczy udzielenia prasie informacji publicznej w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, co wynika z art. 3a pp. Przepis ten wyposaża przedstawicieli prasy w prawo dostępu do informacji publicznej, lecz dla powstania obowiązku realizacji wniosku złożonego w tym trybie niezbędnym jest wykazanie w sposób niebudzący jakichkolwiek wątpliwości, że pochodzi on od prasy. Inaczej mówiąc wystąpienie o informację publiczną nie zwalnia wnioskodawcy powołującego się na fakt bycia dziennikarzem, od obowiązku potwierdzenia, że jest on przedstawicielem prasy. W rozpoznawanej sprawie wnioskodawca wystąpił do Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w K. z wnioskiem o udzielenie informacji w trybie art. 4 ust. 1 pp., powołując się na fakt bycia dziennikarzem dziennika "Ł." i na upoważnienie redaktora naczelnego tego dziennika, nie dokumentując jednakże w żaden sposób swoich twierdzeń. Uprawnione było zatem działanie organu wzywające go do uzupełnienia wniosku przez przesłanie dokumentu potwierdzającego stosunek pracy z redakcją lub też dokumentu uwiarygodniającego działanie na rzecz i z upoważnienia redakcji, na którą powołuje się we wniosku. Brak odpowiedzi na to wezwanie uniemożliwił organowi przeprowadzenie weryfikacji pochodzenia wniosku z 8 września 2014 r. od prasy. Zarzuty błędnej wykładni art. 3a w zw. z art. 7 ust. 2 pkt 1 i 5 pp oraz art. 2 ust. 1 udip, pozbawione są usprawiedliwionych podstaw. Sąd I instancji trafnie stanął na stanowisku, że dla powstania obowiązku ZO PZŁ rozpoznania wniosku z 8 września 2014 r., koniecznym było wykazanie, że pochodzi on od prasy i pogląd ten należy ocenić jako prawidłowy. Konieczność udokumentowania przez podmiot występujący z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej reprezentowania prasy, skoro na tę okoliczność we wniosku wskazuje, nie stanowi zawężenia uprawnień prasy do informacji publicznej wynikających z przepisu art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. nr 78, poz. 483; sprost. z 2001 r. nr 28, poz. 319; zm. z 2006 r. nr 200, poz. 1471; z 2009 r. nr 114, poz. 946) i przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wypełnienie wezwania do udokumentowania powyższej okoliczności nie powinno nastręczać żadnych trudności, a jego wykonanie czyniłoby organ obowiązanym do realizacji wniosku o udzielenie żądanej informacji przy ocenie, że ma ona charakter informacji publicznej. Przyjęcie poglądu przeciwnego, mogłoby prowadzić do nadużywania prawa, przez powoływanie się na szczególne uprawnienia przyznane prasie, w tym redaktorom naczelnym i dziennikarzom, przez podmioty nieposiadające takich uprawnień. Braki wniosku o udzielenie informacji w trybie Prawa prasowego, które nie zostały konwalidowane mimo wezwania organu, nie dają podstaw do potraktowania go jako pochodzącego od prasy, co w konsekwencji skutkuje tym, że redaktor naczelny dziennika "Ł." nie może skutecznie wnieść skargi na bezczynność ZO PZŁ w K. w przedmiocie udzielenia informacji prasowej. Wyrok nie narusza także art. 2 ust. 1 udip. Wnioskodawca we wniosku z 8 września 2014 r. jednoznacznie wybrał dostęp do informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 i art. 11 ust. 1 Prawa prasowego, i wskazał tryb odmowy na podstawie art. 4 ust. 3 Prawa prasowego. Skarżący nie może zatem skutecznie domagać się, by informacja o którą wnioskodawca ubiegał się wnioskiem z 8 września 2014 r., została udzielona wnioskodawcy jako "każdemu" w rozumieniu art. 2 ust. 1 udip. Podniesiony w uzasadnieniu zarzutu argument "A jeżeli Organ uznał, że nie jest on dziennikarzem, tylko osobą fizyczną..." (s. 4 skargi kasacyjnej) nie jest relewantny. Każdy dziennikarz jest osobą fizyczną; nie jest bowiem osobą prawną ani jednostką organizacyjną niemającą osobowości prawnej (wyrok WSA w Warszawie z 11.2.2004 r., SAB 391/03, Gazeta Prawna 2005/16/s. 6, Lex 169533, akceptowane przez I. Kamińską, M. Rozbicką-Ostrowską, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Wolters Kluwer 2016, s. 67, uw. 1). Osobą fizyczną jest każdy człowiek, który od chwili urodzenia jest podmiotem praw i obowiązków, czyli ma zdolność prawną (art. 1, art. 33, art. 331 § 1 kc; T. Sokołowski w: red. A. Kidyba, Kodeks cywilny. Komentarz, Wolters Kluwer 2012, t. 1, uw. 3 do art. 1). Ubiegająca się o informację publiczną osoba fizyczna winna mieć pełnię praw cywilnych (być pełnoletnia i nieubezwłasnowolniona; I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska – op. cit. s. 66, uw. 1). Sąd spostrzega, że w Naczelnym Sądzie Administracyjnym w dniu 13 stycznia 2016 r. czekały na rozpoznanie 154 sprawy ze skarg kasacyjnych od wyroków I instancji w sprawach ze skarg związanych z korzystaniem z tego prawa przez redaktora naczelnego lub dziennikarza dziennika "Ł.", a 87 takich spraw zostało już rozpoznanych, co w ujęciu generalnym może być odczytywane jako nadużywanie przez skarżącego prawa do informacji. Wnioskodawca dnia 8 września skierował identyczne wnioski do 49 okręgów Polskiego Związku Łowieckiego (s. 4 skargi kasacyjnej). Skoro wniosek z 8 września 2014 r. nie został skutecznie złożony, w tym znaczeniu, że nie wykazano, by był to wniosek pochodzący od prasy, zatem nie zaistniała konieczność jego rozpoznawania w oparciu o przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zauważyć przy tym należy, w odniesieniu do twierdzeń skargi kasacyjnej, że w przedmiotowej sprawie to nie wnioskodawca złożył skargę na bezczynność ZO PZŁ w K. w rozpoznaniu jego wniosku z 8 września 2014 r. Nie było zatem przedmiotem oceny Sądu Wojewódzkiego, czy PO PZŁ pozostawał wobec tego wniosku złożonego przez wnioskodawcę w imieniu własnym bezczynny i dlaczego nie podjął działań, o których mowa w art. 13 lub art. 14, 15 i 16 udip. Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie była bezczynność w udzieleniu informacji prasie, co trafnie dostrzegł Sąd I instancji. Art. 151 ppsa zawiera normę wynikową. Sąd I instancji właściwie zastosował przywołane w zarzutach II. 1 i 2 przepisy prawa materialnego, zatem prawidłowo oddalił skargę (art. 151 ppsa). Na podstawie art. 184 ppsa skargę kasacyjną należało oddalić. O kosztach Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło