II OZ 27/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 7 czerwca 2016 r. sygn. akt II SA/Rz 1367/15 w przedmiocie oddalenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi S. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizacje przedsięwzięcia postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 7 czerwca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił wniosek S. S. (dalej również jako "skarżący") o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z dnia [...] czerwca 2015 r., w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizacje przedsięwzięcia. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd I instancji wskazał, że stosownie do art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718, ze zm., dalej "p.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Okoliczności przemawiające za uznaniem braku winy w uchybieniu terminowi muszą mieć charakter wyjątkowy i niezależny od wnioskodawcy. Analizując treść wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi Sąd stwierdził, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Skarżący w ocenie Sądu nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do złożenia skargi, zbyt enigmatycznie i ogólnikowo określając okoliczności, jego zdaniem, uzasadniające przywrócenie terminu do niesienia skargi. Sąd nie uznał za niezawinioną przyczynę czynności w postaci wykonywania prac polowych, korzystania z urlopu, czy wyjazdu za granicę do wykonywania prac sezonowych. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia podkreślono również, że skarżący nie wskazał ani w jakim okresie, ani która konkretnie przyczyna przeszkodziła mu w terminowym złożeniu skargi. S. S. złożył zażalenie na powyższe postanowienia wnosząc o uchylenie go w całości oraz o dalsze podtrzymanie zwolnienia go od kosztów, gdyż sytuacja finansowa jego rodziny nie uległa żadnej zmianie na lepsze. W uzasadnieniu zażalenia skarżący podniósł, że Sąd I instancji bezpodstawnie wskazał, iż przyczyną niedochowania terminu do wniesienia skargi było niedbalstwo i niedochowanie należytej staranności. W ocenie skarżącego trudno się zgodzić, że prace polowe, względnie wyjazd za granicę do prac sezonowych nie są dla niego i jego rodziny, ważnymi przyczynami usprawiedliwiającymi niedotrzymanie terminu do wniesienia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do treści przepisu art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Jednym z przewidzianych w art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a. warunków przywrócenia terminu przez sąd jest uprawdopodobnienie przez stronę braku jej winy w przekroczeniu terminu. Kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w tym zakresie. Przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w pełni prawidłowe jest stanowisko Sądu pierwszej instancji, że podane przez skarżącego okoliczności – "prace polowe, względnie wyjazd za granicę do prac sezonowych", nie wskazują na brak winy w uchybieniu terminu. Badając przesłankę braku winy w uchybieniu terminu, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego prawidłowo Sąd I instancji odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Okoliczności przedstawione przez skarżącego we wniosku nie uprawdopodabniają braku jego winy w uchybieniu terminu i zachowania należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Powołane wyżej przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, są tak skonstruowane, że przy ocenie, czy uchybienie terminu, jest zawinione, czy też nie, nie rozróżnia się sytuacji w których zaniedbanie skarżącego było wynikiem zwykłego błędu czy jego kwalifikowanej postaci - rażącego niedbalstwa bądź też winy umyślnej. Należy podkreślić, że powód, dla którego strona uchybiła terminowi nie miał charakteru nagłego i nieoczekiwanego. Prace polowe, urlop wypoczynkowy czy wyjazd z granicę nie są przeszkodą, której powołujący się na nią nie mógł przewidzieć, a także nie można mówić, iż ma ona charakter nagły. Dodatkowo zasadnie Sąd I instancji podkreślił, że skarżący nie wskazał konkretnego powodu, który akurat jemu w danym przedziale czasu uniemożliwił dochowanie terminu do wniesienia skargi, ani nie przedstawił dowodów na potwierdzenie, że dana czynność (np. wyjazd za granicę) miała faktycznie miejsce. Sąd musi się opierać wyłącznie na gołosłownym oświadczeniu, na dodatek sformułowanym w niejasny sposób. W tej sytuacji argumenty zawarte we wniosku o przywrócenie terminu, jak również w treści zażalenia, prowadzą do uznania, iż skarżący uchybił terminowi do złożenia skargi z własnej winy. Mając na uwadze powyższe argumenty, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.